Sebastian Salaberria, «Neronek Tirako Nizkin" Nobela -Egillea

1965eko urtarrilaren 10a
Sebastian Salaberria idazkariari elkarrizketa
Sebastian Salaberria, «Neronek Tirako Nizkin" Nobela -Egillea
ðKaxo, Sebastian! Ez dakizu nolako poza artu nuan, euskerazko nobela-txapelketan lendabiziko saria irabazi zenula jakitean. Nolatan bururatu zitzaizun eskribitzea eta txapelLketara azaltzea?
ðBa, neri gazterik tokatu zitzaidan gurasorik gabe gelditzea, eta gero Fspaniyako gerran ibiltzia, eta nola gerra ortako istori-puxka bat ere badedan, nere lagunekin askotan jarduten nintzan istori oyek danak berritzen, eta gustora asko egoten ziran nik esandakoak entzuten, eta ala esaten zidaten: «Ik, nobela bat egiteko aña istori badek, motel! Eskribitu bear itukek istori oyek danak!» Eta ala, pixkanaka, berotu niñuten. Orrelaxen egin nuan eta txapelketa ontara bialdu nuan.
ðEta pentsatzen al zendun lendabiziko saria irabazterik?
ðBa, nere buruan beti ibilli izan det orrelako zerbait amets, bañan ez nuan uste onetaraño iritxiko nintzanik. Neri gertatu zait asko tan esan oi dana: Uste ez dan lekutik erbiya ateratzen dala.
ðEta asko kosta al zitzaizan eskribitzea...? ta noiz ta zer garaitan eskribitzen zenun... ?
ðBai noski! Nere denboran oñetako gutxi urratua naiz ni eskolako bidean, eta kosta bearko! Neretzako eskribitzeko ordurik egokienak goizpartekoak izan dira beti. Lau t'erdiak aldean jeikitzen nintzan eta sukaldeko epeltasunean jarri bakar-bakarrik eta orrelaxen aritzen nintzan! Burua ere orduan egoten da argiena, eta gauzak orduan etortzen dira ongien burura.
ðNolatan izan zenun sariaren berri... ?
ðNik banekian Garagarrillaren azken aldera erabaki bear zuala txapelketa onek, eta San Pedro-egun-goizean nere lagun batek telefonoz otsegin zidana, esanaz nere nobelari eman zietela lenengo saria.
ðZer zioten etxekoak jakin zutenean?
ðEsan bezela, San Pedro goiza zan, eta nere emaztea mezetara joana zan, baita semea ere. An nebillen etxe-inguruan nere bi alabatxoekin, eta telefonua otska zegoala entzun nuanean, artu nuan eta gutxiena pentsatzen nuana izan zan. Nere alabak ala galdetzen zidaten: «Aita, zuk irabazi al dezu lendabiziko premiyua?». Ta nik esaten nien: «Bai, nik irabazi omen det». Eta ayek ordun esan zuten: «Au da poza, au, aita!».
ðZenbat diru zan ba lenengo saria?
ðJende guziak dakina da gauza ori, periodikuak ekarri duanez. Bost milla duro izan bear dute.
ðZer egiteko asmoa dezu diru oyekin?
ðBa, oraindik ez det pentsatu, baño ori pentsatzen errezago dago berriz best milla duro eskuratzen baño. Badakizu, etxean azkar egiten da dirua enpleatzeko modua.
ðBertsolaria omen zaitugu.
ðNik, egia esan, zenbaitek bezela ez det balio bertsoak bat-batetan kantatzeko, bañan paperean jartzea beti gustatu izan zait. Lengo urtean bigarren saria artu nuan, bertso-paper-txapelketan, Ama Euskerari jarri nizkan amabi bertsoekin. Eta aurten, berriz, beste amabi jarri ditut Euskalerriko oituren gañean, eta berriz ere bigarren saria irabazi det Isasondo-ko Lete ta Donostia-ko Manuel Machain-ekin batera.
ðSalaverria, bertsolari ta idazle azaldu zaigun ezkero, tentatu nai izan degu pixka bat.. Orain bertan esango balute, munduaren azkena datorkigula, zer egingo zenuke.. . ?
ðLendabizi, beintzat, animako lanak egin, eta gero bankete eder bat egin familian bost milla duro oyekin, zergatik mundua bukatzen bada, ayek ez dute geyago balio. Eta alako balitz, zerori ere konbidatuko ziñuket.
ðAizazu, Sebastian: danok badegu alako joera zerbaitetarako, batzuk eizerako, besteak arrantzarako ta abar, eta zuk zertarako apiziyua dezu?
ðBa, nik mutil-koxkorretatik asita, beti izan det bertsotarako apiziyua. Gustora asko egoten nintzan Txirrita, Saiburu, Tellei-txiki, Lexo eta oyei danai entzuten. Gizon jatorrak eta bertsolari bapoak ziran. Eta bei-kontu ere askotan ibilli bear izaten nuan, eta geyenean kantapaperen bat izango nuan poltxikuan, eta on xamarrak baziran berriz, azkar asko ikasten nituan. Eta orain ere, nunbait ere bertsolariak dirala entzuten badet, joateko modua baldin badet beintzat, gustora asko joaten naiz. Ta naiz eskola aundirik izan ez, letzeko ere beti izan det afiziyua, batez ere liburu euskaldunak badira beintzat.
ðZuk oña gerratean moztua omen dezu...
ðBai, neri ere, len esan dedan bezela, tokatu zitzaidan an ibiltzea, eta antxen eman zizkidaten bi tiro, ta batekin oña moztu zidaten. Au nola gertatu zitzaidan jakin nai duanak, nobela letzea izango du onena, atera bai da noski Auspoa izeneko liburuetan. Gure aurrak ere etzekiten nik oña nola moztua nuan. Beti galdetzen zidaten: "Aita, oña nola moztua dezu?». Eta nik, orain arte, beti esan diet automobil batek moztua dedala, berak beldur geyago izan zezaten kamiyoan ibiltzeko, kamiyo-ixkiñan bizi bai-gera. Eta orain, esan egin bear izan diet gerran moztua dedala.
ðEta aurrak zer zieten orduan ?
ðBa, ilurak aoa xabaldata gelditu ziran neri begira. Eta ondo erantzuteko galdeera latza egin zidaten, esanaz: «Aita, zer da gerra?». Ta nik erantzun nien: "Gerra? Gauza txarra, umeak! Gizonak an ibiltzen dira mendian tiroka alkar iltzen!». Zuek ere zeren denboran zer dan ikazten ez badexute, zorionekoak izango zerate.
Bertsolaria zaran ezkero, bertso batzuk jarri bear zenizkio zure euskal nobelari.
Bai? Jarriko ditut ba, eta bialduko dizkizut jarritakoan (Eta ala egin du». Ona emen bialdu zizkigun bertsoak:
1 Pozaren pozez txorian gisa astera nua kantari,
bertso batzuek eskeintzearren nere euskal nobelari;
lur-alde ontan izanagatik idazle onak ugari,
Jann Zerukuak lagundu dio eskala gutxi dunari.
2 Zori gaitzean guraso gabe gelditu nitzan gazterik,
ta ez det izan askok bezela
nik eskola ikasterik;
garai batean ez nuan uste
ontaraiño iristerik,
euskal nobelan lendabiziko
saria irabazterik.
3 Gazte denboran nik ikasteko
naiz izan gogo berua,
nai ainbat bider ez det zapaldu
ikastola ingurua;
zerbait kostata egina dago
nere euskal liburua,
gutxi dakinak askoz geyago
nekatu bear burua.
4 Oraintxen jartzen diran sariak
ez dira nolanaikoak,
erdeldananlzat erderaz eta
guretzat euskerazkoak;
zazpi idazle izan gera gu
zintzo sayatutakoak,
lenengoa nik irabaztea
nunbait nai zuan Jainkoak.
5 «Agora», asi bear det zuri
esker beroak ematen,
zuk jarri dezun sari ederren
jabe egin naiz-ta aurten;
diru morkoxk'au eskuratuta
zail da ixilik egoten,
danok dakigu bost milla durok
zer poxa ematen duten.
6 Liburu berri onen galdezka
jende askotxo da asi,
eta seigarren bertso onekiñ
bear det adierazi;
nere nobela nolakoa dan
nai dezutenak ikasi,
librerietan saltzen dituzte
eta lenbailen erosi.
10

Gaiez\Kultura\Literatura\Idazleak\SALABERRIA1
Pertsonaiaz\SALABERRIA1
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2018-10-17 | Gorka Peagarikano
Gutxiengoa dira immigrazioa arazotzat duten EAEko herritarrak

2015ean hasitako joerari jarraiki, immigrazioari buruzko iritzi eta jarrera positiboak sendotu egin dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako gizartean. Hala berretsi du Ikuspegi Immigrazioaren Euskal Behatokiak aurkeztu duen 2018ko Barometroak.


Osasunbideari ere errieta, euskara egoki ez baloratzeagatiik

Osasunbideko deialdietan, lehiaketaldian 40 puntutik euskarak 4’29 puntu eman beharko lituzke eremu euskaldunean, eta 2’73 puntu eremu mistoan. Baina euskararik jakin gabe ere 39 puntu lortu daitezke, beste merezimendu batzuekin. Beraz, praktikan, ez da betetzen euskarari buruzko foru dekretu berriak dioena.


2018-10-17 | ESK sindikatua
Pobrezia eta gizarte-bazterketaren kontrako 51.000 sinadura

Euskal Herriko Eskubde Sozialen Kartak pobrezia eta gizarte-bazterketaren kontrako herri-ekimen legegilea butzatzeko beharrezkoak diren sinadurak entregatu ditu.


Bardean benetako bonbekin maniobra militarrak eginen dituzte asteazken honetatik aurrera

Urriaren 17tik 19ra eginen ditu Espainiako Armadak maniobrak, beste behin. Tiro Poligonoaren Aurkako Taldeak salatu du "Parke Naturalean gailentzen dela maniobra horiek egiteagatik Armadak ordaintzen duen kanona segurtasuna eta ingurumenaren gainetik".


2018-10-17 | ARGIA
Pinuen gaitzari aurre egiteko oxido kuprosoa erabiltzea oso toxikoa dela salatu dute

Pinuen gaitzari aurre egiteko Jaurlaritzak eta EAEko hiru foru aldundiek aurkeztu duten plana gogor kritikatu du Naturkon kolektiboak, besteak beste gaitzari aurre egiteko erakundeek proposatu duten oxido kuprosoa toxikoa baita: “Azalduko al digute gure ordezkariek nola pentsatu duten ziurtatzea gure ibaiak edo edaten dugun ura ez direla pozoituko gure mendietako 124.000 hektarea fumigatzen badira?”.


2018-10-17 | Iigo Igartua
Manifestazio nazionala deitu dute urriaren 27an Nafarroako gaztetxeen alde indarrak biltzeko

Maravillas, Errotxapea eta Lizarrako gaztetxeen aurkako prozesu judizialak irekita daude eta epe motzean kaleratuak izateko arriskuan daudela ohartarazi dute manifestazioa deitu dutenek.


2018-10-17 | ARGIA
Karlos Apeztegia kartzelaratzeko agindu du Espainiako Auzitegi Nazionalak

Etxerat euskal presoen senide eta lagunen elkarteak Hernanin duen bulegoan egiten du lan Karlos Apeztegiak. Asteartean bertatik atera zenean atxilotu zuen Guardia Zibilak eta asteazken goizean, espetxeratzeko agindua eman du Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak, "erakunde terroristako kide" izatea leporatuta.


2018-10-17 | ARGIA
Irueko sutea indarkeria matxista kasu bat izan daiteke

Hipotesi hori darabil gertakaria ikertzen diharduen Espainiako Poliziak. Hala bada, ikerketa bere gain hartu zuen instrukzio epaileak Emakumeen aurkako indarkeriaren arloko epaitegira bideratuko du kasua.


2018-10-17 | ARGIA
Eider Rodriguez, Irene Aldasoro eta Kepa Altonaga Euskadi Sarien irabazle

Asteazken honetan jakinarazi dituzte literaturako Euskadi Sarietan falta ziren kategorietako irabazleak: Eider Rodriguezek aurtengo bigarren saria eskuratu du, oraingoan haur eta gazte literaturari eskainitako kategorian, Santa familia liburuari esker.


2018-10-17 | Iigo Igartua
Kalean bizi den jendearen zenbaketa: errefuxiatuen auziari erantzun ezean, ez espero miraririk

Ostegun honetan zenbatuko dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan zenbat pertsona bizi diren kalean. Erakunde publikoak konprometitu ziren etxegabeen kopurua %20 jaistera, baina errefuxiatuen krisiari emandako erantzun eskasa ikusita, zaila dirudi aurreikuspena betetzea. Bilboko kasuari erreparatu diogu.


Azkenak
Eguneraketa berriak daude