ARGIA.eus

2021eko urriaren 20a

Eltxoen aurka edozerk balio du

  • Eltxoen hozkak, deserosoa izateaz gain hainbat gaixotasun transmititzen ditu, malaria, paludismoa eta dengea besteak beste. Baina eltxo guztiek ez dute hozka egiten; arrautzak jarri behar dituzten emeak dira ugaztunen odoleko proteinen bila joaten direnak.
Joxerra Aizpurua Sarasola
2008ko otsailaren 03a
Aedes aegypti
Aedes aegypti espezieko eltxoa
Emeek hozka egin ondoren, eta xurgatutako odola metabolizatzen ari diren bitartean, nitrogenoa askatzen dutela behatu du Arizonako Unibertsitateko ikerlari talde batek; zehatz esanda, Aedes aegypti eltxo espeziean aurkitu dute portaera hori.

Aurkikuntzak bide berri bat zabaldu du eltxoen aurkako borrokan. Odolez lepo dauden emeei nitrogenoa askatzea galaraziz gero, ezin izango lukete odola metabolizatu eta hil egingo lirateke.

Printzipio hori ezarri nahi dute intsektizidetan, nitrogenoa askatzea eragotziko duen molekula garatuz. Molekula hori intsektizida klasikoekin nahastuz eta eltxoak elkartzen diren guneetan barreiatuz, haiek akabatzeko bidea zabalduko litzateke. Gainera, eltxo asko dauden lekuetako biztanleei pilulak eman dakizkieke. Hala, eltxoak infektaturik geratuko lirateke hozka egitean. Ikusten denez, asmatu nahi duten sistemak ez du hozkada jasotzea saihesten, baina eltxo horren azken hozkada izango dela ziurta daiteke.


Bere buruaz beste egiten duen palmondoa

Madagaskarren palmondo erraldoi mota bat topatu dute, bizitzan behin baino loratzen ez dena eta ondoren bere buruaz beste egiten duena. Bost metroko diametroa eta hogei metroko altuera izan ditzakeen espezie horri Tahina spectabilis deitu diote ikerlariek. Loratzea zuhaitzak 50 urtetik gora duenean hasten da. Palmondoaren goiko aldean lore bakarra hazten da hasieran; aste batzuk igaro ondoren goiko adarretan ehunka lore txiki daude. Horietako bakoitza polinizatua izan daiteke, eta ondorioz fruta bihurtu; hori gertatu ondoren, palmondoa berehala hiltzen da.

Madagaskarrek, irla izateagatik, munduko beste lekuetan ez dauden espezie asko ditu. Hain zuzen ere, bertako 10.000 landare espezietatik %90 ez da beste inon topatzen. Besteak beste, 170 palmondo espezie daude uhartean.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak

ASTEKARIA
2008ko otsailaren 03a
Azkenak EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude