Uzta korrika txikian


2007ko otsailaren 21an
Fruituen uzta gorenean da. Neguaren gorriena iristerako fruitu barruan garatu diren haziak kolonizatzeko modukoa den lur berrira iritsi eta ernaraziko dituen udaberriraino irauteko babesa aurkitu beharrean dira. Geurea bezalaxe, landareena konpetentzia sutsuko mundua da. Besteei aurrea hartu eta lur sail berriak kolonizatzeko espezie bakoitzak bere trikimailu eta estrategiak milaka eta milaka urtetan zorroztu ditu; bihar hasten diren ehunka urtetan gertatuko den bezala. Sortutako haziak inguruan bertan edo ahal den urrutien barreiatzeko landareek garatutako sistemak dira zorrotzetan txorrotxenetakoak.
Landare gehienek haizea baliatzen dute haziak sakabanatzeko: orkidea batzuek bezala hazi ttiki-ttikiak eginez, astigarrak, aihen zuria, kardulatza eta txikoria belarraren gisan haziei sasi hegalak edo kardilaunak emanez edo txilarren eran haizeak landareari eragindako mugimenduak aprobetxatuz.
Badira ura medio haziak zabaltzen dituztenak: igebelar edo nenufarrak bezala ur azalean ibiltzeko gai diren haziak sortuz edo azeri buztanaren moduan ernetzeko toki heze bat topatzeko gai diren zatiak dituzten haziak haziz.
Sakabanaketarako animaliak erabiltzen dituzte beste batzuek: haziak zirinetan edo kaketan banatzeko fruitu jangarriak ematen edo ile eta biloetan zintzilikatzeko azalean kako bereziak dituzten hazi edo fruituak eraikitzen dituztenak.
Beste inoren beharrik gabe hazien barreiatzea bere kasa antolatu dutenak ere badira: murruntzak bezala fruituen mugimenduen bidez, barrabas belarrak eta etxeko-pozak adibidez ehunen hanpadura medio, garoen, isatsen eta geranioen generoen gisa horretarakoxe sortutako organoekin edo hezetasuna baliatzeko biloak erabiltzen dituztenak.
Uzta korrika txikian dabil gure inguruan.


Azkenak
2024-05-24 | Antxeta Irratia
"Gure herrikide Jesus Carreraren figura ahanzturatik berreskuratu eta orain arte zergatik inork ez zekien ezer argitu nahi genuen"

Orreaga Filmak ekoitzitako Hondarribiko Gorria: Jesus Carrera dokumentala maiatzaren 31n estreinatuko dute alderdi komunistako Idazkari Nagusi izatera iritsi zenaren jaioterrian. Hondarribiko Itsas Etxea auditoriumean egingo dute lehen proiekzioa arratsaldeko 19:00etan, eta... [+]


“Ez ezazu indarkeria obstetrikoa salatu, ez baduzu argi galduko duzula: denbora, dirua eta osasun mentala”

Nazio Batuen Erakundeak Espainiako Estatua zigortu du Nahia Alkortak bere lehen erditzean jaso zuen biolentziagatik, baina gobernuek ez dute ebazpena onartu. 'Mi parto robado' liburua idatzi du bizitakoa gizarteratzeko, eta arazo sistemikoa dela azaltzeko.


2024-05-24 | Euskal Irratiak
Peio Etxeleku, Elkargoko bere kargugabetzeaz: "Ez didate ene burua defendatzeko aukerarik eman"

Jean René Etxegaraik Peio Etxeleku baztertu du Errobi lurraldeko arduretatik. Etxeleku Kanboko hautetsia eta EAJren Ipar Buru Batzarreko lehendakaria da. Joan den astean Hirigune Elkargoko buruak jakinarazi zuen poloko hamaika auzapezetatik seik galdegin ziotela... [+]


2024-05-24 | Gedar
2.000 sinadura bildu dituzte Pasaian Escalerillaseko bizilagunentzat bizitoki-alternatiba baten alde

Pasaiako Portuak eta Euskal Trenbide Sareak etxetik bota nahi dituzte hamabi familia. Ekainaren 1ean Trintxerpen mobilizatzera deitu du Oarsoaldeko Etxebizitza Sindikatu Sozialistak.


Mañeruibarko haur euskaldunak sarituko dituzte Iruñeko Komunikabideak Fundazioak eta Euskaltzindiak

Euskara galdua zen eremu mistoko eta ez-euskalduneko herrietako familien ahaleginak aitortuko dituzte ekitaldian. Oskar Alegria zinemagilearen bideoak emango dio hasiera ekitaldiari 11:30ean udaletxean.


Eguneraketa berriak daude