"PNVk Bilboko beste auzo bat bilakatu nahi du Araba"


1990ko uztailaren 01ean
Kazetaritza independenteak herritarren babesa du arnas
Unidad Alavesako Idazkari nagusia den Pablo Mosquerari elkarrizketa.

Pablo Mosquera, Unidad Alavesako Idazkari nagusi
"PNVk Bilboko beste auzo bat bilakatu nahi du Araba"
Pablo Mosquera, Unidad Alavesa alderdi arabatar berriaren Idazkari Nagusia da. Partidu Popularrean eszisioa eman arte, alderdi honetako lehendakari izan zen Euskal Komunitate Autonomoan. Orain, ezberdintasunen ondoren osatu zen alderdiak bere Kongresu Osatzailea burutu berri du.
A.–PPren eszisiotik sortu ondoren Kongresu Sortzailea egin berri duzue.
P.M.–PPren azken kongresu erregionalean gipuzkoarrekin batera koalizio bat aurkeztu genuenean izan genuen lehen arazoa. Gu garai horretan UPNren tesi posforalisten aldekoak ginen. Bizkaiko APk Nafarroako UPNrekin topo egiten du. Haiek aurretik emandako lema bat ardatz hartuta aurkeztu ginen hauteskundeetan. Horrezaz gain irudia aldatu genuen. Guk jende xeheari, herri txikietako jendeari, fabriketakoari eskeintzen diogu gure aportazioa. Pixkanaka historikoak alde batera geratzen dira. Esan behar da hasiera batean nik Partidu Popularreko %80a eraman nuela nirekin, baina gaur egun PPkoa den gure militantzia %10a da soilik.
A.–Eta nondik atera da jendea?
P.M.–Herritik, nondik ba? Añua gure lehendakeria bezalakoa. Politikaz paso egin du betidanik, ezkerra, eskuina botatu du, baina egun Arabaren aldekoa dena ordezkatzen dugu, PNV botatu duena, PSOE edota HB ere botatu duena. Oso gara pluralak.
A.–Nola ulertzen duzu, PPk PSOE autonomien bitartez gainditu nahi izana?
P.M.–Nik, lehendakari modura, izugarrizko zurikeria ezagutu dut alderdien artean. Madrilen eta hemen esaten zutena erabat zen ezberdin. Han, Madrilen, PSOE gainditzeko botuen gehiketa hutsa zen garrantzia zuena. Alderdi haundi guztienak bapo egin du eta batez ere hauen barne mailako funtzionamenduan.
A.–Krisi istituzionala dela ere aipatu duzu...
P.M.–Nire ustez, Estatu zentralistak bere krisia du. Espanol oro zentralismoarekin kokoteraino dago, batzuk gutxiago edo besteak gehiago, batzuk hurbilagotik bizi dutelako, besteek herri bezala duten sentimendua askoz ere garatuago dutelako. Orain gainera bigarren krisian gaude, autonomi ereduaren krisian. Esaiezu Leongo biztanleei, zer dela eta Castillako parte diren. Edota Leridakoei esaiezu beraien herrialdea txikiago dela eta, Barcelonan diotenaren arabera makurtu behar direla. Hots, zenbait komunitatetan biztanleak, eredu hau arras deszentralizatua ez dela somatzen du eta lehen Madrilera joten ziren bezala, orain komunitateko hiriburura joan behar dutela, besterik ez dutela lortu.
Hori Euskal Komunitatean askoz ere larriagoa da, komunitate historiko bat garelako, herri bezala sentimendu oso hestua dugulako eta beste herri askotan autonomia zer zen ere ez zekitenean, guk ongi asko ezagutu dugulako. Arbatar bati ez dio inork autonomiaz inolako lekziorik emango. Orain zerga gehiago ordaintzen du, eredu zentralizatzaile bat. Hau ez da nik nahi dudan autonomia!
- A.–Araba baztertua dela diozu.
P.M–Nik uste Bilbo Euskadiko hiriburu faktikoa dela. Araba eskubidezko hiriburua da, une batean hemen jarri behar zela uste izan dutelako baina benetan zeresana dutenak, benetako funtzionariak, Bilbon daude. Bilboko Komertzio Kamarak ukabilkada bat ematen badu mahaian, Forondatik hegaldirik egingo ez dela esanaz, ba beno, ez da hegaldirik egiten Forondatik. Edo "Expotecnauto" erakusketa pikotara doala badio, ba halaxe gertatzen da. Nik ikusi izan dut Jaurlaritzan zenbait lege egitean, edonolako presio taldeak informe bat bidaltzen alderdiei eta hauek tiento haundiz irakurtzen. Ezin dugu era berean konpetitu, ez dugu influentzi eta indar bera duten Arabako gizonik. Azkena Emilio Guevara izan zen.
A.–Eta zer proposatzen du Unidad Alavesak?
P.M.–Ba, berriz ilusioa berpiztu behar dugu, Estatu Autonomikoaren ilusioa berpiztu, egoera berdinean. Bestalde ezin dute zenbait jarrerek, horretan jaraitu. Adibidez, autonomia garatzea posible egiten duen garapen ekonomikoa erabakiorra da. Autonomia onartzeak ez dit ezertarako balio, ez badut berau erabiltzeko aukera ekonomikorik. Aportazioen Legea erabat txarra da. Euskal Finantza Kontseiluaren osaketari buruz, enmendakin osoa. Hemen udalek ere ordezkaritza behar dute eta lurraldeen ordezkaritza handiago bat behar da, baterakoiak zaizkigun istituzioen galeran. Aurka bilakatzen diren neurriak erabilizen dira, zeren zenbat eta diru gehiago biltzen duzan, hainbat eta gehiago bidaltzen duzu kanpora. Bide horretatik gauzak gaizki badoaz Araban ezin izango dugu gehiago bidali, edota gauzak ongi badoaz, gure Foru Aldundiari ez zai ezer geratuko. Iaz, 18 mila milioi pezeta izan ziren soilik.
A.–PNV Arabaz profitatzen ari al da?
P.M.–Nik uste PNvk izugarrizko nahaste borrastea duela Arabaz. Azken adibidea kuadrilen arazoa izan da. Felix Ormazabalek kuadrilen zazpi ordezkari bildu eta hauek, beralen hauteskundeeterako gaitasuna berriz jaso nabi dutela aipatzen diote. Gai hau planteatu den lehen lekuan, Gasteizen, nire alderdiak mozioa aurkezten du honen alde eta PNVk aurka botatzen du. Esplika diezadatela! Ezkutuan gauza bat eta agerian bestea. Ni jakitun naiz PSOEri oso gaizki iruditu zitzaiola Ormazabal eta ordezkarien arteko bilera. Herriko biztan leekin egiten dutena, nahasketa politika istituzionala besterik ez da.
Zabortegiarekin ere beste hainbeste gertatu da, foru ezberdin guztietan gauza ezberdin bat azaldu dute. PNVk zabortegiaren aurkako koordinadoran bere jendea dauka. Elkarte autonomo osoan ordezkaritza eta presentzia duen alderdia da, baina Arabako diskurtsoa Bizkaikoarekin batera entzun behar du eta azken finean, denei gertatzen zaiena pasa zaio, boteretsuenari entzuten dioela. Bilbo da nagusi.
A.–Filosofi bezala vasquista izatea edota alavesista izatea defendatzen duzu?
P.M.–Ez, ez. Gauza ezberdinak dira. Euskaldunak gara. Eta nafarrak ere bai. Gertatzen dena, zalantzan dagoena ez dela vasquista izatea, baizik Administrazioa, hots, euskaldunon dirua kudeatzen duen eredu istituzionala. Hemen bai ematen dela gure partehartzea, eta ez dugu inoiz euskaldunak izatea utzi dezakegunik planteatu, gure Foru Komunitatea osatuko bagenu ere. Euskaldun izan eta sentitzen jarraituko genuke, baina administrazio aldetik autogobernu ahalmen handiago edukiko genuke eta herri dirua hobe erabiliz, herriarengana hurbilduko ginateke.
A.–Unidad Alavesaren ustez, Araba nahiko al da? Ekonomikoki ere bai?
P.M.–Bai; Araba nahiko da. Ekonomikoki ere bai. Posible ez dena, autodeterminazioa independentziarekin nahastea da, ezberdinak dira. Herrien egoera ekonomikoak bat besteekin erabat loturik daude eta egin daitekeena dependentziz aldatzea da. Une honetan ikustezina dut herrialde edo lurralde txiki baten independentzia. Baina autonomia bai! Are gehiago ikus dezaket lehendik autonomia, autogobernua izan duenean. Hau lortzeko, egin behar dugun bakarra, konpetentzien azkargailua zapaltzea besterik ez dago. Arabatar askoak galdetzen dio bere buruari ea zergatik behar ote duen berak Eusko Jaurlaritza. Diputazioa da benetan hurbil sentitzen duten bakarra, beraiena.
A.–Nork erabakiko du azken kasuan...
P.M.–Herriak.
A.–Ba al du horretarako gaitasunik?
P.M.–Bilatu egin beharko. Herriak independentzia planteatu ahal izateko gaitasuna baldin badu, eta zenbait alderdik, zilegitasun osoz, baina gaia Parlamentura eraman badute, arrazoi beraz Arabak herri iniziatibaz Komunitate batean egoeraz aldatzea erabaki dezake. Baina Soria edota Ceutaz mintza nintzaizueke era berean.
A.–Baina Espainiako Estatuan ez da eman oraindik halako kasurik...
P.M.–Ez, baina krisi hoiek azal daitezkeen unean gaude. Euskadi izan daiteke lehen lekua, autonomia eskatzean ere, Euskadi izan zen lehena, Catalunya baino lehen.
A.–Eta zer suposa dezake horrek?
P.M.–Esperientzi historiko oso garrantzitsua, noski. Euskal Komunitate Autonomoa osatzean jaso zuten poza sor daiteke lan honetan murgiltzen direnengan. Eusko Parlamentua edo Euskal Kontseilu Nagusia berriz lortu zenean bezain kilikagarria izan daiteke Araba bere istituzioekin nahikoa dela erakusten duen unea ematen denean.
A.–Nora eraman dezake Eusko Jaurlaritzaren zentralismoak?
P.M.–Bilboko beste auzo bat bilakatzera eraman gaitzake. Biztanlegoa bada dirua eta boterea banatzeko erabiliko den neurri bakarra, irain egin zaigu. Ez dugu bidaia guzti hau egin, azkenean tartaren zatirik txikiena eta inork nahi ez duena toka dakigun. Arabako lurraldea Bizkaikoa eta Gipuzkoakoa edota Nafarroako bezain garrantzitsua da, txikia eta biztanle gutxiago dituena, baina eskubide historiko berarekin.
A.–Nola uler daiteke PNVk ordezkaritza sistima aldatzeko keinu egitea?
P.M.–Erreza. Ardantza disziplina gizona da eta Eusko Jaurlaritzan egin zuen hizketaldian, Bizkaieraz pentsatzen zuen soilik, ez Gipuzkeraz edota Arabarreraz. Kriston arazoa sortu zen, baita PNVren baitan. Nire ustez zabortegia, parekotasun sistima eta beste graziaren bat, datorren legealdirako jaso dizkigute. Baina ez dute orain esango, bestela botuak galduko bait dituzte. Araba PNVrengandik urrutiratzen ari da, PSOEk izugarrizko harrera izan du eta PNVri intersatzen zaiona, ordezkaritza Dagusia emango dion sistima da. PNVk arabatarren aldeko keinu bat bera ez dute egin azken lau urteotan.
A.–Zein eta zer da zure ustez Jaime Mayor Oreja?
P.M.–PPko prokontsula, agindu eta betetzen duena, parakaidista bat, kanpotarra, atzo gipuzkoarra, gaur bizkaitarra eta agian laster arabarra. Arrisku gutxien dituen zerrendan aurkezten da.
A.–Eta Xabier Arzallus?
P.M.–Oso argia dela esan behar ni berekin ados ez nagoen arren eta beste dinamika batean mugitzen naizen arren. Baina gauza bat leporatu behar, ez bada azkar lehendakaritzarako aurkezten, beldur dela esango du norbaitek. Botereari aurre egin beharraren beldur, boterarekin ahuldu egingo ote denaren beldur. Askoz errezago bait da Lehendakaria itzalpetik maneiatu, lehendakari izate baino.
A.–Zein erlazio duzue UPNrekin?
P.M.–Beraiek Nafarroan ordezkatzen dutenagatik, parekotsun handia dugu, erlazio berezia. Esan diezazukegu, UPN, Partido Aragones Regionalista eta Valenciako alderdiarekin kontaktuan jarri garela eta ziurrenik egunotan erantzuna jasoko dugu.
A.–Zertarako, zein da helburua?
P.M.–Lan egiteko. Gu erabat eta guztiz independiente gara, bai Euskadin eta baita Euskaditik kanpo. Gure helburua bakarra da, Araba. Oraingoz guk beraiekin egin nahi dugu lan.
A.–Baina UPN ez da vasquista?
P.M.–Ba hortxe duzu, gure artean arazoak sor ditzakeen puntu bat. Noski nik ulertzen dut UPNren ingurua ez dela bera. Baina sozial aldetik ere gerta daitezke arazoak.
A.–UAko kide bat Euskadiren barruan sentitzen al da?
P.M.–Bai, bere nortasuna mantendu eta bere istituzioak errespetatu egiten duten neurrian.
A.–Baina adibidez Nafarroako komunitatea Euskaditik kanpo dago.
P.M.–Lege aldetik, baina nik entzun diet nafar askori euskalduntasuna sentitzen dutela esaten. Beste gauza bat, egun euskaldun izateaz zer ulertzen den da eta gainera Euskal Komunitate Autonomoan gustora egotea edo ez. Euskaditaz mintza garenean, administrazio egitura batetaz mintza gara eta horretan bai nafarrak erabat aurka agertzen direla, hau ondo ez dabilela dakusatelako eta arabarrak nahiko kezkaturik gaudela somatzen dutelako. Dauden bezala askoz hobe daudela ikusiko zuten ziurrenik.
A.–Nola ikusten duzu Estatutearen eta Jaurlaritzaren hamargarren urteurrena?
P.M.–Jendea alderdietatik gero eta urrunago dago eta istituzioetatik zeresanik ez. Urteurrenean, denak bat etorri gara Jaurlaritza gero eta urrunago dela herritarrengandik, errealitate sozialetik. Nik uste herriari eredu istituzional hau nahi duen ala ez galdetu egin behar zaiola. Politikan gainera PNV eta PSOE itunaz ari direnean, tarta nola zatituz mintza dira eta Euskadiko Ezkerrak nahi duen bakarra tartaren zati bat jasotzea da. Jendeak nola botatuko du PNV, gero PSOErekin batuko bada?
XABIER LEKUONA B. ARTOLA
Pablo Mosquerak, Arabak Komunitate Autonomo propioa eratu dezakeela dio.
UAk, PNV, PP eta HBko botuak jasatzen dituztela dio Pablo Mosquerak.
11-13

GaiezPolitikaEuskal HerrTaldeakAlderdiakUA
PertsonaiazMOSQUERA1
EgileezLEKUONA6Politika
EgileezARTOLA3Politika

Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude