LAU ZORTZIMILAKO ZERURAKO

  • Zerutik gertuen eta maizen egon direnen klub bitxian sar litezke bi anaiak. Aitzakia, Iñurrategi & ETB proiektua dugu, zortzi dokumental eta bi saio berezi egiteko. Erronka ordea ez da makala, bost hilabetetan falta zaizkien 4 zortzimilakoak igo beharko baititutze 14etara iristeko.

2021eko uztailaren 21an
Dagoeneko Patagonian ditugu Felix eta Alberto; Paineko dorre itzelean zintzilikatuta ETBrako lehen dokumentala grabatzen. Hori ordea, berotze ariketa baino ez da. Inoiz egin den euskal espediziorik gotorrena etorriko baita gero. Behin Painekoa burututa, ez dute beste bidaiarik egingo, martxoan lau zortzimilakoen erronkari taxuz heltzeko.

«Batik bat, aurtengo udaberrian Juanito Oiartzabalek hamalauak egin eta gero hasi ginen horretaz pentsatzen. Gure inguruan dagoen jendea egin behar genuela hasi zitzaigun esaten. Baina gure burua bultzatzeko, modu erakargarri batez ekin nahi genion. Azkenean, ETBren interesa ere ezagututa, animatu eta laurak epe labur samar batean igotzea da erronka»
azaltzen digu Felixek.

«Berria zabaldu denez geroztik, jendea beste irakurketa bat egiten ari bada ere, guk ez dugu mendizaletasuna kirol lehiaketa batekin parekatu nahi; hain zuzen ere, erreportajeak aurrera ateratzeari emango diogu garrantzi gehien, bestea horren baitan sartuz»
. Halaxe, Nepalera joan eta aklimatazioa ongi ezagutzen duten Manaslu inguruan egingo dute. –Duela bi urte, negu gorrian Manaslura igotzen saiatu arren, ezin izan zuten tontorrera iritsi, eguraldi zitala egiten baitzuen–. Oraingoan haatik, eguraldi hobea dagoenean helduko diote bi mendiak garaitzeari, igobide errazenak erabiliz baina, beste ezerk eragin ez diezaien. Manasluren (8.163 m) ondotik, Annapurna (8.091 m) izango dute zain, gizakiak igo lehen zortzimilakoa hain justu, makurra eta tranpez beteta dagoena. Elurrolde eta eguraldi aldaketa bortitzei ere egin beharko diete aurre. Ia 70 lagun hil dira bertan. Bi menditzarrak egin ostean, eta ia atsedenik hartu gabe, Pakistango Karakorum mendikatera joango dira Gasherbrum I (Hidden Peak izenez ere ezaguna), eta Gasherbrum II, Nepalekoen ondoan zailtasun gutxikoak biak.


KAMERA LAGUN DUTELA.

Igotzeaz batera, ezin ahantzi kamera aldean eraman beharko dutela. Eginbiderako, lantalde txikia bezain eraginkorra moldatu dute, lan dinamika gogor horretan malgutasuna erakutsiko duena.

«Eskalatzaile taldea hiru lagunok osatzen dugu; ni neu, Alberto anaia eta Jon Lazkano, bereziki hormako igoeretan eta antolaketa lanetan ariko dena. Alderdi teknikoa, ETBren plantilakoa da: alde batetik, Gotzon, kanpamendu baseraino kameraz arduratuko dena. Igoeren azken zatiak berriz, barruko paretak barne, geuk egingo ditugu. Makurragoa egiten da, beste abiadura batean mugitzera behartzen baizaitu planoak hartu beharrak. Indarrez makal gabiltzanean ere nabarituko da, baina tira garbi dugu zertara goazen. `Al filo de lo imposible' saioan hartu genuen eskarmentua lagungarri egingo zaigu. Bestetik, Asier Arangurenek lagunduko gaitu. Kazetari gisa etorriko den arren, denetik egin beharko du»
diosku Felixek. Lau zortzimilakoak igotzeko ahaleginean, zuzeneko konexioak egingo dira irrati nahiz telebistan, non bi saio bereziez landa, laburpenak eta balantzea ere eskainiko diren.
Tamainako balentria burutuz gero, «Hamalauen klubeko» gazteenak bilakatuko lirateke Iñurrategitarrak, Reinhold Mesner hegotirolarra, Kukuczka poloniarra (1988an Lhotsen desagertu zena), Krystof Wielicki erkidea, Erhard Loretan suitzarra, Carsolio, Sergio Martini italiarra eta Oiartzabalekin batera. Gisa horretan, Euskal Herria litzateke herrialderik ordezkatuena klub horretan. 1992an Everest oxigenorik gabe igo zutenez geroz, anaia aretxabaletarrak mendizaleen elitean dira. Indarra eta zuhurtzia berdin nahasteaz gain, gutxi batzuen dohaiak dit uzte, hots, era alpinoan eskalatu eta baldintzetara egokitzeko ahalmen izugarria. Himalaian egin 13 espedizioetatik hiru porrot baino ez dituzte jaso.
Zenbakiei dagokienez, zerrendan lehena Kukuczka poloniarra dugu, hamalauak 9 urtetan igo baitzituen, Iñurrategi anaiak bigarrenak izan litezke, lortuz gero, 10 urtetan egingo bailituzkete. Atzerritarren artean, bik baino ez dituzte lau gailur kateatu urtebeteren buruan: Carlos Carsolio mexikarrak eta Kazajistaneko Anatoli Boukreev-ek, duela hiru urte Annapurnan zendu zenak. Oiartzabalek ostera, hiru igoera lotu zituen urte batean (Makalu, Broad Peak eta Lhotse).
Indarrak neurtzen jakitea, mendi gaitza, hatz eta behatzak izozteko arriskua beti present... Nola jakin non dagoen muga? Felixen irudiko ez dago sekreturik,

«elementu asko sartzen dira hor: norberaren egoera fisiko eta morala jokoan egonda, zentzuzko erabakiak hartzeko prest egon behar duzu. Orain arte, atzera egin dugunetan aho batez hartu dugu erabakia. Presiopean baldin bazoaz berriz, arriskua biderkatu egiten da. Ez da batere lagun ona halako zereginetarako. Alde horretatik gu oso lasai goaz, nahiz eta epe motzean egin beharreko erronka den, konpromisoa lortzen saiatzea da. Inork ez gaitu presionatu, egotekotan geure buruari ezarritakoa da»
.
Gertatuak gertatu, lasaitu ederra hartuta murgilduko dira gainontzeko dokumentalen grabazioan. Gisa horretan, uda aldean, abenturaren azken txanpan munduko hainbat bazterretan ibiliko dira, hala nola, Estatu Batuetako Yosemiteko paretetan, espedizio bat Maliko basamortuan eta Zeelanda Berriko alpeetan dauden mendi zoragarrietan. Lehen dokumentala, Paineko erdiko dorreari eskainia, hilaren hondarrean izango da ikusgai. Gainontzekoak berriz, datorren urtean gaindi


Azkenak
Ekofeminismoaz, motozerra eskutan

Duela hilabete inguru, unibertsitateko kide gizonezko baten liburu aurkezpenean ginela, egoera bitxi samarra gertatu zitzaigun. Ekologiari buruzko liburua zen eta erreferentzien artean hainbat pentsalari ekofeminista zeuden. Egileak, baina, inongo momentuan ez zuen aipatu... [+]


2024-06-17 | Jakoba Errekondo
Udaberria jan dezagun mikatzetik

Arabako Errioxako udaberriak ez dauzkat ahazteko. Urte dezentetan harrapatu ditut sasoi horretako loraldi betean hango mahastiak eta harrigarria da; laburra da paisaia berria, baina iraupen motz horretan begien sabaia erretzen du eta ordura artekoak ahantzarazten.


2024-06-17 | Nagore Zaldua
Itsas dortokak lozorrotik esnatu ote dira euskal kostaldean?

Udako solstizioa gerturatzen ari den honetan, euskal kostaldean itsas dortokak ikusteko aukerak ugaritu dira. Gure uretan ezagunena Egiazko kareta (Caretta caretta) da. Ale helduen oskolaren batezbesteko tamaina, 120 cm-ko luzera zuzenera eta 200 kg-ko pisura irits daiteke... [+]


2024-06-17 | Garazi Zabaleta
Lurbizi
Lurraren bankua sortzen, nekazaritzarako oinarrizko baliabidea bermatzekoa

Oiartzunen nekazaritza bultzatzeko eta elikadura burujabetzarako bidean pausoak emateko sortu zen Lurbizi egitasmoa, 2016 urte inguruan. “Herritar talde batek denbora zeraman herrian nekazaritzaren eta lehen sektorearen egoera kaxkarraz hausnartzen”, adierazi du Ibon... [+]


Eguneraketa berriak daude