ARGIA.eus

2020ko abuztuaren 08a

Mediku falta, etorkizunak dakarren mehatxua

Unai Brea @unaibrea
2004ko azaroaren 14a
Gero eta mediku gutxiago dago. Hala omen da ia Europa osoan, eta zenbait herrialdetan (Alemania, Ingalaterra, Frantzia, Suediaà) arazoa bete-betean jasaten ari dira. Aurre egiteko, oraindik hain gaizki ez dabiltzan herrialdetatik eraman behar dituzte sendagileak. Horien artean, Espainiako Estatua eta, bereziki, Euskal Herria. Nolanahi ere, arazoa gurera ere iritsiko da honela jarraituz gero, momentuz mediku faltan ez gabiltzan arren.

"Ez dakit zehatz-mehatz zeintzuk diren Europan mediku gutxi egoteko zergatiak", diosku Bizkaiko Sendagileen Elkarteko presidente Cosme Navedak, "baina hemen, behinik behin, hiru azpimarratuko nituzke: batetik, medikuak gizartean zeukan garrantzia gutxituz doa; medikua izatea oraindik zerbait da, baina ez lehen bezainbat. Bestetik, Euskadin txarto ordainduta dago mediku izatea, osasungintza publikoan behintzat. Hirugarrenik, medikuntza ikasketak luzeegiak dira eta jendea ikaratu egiten da horren aurrean". Navedak adierazi duenez, Europako herrialde batzuek duten arazoa ez da oraindik gureganaino heldu, baina etorri egingo da medikuen heziketa beste era batez bideratzen ez bada.

Izan ere, geu ere hasiak gara mediku urritasuna igartzen hainbat espezialitatetan: oftalmologia, dermatologia, alergologiaà "Mediku gutxi hezi dira horietan, eta ezin esan sobera gaudenik. Bestetik, eskaintza publikoa eta pribatua desberdindu behar dira. Pribatuak mediku nahikoa du hartzen duen gaixo kopurua kontuan hartuta. Publikoak, berriz, itxaron zerrenda handiak dauzka zenbait kasutan. Zein da arazoa, espezialista gutxi dagoela, ala espezialistek ospitaletan dihardutela, herrietako osasun zentroetara joan beharrean? Gauza biak izan daitezke, baina edonola ere Osakidetzak eman behar luke informazio hori, ez neuk". Eusko Jaurlaritzako Osasun Saila, haatik, mutu dago, eta gai honetaz solasteko egin dizkiegun deiek ez dute erantzunik jaso.

Irakaskuntza aldatu

Espezialitate jakinetako egoerak gorabehera, sendagile ugari dago oraindik Hego Euskal Herrian. Zenbat denborarako? Navedak azaldu duenez, 1975etik 1985era, gutxi gorabahera, mediku berri asko ûgehiegi beharbadaû atera ziren unibertsitateetatik. Gero, gauzak baretu egin ziren, eta dagoeneko medikuak ez daude, lehen bezala, sobera. "Arazo larriena orain 45 eta 55 urte bitartean daukagunok erretiroa hartzean sortuko da, asko baikara. Egongo da gu ordezkatzeko mediku berri nahikorik? Nik uste dut medikuntza irakaskuntza aldatu egin behar dela, edo arazo handiak edukiko ditugula. Europan gertatzen denaz ikasi beharko genuke, eta neurriak orain hartu, beranduegi izan baino lehen".

Bizkaiko Sendagileen Elkarteko presidentearen ustez, beste ezer baino lehen ikasle kopurua handitu beharko litzateke. "Orain numerus clausus daude; sarbidea zabaldu beharko lukete. Eta espezialitate bakoitzerako zenbat mediku beharko den aurreikusi, ez oraingo beharren arabera, etorkizunekoen arabera baizik".

Medikuntza ikasketen galga nagusia, hala ere, gehiegizko luzera da. "Espezialitate batzuek hamaika urte irauten dute. Egia da seigarren urtean ûdena ondo badoa, oso arrunta baita ikasturteren bat errepikatzeaû egoitza egiten hasten direla, BAME ospetsua, baina hezkuntza izaten jarraitzen du". Eta hezkuntza hori ezin da laburtu, guztiz beharrezkoa delako. Mediku onak gura baditugu, hezi egin behar ditugu Navedak dioenez. Beraz, BAMEn dabiltzanen lan-baldintzak hobetu beharko lirateke. "Gaur egun goardia mordoa egin behar dute eta gainera oso gutxi ordaintzen zaie. Hobetu diezazkietela lan-baldintzak, diru-baldintzak batik bat, eta mediku izan nahi duten gazteek ez dute pentsatuko æhamar edo hamaika urtez itxaron behar dut lanean hasi aurretik; sei baizikÆ".

Soldata eskasaz kexu

Beste gako bat soldataren txikian dago, antza. Euskal medikuek gutxi irabazten dutela uste dute, eta froga gisa Europako adibideak ipintzen dituzte mahai gainean. Europako Batasun osoan, greziarrek soilik dauzkate soldata urriagoak. "Euskadin, gainera", dio Cosme Navedak, "batez beste Espainiako Estatuan baino dezente gehiago irabazten genuen lehen, baina hori ere parekatu egin da azken urteotan". Medikuek dagoeneko soldata ederrak jasotzen dituztela dioenik ere bada, noski. "Bai, egia da nahikotxo diru irabazten dugula, baina zeren arabera neurtuta?", argudiatu du Navedak, "guk daukagun erantzukizuna ez dauka inork, ez ingeniari batek ez enpresa bateko edozein goi-mailako teknikarik, baina ez dugu horiek baino soldata handiagoa". Hortaz, ez da harritzekoa euskal sendagile askok atzerrirako bidea hartzea, Sendagileen Elkarteko presidentearen iritziz: "Kanpoan etxean baino maiteago bagaituzteà".

Bizkaiko medikuak, Essex ingeles konterria hornitzen
Bizkaiko Sendagileen Elkarteak hitzarmena dauka Ingalaterrako Essex konterriarekin, hemengo medikuak hara joateko lanera. "Akordioa primerakoa da guretzat", dio Cosme Navedak, "hemendik doazenen ingelesa ona ez bada eskolak ematen baitizkiete lan orduetan eta soldata galdu gabe, eta gainera guk behatu egiten dugu han egiten duten lana benetan aurrez adostutakoa dela". Aurten, sei sendagile joan dira milioi eta erdi biztanle daukan Essexera. Bertakoak pozik omen daude, ondo hezitako medikuak bidaltzen dizkiegulako.
"Garai batean burmuinek ihes egiten zutela esaten zen", dio Navedak. "Ez dut esamolde hori erabili nahi, baina esan daiteke ondo hezitutako jendea ari dela ihes egiten". Hemen diru asko erabili da horiek mediku onak izateko, eta orain beste leku batzuetara jo behar dute, hemen erdipurdiko lanak dauzkatelako. Ingalaterran, esaterako, hemengo soldataren bi halako jasotzen dute, Navedak esan digunez.
Sendagileen Elkarteko presidentearen ustez, Hego Euskal Herriko medikuak Europako onenetakoak dira. "Oso ospital onak ditugu, eta are oinarrizko harrera hobea. Essexekoak hona etorri zirenean, harrituta geratu ziren gure lan egiteko era ikusita. Atzerrian desberdina da. Berbarako, Ingalaterran ez dago pediatrarik osasun-sistema nazionalean".

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak

ASTEKARIA
2004ko azaroaren 14a
Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude