TXORIA GOBERNATUKO DUENA


2021eko uztailaren 21an
Zuhur bezain bizkor ari dira jokatzen ETB barruan; aukera guztiak taxutzen zuzendaritza berria ahal den anitzena izan dadin. Horren haritik, Mari Karmen Garmendia Kultura sailburuak jakinarazi duenez, EITB-ko zuzendari berria hautatzeko deialdia apirilaren 20an argitaratuko da Estatuko Boletin Ofizialean. Halaxe, zuzendari nagusiaren izendapena euskal legebiltzarraren gehiengo osoz onartu beharko da, horretarako EAJ eta EAk EHren botoa beharko dutelarik. Alabaina, Garmendiak ohartarazi du erronka berriei aurre egin ahal izateko funtsezkoa dela aurrekontua gehitzea. Izan ere, iaz 11.038 milioi pezeta jaso zituen ETBk Jaurlaritzatik, 1991n baino gutxiago. Aurrekontu franko handiagoa behar luke, (gaur egungo 14.000 milioi pezeta ingurukoa), tresna eta instalakuntzak zaharkituak geratu baitira.

«Egun darabilten tresneria, 1982-87 urtekoa izanik, hobeto legoke museo batean erakusgai
» gehitu du.


OPOSIZIOA URDURI.

Azken boladan, informazioaren trataera ETBn orekatuagoa dela ikusiz, PP eta PSE urduri jarri eta ETBko profesionalen tutore bihurtu nahian ari dira. Azken salaketa Julio Ibarra kazetariaren kontra izan da.

«Gaur Egun 2 eta Teleberri 2ko editorearen bizitza pribatuaren datuak Legebiltzarrean eman dituzte bere sinesgarritasuna zalantzan jartzearren. D ereduaren aldeko agiria sinatu izana susmagarria da haientzat
» dio ETBko 125 langilek sinatu agiriak, Ibarrari beren babes osoa adierazteko. Iñaki Zarraoa EITB-ko zuzendariaren irudiko,

«gure informatiboak haize freskoa dira giro kutsatuan, informazioa eta iritzia ez dutelako nahasten
». Halaber, ETBren beherakada audientzian horren ondorio izatea ukatu du,

«joera orokorra baita kate publikoak jaistea pribatuen mesedetan
».


IDATZI APROPOSA.

Zurrunbilo honen erdian, profesional multzo batek manifestu baliotsua plazaratu du ETB benetako zerbitzu publikoa izan dadin. Kritikoa baina maitasunez egina. Idatzia sinatzen dutenek –Bernardo Atxaga, David Barbero, Ramon Zallo, Hasier Etxeberria, Mariano Ferrer, Carmelo Garitaonaindia, Petxo Idoiaga eta Luis Mendizabal, besteak beste– zuzendari nagusiaren hautatzea ustiatu behar dela diote, ETB sortu zuten helburu eta egitekoen berbideratzeko. Manifestuaren arabera, nahiz eta ETBk beste hainbat katek baino informazio eta kultura trataera hobea egiten duen, satelite bidez ere urruneko lurraldeetara hedatuz, zer hobetu franko dago. Izan ere, EITBren ekinbiderako sortze oinarriak ez dira betetzen ari. Hauexek dira akatsetako batzuk:

«informazioaren propaganda gisako edukiak ageri dira, telezaborra eta sentsazionalismo adierazpen ugari, publizitate gehiegikeriak, ETB2ren programazioa telebista komertzialen oso antzekoa da, ETB1ean programazioan baserri kutsu eta populismoa da nagusi, ia ez da zinerik egon euskaraz, zabarkeria nabari da gazte jaialdien emankizunetan, marrazki bizidunen eduki eztabaidagarriak eta, azkenik, ondoko kateen `kotileo hispanoen' kopia egitea».

ETB1-EN MORRONTZA.

Nabarmenena, ETB1en eraldaketa izan da; testuan esaten denez,

«jatorrizko oinarri izatetik, anaia behartsua izatera pasa da. Bertako hainbat serie eta kirol emanaldi kenduta –azken hauek audientzia artifizialki jarriak– kate osagarria da, saio enlatatu eta folklorikoen izugarrizko errepikapenak jasaten dituena, euskaldunon errealitate biziki eztabaidagarria erakutsiz».

KALITATEA XEDE.

Egungo telebista «entertainment business» bihurtu den arren, zerbitzu publiko baten berezko zeregina, lehenbizi, programazioaren nortasuna eta kalitatea zaintzea da, eta bigarren lekuan, audientziari erreparatzea. Horren kariaz,

«Euskal herritarrok
(jarraitzen du testuak)

zerbitzu publiko honi eskaintzen dizkiogun hamaika mila milioi pezetek aski beharko lukete izan gainerako telebista komertzialek publizitate bidez eskaini ereduaz ezberdintzeko. Ez baita sekula frogatu, programazio duin batek, audientzia eta publizitatea derrigor uxatzen dituenik
».


PROPOSAMEN EGINGARRIAK.

Nortasun bereziko programazio generalista da hauturik onena, entretenimendua eskainiko duena, bertako produkzioa bultzatuz. Haur programazioa entretenigarria izan dadila, baina indarkeriarik gabea, jarrera osasungarri eta baketsuen aldekoa. Euskal Herriak bizi duen une zehatz honetan, ETBk ahaleginak eginen ditu bakebidea eta distentsio dinamikak lantzeko, beti ere gertatzen den guztia islatuz.

«Ildo horretan, jarduera orekatu honen aldeko pausoak argiak dira dagoeneko
», azpimarratu nahi dute testuegileek.


KABLEAREN MEHATXUA.

Euskara suspertzeko, ETB2ren morroi izateari utzi beharko dio ETB1ek, programazio bateragilea eginez eta haur eta gazte ikuslegoa berariaz zainduz. Euskara hizkuntza gutxitua izaki, geroari begira ETB1ek zaila izango badu ere, bere zirrikitua atzemango duelakoan dago Ramon Zallo EHU-ko Informazio Zientzietako irakaslea:

«Kablearen etorrera dela eta, generalista izaten jarraitu beharko du ETB1ek eta, aldi berean, Jaurlaritzak araudi bat abiarazi euskarazko saioak kable bidez eman daitezen».
Nolanahi ere, kablearen mehatxua ez da hain larria,

«Holandan beste hizkuntzetan kable bidezko kate anitz ikusgai eduki arren, bertako saioak dira jarraituenak, beraz, ez dago kezkatzeko arrazoirik».

ZUZENDARI IDEALA.

Epe erdira, atzerrian antzera, orain arte izaera alderdikoia erakutsi duen antolaketa, hein handi batean bederen, Goi Agintaritza Independiente batek ordezkatu beharko luke, gizartearen aniztasuna, interes soziokulturalak eta iritzizkoak hobeki ustiatzeko. Azkenik, sinatzaileen aburuz, entea eta bere administrazio kontseilua zuzenduko duen pertsona aukeratzeko, honakook hartu beharko lirateke kontuan: izan dadila independientea eta inongo alderdiren morrontzatik aske, kulturalki eraginkorra eta gure gizartearen baloreak lañoki bultzatuko dituena. Halaber, EITBren izaera elebiduna aintzat harturik, euskalduna beharko du izan. Ramon Zalloren ustez,

«beharrezkoa da, gainera, sistema mediatikoa ongi ezagutzen duen pertsona izatea. Orain arteko zuzendari nagusi gehienek ez baitute ETB medio publiko gisa kudeatu, enpresa pribatu gisa baizik»

Azkenak
Ekofeminismoaz, motozerra eskutan

Duela hilabete inguru, unibertsitateko kide gizonezko baten liburu aurkezpenean ginela, egoera bitxi samarra gertatu zitzaigun. Ekologiari buruzko liburua zen eta erreferentzien artean hainbat pentsalari ekofeminista zeuden. Egileak, baina, inongo momentuan ez zuen aipatu... [+]


2024-06-17 | Jakoba Errekondo
Udaberria jan dezagun mikatzetik

Arabako Errioxako udaberriak ez dauzkat ahazteko. Urte dezentetan harrapatu ditut sasoi horretako loraldi betean hango mahastiak eta harrigarria da; laburra da paisaia berria, baina iraupen motz horretan begien sabaia erretzen du eta ordura artekoak ahantzarazten.


2024-06-17 | Nagore Zaldua
Itsas dortokak lozorrotik esnatu ote dira euskal kostaldean?

Udako solstizioa gerturatzen ari den honetan, euskal kostaldean itsas dortokak ikusteko aukerak ugaritu dira. Gure uretan ezagunena Egiazko kareta (Caretta caretta) da. Ale helduen oskolaren batezbesteko tamaina, 120 cm-ko luzera zuzenera eta 200 kg-ko pisura irits daiteke... [+]


2024-06-17 | Garazi Zabaleta
Lurbizi
Lurraren bankua sortzen, nekazaritzarako oinarrizko baliabidea bermatzekoa

Oiartzunen nekazaritza bultzatzeko eta elikadura burujabetzarako bidean pausoak emateko sortu zen Lurbizi egitasmoa, 2016 urte inguruan. “Herritar talde batek denbora zeraman herrian nekazaritzaren eta lehen sektorearen egoera kaxkarraz hausnartzen”, adierazi du Ibon... [+]


Eguneraketa berriak daude