Txillardegi: "Ez diogu Euskaltzaindiari Lekua Hartu Nahi"


1987ko uztailaren 05ean
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
Txillardegiri elkarrizketa
Txillardegi: "Ez diogu Euskaltzaindiari Lekua Hartu Nahi"
ARGIA.–Azentoari buruzko Kongresua, ideiaren lehen urratsak zertan izan dira?
TXILLARDEGI.–Egia esan, Durangoko bileren ondoren sortu zen ideia. Durangoko bilerak iaz egin ziren, eta azentoari buruzko erabakiren bat hartzea zuten helburu. Beste bilera batzu ere montatu zituen Euskaltzaindiak, hauek Euskal Ahoskera Batuari buruz eta esan behar han ez zela gauza handirik erabaki. Beraz, urtea bete da hain juxtu ere, Durangon ginenak (han zeuden ETB eta Eusko Irratiakoak, AEK, eta euskal munduan gabiltzanak, denetara hogeitamarren bat lagun) pentsatu genuen segitun egin behar genuela beste bilera bat, eta zerbait erabaki, ze Euskaltzaindiak ez bazuen erabakirik hartu nahi edo ez bazuen uste gauzak prest zeudenik holakorik montatzeko, ba bueno, geuk hartuko genuela.
A.–Eta azentoarena erabakitzearen beharra zertan nabaritu duzue, zer. gatik dago erabaki beharra?
TX.–Uste dut euskararen inguruko munduak eta batez ere euskararen irakaskuntzan mugitzen den jendea kezka dabil, eman dezagun AEKkoak. Orain dela gutxi adibidez "Ele" AEKkoen errebistan idatzi nuen azentoari buruz, eskatu zideten eta. Hori guztiz beharrezkotzat jotzen dute irakaskuntza mailan eta euskararen munduan dabiltzanak, Euskal Telebista eta Irratikoak ere askotan esan ohi dute heurak ez dakitela nola jokatu askotan eta horrelakoak. Orduan, edozeinek egin dezake azterketa bat, batez ere linguista bada, eta berehala ikusten da hortik esaten dena, zera hori:"Bilbokoen azentoa edo Bizkaiko azentoa" eta beno, ez da inondik ere Bizkaiko azentoa. Hain zuzen ere Julen Kalzada edo Amuriza bizkaitarrak dira eta ez dute batere azenturik; hori sortu da euskaldunberrien artean.
A.–Ze jende agertuko da handik, agertuko da hizkuntzalari ospetsuren bat ala beste maila batean planteatu da?
TX.-Guk ideia zabaldu diegu euskal azentoaren munduan zerbait esan dezateken, enfin, jende guztiari. Esate baterako gonbidatu dugu Mitxelena, noski, eta era berean baita Haritxelar eta horrelako jendea. gero euskal filologiaren munduan dabiltzenei, bai Gasteizko bai Deustoko eta Donostiako EUTGkoei. AEKkoei, Mari Karmen Garmendiari ere esan zitzaion, neronek esan nien, eta nahi zuten pertsona bidaltzeko, HABEkoak ere gonbidatu ditugu eta beste jende bat ere deitu dugu. Beraz, hogeita bost lagun horiei bidaliko zaie dokumentazio guzti hori: 400 bat folio dira, jendea jakinengainean joan dedin eta orduan, mintegi horretan egunero egunean eguneko gaia aztertuko da. Hori fijaturik dago ez dakit merezi duen konkretatzerik.
A.–Batzuk Batzarre horretan Euskaltzaindiari lekua hartzeko saioa ikusiko dute agian.
TX.–Gure asmoa ez da inondik inora Euskaltzaindiari lekua hartzea. Hori harrokeria bat izango litzateke gure aldetik. Gure asmoa da Baionan orain dela hogeitahiru urte nolabait berriz egitea: proposamen bat, eta ea Euskaltzaindiak eta ea jendea zer dioen. Ez da erabakirik hartuko baina propasamen batzu egingo ditugu, hori bai.
57

GaiezGizarteaIrakaskuntzUnibertsitaUEU
PertsonaiazTXILLARDEGI

Azkenak
“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


2025-08-29 | Euskal Irratiak
Maiten Chohobigarat
“Beharbada menopausia gehiago aipatu beharko genuke, aterabideak badirelako”

Baionako ospitalean unitate berritzaile bat ideki da: kardio-ginekologia unitatea, menopausian diren emazteei zuzendua. Gai hau, askotan tabu edo bazterrean utzia, osasun arazoak eragin ditzake bizitzako etapa horretan.


2025-08-29 | UEU
Ikerketa-proiektuen II. deialdia egin dute UEUk eta BadaLab-ek

UEUk eta BadaLabek ikertzaile gazteei zuzendutako diziplinarteko ikerketa-proiektuen II. deialdia egin dute. Honen helburuak dira ikertzaile euskaldun gazteen arteko harremanak sendotzea eta ezagutza-arlo ezberdinetako ikertzaileak elkarlanean aritzea. Irailaren 22ra arte... [+]


Javier Milei eta bere arreba eroskeria trama batekin erlazionatu dituzte filtraturiko audio batzuek

Argentinako hainbat hedabidek Desgaitasun Agentzia Nazionalaren buru den Diego Spagnuoloren audioak zabaldu dituzte. Argentinako Gobernuan eroskeria dagoela aitortu eta azaldu du horietan Spagnuolok, eta ustelkeria kasu horren buruetako bat Argentinako presidente Javier Mileiren... [+]


2025-08-28 | Gedar
Bere historian lehen aldiz, 110.000 milioi euroko kapitalizazioa gainditu du Iberdrolak

Europako energia-enpresarik handiena da jada, eta bi handienetako bat munduan.


Frantziako Gobernuaren aurka “guztia blokeatzeko” deia indartzen ari da

Irailaren 10a izanen dute protestarako lehen hitzordua. 2018 urteko Jaka Horien mugimenduaren segipen gisa ikusten dute anitzek deia, nahiz eta alderdi politikoak eta sindikatuak dinamikari lotu izanak ezberdintzen dituen biak. François Bayrouren austeritate politikaren... [+]


Udazken beroa Frantzian?

2025ean hazkunde ekonomiko txikia (%0,6) ez da gai izango langabezia-tasak %8ko muga gainditzea saihesteko; Zor Publikoak bi bilioi euro (BPGren %115) gainditzen ditu EK-k ezarritako %60aren oso gainetik, eta Gastu Publikoak estratosferan jarraitzen du.

Horri gehitu behar... [+]


Alemaniak derrigorrezko zerbitzu militarra “beharrezkoa” denean ezarriko lukeen lege proiektua onartu du

Europako azken urteetako joerari jarraiki, derrigorrezko zerbitzu militarraren harrabotsa Alemaniara heldu da: SDP Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata buru duen Defentsa Ministerioak borondatezko soldadutza ezarriko lukeen lege proiektua onartu du, "beharrezkoa" denean... [+]


Nafarroako lau pilotari ijitori omenaldia egin diete Mañuetako pilotalekuan

Flamenco On Fire jaialdian ospatu dute ijito komunitatearen, flamenkoaren eta pilotaren arteko harremana. Iruñeko Alde Zaharreko Mañueta pilotalekuan antolatu dute jaialdia, eta bertan omenaldia egin diete lau pilotari ijitori.


2025-08-28 | Jon Aleman Astitz
Supremazismo espainiarren “kontsentsu linguistikoa”

Eskubide linguistikoen ikuspegi integratzaile baten eskaintza dugu gaurkoa.

Espainiako supremazismo linguistikoa osasuntsu eta bizkor ageri zaigu, “hooligan” samalda anitz baten babesaz eta komunikabide indartsuez sustatua. Azken aurreko lagina Santi Martinezena... [+]


2025-08-28 | Iñaki Lasa Nuin
Gure jaiak

Euskal Herri osoan —beste herrialdeetan bezalatsu— jairik ez da falta. Negu giroan ere asko badira ospatzen direnak, uda-garaian ez da festa gabeko egunik. Egun-argi luzeak eta gau epelak jendea etxe zuloetatik kanpora, kalera ateratzeko aproposak dira eta jai giroan... [+]


2025-08-28 | LAB sindikatua
38 urteko garraiolari bat hil da Erriberrin

LABek jakin ahal izan duenez, Iruñeko garraiolari bat hil da asteazken goizaldean Erriberrin, lanerako zerabilen kamioia bidetik atera eta irauli ostean.


Polizia “talde zaurgarri”?

Azken asteetan bolo-bolo dabil Poliziaren eta, zehatzago esanda, Ertzaintzaren gaineko eztabaida. Tamalez, eztabaida piztearen arrazoia ez dira horiek Euskal Herri Langilearen kontra erabiltzen dituzten biolentzia eta jazarpen sistematikoa. Horren ordez, Ertzaintzaren eta bere... [+]


Hainbat ekintzailek bidea moztu diote Israel-Premier Tech txirrindularitza taldeari Espainiako Itzulian, Gazako genozidioarengatik

Hainbat lagun errepidera atera dira Palestinako banderak eta Gazako genozidioaren aurkako mezuak eskuan, eta Israelgo taldeko txirrindularien taldekako asteazkeneko erlojupekoa oztopatu dute. Etaparen ondoren argitaratutako ohar batean, taldeak manifestarien "ekintza... [+]


Eguneraketa berriak daude