Mirentxu Lako: «HZk “Zazpiak bat” gauzatuko du»

  • Mirentxu Lakok HZko ordezkari nagusi izateko abiatu zuen lana Iparraldean eta ustekabean Euskal Herri osora zabalduta ikusi du bere burua. HZk, ilegalizazioaren gorabeherak gorabehera, betiko martxari eusten diola azpimarratu digu Lakok. Hauteskundeen atarian, HZren apustuaren berri eman digu.
Kazetaritza independenteak herritarren babesa du arnas
Europan zer gai lantzea duzue helburu?
Lau helburu ditugu. Bata, ekainean sinatuko den Europako konstituzio berrian zuzenketak egitea. Izan ere, konstituzio berriak dio estatuek bakarrik osatuko dutela Europa. Lehen aldiz paperean emana da argi eta garbi, hitzetan jarrita, estaturik gabeko nazioei ez zaiela utziko lekurik gehiago, ez direla existitzen, nolabait. Puntu hori zuzendu behar da, estaturik gabeko nazioek ere toki bat hartu behar dute, harremanetan sartu Europako beste eragile guztiek bezala. Horretarako, autodeterminazio eskubidea aldarrikatu behar da, errespetatua eta aplikatua izan dadin. Bigarren arloa soziala da. Eguneroko bizitza hobetzeko programa garatzea, alegia, bai sozialki, bai ingurumenaren aldetik. Euskal hiritar eta Europako hiritar guztiei bermatu behar zaizkie eskubide sozialak. Hirugarren helburua nazioartean kokatzen dugu. Europan badira beste populu batzuk, hori da hain zuzen interesgarria, eta nazioartean elkartruke bat bada. Baina eraikitzen ari diren Europa ez da populuen arteko elkartasunean oinarritzen, eta guk beste Europa eredu bat defendatu nahi dugu. Ez dugu Europa baztertzailerik nahi, zentzu guztietan. Ez dadila hizkuntza ofizialetara mugatu eta denen aniztasuna kontuan har dezala nahi dugu. Laugarren helburua Europa demokratikoa defendatzea da. Nola ez defendatu, ilegalizazioaren aitzinean! Ilegalizazioarekin kontraesanean dira bete-betean Europako estatuak. Herritarren Zerrenda legala da Europan eta Euskal Herrian »Iparraldean legala baita», Espainia da ilegalizatu duena. Eta bi estatuetan Herritarren Zerrendak proiektu bera adierazten du, beraz, horrek erran nahi du Espainian badela defizit demokratiko nabarmena.

Zein alderdi ditu lagun HZk?
Iparraldean Akitania eskualdean aurkezten gara eta eremu horretan harremanak lantzen ari gara, bereziki okzitandarrekin eta beste mugimendu alternatibo batzuekin. Beraienarekin batera, auzoz auzo eta etxez etxe bana dezakete gure boz-papera. Horrelako ekimenak abiatu ditugu honezkero.

Frantziako eta Espainiako estatuetan jasoko dituzuen bozak nola zenbatuko dira?
Iparraldeko hiru probintzietan bozak egoera normalizatu batean kontatuko dira. Hegoaldeko lau probintzietan nola kontatuko duten, herriko etxeen jarreraren arabera ere izango da. Komunikabideekin ere gauza bera gertatzen da. Euskal Telebistaren esku dago kontuan hartzea jendeak bozkatzen duena edo emaitzak ez aurkeztea, ehun milaka jendek bozkatu ez balute bezala. Guk webgune bat dugu martxan »www.herritarren-zerrenda.org» eta herritarrek bertan izango dituzte eskura gure oinarriak eta boz-paper legalak.
Sarri erraten da gure botoa sinbolikoa dela, eta ez da horrela. Sinbolismo hutsagatik ez ginateke aurkeztuko. Europari zazpiek bat egindako herri librea oihukatzea helburu zehatza da. Gainera, aukera paregabea da, denok elkarrekin egun berean bozkatuko dugulako. Ez da sinbolikoa, ezta utopikoa ere. Ikusi besterik ez dago nola sortu ziren Ikastolak hemen orain hogei urte: bost haurrekin ireki ziren lehen ikastolak, ezagupenik gabe, arrunt utopikoa irudi zuen. Arlo sindikalean ere gauzak planteatzen hasi dira, eta uste dut arlo elektoralean hau dela hastapeneko bidea. Alegia, zazpiek bat eginda funtzionatzeko eragitea. Horrek bere fruituak ekarriko ditu ondoko urteetan. Baina abertzale fronte osoak funtzionatu eta agertu behar du Europan horrela. Nire ustez, hori da aterabidea.

Zenbat boto dituzue helburu?
Kontu handiz ibili behar da aitzin iritziekin. Nahiago dugu zuhur jokatu eta gai hori biharamunean aztertu, denok elkarrekin. Baina jadanik Iparraldean 1.000 herritarrek, arlo eta sentsibilitate politiko desberdinetakoek, bere sostengua erakutsi digute, gure zerrendak "Zazpiak bat" gauzatzen duelakoan.

Ikuspegi nazionalaren bidean
«Nahiz eta Herritarren Zerrendak bi legedi errespetatu dituen hastapenetik, bi bozka zerrenda aurkeztuz, bakarra da edukian. Funtzionamendua edo dinamizazio sistema ere lehengoa da, herrika eta probintziaka lan egiten dugu, baina ikuspegi nazionalarekin".

Espainia zuzenbidezko estatu badaezpadakoa
Espainiako Auzitegi Gorenak, bigarren aldiz, debekatu du euskal herritar multzo batek aurkeztutako hautagai-zerrenda. Iazko maiatzaren udal eta foru hauteskundeetan AuBren zerrendak baliogabetu zituen arrazoi berberarengatik: Batasuna alderdi ilegalaren oinordekoa delako eta Batasuna ETAren sare dela frogatutzat jotzen duelako. Auzitegi Konstituzionalak bi kasuetan epai bakarrean berretsi ditu debekuak.
AuBko kideek beren zerrenden debekuaren aurkako helegitea Estrasburgoko auzitegira eraman zuten, baina beren alegazioa bertan behera geratu zen. Oraingoan, HZko abokatuek debekuaren aurkako arrazoibideak oinarri sendo batean finkatu ahal izan dituzte. Izan ere, HZren botopapera Frantzian legezkoa izango da Europako Parlamentuan ordezkaritza izateko. Konparazio baterako, Irunen baliogabea izanen den botoa baliogarria izanen da Hendaiako hautesontzietan.
HZko abokatu Txema Azkuenagaren hitzetan, debeku hauen aurkako arrazoibideak aurkezterakoan defentsarako maniobra tarterik gabe geratu da. Defentsarako erabiltzen den arautegia ez dagokio munta honetako auzibide bati. Hau bezalako auziak bideratzeko eta ebazteko epeak ez dira arautuak. Alabaina, estatuko abokatuak 88 orrialdeko txosten bat aurkeztu zuen, fiskalak 13 eta HZko abokatuak 31. Espainiako poliziaren Inteligentzia Zentroaren Unitateak (UCI) HZ baliogabetzeko txostenek 8.000 orrialde inguru biltzen zutelarik. Teorian, txosten hauek guztiak bospasei ordutan aztertu eta ebatzi zituen epailetzak. Praktikan, bete ezinezkoa. Dirudienez, arrazoibide juridikoak idatzita zeuden alde bateko nahiz bestekoen argudioak ezagutu aurretik.
Txema Azkuenagaren aburuz, auziak duen jite politikoa baloratu gabe, begi-bistan dago HZ defendatu ahal izateko aukera juridikoak hutsaren hurrengoa direla. Espainiako Estatuko epailetzak erabiltzen dituen arauak euren hautamen edo apetaren araberakoak dira. Zuzenbidezko antolamentuari dagokionean, epailetza aterabiderik gabeko kale batean sartu bide da. Hala ere, antza denez, honek ez du kezkatzen gobernuan edo agintean dagoen estatuko klase politikoa.


Azkenak
2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


2025-08-29 | Euskal Irratiak
Maitena Chohobigarat
“Beharbada menopausia gehiago aipatu beharko genuke, aterabideak badirelako”

Baionako ospitalean unitate berritzaile bat ideki da: kardio-ginekologia unitatea, menopausian diren emazteei zuzendua. Gai hau, askotan tabu edo bazterrean utzia, osasun arazoak eragin ditzake bizitzako etapa horretan.


Eguneraketa berriak daude