"'Auspoa' bilduma gabe ez dago Euskal Herriko historia egiterik."

1995eko uztailaren 16a
Joakin Berasategi, Sendoa argitaletxeko arduradunari elkarrizketa
"'Auspoa' bilduma gabe ez dago Euskal Herriko historia egiterik."
Joakin Berasategi, Sendoa argitaletxeko arduraduna
Sendoa argitaletxea azkenaldion zabaltze unean dela dirudi. Bertako arduradun den Joakin Berasategirengana jo dugu eta liburu gehitze honen arrazoiaz, «Auspoa» bildumaren etorkizunaz edota egungo liburugintzan ahozko literaturaren egitekoaz luze mintzatu zaigu. Gizon langilearen traza hartu diogu, euskal kulturaz kezkati lan egiteko grina nabarian.
Sendoak liburu mordoska kaleratu ditu azkenaldion. Zeri erantzuten dio honek?
Azken aldi honetan, bost bat hilabete hauetan zortzi ale argitaratu ditugu, bilduma 231 alera iritsi da, baita 10 ale mardul «Auspoa» sail nagusian, Lazkao Txikiren 2 ale, eta berrargitalpen batzuk ere bai. Baina argitaratze erritmo honek ez du zerikusirik argitaletxearen une egokiarekin, Antonio Zabalaren lan etengabearekin baizik.
Sendoa esan, eta liburu mota bat etortzen zaigu burura, ahozko literaturatik hurbil dagoena, euskalkietan landua eta batipat bertsolarien ingurukoa. Zein da Sendoaren irakurle mota?
Sendoak liburu mota asko argitaratzen ditu: historia, biografia, sukaldaritza... Aipatzen duzun ahozko edo herri literatura «Auspoa» bilduman argitaratzen dugu. Irakurle mota? Denetik egongo dela uste dut. Gazte askorik irakurri zuen Atxagak Pello Errotaren bizitza bere alaba Mikaelak kontatua, zenbat goraipamen egin dizkion! Bai esan ere ikastola guztietan irakurri beharko luketela!
Ahozko literaturari zer etorkizun ikusten diozu liburugintzan? Ez ote da egungo literatur joera nagusien bazterrean geratzen ari?
Ahozko eta herri literatura oinarria da beste edozein literatura motarentzat. Ez da modaz pasatzen urteen joan etorriarekin. «Auspoa» bilduma gabe ez dago Euskal Herriko benetako historia bat egiterik, bera baita herriaren arima eta nortasunaren kutxa. Horregatik ahozko literaturari ikusten diodan etorkizuna herriari ikusten diodan berbera da.
«Auspoa» sailak jasotzen duen oihartzunarekin kexu azaldu zinen azken prentsaurrekoan, harpide kopurua oso txikia dela azalduz. Zerk egiten du huts?
Egia da Auspoak oso oihartzun txikia duela, ezagutu ere jende gutxik egiten du, eta harpidedunak berriz urriak dira. Zerk egiten duen huts? Ez dakit. Agian korrontearen kontra goaz.
Bertsolarien axolagabekeria salatu zenuen. Bertsolarien munduak «Auspoa» saileko liburuak baztertu dituelako?
Hala da. «Auspoa» izan da, eta bere arima den Antonio Zabala, lozorrotik argitara atera dituena hainbat bertsolariren izen eta lanak, altxor harrigarri bat bilatu, zaindu eta herriari emanez. Hala eta guztiz ere, ukaezina da ez bertsolariek ez instituzioek ez diotela jaramonik egin, betiko batzuek izan ezik. Berdin gertatu zitzaion Joxemiel Barandiarani ere, peregrinazioak eta telebistak hasi ziren arte. Itxura ere egin behar izaten omen da!
«Auspoa» arriskuan legoke honen guztiaren ondorioz?
«Auspoa» saila ez dago arriskuan. Une txarragoak igaro ditu. Nork ez du ikusi Zabala hiru edo lau mutiko hartu, mahaia, eta liburu saltzera bertso jaialdietara joaten, kinkallero bat bezala. Berak idatzi, ikerketa egin, argitaratu eta saldu. Denok ditugu lotsatzeko arrazoiak.
Egun argitaratzen diren liburu gehienak euskara batuaz datoz. Zer leku eta funtzio ikusten diozu, honen erdian, zuek egiten duzuen lanari?
Geroak esan beza! Ez da nire eginkizuna gai hauek eztabaidatzea, nire lana maite dudan lan bati bultzada eta laguntza ematea da. «Auspoa»ren leku eta funtzioa? Nahitaezko erreferentzia izatea bertsolari eta herri literaturari buruz. Hori horrela izan ez balitz, bilduma hau ez zen sakeatua izango, izan den bezala.
Batipat garai bateko kontuak eta idazle zaharrak hurbildu dituzue argitaletxera. Kazabon eta Esnal berritze asmo baten adibideak al dira?
Haize berria da Esnal eta Kazabonen lanak «Auspoa»n argitaratzea. Egileak lanak ematen dituen eran argitaratuko dira. «Auspoa»k bere bidea jarraituko du egile guztiak errespetatuz.
Zeintzuk dira Sendoaren hurbileko proiektuak? Egun indarrean jartzen ari diren bestelako soporteei (CD-ROMak...) kosk egiteko asmorik ba al duzue?
«Auspoa»ko proiektua gaurkotasunez aurrera jarraitzea da. CD-ROMak ere egin litezke, baina horiek administrazioak egin beharko lituzke, «Auspoa»k irabazigarritasun gutxi baitu.
SARRIEGI, Patxi
40-41

Gaiez\Kultura\Argitalgint\Argiteletxe\Auspoa
Pertsonaiaz\BERASATEGI3
Pertsonaiaz\BERASATEGI3
Egileez\SARRIEGI1\Kultura
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-03-24 | Garazi Zabaleta
Larre motzean zaildutako laborari tematiak

Lurrari, ekoizle txikiei, baserriari eta elikadura burujabetzari lotutako proiektu ugari ari da sortzen Euskal Herrian azken urteotan, kontsumo elkarteak eta baserritarren sareak esaterako. Baina, ez al da kontraesankorra ustezko garai "oparo" honetan proiektu agroekologiko ugarik ateak itxi behar izatea? Edo nekazari asko egoera oso zailean egotea? Ba al dakigu nola bizi diren gure hurbileko ekoizleak?


Turismoa, milioika mundutar aberatsen luxu masifikatu baina lurrak jasan ezin hori

2018an mugaz gaineko 1.400 milioi bidaia zenbatu ziren munduan, duela 50 urte luxua zena zenbateraino demokratizatu den seinale. “Demokratizatu”, diozu? Lurra planetako hamabost biztanletatik batek bisita ditzake gainerako hamalauak, baina hauek ezingo dute joan bakar haren sorterrira... ez bederen opor usainean. Atsedenezko bidaien koste-etekinen banaketak injustizia neurri bera dauka: turismoak jendeen arteko desberdintasunak handiagotzen ditu.


2019-03-24
Riddancebus

2019-03-24 | Kepa Matxain
Debako Arte Eskola
Mitotik zerbait berria eraiki

Debako Arte Eskola itxi dute. 1970ean sortu zuen Jorge Oteizak bere programa kultural eta politikoa martxan jartzeko, baina ez zitzaion esperimentua ondo atera. 80ko hamarkada hasieran bigarren fase bati ekin zion, iazko abenduan udalbatzak ixtea onartu zuen arte. Arte Eskola Bizirik plataformak jardunaldi batzuk antolatu ditu martxoaren 23an, itxiera salatzeko eta aurrerantzean Arte Eskolak hartu behar lukeen norabidea birpentsatzeko.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude