Pablo Sorozabal euskal musikalaria

  • Martien amazortzian, doitu euskuen Hotel Torrontegi'ra. Izparcin gi, irrati ta aldizkaritan iduzten dogunoi deitu euskuen gabeko bederatzi t'erdietarako. Baekigun zergaitik; ordu orretan elduko zan Bilbao'ra, Madrid'etik Pablo Sorozabal, euskal masikalari ospetsua.

1965eko apirilaren 18a

Sorozabal jaunari urrengo egunean, Zortzikoten Sariketa dula ta, urrezko medulla bot eskegiko yakon eta sari orren billa barriro etorran gure urira. Ogei bot lagun batu giñan. Euren artean, Esturo jauna, Sariketa onen antolatzalle andia, eta beste euskal musikalari famatu bot: Eskudero jauna.

Nik eneban esagututen Pablo Sorozabal, baña bein ikusten duanak, eta butez bere, bein beragaz itz egiten dauanak, ezta ain errez beraz aiztuko. Gitxi dagoz beralako personalidadea daukenak eta uste barik, beragaz nenguala, Jorge Oteiza etorri jatan gogora. ZERUKO ARGIA'rako asi nintzan galderak egiten.

Zer da ZERUKO ARGlA ori? Urte askotan Madrid'en bizi da ta ez ekian gure aldizkariaren barri.

Euskal asterokoa.

­Kontxol ¨Sei milla euskaldunak euskeraz irakurten badakie? ­Au bai dala barri pozgarria.

Zeintzuk desberdintasunak ikusten dozuz euskal erri-musika ta euskal sinfoni-musikan?

Lenen esan bear dot barru-barraraño nazata euskotarra, baña euskal lotsagarri bat naz, euskeraz ondo eztagidolako. Nik egin neike txarto itz prantzezez, edo alemanez edo inglesez, baña eneike txarto egin euskeraz. Augaitik enaz ausartuten euskeraz egiten. Nik, amaika urteararte euskera bakarrik nekianak, gaur enaz euskera egiten ausartuten, nire obligasiñoa izango litzaken lez, baña euskera biotzean darout eta al dodan ana gure izkuntzan irakurten dot.

Eta...

Nire gazte denboran, masika idazten asi nintzanean, leipzig'en Alemani'n, nintzan. Secandino Esnuola januak, Donostia'tik idatzi neustan, bere barruko miña erakutziz. Ordurarte, euskal masika idazleak, gegenak beintzat abade ta prailleak ziran eta euren lanak, itunak, astiro-astiro jo ta abestuak ziran, Auguitik, konzierto bot amaitu orduko, entzuleak asten ziran dedarrez: "­Jota, abostu jota!" eta orduan, Esnaola jaunak, biotza mindurik ebala, Larreglatren jota zuzenduten eban...

Aurrera, Sorozabal jauna...

Eztogu ezer egin bear jota orregaz amaitzeko ? Eztogu boste euskal musika alui but sortuko konziertoen amaitzetarako' Zeozar alai, entzuleak saltoketan jarteko modukoa? Au idutzi entsan Esnaola'k.

Eta, zar egin zenduan zuk?

Orren gañean pentsetan asi nintzan, eta lanean asi. Orduan sortu neban nire Lenengo Kalez-Kale. Bialdu neatsan Esnaola'ri, eta onek arin erantzun neustan: "­Ederto, Sorozabal, amaitu dogu jota arrayo orregaz! '

Sorozabal'ek irriparrez eta kiñuka begiratuten dausku, esanaz.

Eta ia orain nork amaituten dauan Kalez-Kalekaz. Egia esan, ni enaz jotaren kontrakoa, ezta bez Esnaola. Baña ainboste jota ta jota... Eta orain, nire Kalez-Kaleak iminten dabe konziertoen amaitzetarako.

Eta, ezar gegago idatziko dozu euskal masika dala ta?

Bai. Ir ugarren Kalez Kale, eta boar bad a Laugarrena. . .

Idatzi egizuz bai, Langarrena ta Boskarrena eta gegago be. Bearrezkoak doguz. Baña orain beste galdera but. ¨Zein da zure txistuaren lekua?

Duda barik, dantza-laguntzea. Ortarako jayo zan txistua ta or dauko bere leku egokia.

Luzaro egon giñan Sorozabal' egaz, ain ederra zan beregaz izketan egotea. Apur bat lotsa naz zein ordutan etxera jeun nintzan autortuten baña, tira, Sorozabal jaunak kontalinu euskun egiak esaten: gabeko ardu batetan.

Iru ordu luze orreitan, gai askoren guin egin genduan itz. Esate baterako, umetxuen gañean. Soroza bal jaunak 67 urte dankoz eta illoba politak. Bere ustez, umeentzat dieta onena auxe da: Papillak eta txistu soñua. Papillak, euren gor putzak sendotuteko ta txistu-soñua euren erriaren sustraia irarrite. Berak egunero txistu soñua eskein tzen dautsa illobotxuai.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Akabatzearen negozioa argitara

Hiltegietako irudiak publiko egiteak kaltea eragiten dietela jakitun, animaliak hiltzea negozio bilakatu duten arduradunek hermetismo handia ezarri dute hiltegien inguruan.


2018-10-21
Otegi eta Zapatero Txillarren elkartu dira, jendeari horrelako bilerak inporta zitzaizkionean bezala

Arnaldo Otegik eta Jose Luis Rodriguez Zapaterok ezkutuko bilera egin zuten irailean Elgoibarko Txillarre baserrian. Bileraren xedea “elkar ezagutzea” zela esan duten arren, ezker abertzaleko iturriek Beranduegiri esplikatu diotenez, bi politikariek beren buruari egindako omenaldia ere izan da.


2018-10-21
Legioko ahuntzak idatzi du Casadoren diskurtsoa

Oso gutxitan erabiltzen dutela-eta, Espainiako Legioak erabaki du bere desfileetan parte hartu ohi duen ahuntza, Cientocincuentaycinco, birziklatzea.


2018-10-21 | Adur Larrea
Ez hanka ez buru
Behingoz edo garaia da

"Mitxoletak nahi ditugu", pestizida guztiak orain debekatzeko aldarria

Urriaren 5ean milaka pertsona bildu dira Frantziako Estatuko hirurehun hiri eta herri baino gehiagotako udaletxeen aurrean, "Nous voulons des coquelicots" (Mitxoletak nahi ditugu) deialdiarekin bat egiteko. Bi urte iraungo duen kanpainaren antolatzaileek ez dute huskeria eskatzen: pestizida kimiko guztiak debekatzea eta oraintxe bertan. Bioaniztasunaren hondamendiari eta gizakien pozoiketari behingoz erremedioa jartzea aldarrikatuko dute hileroko lehen ostiraletan.


2018-10-21 | Amaia Lekunberri
Ruben Collio aktibista maputxea
"Macarena lurraren defentsan borroka egiteagatik hil duten lehenengo emakume maputxea da"

Ruben Collio maputxeak (Santiago, Txile, 1976) itsasoa zeharkatu du Macarena Valdés ekintzailearen hilketaz jakinarazi eta nazioartean babesa lortzeko, salatzen duenez Txileko Estatuaren baitan maputxeentzat justiziarik ez baitago. 32 urte zituela hil zuten Valdés Tranguileko bere etxean, beraien bizilekuan zentral elektrikoa eraiki duen RP Global enpresa transnazional austriarraren auto batetik mehatxatuak izan eta egun batera. Macarenaren bikotekidea zen Ruben Collio, eta... [+]


Nerea Arriola. Txantxarik ez umorearekin
"Umorearen izenean ez dira gauzak banalizatu behar"

Sarritan gertatu zaio Nerea Arriolari; azkena, uda honetan bertan: ezezagunak hurbildu zaizkio, zaleak, bera zelakoan Idoia Txoperena, Supertxope, euskal youtuber sonatua. Hura, baina, kanpaina politiko baterako propio pentsaturiko pertsonaia zen [Hiru Damatxo ideia faktoriak egin zuen kanpaina, Sortu alderdiarentzat]. Arriola, berriz, Supertxope gorpuztu zuen aktorea dugu. Eta erizaina. Eta bakarrizketa-egilea. Eta…


2018-10-21
Nerea Arriola Urberuaga (1988, Donostia)

Erizaina da lanbidez, baina antzerkian ibili da betidanik, Zurriolako Ikastolako antzerki-taldean. Berak eman die gorputza eta ahotsa Supertxope euskal youtuberrari eta Info7 irratiko Dolores Mujika Dolox pertsonaiari. Duela bi urte egin zuen lehen bakarrizketa, eta besteak beste, zeregin horretan dabil orain han eta hemen. Aurten bukatu du antzerki-prestakuntza, Donostiako Arte Eszenikoen Tailerrean (TAE).


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude