HIZKUNTZA ETA LANDARE BIZKARROIAK


2021eko uztailaren 23an
Bizitzeko beste landare batzuen izerdia zurrupatu beste aukerarik ez duen Orobanche generoko landare jendearen lore zuztar dotoreek urteoro begiak kentzen dizkidate. Landare hauetako espezie bakoitza beste landare jakin baten bizkar bizi da: huntza, hirusta, gisatsa, otea, ezkaia...

Orobanche izena grekotik dator: ôrôbôs, zalke ala ilar-latz edo askol mota bat eta anche, itoaz hiltzen duena. Garai batean egun baino gehiago landu izan ziren lekadun hauen landareak itoko zituen eta handik sortuko zuten berarentzako izena.
Iruñean erabiltzen omen zen askola izena arabieratik ote datorren susmoa azaltzen du Lakoizketa botanikariak XIX. mendean. Orobanche-aren pagotxa den landare hau Lathyrus sativus da. Botanikari honek txabotxa edo pautxa bezala jaso zuen pagotxa bera ere nondik datorkigu? Irigaraik ere Nafarroan jaso zuen "baboxa"tik, gaztelerazko "fabucha"tik, Azkuek jaso zuen okzitanierako proventzera dialektoko "farouch"etik, ala nondik? Finean, landareak, hizkuntzak eta gu geu denak denon bizkarroi...
JAKOBA ERREKONDO


Azkenak
2024-05-24 | Antxeta Irratia
"Gure herrikide Jesus Carreraren figura ahanzturatik berreskuratu eta orain arte zergatik inork ez zekien ezer argitu nahi genuen"

Orreaga Filmak ekoitzitako Hondarribiko Gorria: Jesus Carrera dokumentala maiatzaren 31n estreinatuko dute alderdi komunistako Idazkari Nagusi izatera iritsi zenaren jaioterrian. Hondarribiko Itsas Etxea auditoriumean egingo dute lehen proiekzioa arratsaldeko 19:00etan, eta... [+]


“Ez ezazu indarkeria obstetrikoa salatu, ez baduzu argi galduko duzula: denbora, dirua eta osasun mentala”

Nazio Batuen Erakundeak Espainiako Estatua zigortu du Nahia Alkortak bere lehen erditzean jaso zuen biolentziagatik, baina gobernuek ez dute ebazpena onartu. 'Mi parto robado' liburua idatzi du bizitakoa gizarteratzeko, eta arazo sistemikoa dela azaltzeko.


2024-05-24 | Euskal Irratiak
Peio Etxeleku, Elkargoko bere kargugabetzeaz: "Ez didate ene burua defendatzeko aukerarik eman"

Jean René Etxegaraik Peio Etxeleku baztertu du Errobi lurraldeko arduretatik. Etxeleku Kanboko hautetsia eta EAJren Ipar Buru Batzarreko lehendakaria da. Joan den astean Hirigune Elkargoko buruak jakinarazi zuen poloko hamaika auzapezetatik seik galdegin ziotela... [+]


2024-05-24 | Gedar
2.000 sinadura bildu dituzte Pasaian Escalerillaseko bizilagunentzat bizitoki-alternatiba baten alde

Pasaiako Portuak eta Euskal Trenbide Sareak etxetik bota nahi dituzte hamabi familia. Ekainaren 1ean Trintxerpen mobilizatzera deitu du Oarsoaldeko Etxebizitza Sindikatu Sozialistak.


Mañeruibarko haur euskaldunak sarituko dituzte Iruñeko Komunikabideak Fundazioak eta Euskaltzindiak

Euskara galdua zen eremu mistoko eta ez-euskalduneko herrietako familien ahaleginak aitortuko dituzte ekitaldian. Oskar Alegria zinemagilearen bideoak emango dio hasiera ekitaldiari 11:30ean udaletxean.


Eguneraketa berriak daude