Gazteak eta emakumeak ELAko zuzendaritzara


2004ko irailaren 19an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
ELA sindikatuak azaroaren 26 eta 27an egingo du XI. kongresu konfederala, eta, behin hura burututa, litekeena da emakume bat izatea idazkaritza nagusiko karguan. Hala gertatuko balitz, Jose Elorrieta oraingo idazkari nagusiaren lekukoa hartuko luke, hots, karguan hamasei urte eta sindikatuan askoz gehiago daramatzan gizonarena. ARGIA aldizkariari heldu zaizkion datuen arabera, horrela dirudi kontuak, eta, datorren kongresuan esan bezala gertatzen bada, historikoa eta berebizikoa izango litzateke ELAko zuzendaritzako aldaketa. Izan ere, Euskal Herrian, Espainian eta Frantzian »beharbada Europan eta munduan ere bai», masa-sindikatu baten zuzendaritza hartuko lukeen lehen emakumea izango litzateke, nahiz eta Euskal Herrian emakume bat ezagutu dugun EHNE sindikatuaren buruan.

Ekaineko eta uztaileko hilabeteetako Landeian, euskal sindikatuaren organo informatiboan, Jose Elorrieta oraingo idazkari nagusiari egindako elkarrizketa zetorren, eta, buru horrek zioenez, XI. kongresuaren osteko zuzendaritza "genero-belaunaldien errelebuaren" emaitza izango da. Hauxe baieztatu zuen Elorrietak: "XI. kongresua, besteak beste, ELAn historia egin duen sindikalista-belaunaldi oso baten txanda-uzte moduan ere ageri zaigu. Hurrengo kongresuan, erabatekoa izango da aldaketa edo ordezkaketa: ELAko zuzendaritza, benetan, 76ko kongresuan izan ez zirenen eta sindikatua legeztatu zenez geroztik zuzendaritzan kargurik izan ez dutenen eskuetan geratuko da. Genero-belaunaldien errelebua izango da".

Elorrietaren iragarpenak adierazten du ELAren hurrengo kongresutik aterako den zuzendaritza pertsona gazteagoez eta hainbat emakumez hornitua izango dela. Eta, gorago azaldu dugunez, litekeena da emakumeetako bat idazkari nagusia izatea. Testuinguru horretan, eta genero-belaunaldien erreleboaren justifikazio moduan, aski da erantsi ditugun tauletan erreparatzea: ehun mila afiliatu baino gehiagoko multzoan, 34.927 emakumeak dira eta 25.603 lagun 35 urtez beherakoak.

ELA sindikatua duela laurogeita hamahiru urte jaio zen, eta luzaroan iraun zuen klandestinitatean. Manu Robles Arangiz izan zuen lehendakari 1933tik 1982an hil zen arte. Legeztatu ondorengo lehen kongresuan, 1976. urtean, Alfontso Etxeberria hautatu zuten idazkari nagusi eta 1988a artean iraun zuen karguan, harik eta Jose Elorrietak ordeztu zuen arte.

Gizarte-ereduaz kezkatuta

Sindikatuak, duela urte eta erdi, kongresu berezia egin zuen, eta antolamendu mailako aldaketa ardurakoak onartu zituen. Orain, XI. kongresua datorkio. Bilkura horretan, ez da antolamenduzko berrikuntza nabarmenik izango, baizik eta, alderdi horretan aurrez egindako hainbat urrats »4 federazioak eta 12 eskualdeak» berrestea izango da kontua, eta eginkizun dagoenari bultzada bat ematea. Esate baterako, eskualdekako batzordeak eta batasun lokalak abian jartzea.

ELAko gaurko arduradunak kezkati daude, oraingo gizarte-eredua dela eta, baina, Landeiako idazkari nagusiaren elkarrizketatik ondorioztatzen denez, sindikatuari berari nahiz herritarrei kezkaren ardatzak transmititzen asmatu ezinik dabiltza. Azken lau urteetako balantzeak ez ditu asebete, eta autokritiko ageri dira. Azken lau urteotako balantzea eskatuta, honela erantzun zion Jose Elorrietak "Zein eremutako emaitzak ez dira izan idazkari nagusiak nahiko lukeen bezain onak?" galderari: "Sindikatua aritu da etxebizitza, fiskalitatea eta antzeko gaiak eztabaidatzen, eta horrek adierazten du gizarte-ereduak kezkatzen duela erakundea, baina ez gara heldu... Oraindik ez dugu lortu gai horien garrantzia iritzi publikora helaraztea, gai horiek sindikatuaren dinamikan txertatzea... Ez behintzat behar adinako indarrez. Aurrera goaz urraska, baina bide luzea dago oraindik eta fronte asko dago zabalik".

Negoziazio kolektiboaren eredua finkatu nahi dute
Azken bolada honetan, bereziki Hego Euskal Herrian, gatazka laboral handiak eta iraupen luzeko grebak ari dira gertatzen. Patronalak batez ere ELA salatu du greba batzuen luzapenaren erantzule gisa, argudiatuz jarrera gogorra eta "intrantsigentea" daukala negoziazio kolektiboan. Bada, norbaitek uste badu ELAren hurrengo kongresutik negoziazio kolektiboko ereduaren aldatzea segituko dela oso oker dabil. XI. kongresuko ponentzia zentralaren arabera, euskal sindikatuak finkatu egin behar du negoziazio kolektiborako aurrez hautatutako eredu hori. Zuzentzat jotzen du azken lau urteetako lan egiteko modua: borrokako eta konfrontazioko dinamikak »batzuk oso luzeak» planteatuz, enpresa berrietan, sektore berrietan... errebindikatzeko espazioak ireki izana.
Elorrietaren iritziz, "urratu dugun negoziazioko dinamikak aldaketa garrantzitsuak ditu jomuga; besteak beste, alokairu-eskala bikoitzak eta generozko diskriminazioak deuseztatzea, azpikontratazioen gaia bideratzea eta abar. Negoziazio kolektiboaren alorrean, lehen baino askoz jardunbide zorrotzagoari, konplexuagoari... eman diogu bide, eta patronala ez dago gauetik goizera amore emateko prest, baina behartu egin behar da horretara. Jarrera horrengatik izan dira hain luzeak gatazketako batzuk. Pultsu hori hil edo bizikoa da etorkizunari begira; erruz daukagu jokoan".
Sindikatu abertzalearen ustea da patronalak eta gobernuek oso interes kaskarra daukatela, edukiez aritzeko espazioak zabaltzeko. Irizten dio ez dutela aterabiderik nahi langile-klasearentzat funtsezkoak diren gaietarako, eta, hain zuzen ere, orain eztabaida soziala aipatzen ari direnek berek urratu zituztela joko-arauak. Orain aho betean eztabaida soziala eskatzen ari den patronal horrek berak baztertu zuen eztabaida duela bost urte, ukatu egin baitzuen Lan Harremanen Kontseiluan lanaldiari eta enpleguari buruzko akordioa negoziatzea. Eta, horrexegatik ari zaio gertatzen ELAri hain gogorra aurtengo negoziazio kolektiboa, eta horregatik probokatu behar izan ditu gatazka hain luzeak: adibidez, «Caballito" multinazionalekoa, dagoeneko bederatzi hilabete bete dituena.


Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude