Sherlock Holmesen itzalean

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2009ko maiatzaren 31
Arthur Conan Doyle.
Arthur Conan Doyle.
Edinburgo (Eskozia), 1859ko maiatzaren 22a. Arthur Conan Doyle jaio zen. Ama irlandarra zuen, eta aita ingelesa. Medikuntza ikasi zuen eta, besteak beste, oftalmologo aritu zen, baita Artikoko baleontzi batean mediku ere. Bitan ezkondu zen eta bost seme-alaba izan zituen. Hiru gerratan zuzenean parte hartzea egokitu zitzaion. Alderdi liberalaren hautagai izan zen, baina ez zuen kargurik lortu. Katolizismoa baztertu eta okultismoa gogoz defendatu zuen. Kirolari amorratua zen eta boxeoan, automobilismoan, futbolean eta eskian aritu zen, besteak beste. Horrez guztiaz gain, oso idazle oparoa izan zen: 60 liburutik gora idatzi zituen, fikziozkoak eta saiakera historiko nahiz garaikidekoak. Sir Arthur Conan Doyle 1930eko uztailaren 7an hil zen Crowborough-en (Ingalaterra), hainbat nobela idazteko moduko curriculum ikusgarria utzita.

Baina bizitza mamitsu hura inoizko detektiberik ospetsuenak, Sherlock Holmesek, lausotu zuen, Doylek berak sortutako fenomenoa gorrotatzeraino. Baina zergatik hil zuen aitak fikziozko semea? Holmes bera baino ospetsuago bihurtu zelako? Detektibea bere alter ego-tzat jotzeaz nazkatuta zegoelako? Ala, amari idatzi bezala, “irudimena agortzen” ziolako? Arrazoiak arrazoi, Moriarty doktoreak Sherlock Holmes hil zuen The Final Problem nobelan.

Baina herritarrek protesta egin zuten eta Doylek ezin izan zion publikoari muzin egin. 1899an detektibea berpiztu zuen The Hound of the Baskervilles nobelan. Arrakasta editorial izugarria lortu zuen. Baina Doyleren dedukzio gaitasun bikainak ere ez zuen aurreikusi handik 100 urtera gertatu zena.

2000. urtean Rodger Garrick-Steele psikologo erretiratuak Arthur Conan Doyle plagioagatik eta hilketagatik akusatu zuen. Holmes berpiztu baino urtebete lehenago, Doylen lagun Bertram Fletcher Robinson idazle eta kazetariak An adventure on Dartmoor eskuizkribua idatzi zuen. Garrick-Steelen ustez, Doylen nobela arrakastatsua Robinsonen lanaren plagioa zen. Gainera, Robinson handik gutxira hil zen, 37 urte baino ez zituela. Salatariaren iritziz, Doylek Robinson hil zuen, ederki ezagutzen zuen pozoia, laudanoa, erabiliz. Scotland Yard-ek akusazioak atzera bota zituen, akusatua 70 urte lehenago hil zela argudiatuz. Halako atzerapenez Sherlock Holmesena egiteak ez zuen zentzurik.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-03-18 | I˝igo Igartua
Garai-Etxaniz eta Etxegarai-Oses bikoteak Emakume Master Cupeko txapeldun

Leire Garai eta Leire Etxanizek nagusitasun osoz irabazi dute lehen mailako txapela (22-5). Promozio mailakoa, Uxue Oses eta Madalen Etxegaraik osaturiko bikoteak eraman du (18-15), partidaren bigarren zatian markagailua irauli eta gero.


Bideobigilantzia ala askatasun politikoen defentsa Eunaten

Datorren martxoaren 21erako baterajotze nazionala deitu du Iruñerriko Autodefentsa Sareak. Euskal Herrian zabaltzen hasia da manifestaziora bertaratzeko deia, eta horrekin batera, Eunate ikastetxetik zein hezigune guztietatik bideobigilantzia kamerak kentzeko beharra. Ikasturte hasieran jarri zituzten kamerak Eunaten, bertako ikasleen, gurasoen eta langileen oniritzi gabe. Gainera, Ikasle Mugimenduak salatu duenez, ikasleen askatasun politikoen –jardun politikoa normaltasunez... [+]


2019-03-17 | ARGIA
Bi pertsona identifikatu ditu Ertzaintzak Zarautzen, etxegabeen neguetxea irekitzearen aldeko kontzentrazioan

Manifestari bat eta kazetari bat identifikatu dituzte larunbatean, etxegabeen aterpea ireki ez izana salatzeko udaletxearen aurrean eginiko kontzentrazioan. Udalaren "utzikeria" salatu eta honela adierazi dute igandeko prentsaurrekoan: “Geratzen zaigun aukera bakarra arazoari geuk heltzea eta kolektiboki erantzutea da”.


2019-03-17 | Mikel Asurmendi
Pierre ProuvŔze
"Oraindik ere sentitzen dugu kriminalizazioa, bai etorkinekiko bai herri gutxituekiko"

Camarade curé filma euskal preso politikoei eskainia da, Kanboko Lorentxa Beyrie presoari bereziki. Urtarrilean estreinatu zen Donibane Lohizuneko Le Sélect zinematokian. Martxoan, Donapaleu, Donibane Garazi, Donibane Lohizune, Kanbo eta Maulen emanen dute berriz ere. Pierre Prouvèze egilea elkarrizketatu dugu kari horretara.


2019-03-17
Pierre ProuvŔze (Lyon, 1948)

Marseillarra da. Irakasle aritu da 37 urtez. Irakastea izan da bere leitmotiva. Musikak eman dizkio irakaskuntzaren zentzua eta bizitasuna. Ez du bizitza ulertzen musikarik gabe. Kantuak berriz, Camarade Curé dokumentalaren egilea izatera ekarri du.


2019-03-17
Gazte ikaragarriak

Bertsolarri lelopean, izuaren gaua antolatu zuten 7Katu gaztetxekoek Bertso Erronda txapelketako finalari ongietorri beldurgarria egiteko. Heriotzarekin lotutako mozorroak, armiarma-sareak hormetan behera, soinu misteriotsuak... bederatzi finalista gazteek panorama hori aurkitu zuten agertokira igo eta berehala. Gaitzerdi, beraiek ere mozorrotuta etorri ziren.


Lute como Marielle

Martxoaren 14an urtea bete da Marielle Franco Rio de Janeiron tiroz hil zutela.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude