EZPALAK


2003ko ekainaren 01ean
Kazetaritza independenteak herritarren babesa du arnas

Ezin izan da.

Hil honen 28an ospatu du Euskadiko Filmategiak 25. urteurrena. Donostiako Gas Lantegi zaharrean egingo da Filmategiko egoitza berria, eta euren asmoa, ospakizunetarako egoitza berria prest egotea zen. Baina ezin izan da. Izan ere, Euskal Ondare Industrialaren eta Obra Publikoaren Elkarteak 2001ean eskatu zion Kultura Sailari Gas Lantegiko eraikinak babesteteko aukera azter zezan. Horrek proiektua geldiarazi zuen. Joan den urteko urrian Jaurlaritzak ondare kultural kalifikatua izendatu zuen, eta proiektua berregitaratu egin behar izan zen. Orain gutxi eman dio Donostiako Udalak obretako lizentzia Filmategiari. Beraz, 2004ko amaieran edo 2005eko hasieran irekiko da egoitza berria. Horretarako, 4,09 milioi eurotako aurrekontua aurreikusten da.


Irakurlearen pistak.

2002an Espainiako Kultura, Hezkuntza eta Kirol Ministerioak eginiko inkesta batek datu interesgarriak eskaintzen ditu. Batetik, Espainian biztaleen erdiak inoiz ez duela irakurtzen onartzen du, eta irakurri ohi dutenen %70a 14 eta 24 urte bitarteko gazteak dira. Irakurtzen duten gehienek liburua erosi ohi dute eta lagunen, senideen edo irakasleen aholkuez gidaturik erosten dituzte. EAEn 16 urtetik gorakoen artean %92ak irakurri ohi du. Horien artean %18ak egiten du euskaraz. Eta hauen artean %46ak dio hizkuntza hobeto ezagutzeagatik egiten duela.


Inprobisatzen

Bertsozale Elkarteak hainbat ahalegin egin du bertsolaritza munduko aditu eta inprobisatzaileei ezagutarazteko eta beste herrietan egiten den ahozko inprobisazioa ezagutzeko. 1996an etorri ziren lehen aldiz munduko hainbat lekutatik inprobisatzaileak hona. Bertako bertsolariak ere sarri izan dira kanpoan. Hil honetan izan dira Renoko Unibertsitatean Joxerra Gartzia, Jon Sarasua edota Andoni Egaña ahozkotasunari buruzko mintegian. Baina azaroaren 3tik 8ra egingo diren «Ahozko inprobisazioa munduan Kulturarteko Topaketak» izango dira gaiari eskainitako lehen jardunaldiak. Inprobisatzaileen emankizunez gain inprobisazioaren egoera, dinamika, antropologia eta etorkizuna arakatuko dituzte.


Nafarroako monumentuen katalogoa

Nafarroan zehar dauden 115 monumentuen katalogoa plazaratu du Nafarroako Gobernuko Kultura Zuzendaritzak. Jose Javier Azanza historiagileak burututako lanak monumentuen ezaugarriak, egileen izaera artistikoa eta zein gertakari edo pertsona gogoratu edo omentzeko eginak dauden arakatu du. Korronte ezberdinetako artisten lanak daude katalogoan, Ramón Arcaya, Jose Antonio Eslava edo Jorge Oteizarenak, besteak beste. «El monumento conmemorativo de Navarra. La identidad de un Reino» Panorama bilduman kaleratu da.


Finalak iritsi dira

Asier Otamendi, iazko txapelduna, Zigor Enbeita, Oihane Perea, Juan Mari Juaristi, Ruben Sanchez eta Manex Agirre izango dira ekainaren 1ean Gasteizko Printzipal antzokian jokatuko den Arabako Bertsolari Txapelketako finalean. Finalisten artean, lehenengo biek zuzenean lortu zuten finalerako txartela. Eta beste guztiek puntuazioz.
Bestalde, Eskolarteko Bertsolari Txapelketak ere aurrera darrai. Gipuzkoakoan eskualdeka lau kanporaketa egin ondoren, ekainaren 6an jokatuko da Lazkaon idatzizko eta bat-bateko finala. Bizkaian, egun berean egingo da Bilbon bat-bateko finala. Nafarroan Oihan Olaizola, Xumar Bakero, Saioa Baleztena eta Gari Etxeberria izan dira idatzizko finalean irabazle. Iparraldean, ekainaren 6an jokatuko da Aiherran finala. Eta Araban, ekainaren 7an egingo da finala Armentian.


Bi marrazkigileen omenez

Bi marrazkigile gipuzkoarren inguruko erakusketa bana daude ikusgai egunotan Donostiako Koldo Mitxelenan eta Gasteizko Ignacio Aldekoa Kultur Etxean. Lehenengoan Jon Zabalo «Txiki» marrazkilari, kartelgile eta ilustratzailearen lana bildu dute. Batez ere, 20ko eta 30eko hamarkadetan «Txiki»k burutu zituen kartelak, karikaturak eta ilustratutako liburuak ikus daitezke uztailaren 12a arte. Bestalde, Gasteizen, Chummy Chumez umoregilearen omenezko erakusketa paratu dute. Chumez «La Codorniz» aldizkariko kolaboratzaile nagusietako bat izan zen. Erakusketak aldizkariaren epe konkretu bat gogoratzen du txisteen, eta ilustrazioen bidez. Besteak beste, Gila, Antonio Mingote, Forges edo Chumy Chumezen firmak daude ikusgai ekainaren 14a arte erakusketan.


Jazzaren lehen funtsa

Jazzaren inguruan Espainian dagoen lehen funtsa osatu du Getxoko Udal Musika Eskolak. Pio Lindegaarden sendiak eman dizkio Getxoko Udalari haren dokumentuak. Guztira, 5.000 disko, CD eta kassete eta 2.000 bat artikulu, eskutitz, kartel, eta jaialdietako gonbidapena bildu eta katalogatu ditu Eskolak. Honela, Lindegaarden nahia bete nahi du sendiak, hots: «Jazzaren espirituarekin ahalik eta pertsona gehien kutsatzea».


Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude