PITILLASEKO AINTZIRA

Mikel Ozkoidi
1999ko urtarrilaren 31
Pitillas herria Iruñetik 50 km-tara dago, Erriberritik hurbil; Nafarroa erdialdeko udalerrietariko bat da. Lehenengo berriak XI. mendetik honakoak ditugu. Bat aipatzearren, Sabasan urmaelean Nafarroako erregeak hara joaten ziren ehizera, ehizatoki modura baitzuten urmaela. Eraikinen artean, aipatzekoak dira eraikuntza zibileko jauregiak, udaletxea eta eliza. Aste honetako ibilbidea elizaren aurreko enparantzatik abiatzen da.
Elizatik errepidera jaitsiko gara eta bertan frontoitik eskuinerantz hartuko dugu, Santacararako norabidean. Azken etxeetara iristen garenean, ezkerretara hartuko dugu errepidea, Santo Domingo kaletik abiatu eta pistari jarraituko diogu. Tontortxo batean dagoen Santa Anaren baselizara arte segiko dugu. Eraikin hau harrigarria gerta dakiguke, bertan XVI. mendeko eraikinaren aztarnak ikus genitzakeelako, horien artean hilerri zaharra agerian da. Pistatik aurrera, hainbat eskorta, bertako abereentzat osatutako eraikin multzoak, ezagutuko ditugu. Arkitektura tradizionaleko elementu ederrak dira; arkuak dituzte eta egoitza desberdinetan daude banatuta.
(1,4 km). Eskuinetik jo behar dugu "La Matea" eskorta edo abere etxera arte, han bide gurutze bat aurkituko dugu (3,6 km). Ezkerretik hartuz begibistan den mendixkara igo gaitezke eta han Santo Domingoko baseliza bisitatu. Gain honetatik aintzira osoaren hedadura eta Uxueko mendilerroa arras ongi begiztatu daitezke. Eraikin honek badu bere xarma, herriko estilokoa izanik, harri bakarrez osatutako leiho zahar bat dauka ate ondoan, apika Erromaniko aurreko garaikoa. Lurrean antzinako eraikin baten horma, leihoa baino zaharragoa oraindik, ulergarria leku estrategikoa izanik eta hurbil dagoen Santacarako aztarnategi erromatarrak kontuan izanik. Aurreko bidegurutzera itzuli eta eskuineko pista utzi, zuzen jarraituz mendizerrarantz. Malda ez da gogorra, gainera mendate bakarra da, berez aldapa lasai igotzeko modukoa dugu.
(9,9 km). Aurrean dugun hezia eta pista utzi eta ezkerretik, baztertzen den lurrezko bidea jarraitu. Hemendik aurrera euria egin badu lokatza izanen dugu nagusi eta gure bidea zerbait zailduko du, baina pista jarraituz gero ez dago galtzerik. Ibilbidearen atal honetan zuhaiskak nabarmenduko dira, baita zenbait etxola eta eskorta ere. Horietariko bat Santacara Muru da.
(14,6 km). Uxue Murillo errepidera iristsiko gara eta eskuinetik jarraituz La Blanca erromaniko baselizara helduko gara. Eraikin honen ataria polita da oso, eta gainera askaltokia aproposa da, are gehiago bertatik dauden bistak kontuan harturik.
(16,7 km). Eskuinaldera hartuz, errepidetik alde egingo dugu lurrezko pista batean sartuz. Ondoren, urmael bat gaindituko dugu eta arretaz ibili gune honetan, (17,8 km), abelbide batean portlandeko ikur batetik eskuinera desbideratu beharra dago-eta. Bada beste aukera bat ere, jarraitu zuzen Vigas mendira arte eta hango erpin geodesikoa bisitatu. Gero berriz itzuli. Hemendik aurrera jaitsiera galanta dugu, kontuz ibili, bidea irregularra da-eta. Bukaeran eraikin batzuk agertzen dira bide gurutze baten ondoan (20,7 km). Handik eskuinera zuzendu.
Hurrengo ibilbide zatia ez dago oso argi eta beraz jarraitu aholkuak. (21,2 km). Utzi pista eta ezkerretik sakanerantz jo, geroago beste bidegurutze bat daukagu, hartu ezkerretik baina kontuz metro gutxi barru eskuineko bideari heldu behar zaio-eta. Utzi kotxeentzako eskuineko bidea (21,8 km). Hemendik Mostrakas sakanean barneratuko gara (22,4 km), pixka batean gora segi eta gero laga ezkerretik, handik harrobi baten aztarnak ikusiko ditugu. Zuzen, (23,2 km) zoru hobeagoko pistara arte jarraitu, ezkerrerantz behera doanean. (24,4 km). Bidebanatzean eskuinetik behera hartu Picaran eskortara arte (25,3 km) eta han ezkerretik, zuzen Erreserba Naturalerarte. Bisita hesiaren inguruko bideetatik eginen dugu presara arte eta hegazti behatokira arte. Bisitatu eta gero heldu bideari eta (34 km) utzi hesia eta ezkerreko pistatik, lehenengo bidegurutzea eskuinera, zuzen Pitillas herrirarte
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Osasunbideari ere errieta, euskara egoki ez baloratzeagatiik

Osasunbideko deialdietan, lehiaketaldian 40 puntutik euskarak 4’29 puntu eman beharko lituzke eremu euskaldunean, eta 2’73 puntu eremu mistoan. Baina euskararik jakin gabe ere 39 puntu lortu daitezke, beste merezimendu batzuekin. Beraz, praktikan, ez da betetzen euskarari buruzko foru dekretu berriak dioena.


2018-10-17 | ESK sindikatua
Pobrezia eta gizarte-bazterketaren kontrako 51.000 sinadura

Euskal Herriko Eskubde Sozialen Kartak pobrezia eta gizarte-bazterketaren kontrako herri-ekimen legegilea butzatzeko beharrezkoak diren sinadurak entregatu ditu.


Bardean benetako bonbekin maniobra militarrak eginen dituzte asteazken honetatik aurrera

Urriaren 17tik 19ra eginen ditu Espainiako Armadak maniobrak, beste behin. Tiro Poligonoaren Aurkako Taldeak salatu du "Parke Naturalean gailentzen dela maniobra horiek egiteagatik Armadak ordaintzen duen kanona segurtasuna eta ingurumenaren gainetik".


2018-10-17 | ARGIA
Pinuen gaitzari aurre egiteko oxido kuprosoa erabiltzea oso toxikoa dela salatu dute

Pinuen gaitzari aurre egiteko Jaurlaritzak eta EAEko hiru foru aldundiek aurkeztu duten plana gogor kritikatu du Naturkon kolektiboak, besteak beste gaitzari aurre egiteko erakundeek proposatu duten oxido kuprosoa toxikoa baita: “Azalduko al digute gure ordezkariek nola pentsatu duten ziurtatzea gure ibaiak edo edaten dugun ura ez direla pozoituko gure mendietako 124.000 hektarea fumigatzen badira?”.


2018-10-17 | Iņigo Igartua
Manifestazio nazionala deitu dute urriaren 27an Nafarroako gaztetxeen alde indarrak biltzeko

Maravillas, Errotxapea eta Lizarrako gaztetxeen aurkako prozesu judizialak irekita daude eta epe motzean kaleratuak izateko arriskuan daudela ohartarazi dute manifestazioa deitu dutenek.


2018-10-17 | ARGIA
Karlos Apeztegia kartzelaratzeko agindu du Espainiako Auzitegi Nazionalak

Etxerat euskal presoen senide eta lagunen elkarteak Hernanin duen bulegoan egiten du lan Karlos Apeztegiak. Asteartean bertatik atera zenean atxilotu zuen Guardia Zibilak eta asteazken goizean, espetxeratzeko agindua eman du Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak, "erakunde terroristako kide" izatea leporatuta.


2018-10-17 | ARGIA
Iruņeko sutea indarkeria matxista kasu bat izan daiteke

Hipotesi hori darabil gertakaria ikertzen diharduen Espainiako Poliziak. Hala bada, ikerketa bere gain hartu zuen instrukzio epaileak Emakumeen aurkako indarkeriaren arloko epaitegira bideratuko du kasua.


2018-10-17 | ARGIA
Eider Rodriguez, Irene Aldasoro eta Kepa Altonaga Euskadi Sarien irabazle

Asteazken honetan jakinarazi dituzte literaturako Euskadi Sarietan falta ziren kategorietako irabazleak: Eider Rodriguezek aurtengo bigarren saria eskuratu du, oraingoan haur eta gazte literaturari eskainitako kategorian, Santa familia liburuari esker.


2018-10-17 | Iņigo Igartua
Kalean bizi den jendearen zenbaketa: errefuxiatuen auziari erantzun ezean, ez espero miraririk

Ostegun honetan zenbatuko dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan zenbat pertsona bizi diren kalean. Erakunde publikoak konprometitu ziren etxegabeen kopurua %20 jaistera, baina errefuxiatuen krisiari emandako erantzun eskasa ikusita, zaila dirudi aurreikuspena betetzea. Bilboko kasuari erreparatu diogu.


2018-10-17 | ARGIA
Parisko Cervantes Institutuaren eraikina EAJri bueltatzeko eskatu dio Ortuzarrek Espainiari

Andoni Ortuzar EAJko presidenteak asteartean Espainiako Estatuari eskatu dio itzul dezala Cervantes Institutuak gaur egun Parisko Marceu etorbidean daukan eraikin bat, 1936an EAJk erosi zuena eta II. Mundu Gerran Gestapok –Alemania naziaren polizia sekretua– bereganatu zuena.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude