Udaminean sagarminak


2007ko otsailaren 21an

Agorrilak sentonak eramaten omen ditu. Ekarri ere beti dakar zerbait, aurtengoak tomate desdetxa. "Cherry" edo gerezi tomate bixiak dastatuz juntadizoa egina dugu hiru aspaldikok etxepe itzalenean.

Ustezko osasun arau zikiratzailerik bete beharrik ez duen dolarean egindako baserriko sagardoaren txinpartak eta Nafarroako mahatsardo beltz ekologikoaren lur-gustuak prexkatuta, ez ardoek igarota ezta ur-aparretaraino gabe, historiaren mandabideetan barrena "min" hitzaren alorreko atakara iritsi ginen. Hotzildako odolkiaren gisan abandonatu eta urdintzen ari ditugun hitzen sailean dut nik. Hizkuntza atlasen basan itolarritu gabeko hizkuntza biziaren zaleon burutazioak...

Handik ordu gutxitara bueltatu zaigu garai batean Garmo, Stalin eta Komunismo eta egun Imani Ismail Samani izena duen mendia igo asmoz Tajikistan aldean ibili den herritar uztarria. Inguru haietatik datorkigu euskaldunoi ere gure egungo kulturaren zati bat: sagarra eta sagarrondoa, iparralderaxeagoko Kazakhstango Tian Shan mendietatik zabaldua omen da-eta sagarrondoa mundura.

Sagar barietate basatiak ointzat hartuta sagasti bat sortzearen asmoa belarri artean aspalditxotik dabilkidanaren jakitun, geurean sagar makatza deitzen dugunaren ale batzuk ekarri dizkidate mendi-zulo urrun haietatik, sagarraren habiatik. Geure sagar makatza sagarmina da euskara ia galdua duten lurretako erdaldunentzat ere. Garai batean sagasti guztien mentu-oina zen sagarmina eta egun ere sagasti onenak bera erabiliz sortuko liratekeela egingo nuke dema. Min hitzaren esanahi-sortari erreparatuz gero sagarmina izendatuz zer adierazi nahi izan ote zen: sagar kaxkarra, sagar onenak, sagarretan sagarra, sagarren ama... Neure ustez azken hau, benetako sagarra, sagar guztien ama. Gazi, geza, gozo, mikatz, gazi-gozo eta gezaminen ama.


Azkenak
2024-05-24 | Antxeta Irratia
"Gure herrikide Jesus Carreraren figura ahanzturatik berreskuratu eta orain arte zergatik inork ez zekien ezer argitu nahi genuen"

Orreaga Filmak ekoitzitako Hondarribiko Gorria: Jesus Carrera dokumentala maiatzaren 31n estreinatuko dute alderdi komunistako Idazkari Nagusi izatera iritsi zenaren jaioterrian. Hondarribiko Itsas Etxea auditoriumean egingo dute lehen proiekzioa arratsaldeko 19:00etan, eta... [+]


2024-05-24 | Euskal Irratiak
Peio Etxeleku, Elkargoko bere kargugabetzeaz: "Ez didate ene burua defendatzeko aukerarik eman"

Jean René Etxegaraik Peio Etxeleku baztertu du Errobi lurraldeko arduretatik. Etxeleku Kanboko hautetsia eta EAJren Ipar Buru Batzarreko lehendakaria da. Joan den astean Hirigune Elkargoko buruak jakinarazi zuen poloko hamaika auzapezetatik seik galdegin ziotela... [+]


2024-05-24 | Gedar
2.000 sinadura bildu dituzte Pasaian Escalerillaseko bizilagunentzat bizitoki-alternatiba baten alde

Pasaiako Portuak eta Euskal Trenbide Sareak etxetik bota nahi dituzte hamabi familia. Ekainaren 1ean Trintxerpen mobilizatzera deitu du Oarsoaldeko Etxebizitza Sindikatu Sozialistak.


Mañeruibarko haur euskaldunak sarituko dituzte Iruñeko Komunikabideak Fundazioak eta Euskaltzindiak

Euskara galdua zen eremu mistoko eta ez-euskalduneko herrietako familien ahaleginak aitortuko dituzte ekitaldian. Oskar Alegria zinemagilearen bideoak emango dio hasiera ekitaldiari 11:30ean udaletxean.


2024-05-24 | Ahotsa.info
Larunbatean Euskal Jaia Tafallan Nafarroako erdialdean euskararen alde egiten den lana goraipatzeko

Erdialdeko Euskal Jaia larunbatean ospatuko da Tafallan egun osoko eta adin guztietarako egitarauarekin, euskarak eta bere kulturak Erriberriko merindadean daukan errotzea erakusteko helburuarekin.


Eguneraketa berriak daude