Baionako Matahari

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2007ko urtarrilaren 28a
Egipto, 1914. Sarajevoko atentatuak Lehen Mundu Gerra leherrarazi zuen unean, Marga Andurain eta bere senar Anduraingo kondea Egipton ziren, plazer bidaian. Margaren bizitza zeharo aldatuko zen une horretatik aurrera.
Jeanne Amélie Marguerite Clérisse 1895ean jaio zen Baionan, familia burges aberats baten baitan. Gaztetatik erakutsi zuen ez zela konforme gizarteak neska dirudun batentzat gordetzen zuen rolarekin eta hamabost urte besterik ez zituela etxetik ihes egin zuen armadako ofizial batekin. Handik hilabete gutxira Anduraingo kondearekin ezkondu zen eta bikoteak, berehala, Mauleko gaztelua utzi eta munduan zehar bidaiatzeari ekin zion.

Mundu Gerraren hastapenetan, El Cairoko afari diplomatiko batean, Margak T.E. Lawrence, Arabiako Lawrence ezaguna topatu zuen eta, aurrerago, honen bitartez, Bertie Clayton, zerbitzu britainiarretako MO-4ko Ekialde Hurbileko burua. Bere lehen misioa Zaglul-Baja Egiptoko nazionalisten buruarekin harremanetan jartzea izan zen, baita lortu ere: handik gutxira atxilotu zuten britainiarrek. Ondoren Er-Riadera bidali zuten, Saudi Arabiako fundatzaile Ibn-Saud emir beldurgarria ingelesen aliatu bihurtzeko asmoz. Ez dakigu Margak norainoko eragina izan zuen emirraren erabakian, baina honek britainiarren alde egingo zuen aurrerantzean.

Gerra amaituta Anduraindarrak Palmirara joan ziren, Siriako desertuan galdutako oasira, eta bertan Zenobia Erregina hotela zabaldu zuten. Egun, hotela zabalik dago eta euskal estiloko altzariak ditu oraindik. Badirudi bakeak ez zuela baionarraren adrenalina gosea itzali eta hotela espioitza gune izan zela: Deuxième Bureau, MO-4 eta GPU sobietarreko agenteak hoteleko bezeroen artean egon ohi zirela diote.

30eko hamarkada hasieran bikotea banatu eta 1932an Marga Ben Suliman beduinoarekin ezkondu zen. Islamera bihurtu eta gizonez jantzita Mekara abiatu zen, hiri sakratuan sartzen zen lehen emakume europarra izateko asmotan. Baina deskubritu egin zuten eta Ibn-Saud emirrari esker salbatu ahal izan zuen bere burua. Handik gutxira Ben Suliman pozoituta hil zen eta 1935ean Marga Anduraingo kondearekin ezkondu zen berriro. Laster kondea hilik agertu zen Palmirako etxean, bainuontzian; hamazazpi labankada eman zizkioten.

Marga Euskal Herrira itzuli zen, Hendaiara eta 36ko Gerran informazioa saldu zien alde guztiei: Jaurlaritzari, errepublikarrei eta frankistei. Arma, droga eta diamante kontrabandoan ere parte hartu zuen. Naziek Lapurdi okupatu zutenean ofizial alemanentzako luxuzko prostituzio etxea zabaldu zuen eta Hitlerrek gerra galduko zuela usaindu zuenean Tangerrera alde egin zuen. 1948ko azaroaren 5ean Margaren gorpua Tangerreko portuan agertu zen. Djeilan ontzian Hans Abele bere amorante eta Gestapoko agente ohiak botila batekin jota hil zuen eta haren gorpua itsasora bota. Heriotzaren unean, Marga «gure garaiko garun kriminal handiena» zen Interpolentzat.


Arrastoak

Bagdadeko museoko bilduma «erregionaliza» dezake aurki Irakeko gobernuak eta berriak alarma piztu du nazioarteko hainbat arkeologoren artean. Horregatik Jalal Talabani presidenteari eta beste agintari batzuei gutuna idatzi diete arkeologo hauek museoko obren sakabanaketa saihestu dezan. Aztarnategien egoeragatik ere euren kezka agertu eta hobeto zaintzeko eskaera egin dute. Saddam Hussein boteretik kendu zutenetik Irakeko ondare historikoa mehatxatuta dago. Ondarearen erantzukizuna berriro ere Kultura Ministerioaren eskuetan egon dadila nahi dute, Turismo Ministerioa egiten ari den kudeaketa kaskarra argudiatuz. 7.000 urteko zibilizazioen arrastoak ondo gordetzea exijitu dute, Afganistanen gertatutakoa ez errepikatzeko. Deigarria da gutun hau ez dutela bilduma mesopotamiko garrantzitsuak dituzten museotako zuzendariek sinatu. Agian, egoera kaotikoa aprobetxatu nahiko dute, garai hartako piezaren bat bide ilunen bitartez eurenganatzeko.

Kontua da gobernuak aurreikusten duen piezen garraioa behar bezala egitea zaila dela. Museoa itxita dago, hormigoizko hormez inguratua, eta 2003an arpilatu zutenetik museoko langileek ez dute inbentariorik osatzea lortu.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Bardean benetako bonbekin maniobra militarrak eginen dituzte asteazken honetatik aurrera

Urriaren 17tik 19ra eginen ditu Espainiako Armadak maniobrak, beste behin. Tiro Poligonoaren Aurkako Taldeak salatu du "Parke Naturalean gailentzen dela maniobra horiek egiteagatik Armadak ordaintzen duen kanona segurtasuna eta ingurumenaren gainetik".


2018-10-17 | ARGIA
Pinuen gaitzari aurre egiteko oxido kuprosoa erabiltzea oso toxikoa dela salatu dute

Pinuen gaitzari aurre egiteko Jaurlaritzak eta EAEko hiru foru aldundiek aurkeztu duten plana gogor kritikatu du Naturkon kolektiboak, besteak beste gaitzari aurre egiteko erakundeek proposatu duten oxido kuprosoa toxikoa baita: “Azalduko al digute gure ordezkariek nola pentsatu duten ziurtatzea gure ibaiak edo edaten dugun ura ez direla pozoituko gure mendietako 124.000 hektarea fumigatzen badira?”.


2018-10-17 | Iigo Igartua
Manifestazio nazionala deitu dute urriaren 27an Nafarroako gaztetxeen alde indarrak biltzeko

Maravillas, Errotxapea eta Lizarrako gaztetxeen aurkako prozesu judizialak irekita daude eta epe motzean kaleratuak izateko arriskuan daudela ohartarazi dute manifestazioa deitu dutenek.


2018-10-17 | ARGIA
Karlos Apeztegia kartzelaratzeko agindu du Espainiako Auzitegi Nazionalak

Etxerat euskal presoen senide eta lagunen elkarteak Hernanin duen bulegoan egiten du lan Karlos Apeztegiak. Asteartean bertatik atera zenean atxilotu zuen Guardia Zibilak eta asteazken goizean, espetxeratzeko agindua eman du Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak, "erakunde terroristako kide" izatea leporatuta.


2018-10-17 | ARGIA
Irueko sutea indarkeria matxista kasu bat izan daiteke

Hipotesi hori darabil gertakaria ikertzen diharduen Espainiako Poliziak. Hala bada, ikerketa bere gain hartu zuen instrukzio epaileak Emakumeen aurkako indarkeriaren arloko epaitegira bideratuko du kasua.


2018-10-17 | ARGIA
Eider Rodriguez, Irene Aldasoro eta Kepa Altonaga Euskadi Sarien irabazle

Asteazken honetan jakinarazi dituzte literaturako Euskadi Sarietan falta ziren kategorietako irabazleak: Eider Rodriguezek aurtengo bigarren saria eskuratu du, oraingoan haur eta gazte literaturari eskainitako kategorian, Santa familia liburuari esker.


2018-10-17 | Iigo Igartua
Kalean bizi den jendearen zenbaketa: errefuxiatuen auziari erantzun ezean, ez espero miraririk

Ostegun honetan zenbatuko dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan zenbat pertsona bizi diren kalean. Erakunde publikoak konprometitu ziren etxegabeen kopurua %20 jaistera, baina errefuxiatuen krisiari emandako erantzun eskasa ikusita, zaila dirudi aurreikuspena betetzea. Bilboko kasuari erreparatu diogu.


2018-10-17 | ARGIA
Parisko Cervantes Institutuaren eraikina EAJri bueltatzeko eskatu dio Ortuzarrek Espainiari

Andoni Ortuzar EAJko presidenteak asteartean Espainiako Estatuari eskatu dio itzul dezala Cervantes Institutuak gaur egun Parisko Marceu etorbidean daukan eraikin bat, 1936an EAJk erosi zuena eta II. Mundu Gerran Gestapok –Alemania naziaren polizia sekretua– bereganatu zuena.


EAEn 'fracking'-a abiarazteko urrats berriak egin ditu Jaurlaritzak: zundaketak baimendu Bizkaia eta Gipuzkoan

Eusko Jaurlaritzak baimena eman du Bizkaia eta Gipuzkoako 1.300 kilometro koadrotan zehar lurpean egon daitezkeen erregaien bilaketan ikerlan eta zundaketak egiteko. Zundaketa lanetan "fracking" teknika erabiliko ez dela aipatu den arren, zundaketa berriok dira urrats garrantzitsu bat Ibarretxeren garaietatik teknika horrekin hidrokarburoak ustiatzeko Jaurlaritzak egindako apustua aurrera eramateko.


2018-10-17 | dantzan.eus
Indarkeria ardatz hartuta, Bilboko antzerki eta dantza garaikide jaialdia hasiko da asteazken honetan

Bilboko Udalak antolatzen duen BAD jaialdia urriaren 17tik 28ra hiriko sei agertokitan ospatuko da dantza eta indarkeria lotuz. Bilboko Antzerki eta Dantza Garaikide Jaialdiak, lau estreinaldi eskainiko ditu Campos Antzokian, Sandra Gómez, Blanca Arrieta, Isaak Erdoiza eta Pablo Fidalgo artisten eskutik. Horrez gain, BADek lekua gorde du nazioartean ibilbidea duten ekoizpen lanetarako, Arkadi Zaides koreografoaren Archive edo Juan Domínguezen My Only Memory lanetarako, adibidez.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude