Antton Karrera: «Zapatero bake prozesuaz ari da oraindik, ez normalizazioaz»


2021eko uztailaren 19an

«Ez naiz politikaria zentzu hertsian», adierazi digu Antton Karrerak. Donostiako Udalean zinegotzia zelarik, bere lana normal-normal bete zuen Fraisoro eskolan: «Ez dut nire burua politikari profesionaltzat. EB Jaurlaritzan sartzean ardura osoa hartu behar izan nuen nahitaez. Gobernuan hiru alderdi gaude (EAJ-EA-EB), gauza asko adostu behar da, eta horrek denbora asko eskatzen du. Ezinbestean bihurtu naiz profesionala».
Aurreko legealdiko eskarmentuaz mintzatu zaigu: «Politika Legebiltzarretik ezagutzeko parada izan dut. Hori oso positiboa da. Alabaina, zoritxarrez, azken lau urteotan blokeo egoeran gaude. Oposizioak Jaurlaritzak aurkeztutako guztiari ezetz esan zion. Adostasunak lortzeko lan asko eskatzen du blokeo egoerak, egoera ez da baikorra».
Legegintzaldi honetako iragarpena egin digu: «Legebiltzarkide askorekin bakarka hitz eginda, akordioak iristeko aukera ikusten duzu, baina gero talde parlamentario gisa ez dago hori lortzerik. Izan ere, jarduera politikoa batez ere makro-politikaren menpe dago. Blokeo egoera hautsi eta akordioak lortuko bagenitu aldaketa etor liteke. Haatik, blokeoa mantentzen bada, legealdi hau aurrekoa baino zapuzgarriagoa izango da».

Akordioak hizpide, PSE-EEk aurrekontuen negoziazioa kontrolatzeko bulego bat eskatu dio hirukoari. Akordioak lortzeko prest omen dago. Nola ikusten duzu PSE, gai hauetan adosteko?
PSE prest omen dago aurrekontuen negoziazioan blokeoa gainditu eta akordioak lortzeko. Baina PSE kontraesanean ari da. Azken hauteskundeetan EAJren alternatiba izateko asmoz aurkeztu zen. Jokabide politiko horrek maila honetako adostasunak lortzea ezinezkoa bihurtzen du.

Zergatik?
PSEk bere politika markatu nahi duelako, herritik eta gizartetik premia biziz egiten ari diren eskaeren gainetik. Eusko Legebiltzarrean onartutako Estatutu Politiko Berriaren proposamenaren aurka aritu da. Bere helburu nagusia bada Gobernuaren politika blokeatzea eta alternatiba izatea, nola nahi du adostasunak lortzea aurrekontuen negoziazioan? Demagun legegintzaldi hau onuragarria dela. Gehien irabaziko duena Ibarretxe izango da. Orduan bere alternatibak ez luke izaterik. PSEk ez badu bere politika nagusiaren norabidea aldatzen, ezinezkoa da maila apalagoko akordiorik lortzea.


EHAKren Ezker Abertzalea taldea dago bestalde. Akordioak lortzeko aukerarik ikusten al duzu?
Guretzat EHAK-k beste edozein alderdi batek duen legitimitate bera dauka. EHAK-k ezkerreko proposamenak bideratu nahi dituela dio, bada, EB/Berdeak-eko taldearekin azterketa eta proposamenak egitea daukate ezkerraren ikuspegitik. Bestalde, autodeterminazio eskubidea onartu behar dela? Gehiengoak esaten duena onartu behar dela? Ni duela 30 urte preso egon nintzen autodeterminazio eskubidea defendatzeagatik, eta gaur egun ere hori defendatzen segitzen dut. Gu EHAKrekin akordioak egiteko prest gaude, baina inposatzerik gabe.

Aurreko legealdian Lurzoruaren Legeak ez zuen aurrera egin. Legegintzaldi honetan onartuko al da?
Hori da gure helburu nagusietako bat. Ez dago Lurzoruaren Legerik ez duen autonomia erkidegorik. Gu gara legerik gabe gauden bakarrak. Etxebizitzaren alorrean behar eta zeregin handia dago eta legea oso beharrezkoa da. Aurreko legegintzaldian eztabaida izugarria izan zen, hedabideek aditzera eman zuten baino askoz konfrontazio handiagoa izan zen etxegile eta etxe agentziekin. Etxe-eraikitzaileek bilera ugari eta izugarrizko presioa egin zituzten legea ez zedin aurrera atera. EAJko hainbat alkatek bilera horietan parte hartu zuten legea geldiarazteko. Bilerak goi-mailaraino, Ibarretxerenganaino, iritsi ziren legea geldiarazteko. Hala ere, legeak aurrera egin zuen. Gero, tamalez, Legebiltzarrean ez zen atera blokeo egoera dela-eta. Gu Legebiltzarreko blokeoa gainditzeko prest gaude, baina alderdien arteko blokeoaz gain, udalek orubeak erabili eta kudeatzeko modua aldatu behar dute. Udalek beren arauak aldian-aldian aldatu egiten dituzte beren interesen mesedetan. Udal asko lege horren aurka dago. Berau onartua izan balitz, lurzoruen jabeen irabazia 3 milioi euro jaitsiko zen legealdi batean.

EAEko Legebiltzarreko politikatik bake eta normalizazio prozesuaz aritzera pasa nahi nuke. Zer irizten duzu «bake» eta «normalizazioa» kontzeptuez?
Bi terminoak kontzeptualki ez dira berdinak. Gauza bat da bakea eta beste bat normalizazioa. Herri honetan "bakea" egon daiteke baina normalizazio politikorik ez. Katalunian, esaterako,"bakea" dute baina normalizazio politikorik ez. Hemen ere "bakea" lortzeagatik ezin dugu ziurtatu normalizazio politikoa izango denik. PSOEk eta PPk terminoak erabili eta nahastu egiten dituzte. «Bakea" ez delako "normalizazio politikorik" ez dela, sinestarazi nahi digute. Kontzeptuak zehaztu beharra dago, normalizazio politikoa behar dugu, bakea lortuko bada.

Artean, ETA eta Espainiako Gobernuaren arteko balizko harremanak hitzetik hortzera dabiltza. Zapaterok prozesu luze eta konplexua iragarri du.
Zapaterok «bake prozesua» aipatzen du. Alderdi sozialistak hori ere ez. Badirudi Zapaterok gehiago sinesten duela bake prozesuan PSOEk baino. Edonola ere, Zapatero bake prozesuaz ari da oraindik, ez normalizazio politikoaz. Zapaterok bere politika bake bidean garatu nahi duela dirudi, aukerak ikusten ditu antza. Bere alderdiak nonbait pentsatzen du Zapaterok oinarriak dituela esaten dituenak publikoki esateko. Hori baikorra da. Guk Zapaterok ETArekin hitz egin behar duela eta bake akordioa lortu behar duela diogu etengabe. Beraz, aurrera!

Patxi Lopezek ontzat jo ditu Zapateroren hitzak. Nola ikusten duzu PSE-EE?
Aukera historiko izugarri baten aurrean gaude eta PSEk berau baliatu behar du. Horren ardura handia duen alderdi honek arduragabekeriaz jokatzea onartezina litzateke. Baina, orain arte ez dut urrats sendoak ematen ikusi. Adibidez, Rodolfo Aresek esan berri du EHAK ETAren adar bat dela, legez kanpo uzteko zantzuak ikusten dituela. Alderdi sozialistako bozeramaleak hori esaten badu, zalantzak ditut, ez dut zertan baikorra izan.

Entzutegi Nazionalak nolako rola joka dezake gatazkaren ebazpenean?
Rol edo ardura izugarria dauka. Duela bi urte PPk egin zituen lege aldaketak indarrean daude. PSOE eta PSEren laguntza izan zuen eta orain aldaketa horiek beste politika bat egitea zailtzen dute. PSOEk eta Gobernuak Entzutegi Nazionalarekin zailtasunak dituzte. Auzitegi Goreneko eta Botere Judizialeko Kontseilu Nagusiaren presidentea frankista amorratua da: Francisco Hernando. Horiek hor daude, ez dira aldatu. PSOEk PPren politika aldatu nahi badu oztopo horiek gainditu beharko ditu. Hori da benetako apustua, bestela ez du politika berririk egingo.

Bestetik, alderdi politikoen arteko mahaia funtsezkotzat jotzen da.
Gobernuaren eta ETAren arteko harremana gauzatzea beharrezkoa da, baina arazoa politikoa denez, alderdi politikoek legitimitate osoa dute akordio politikoez hitz egiteko. Alderdien arteko mahaia beharrezkoa da. Guk aspaldi esan dugu zein diren baldintzak: ETAk su-etena eman behar du eta segidan herri honen hitza eta erabakia errespetatu behar dira.

"ETA bitarteko politikoak erabiliz garaitu behar dela...", esan duzu inoiz. ETAren garaia gaindituta bitarteko politikoek bermatuko al dituzte euskaldunon erabakiak?
Baietz uste dut. Gizarte mailako eztabaidetan pauso handiak ematen ari dira. Historiari begira, lehenik nazioak izan ziren, gero estatuak eta ondoren estatu-nazioak. Orain atzera, nazioak eta herriak gero eta indar gehiago hartzen ari dira. Prozesu horretan gaude. Euskaldunok badugu aukera gure nortasuna Europan finkatzeko, eta hori egiteko gai garela uste dut. Testuinguru horretan, ETAren biolentziaren erabilera lekuz eta garaiz kanpo dago. Baina ETAk defendatu dituen helburu politikoak ez dira zertan baztertu behar. Esaterako, Joseba Arregik lehengoan honela esan zuen: "ETAk defendatu duena nola onartuko du gizarteak orain?» Zergatik ez? ETAk defendatu duena gizarteari galdetzea dago, eta gehiengoak hori nahi badu, zergatik ezin da onartu? ETA politika eginez gainditu behar da. Ni ETAkoa izan nintzen, eta ez diet orduko nire helburu politikoei uko egin. Nigan aspaldi aldatu zena politika egiteko modua da, ez helburuak.


Hitzarmen Demokratikoa gauzatzen ari da, alderdi eta eragile politikoen artean lortu daitekeen akordioa. EB non kokatzen da honetan guztian?
Guk mintegi horretan eztabaidatzen ari denaren berri badugu, harreman onak ditugu. Zuzenean ez dugu parte hartu, baina zeharka bai. Hala ere, akordio hori lortzea ondo ikusten dugun arren, guretzat beharrezkoa da bertan alderdi guztiak egotea. Guk sindikatu eta eragile sozialekin sortutako mahaia ontzat jotzen dugu, baina ardura azken buruan alderdiena da, hauteskundeetan hautatuena, berauek dute legitimitatea.

Lizarra-Garaziko Akordioan parte hartu zenuten ordea.
Hura beste garai bat zen. Lizarra-Garaziko garaian ez zen egun Jaurlaritzan egiten ari den politika. Guk Jaurlaritzatik lan egin behar dugula uste dugu, baina ez ditugu gizarte ekimenak baztertzen. Elkarri-ren Eginoko Akordioan parte hartu dugu. Mahai zabalagoa da. PPko jendea dago, modu pertsonalean bada ere. Hitzarmen Demokratikoa ekimena ondo dago, baina EBn aldion alderdien arteko foroak hobetsi ditugu.

Bake eta normalizazio prozesuaren ondoren, galtzaile ateratzeko beldur ote zarete?
Lizarra-Garaziko Akordioaren porrotaren ondoren gu atera ginen kaltetuen. Arrisku hori beti dago. Guk ondorioez gogoeta egin behar dugu eta akordio hartatik hainbat ondorio atera genuen. Orain, bakea eta normalizazioa lortzen badugu, espazio politikoan mugimendua izango da, dudarik gabe. Orain dauden alderdi politiko guztiak ez dira egongo etorkizunean.

Ezker Batua egongo al da?
Bai, dudarik gabe. Guk Estatuaren eredu hau aldatu behar dela diogu, boterea kudeatzeko ereduak frankismoaren kutsu handia duelako. Autonomien Estatua gauzatu da baina azken hitza Madrilek dauka. Estatuaren botere eredua krisian dago, eta horregatik hemen akordioa behar du gizarteak eta Estatuak berak. Guk Atxikimendu Libreko Federakuntza eredua proposatzen dugu. Guk euskaldun bezala egon nahi dugu hemen. Ni euskaldun naiz, ez espainola. Herri hau egin behar dugu. Horrek ordea, ez du esan nahi ezin dugula herri kataluniar, galiziar, madrildar edota andaluziarrekin harremanik gauzatu. Estatu eredua aldatu behar dugu, baita hori egiteko Konstituzioa aldatu ere. Hori funtsezkoa da Estatuaren botere eredua aldatuko bada. EBk lehenbizi euskaldunon arteko erabakitzeko eskubidea lortu nahi du, ondoren Estatuarekin akordio berri bat egiteko. Hori lortzen badugu, dudarik gabe EBk espazio politikoa izango du etorkizunean.


Azkenak
Ekofeminismoaz, motozerra eskutan

Duela hilabete inguru, unibertsitateko kide gizonezko baten liburu aurkezpenean ginela, egoera bitxi samarra gertatu zitzaigun. Ekologiari buruzko liburua zen eta erreferentzien artean hainbat pentsalari ekofeminista zeuden. Egileak, baina, inongo momentuan ez zuen aipatu... [+]


2024-06-17 | Jakoba Errekondo
Udaberria jan dezagun mikatzetik

Arabako Errioxako udaberriak ez dauzkat ahazteko. Urte dezentetan harrapatu ditut sasoi horretako loraldi betean hango mahastiak eta harrigarria da; laburra da paisaia berria, baina iraupen motz horretan begien sabaia erretzen du eta ordura artekoak ahantzarazten.


2024-06-17 | Nagore Zaldua
Itsas dortokak lozorrotik esnatu ote dira euskal kostaldean?

Udako solstizioa gerturatzen ari den honetan, euskal kostaldean itsas dortokak ikusteko aukerak ugaritu dira. Gure uretan ezagunena Egiazko kareta (Caretta caretta) da. Ale helduen oskolaren batezbesteko tamaina, 120 cm-ko luzera zuzenera eta 200 kg-ko pisura irits daiteke... [+]


2024-06-17 | Garazi Zabaleta
Lurbizi
Lurraren bankua sortzen, nekazaritzarako oinarrizko baliabidea bermatzekoa

Oiartzunen nekazaritza bultzatzeko eta elikadura burujabetzarako bidean pausoak emateko sortu zen Lurbizi egitasmoa, 2016 urte inguruan. “Herritar talde batek denbora zeraman herrian nekazaritzaren eta lehen sektorearen egoera kaxkarraz hausnartzen”, adierazi du Ibon... [+]


Eguneraketa berriak daude