Jaiotzetik heriotzara doan denborako poemak

  • Joxantonio Ormazabal  ::Ilunorduak eta argilaurdenak

    Elkar

    orrialdeak ::96

    prezioa ::8,95€

Pilar Iparragirre
2008ko martxoaren 16a
Ilunorduak eta argilaurdenak
Ilunorduak eta argilaurdenak
Joxantonio Ormazabalek eskarmentu handia du haurrentzako idazlanak sortzen. Ilunorduak eta argilaurdenak poema bilduma, ordea, hamabi urtetik aurrerako irakurleei zuzendu die. Olerkien bidez osatutako etxeak tristura eta itxaropena eskaintzen dizkie barrura sartzera ausartzen den edonori. Izan ere, han baitaude, gelaz gela, edo atalez atal nahi bada, bizitzaren ezaugarri nagusiak, aurkezpen moduko olerki txiki banarekin lagundurik. Munduaren igarkizuna bezala –Ur eta lur/ gazi eta gozo/ gose eta ase/ jaio eta hil,/ urezko/ lurrezko/ bizilekua–, heriotzarena –Etortzen direnak/ joan bai/ joaten direnak/ etorri ez–; edota maitasunaren igarkizuna bezala –Eguzki disdiratsua/ hodeirik ez denean,/ edo ezkutuko eguzki/ argi-emailea/ egun hodeitsuetan–, umorearen igarkizuna –Arimako eguraldia./Izan daiteke iraunkorra,/ izan daiteke aldakorra–, tristurarena –Laino itxia/ poz mehea/ eta ezin aurkitu/ ilusioaren bidea– eta ilusioarena –Goizero-goizero/ bideari ekitea/eta ez etsitzea./ Bizipoza du sinonimo–. Hau da, gizaki baten jaiotzetik heriotzara doan denborako sentimenduak: Ordu gozoak/ ordu garratzak/ denetik du bizitzak/. Baina gaur tori loreak/ eta utzi arantzak.
Joxantonio Ormazabal
«Bizitzari eta neure buruari begiratu diot poemotan»

Norentzat dira zure azken poemok?


Urte pare bateko lana dago liburuan, eta oraingo honetan ez diot gehiegi begiratu norentzat ari nintzen idazten. Ipuinak idatzi izan ditudanean, gehienak, ia denak behintzat, haurrentzat ziren eta idazterakoan haurrak izan ditut buruan: halako adinekoari gustatuko ote zaio, ulertuko ote du eta abar. Honetan ez, honetan etorri zaidana idatzi dut. Konturatu naiz, bai, poema batzuk helduentzat zirela –Juan Kruz Igerabidek asko lagundu dit horretan, aukeraketa egiteko garaian aholkulari bezala; eta hark ere esan zidan, poema pare batengatik: “Hau helduentzat bai, baina haurrentzat...”– eta bat edo bi kendu egin ditut, baina gehienak hor daude, eta nik uste dut hamabi urtekoentzat –jada ez dira hain haurrak ere– egokiak izan daitezkeela.

Zein izan da buruan zenuen gaia?


Bizitzari eta neure buruari begiratu diot gehienbat. Eta hiru zutabe ikusi ditut: ikusten duzuna, mundua; barruan sentitzen duzuna; eta irakurtzen duzuna. Aspaldian irakurtzen dudanak –berdin da poesia baldin bada, prosa edo egunkari bateko zutabea– hausnarrarazi egiten dit eta poemetarako haziak ematen dizkit.

Alde grafikoari ere garrantzia eman diozu, ez da hala?


Bai. Elena Odriozolak ilustratu dit liburua, eta nik uste dut marrazkiak oso politak eta esanguratsuak direla. Zuhaitzak daude, eta zuhaitz horietan nik bizia ikusten dut. Konturatu naiz zuhaitz horien adarrak luzatzen-luzatzen-luzatzen doazela hil egiten diren arte; eta orduan beste zuhaitz bat hasten
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-02-19 | ARGIA
Donald Trump bakearen Nobel sarirako hautagaia dela baieztatu dute

Donald Trump AEBetako presidentea Nobel saria irabazteko hautagaia dela baieztatu dute. Norvegiako parlamentuko bi diputatu kontserbadorek aurkeztu dute haren hautagaitza eta beste 303 lagunekin lehiatuko da Trump.


Damaso Intzaren artxiboa
MULTIMEDIA - erreportajea

Iruñeko Kaputxinoen artxiboan izan gara, Damaso Intza Zeruko Argia aldizkariaren sortzailearen dokumentuak arakatzen. Bideo labur honetan bildu ditugu bertan egindako zenbait aurkikuntza.


Tren sozialaren alde kaleak bete dituzte Tafallan

Tren sozial baten alde! AHTrik ez! leloa zabaldu zuten, Erdi Aldea Trenaren Alde taldeak antolatuta.Trenbideak hobetuta, abiadura handikorik egin gabe, zerbitzu ona eman daitekeela argudiatu zuten.


2019-02-18 | Zero Zabor
GuraSOSek azaldu ditu Zubietan dioxinak jarraian kontrolatuko ez direla erakusten duten agiri ezkutuak

Zubietako erraustegiak ez ditu jarraian kontrolatuko bere tximiniak airera isuriko dituen kutsagai arriskutsuenak, bidenabar dioxinak eta furanoak. GuraSOSek prentsaurrean erakutsi ditu horren frogatzat erraustegiaren jabea den GHK eta datozen 35 urteetan kudeatuko duen Ekondakin Energia y Medio Ambiente enpresa taldeak sinatutako kontratua eta Eusko Jaurlaritzaren aurrean urtero bete beharko duten Ingurumena Zaintzeko Plana delakoa.


2019-02-18 | ARGIA
2018an 4.600 manifestazio egin dira EAEn, 2017an baino %13 gehiago

Gipuzkoan egin dute gehien gora manifestazioek, 2017an baino %27,6. Bizkaian %9 egin dute gora, eta Araban berriz, %5,3 behera.


2019-02-18 | ARGIA
Espainiako hauteskundeetarako "aldaketaren hautagaitza" osatzeko Barkosen proposamena airean da

Nafarroako Gobernuko lehendakariak ostiralean bertan proposatu zuen aldaketa sostengatzen duten lau alderdiak elkarrekin joatean apirilaren 28ko Espainiako hauteskunde orokorretara. EH Bilduk begi onez ikusi zuen aukera eta Ahal Duguk eta Ezkerrak atzera bota zuten proposamena.


2019-02-18 | ARGIA
Espainiako hauteskundeetarakoko "aldaketaren hautagaitza" osatzeko Barkosen proposamena airean da

Nafarroako Gobernuko lehendakariak ostiralean bertan proposatu zuen aldaketa sostengatzen duten lau alderdiak elkarrekin joatean apirilaren 28ko Espainiako hauteskunde orokorretara. EH Bilduk begi onez ikusi zuen aukera eta Ahal Duguk eta Ezkerrak atzera bota zuten proposamena.


2019-02-18 | ARGIA
Beltxarga arruntaren azken agurra

Gipuzkoako basozainen elkarteak eman du albistearen berri eta bideoan erakutsi digu. Beltxarga arrunt bat hilda aurkitu dute eta haren ondora gerturatu da maitalea azken agurra ematera. Basozainek twiterrez adierazi dutenez, beltxargen artean osatutako bikoteak bietako bat hiltzen denean banatzen dira normalean.


2019-02-18 | ARGIA
Langileen protesta artean hasi da Gipuzkoako Aldundiaren gobernantza-ereduari buruzko jardunaldia

Gipuzkoako Foru Aldundiak bultzatu duen Etorkizuna Eraikiz ekimenaren barruan, “Open minded governance for your future” (euskaraz “gogo irekiko gobernantza zure etorkizunarentzat”) izeneko jardunaldia egiten ari dira Tabakaleran. Ekitaldia hasi baino lehen hainbat langilek protesta egin dute eraikinaren barruan.


2019-02-18 | ARGIA
Gazte Koordinadora Sozialista aurkeztu dute Gasteizen

Aurkezpen ekitaldia Gasteizko Auzolana pilotalekuan egin zen igandean, otsailaren 17an, eta Gedar, langile kazeta webgunean azaltzen denez, "klase batasuna eta independentzia politikoaren aldeko aldarrikapenarekin aurkeztu dute sozialismoaren bidean ekarpena egiteko".

 


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude