Landareak: Arraunlarien ostaza

Jakoba Errekondo @bizibaratzea
2005eko irailaren 25a

Pozoituak ibili dira urak Donostia parean... Haizearen aztiak ur-axalak harrotu eta hala moduzko uberak ikusi dira Donostiako ditxosozko estropaden azken egun honetan. Bart goizaldera ostaza haziak emango zizkion baten batek itsasoari.

Ostaza edo apo-belarra edo apo-lilia (Verbascum thapsus) urak pozondu eta arrainak errazago arrantzatzeko erabili izan da. Lan iktiotoxiko honetarako makina bat landare erabili izan da eta badarabilte gaur egun ere: Mediterraneo aldean torbiskoa (Daphne gnidium) eta esne-belarrak (Euphorbia sp.) ├╗tartean aparteko aipamena mereziko duen tartikua├╗, Guyanako indioek Hariari sonatua eta Tephrosia, Kolonbian Phyllanthus mexiae eta abar.

Ostazak aza edo hosto multzoa lurrean zabaltzen du. Verbascum izenak "barbascum" (bizar) omen du jatorri eta hostoa babes-estaltzen duen errauts-ilaun koloreko ilazki trinkoa arrazoi. Hosto hauen erdian bi metroraino irits daitekeen gara sendoa tontortzen du. Hau lore hori biziz janzten da.

Ostaza ortziaren aza ote da? Garai batean aztiek bere gara aginte-zigor gisa dantzatuz espiritu txarretatik babestu eta onei deitzeko erabiltzen zuten. Gara bera kriseiluen mukitarako ere jarri izan da. Asma, bronkitisa, tisia... apalduz arnasa hobetzen du loreen urak; ur honexek zimari distira horia eransten dio. Zainen ehokinak uzkiko zuringodolen mina baretzen du eta, esan bezala, hazi pozoitsua arrantzaleen zorroan dabil. Intsektuak akabatzen dituen rotenoideak dituenez, ostaza osoa beratzen izan duen ura landareak bustitzeko oso ona da.

Urak pozoitzen, arraunlarien ipurdia eta tosta arteko borroka goxatzen eta arnasa luzatzen, ontzi-buru azti-usteen kriseilu eta zigor, horiz tindatutako kalparretan, arerio intsektu alaenak uxatzen... Donostiako estropadan izan da bai ostaza!

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-02-19 | Zabalik elkartea
Xamarren 'Etxera bidean' liburua
MULTIMEDIA - elkarrizketa

2019ko otsailaren 14an, Xamarrek Donapaleun aurkeztu zuen bere belaunaldiaren ibilbidea biltzen duen liburua: Etxera bidean. Nola belaunaldi akulturatuak, bere buruaz 'beste' egitera dedikatu dutenak, nerabe garaian deskubritu zuen bere muineko izatea gorderik eta estalirik atxiki zaion euskara eta euskal kultura dela. Aitzinera so den itzulera bidai bat.


Adin txikikoek apustu etxean jokatzeko oztoporik ez Azpeitian

Adin txikiko batek oztoporik gabe herriko apustu etxe batean nola jokatu dezakeen grabatu du Azpeitiako (Gipuzkoa) Ernaik. Ekintzaren bideoarekin batera idatzi bat egin dute publiko, Uztarria.com-ek argitaratu duena.


2019-02-19 | ARGIA
Artedrama Euskal Laborategiaren aurtengo edizioan irakasle guztiak emakumeak izango dira

Apirilaren 22tik 27ra egingo da Aulestin (Bizkaia) Artedrama Euskal Laborategia (ADEL) 14. aldiz. Euskal antzerkiarentzat erreferentziazkoa bihurtu den zitaren aurtengo nobedade nagusia genero-ikuspegian emandako urratsa izango da: ikastaroetako irakasle guztiak emakumeak izango dira.


2019-02-19 | ARGIA
Euskal Herriko basogintza politiken inguruko mahaingurua antolatu du Alkartasuna Fundazioak

Villabonan (Gipuzkoa) izango da eztabaida, asteazkenean, 19:00etan Subijana Etxean.


Zigorrean oinarrituko ez den justizia baten alde

Joan den asteazkenean ezohiko epaiketa bat izan da Donostian, Gipuzkoako Lurralde Auzitegian. Akusatuen aulkian bi ertzain, legez kanpoko bi atxiloketa egin izana egotzita. Akusatzaileak berriz, orain hiru udaberri Donostiako Gipuzkoa plazan erraustegiaren aurka abiatutako kanpaldian parte hartu zuten bi kide. 2016ko ekainaren 2an atxilotu zituzten, euren burua ez identifikatzeagatik. Bi agenteen gainean Damoklesen ezpata: bost urteko espetxe zigorra eta seiko inhabilitazio eskaera.


2019-02-19 | ARGIA
Isuna jarri diote deportazio bat eragotzi zuen Elin Ersson suediar gazteari

Fiskaltzak hamalau eguneko kartzela zigorra eskatzen zuen, baina epaitegiak 3.000 koroako (286 euro) isuna jarri dio.


Nafarroako Kutxaren desagertzea Go˝iren eta UPNren kudeaketaren ondorioz izan da

Diario de Noticias egunkariak aurreratu ditu Nafarroako Kutxa ikertzen duen batzordeko ondorioak. Alderdiek diote CANek aurrera segitu ahal izanen zukeela bere bidea bakardadean eta ondarearen hondatzea txikiagoa litzatekeela.


2019-02-19 | ARGIA
Fiskaltzak delitu zantzuak aurkitu ditu iazko Osakidetzako oposizioetan

Hamaika kategoriatan filtrazioak egon direla, eta azterketak prestatzeko zein epaimahaia osatzeko jendea irizpide objektiboen bidez aukeratu ez dela jakinarazi dute.


Martxoaren hasieran ezagutaraziko dute Altsasuko auziko behin betiko epaia

Auzitegi Nazionaleko apelazio aretoko magistratuek erabakia hartu dute.


2019-02-19 | ARGIA
Donald Trump bakearen Nobel sarirako hautagaia dela baieztatu dute

Donald Trump AEBetako presidentea Nobel saria irabazteko hautagaia dela baieztatu dute. Norvegiako parlamentuko bi diputatu kontserbadorek aurkeztu dute haren hautagaitza eta beste 303 lagunekin lehiatuko da Trump.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude