Gaston Ancelovici Chileko zapalkuntzaren lekukoa


1986ko abenduaren 07an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
Gastin Ancelovici zinemagileari elkarrizketa
Gaston Ancelovici Chileko zapalkuntzaren lekukoa
Gaston Ancelovici zinegile txiletarra dugu, berak eta beste bi zuzendarik (Jaime Barrios eta Rene Davila) eginiko "Memorias de una guerra cotidiana" filmeak urrezko Mikeldia saria joso du animazioan, eta baita Instituto de Cooperación Iberoamerikana deritzan erakundeak eskainitako "Carabela de plata" saria. Eguneroko gudaren lekukoa dugu, herri xehe eta pertsona hautatuak elkarrizketatuz Txilek bizi duen egoera erakusten digu. Hona hemen berarekin izandako elkarrizketa.
ARGIA.–Ze egoeratan dago zinema zure herrian, Chilen?
GASTON ANCELOVICl.–Hiru ideia esango dut bertan egiten den zinemaz. Chilen ez dago zinema industriarik, sekula egon ez delako Argentina, Brasil edo Mexicon egon den moduan. Guk zinea modu artisauan egiten egon gara, gure herriak bizi duen giroa irudietan inprimatzeko asmotan. Kontutan hartu behar dugu estatu kolpea eta gero zinegile gehienak atzerrira joan beharrean aurkitu zirela, belaunaldi osoa sakabanatzen da munduan zehar.
Bestalde kontutan hartu behar da badela hainbat lagun barnean egon arren lan egiteko ezintasun osoan dagoena. Pinochet heldu zenean zinegileek urte askotako burruken ondoren lortutako legedi osoa ezabatu zuen. Dena den Chilek gaur egun egoera bikoitza ezagutzen du. Alde batetatik eta gobernuak daraman politika ekonomikoa dela eta–ultraliberalismo izugarria– badago kanporako zabalera, herriaren atal txiki batek daramana (ehuneko hamarra deitzen duguna). Sektore honek badauka kontsumorako grina, eta honek garamatza oso denbora laburrean zinema publizitariaren- boomera. Zine publizitarioa ekoiztu behar da miloi edo miloi t'erdi pertsona honek kontsumi dezan, Europarrak daukazuen kontsumo maila berean.
Bestalde badago beste maila bat, belaunaldi gaztea da giro guzti honetatik kanpo geratzen dena. Jende honek modu autodidakta batez Chilen gertatzen den hori isladatu nahi du irudietan.
Ekintza publizitarioa garrantzitsua izan da lanbide berribat sortu duelako, eta sortzen doan zinegintza urria posibilitatzen duelako. Orain tekniko mordoa daukagu, lehen esistitzen ez zena.
A.–Chileko egoera erretratatzen ari den beleunaldi horrek zine politiko sortu du?
G.A.–Jakina. Baina lehen aipaturiko maila horietaz gain badira beste laupabost filme luze egin direnak, fikziozko zinema da, autozentsuraren zentzu handia dutenak.
Ekipoetan lanean diharduen jende gehiena aurrerakoia da, eta ez dago batere ados gaur egun kultura eta gizartean gertazten ari denarekin. Hau da biharko filmeak egiteko daukagun ezinbesteko oinarria, demokrazia lortzen dugunean zinema egiteko oinarria.
A.–Nolakoa izan daiteke eraikitzen ari zareten zine txiletar berri hori? Edukiko du zerikusirik gaur egun eraikitzen ari zareten horrekin?
G.A.–Etorkizuna itxaropentsua da. Guk ezagutu ditugu gure zinemagintzaren egoerarik latzenak, eta hala ere filmeak egin ditugu, ezin bait da egon zinemarik ekoizten ez bada. Ezin dugu faltan sentitu sekula izan ez den iragan hori, ikasi egin behar dugu iraganetik, eta nolabait etorkizunera proiektatu. Gure zinema oso sakonetik txertatzen da gure herriaren hiostorian.
Chileko zinemagintza loturik dago beraz egoera politikoaren aldaketarekin ezta?
G.A.–Zalantza barik. Gaur egun demokrazia itzultzea oso zaila ikusten da, herri osoaren borroka da. Gure filmean "Memorias de una guerra cotidiana" horretan ez dugu historia osoa kondatu nahi, Chilen gertatzen den guztia, baina atal batzu ikutzen ditu pertsonaia konkretu batzuren bizitzan oinarriturik: antzezle baten bizitzan,apaiz baten deklarapenetan, karabineroen ofizial ohi batekin izandako elkarrizketan... Mosaiko guzti hau kondatuz doa gure herrian gertatzen ari dena, eta jendeak aurrera ekiteko daukan gaitasuna ere.
Bukatzeko esan nahi dut guretazat oso inportantea zela filme hau Euskadin estrenatzea, hemen mundu mailako estrenaldia izan bait da.
I.G.
Gaston txiletarra, filme irabazlearen zuzendaria.
41

GaiezKulturainemainemaldiakBilboko Zin
GaiezKulturainemauzendariakANCELOVICI1
PertsonaiazANCELOVICI1

Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude