ISIL ISILIK

Jose Ignazio Ansorena
2002ko urriaren 20a
Isil isilik dago
kaian barrenian,
ontzi txuri polit bat,
uraren gainian.
Euskaldun gehienek uste dute "Isil isilik" abestia herri abestia dela. Eta egia da. Baina ez da egia. Alegia, orain berrogeita hamar urte inguru Eibarren jaio eta Ordizian hil zen Fernango Goenaga Iribarrenek sortua da. Alde honetatik egiledun abestia da. Baina harrez geroztik, isil isilik, Euskal Herriaren bihotzeraino sartu da eta gaur egun oso gutxi izango dira inoiz doinu horren kulunkan samurtu ez diren euskaldunak. Horrela begiratuta, beraz, herri abestia da.

Isiltasuna bitxi preziatua da gizartea azoka zaratatsu bihurtu zaigun garai hauetan. Saltzaileek, ordea, ez dute isiltasunik nahi. Beren builaren ezdeusa agirian jartzen duelako. Eta erostera ez duelako bultzatzen. Euskal politikaren azokan ere sarri entzuten den kexua da: isilik daudenak gaizki ari omen dira. Zergatik isiltzen dira honelako egoera korapilatsuan? Erabaki behar omen dute eta argi utzi norekin dauden. Isilkariak beldurti mengel kriteriogabeak besterik ez omen dira.
Politika, beharrezkoa izanagatik, eta are gutxiago eguneroko politikakeria, ez da saldu nahi diguten bezain garrantzitsua. Nahikoa da urte bete pasatako egunkaria hartzea kontuak nola aldatzen diren ikusteko. Gezurra da eguneroko saltzaile politikoen garraisiek ezer aldarazten dutenik. Horiek bezeroak engainatzeko eta taldekatzeko balio dute. Eta sakoneko erabakiak beraiekin kontatu gabe egiten dira. Gizartearen eraketa beste hainbat alorretan ere erabakitzen da. Inertziak sortzen dituen jokabideetan esaterako. Isil isilik gehienetan.

ARRIBA EUSKADI. Gainetik besterik ez nazka ematen duelako. Baina José María Callejaren "Arriba Euskadi" izeneko liburua begiratu dut. Lagun batek aipatu zidan Txirri, Mirri eta Txiribitoni buruzko aipamenak egiten zituela eta, kostata, baina erosi gabe -ez nuen erosi nahi- ale bat lortu dut. Guri buruz esaten duen gehiena gezurra da. Eta ezagutzen ditudan neurrian, beste hainbati buruzko kontuak ere gezurrak dira. Gezur potoloa: Txiribiton mutua da, antzezten duen aktoreak ez dakielako euskaraz. Eta txorizo hortatik abiatuta Eukal Herriaren egoerari buruzko alegoria baldarra antolatzen du ironia merke gaiztoaz. Hala ere, dena oso era tentagarrian kontatua prentsa horiaren estilorik horienean. Liburuaren kontrazalean honela jartzen du: "Este libro ha obtenido, por unanimidad, el Premio Espasa Ensayo 2001, concedido por el siguiente Jurado: Fernando Savater (presidente), Jon Juaristi, Amando de Miguel, Vicente Verdú y Rafael González Cortés". Asteroko kuadrila afarian erabakiko zuten noski, Calleja kuentista txiza egitera zihoan bitartean. Nolako sorpresa txarretera bustita itzuli zenean. Mutu geratuko zen. Pena liburua idatzi aurretik ez mutu geratu izana. Txiribiton bezala. Gezurretan baino, isil isilik hobeto zegoen.

Gora Euskadi. Hau ere isilka gusturago esaten dut nik behinik behin. Baina GoraEuskadigarraisizaleen artean ere kexua dabil. Abertzale aurrerazalea izateko modu bakarra dagoela -beraiena noski- erabaki dutenek ez dute begi onez ikusten oraingo egokiera politikoan hainbeste euskaltzale isilik egotea. Beste garai batzuetan horretara behartu nahi izan bagaituzte ere: "Usted toque el txistu y haga el payaso, que lo hace muy bien, pero no vuelva a hablar en público de política. La próxima vez, le limpiaremos el forro". Horrelaxe -erdaraz- deitu zidan batek telefonoz, ia hogei urte direla, neure iritzia prentsan agertzeagatik. Arrapostu berehalakoa eman nion: "Oiga usted, yo hablaré de lo que quiera, cuando quiera y donde quiera". Eta esandakoa bete dut. Baita beteko ere.
Heldu askok esaten duten umekeria nabarmenetakoa hauxe izaten da. Edozein liskarra dagoela: nik neurea esan dut eta kito. Kontua, baina, ez da esatea, komunikatzea lortzea baizik. Komunikatzeko hitz egiten baita eta aurrenekoan lortzen ez bada, hamaikagarrenean izan daiteke. Hizketan saiatu beharra dagoela Txiribiton mutuak ere badaki. Eta berak, nik bezala, badaki interferentzia handiegiak daudenean hobe dela isilik egotea. Ez baita aditzen. Isilik hobeto. Baina jardunean. Isilik isilik

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Sorgin izan, sorgin esan

Asteburu honetan, Sorgin Ehizaren Historiari buruzko I. Topaketa Feminista egin dugu Iruñeko Katakraken. Zuek lerro hauek irakurtzen ari zaretelarik, topaketan parte hartu dugunok Zugarramurdiko eta Sarako leizeetan egonen gara, hango museoak sorginei buruz helarazten duen mezuaren inguruan hausnartzen eta sorginen iruditeriarekin egiten den komertzializazioa salatzen.


Erabileraren aroa: begirada bat Ipar Euskal Herritik
MULTIMEDIA - solasaldia

Biarritzeko euskara teknikari Eneko Gorriren hitzaldia 2019ko Topaldian.

Hitzaldiaren sinopsia

Urteetako galtzearen ondotik, azken datu soziolinguistikoen arabera badirudi hiztun kopuru absolutua egonkortzen hasia dela Ipar Euskal Herriko hiru lurraldeetan. Zenbaki ofizialek 2011 eta 2016 artean 100 hiztun irabazi ditugula agerian ematen badute, ez dute islatzen jendartean sakonki aldatzen ari den prozesu bat: gaitasunen eraldaketa, familia transmisioaren etenaldia, erabileraren... [+]


2019-03-25 | Uztarria
Pasaiako segadaren 35. urteurrenean, Espainiako Estatuaren indarkeriaren biktimak izan dituzte gogoan

Pasaiako segadaren 35. urteurrena gogoratzeko ekitaldia egin zuten joan den larunbat arratsaldean Azpeitiko azoka plazan. Hamaika kasu, aldarri berbera lelo hartuta, aurtengo ekitaldian Espainiako Estatuaren indarkeriaren biktimak gogoan izan dituzte.

 


Artea irekita

Mundu honetan mugarik ezagutzen ez duen bakarra kapitala dela dirudi. Gainerako kontuentzat araudi, kontrol, debeku eta zentsura neurriak non-nahi eta nolanahikoak dira. Ikuspegi honen beste lagin bat erakutsi du Eusko Jaurlaritzak azken egunotan: urtean 12 kultur emanaldi egiteko muga ezarri nahi zien taberna eta areto txikiei.


2019-03-25 | Amaia Ugalde
Hilekoa plazara, artelanen bidez

‘Hilekoa gorria ote’ erakusketan artista eta idazle feministek hilekoari buruz egindako lanak batu eta plazaratu dituzte. Elorrion izan du lehen aldia erakusketak, eta herriz herri zabaltzea da antolatzaileen asmoa.


55.000 lagunek babesa eskaindi diete berriz Altsasuko gazteei

Euskal Herritik eta Espainiako Estatutik etorritako dozenaka milaka pertsonak Altsasu kolapsatu zuten igandean, Espainiako Auzitegi Nazionalak berretsitako gazteen epaiari arbuioa erakutsi eta Altsasuko gazteei elkartasuna adierazteko. Altsasuk inoiz bizi izandako manifestaziorik handienean, gazteen askatasuna ere eskatu zen.


2019-03-25 | Eric Holthaus
"Idai" zikloiak agerian utzi du klima aldaketaren oinarrian datzan injustizia

Hondamendi humanitario bat ari da gertatzen unon Mozambike, Malawi eta Zimbabwen, Idai zikloiak eragindako suntsiketa azaldu ahala. Munduko Meteorologia Erakundearen arabera Idai izan daiteke Hego Hemisferioak sekula ezagutu duen duen zikloi tropikalik gaiztoena. Baina Idai zikloia ez da hondamendi naturala: ekaitza gaiztoagotu dute klimaren aldaketak, mendetako kolonialismoak eta nazioarteko eten gabeko injustiziek.


2019-03-25 | ARGIA
'Tupust!' komiki antologia feminista aurkeztuko dute Donostian

“Ni” du izenburutzat Tupust!-en lehen zenbakiak. Hamalau istorio barnebiltzen ditu, eta hogei egilek parte hartu dute bertan.


Aiaraldean udal-hauteskundeetan hizkuntza eskubideen urraketak salatu eta alderdi politikoei konpromiso errealak eskatuko dizkiete

#EzWeCant traola baliatuko dute kanpainari zabalkundea emateko. Alderdi politikoekin harremanetan jarri da Aiaraldeko Euskalgintza Kontseilua, konpromiso zehatzak hartzeko gonbita luzatzeko. Horrez gain, sinadura bilketa abiatu dute Change.org plataforman.


2019-03-25 | Mikel Asurmendi
Hendaian aurkitutako itsastxoria Grande Americak kutsatu zuen

Pirinio Atlantiarretako Prefeturak asteburuan aditzera eman duenez, hilaren 19an Hendaiako Ondarraitzen atzemandako txoria, Bassan itsasaldean isuritako fuel-olioak kutsatuta zegoen.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude