Makalatarrak dantzan


2021eko uztailaren 27an
Sekula ikusi dudan lore zurizko erramillota ederrenari begira, udaberriaren zuriarenak izaten diren egun gutxi horietan gaudenaren irudipena izan dut. Sahats hotz zaleen garai sonatua baino zuriagoa zait hau. Mendi magalak elur-sarobez pinportatzen dituzten gereziondoen petalo xintoistak eta errio-bazter eta erreka-zuloetako makalatarrak zuritzaile.
Populus generoa da makala jendea, sahats eta zumeen lehengusinak. Hogeita hamabost bat espezie ezagutzen dira, ipar hemisferioko lur fresko eta epeletan gehienak, hegoaldekoena Tanganika aldeko bat da. Makala edo zumar beltza (Populus nigra) burzuntza, busontza edo lertxuna (Populus tremula) eta zurzuria edo zumar zuria (Populus alba) dira gurean ezagunenak.
Populus genero hau duela ehun bat milioi urte, Behe-Kretazeoan agertu zela uste da; oraindik bizi den genero baten ezaugarri zehatzak dituen fosilik zaharrena Populus primaeva da, agidanean. Ez naiz harritzen, ugaltzeko erraztasun ikaragarria dute. Hibrido kolonizatzaileagoen bila, sexuen nahasketatik ufadetan zaldizka datozen hazien kardilaun arinen emana, desditxa bihurtzen da haizearen geltokietako bazterretan. Sexuen premiarik gabe »ondo moderno!» aldaxkatik, adar-aldaxkatik, probenatik, mentutik, zainetik, ondotik, altsumatik, ipurditik, urtadarretik... klan klonikoak etengabe hedatzen dira. Dakitenek diotenez, Asia ekialdea eta Ipar Amerika hamaikagarren aldiz konkistatzen ari omen dira. Azkar hazten dira, buelo galantak osatuz; ur-amorrazioa du arma onena eta oldarkor eta erasozale egin ditu, kaniletako ura agortzeraino. Hau bai gerra, egun batzuetan zuria.


Azkenak
Kanaken kexua ez du eztitu Frantziako presidente Macronen bisitak

Irlan egon da maiatzaren 23an Frantziako presidente Emmanuel Macron eta loialistekin zein independentistekin, alde guztiekin bildu da. "Elkarrizketa politikoa" abiarazteko prestutasuna erakutsi die, baina independentistek diote horretarako baldintzarik ez duela jarri.


2024-05-24 | Antxeta Irratia
"Gure herrikide Jesus Carreraren figura ahanzturatik berreskuratu eta orain arte zergatik inork ez zekien ezer argitu nahi genuen"

Orreaga Filmak ekoitzitako Hondarribiko Gorria: Jesus Carrera dokumentala maiatzaren 31n estreinatuko dute alderdi komunistako Idazkari Nagusi izatera iritsi zenaren jaioterrian. Hondarribiko Itsas Etxea auditoriumean egingo dute lehen proiekzioa arratsaldeko 19:00etan, eta... [+]


“Ez ezazu indarkeria obstetrikoa salatu, ez baduzu argi galduko duzula: denbora, dirua eta osasun mentala”

Nazio Batuen Erakundeak Espainiako Estatua zigortu du Nahia Alkortak bere lehen erditzean jaso zuen biolentziagatik, baina gobernuek ez dute ebazpena onartu. 'Mi parto robado' liburua idatzi du bizitakoa gizarteratzeko, eta arazo sistemikoa dela azaltzeko.


2024-05-24 | Euskal Irratiak
Peio Etxeleku, Elkargoko bere kargugabetzeaz: "Ez didate ene burua defendatzeko aukerarik eman"

Jean René Etxegaraik Peio Etxeleku baztertu du Errobi lurraldeko arduretatik. Etxeleku Kanboko hautetsia eta EAJren Ipar Buru Batzarreko lehendakaria da. Joan den astean Hirigune Elkargoko buruak jakinarazi zuen poloko hamaika auzapezetatik seik galdegin ziotela... [+]


2024-05-24 | Gedar
2.000 sinadura bildu dituzte Pasaian Escalerillaseko bizilagunentzat bizitoki-alternatiba baten alde

Pasaiako Portuak eta Euskal Trenbide Sareak etxetik bota nahi dituzte hamabi familia. Ekainaren 1ean Trintxerpen mobilizatzera deitu du Oarsoaldeko Etxebizitza Sindikatu Sozialistak.


Eguneraketa berriak daude