«OSO ONDO SENTITZEN NAIZ ZUEN ARTEAN»


1985eko urriaren 14an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
Ramoncinekin informalki solasean.
«OSO ONDO SENTITZEN NAIZ ZUEN ARTEAN»
Ercilla Hoteleko hallean, lau kazetari gazte rock-star baten etorrera itxaroten. Bertan dago ''Martxa eta Borroka'' kanpaina antolatu duen HBko public relationsa ere. Eta denok bieraka uda luzatu honen bero genozida neutralizatu nahisan. Heroia,-daraman bizi stresegarriaren poderioz-, lokarturik geratu zaigu arratsaldeko bostetan. Baina, hara! Begira non datorren halako batean, beltzez gorputza eta begiak estalirik, honantz eta harantz begira gure mahaira iritsi arte.
Aurretik erabilitako lexikoak kontrakoa ematen badu ere, ez gaitu Hello! batez agurtu. Gizon hau ez dutor Californiako Santa Monicatik Madrilgo Legazpi auzotik dator eta horrela mintzo da:
RAMONCIN.– Bai izorratzen duela aire kondizionatuak gela madarikatu honetan! («Aizu» aldizkariaren ale bat mahai gainetik hartu eta leku guztietatik begira hasten zaio).
ARGIA.–Begira, Ramon, horixe da Euskal Eskolen aldizkaria, AEKrena hain zuzen ere...
R. Hori eta ikastolak gauza berbera dira?
A.– Ez, Ramon, AEK helduen euskalduntze eta alfabetatzerako erakundea duzu, eta bere ezaugarriak... (Imajina dezakezu bertan segitzen duen azalpena). Beno, mutil, elkarrizketa hasteko nik zera galdetuko nizuke, ea zeintzu diren zure motibazio politikoak Bilbora «Martxa eta Borroka»ren testuinguruan jotzera etortzeko, diot, motibazio politikorik balego.
R.–Beno, horrela, hasiera batetan ez legoke motiborik baina, tira. EAJrekin ez nitzateke etorriko, ezta PSOErekin edo... beno, PSOErekin ez nuke Euskal Herrian joko, baina agian bai Madriden, Tierno Galván alkatea dugula eta: Edonoren aldeko kanpaina bat egin beharraren aurrean aurkituz gero, Tierno litzateke nire laguntza eskuratuko zuen bakarra. CIUrekin ez nintzateke inoiz Catalunyara joango, eta nik bertan PSUCrekin jo nuen, zeinek ez du esan nahi ni ikuspuntu horretatik komunista naizenik... Gainera Euskal Herrira gustora eta nik nahi nuen bezala etortzekotan HBko neska mutilekin izan behar, zeren aurretik ere elkarrekin lanean arituak gara (Jarraikoekin. irratietakoetin...),eta iazko «Martxa eta Borroka»n parte hartu nuenean benetan harriturik geratu nintzen: Jende honek argiro demostratu zidan beste edozein taldek baino erakuntza askoz ere hobeagoa duela... Benetan pozik geratu nintzen.
.A.– Aizu, Ramon: Nola aurkitzen duzu zure burua Bilbon? Iruñean bezain ondo? Nabari duzu diferentziarik Iruñea eta Bilboren artean?
R.–Vaya! Nik azkenengo lau urteotan Iruñean lortutako arrakasta ez dut Bilbon izan. Hona gehiagotan etorri izan banaiz ere, eginiko jaialdiotan beti mila arazo tentel izan dugu... gainera nik Iruñeako kaleak hobeto ezagutzen ditut, lagun handiak dauzkat berton. Iruñea Bilbo baino hiri zabalagoa edo ematen du. Bilbokoa ideologikoki konprometituago edo dirudi... baina hala ere Euskal Herriko hirien arteko elkartasun hori ez da beste inon ikusten. Geuretzat. adibidez, Toledo popatik hartzera dago. Jendeak lehenago hartzen du abioi bat Londreserako Toledorako autobus bat baino... hemen, ordea, batasun erreal hori begi bistan dago.
A.–Ondo aurkitzen zara beraz, gure artean?
R.–Oso ondo sentitzen naiz zuen artean.
A.–Zeure abestietan biolentziaren fantasma sarri agerten da. Amodioan, sexoan, kaleko borrokan... hala ere bada episodio bat inoiz ukitu ez duzuna, euskaldunon artean eguneroko gauza delarik: Konbidatu al zaituzte inoiz gaua komisaldegi batetan pasatzera?
R.–Buf! Garai batetan nire auzoko komisaldegian zentsaturik nengoen. Ni izatez Legazpikoa naiz, eta Vallecaseko haurrordea... Baina ez da hori nire obran falta den gai bakarra, miloi bat gauza ukitzear daukat oraindik. Inoiz ez naiz ausartu «lruñeako nesa"' delako abesti bat egiten, beti gogo izugarria izan dudan arren... «Nicaragua» delakoarekin ausartu nintzen, baina flash bat izan zelako, bizitzan zehar pare bat bider izan dezakezun inspirazioune bat... ondo ezagutzen ditudan gaiak erabiltzeko ahaleginak egiten ditut eta... egia esanaz denbora luzea dela ez naute atxilotu. Eta gainera, noski, hemengo eta hango komisaldegi bat ez da gauza berdina. Ondo gogoratzen dut nola batzuetan, atxilotzen nindutenean, praketan txiza egiten nuen... ba, beno, hemen gertatuz gero suposatzen dut kaka egin nukeela. Badauzkat esperientzia harrigarriak kondatu dizkidaten lagunak, eta beraiek jasandakoa kondatu didate, lehenengo eskuz, nik badakit ez direla istorioak... Dena dela, inoiz ez naiz kortatu hemengo edo hangoekin ondo geratzearren: Sortu behar den asuntua da, adorearen egoeraz zerikusirik duena.
A.–Nola topatu zenuen musika zure bidean? Txirotasunetik irtetzeko gogoarekin erlaziorik ba al dauka aurkikuntza horrek?
R.–Nik neuk argi neukan ez nuela existentzia osoa lantegi batetan eman behar, eta igaro udako oporraldia Benidormen... Seguru dakit auzoan bazegoela ni baino mutiko hobeagorik, baina nik ongi nekusan diferentzia... beti neraman liburu bat poltsikoan, eta zinemara bakar bakarrik joaten nintzen. Gero heldu zen teatroarekiko zaletasuna eta bertan lanean hastearena. Hori unibertsitatean izan zen eta -unibertsitarioekin ondoegi inoiz konpondu izan ez banaiz ere– niretzat oso kontaktu interesgarri eta garrantzitsua. Gainera nik umetan ere jai guztietan abesten nuen!
A.– Literaturarekiko zaletasuna etabar aipatzen duzula... jakina da desagerturiko "Liberación" egunkarian parte hartu zenuela. Zer deritzozu desagertze horri?
R.– Garbi baino garbiago dago «Liberación»ek min handia ematen zuela. Bankuek bota zuten pikutara. Kapitalarentzat kontrolaezina zelarik, traba guztiak jarri zizkiguten... eta gainera ezin genuen hori ere salatu kalean geunden bitartean zeren, bestela, badakizu, iturria berehala mozten dizute. «El Pais» bezalako batek erosleen ehuneko larogeiaren eritziaz paso egin eta abortoaren aurkako propaganda izugarria ager dezake erdi orrialdeetan, bainan badakizu...
A.–Ondo, Ramon. Amaitzeko, bitxikerietara joko dugu... (hatzamarrekin sudur eta ahora seinalatuaz) Badirudi hemendik eta hemendik ondo zaintzen zarela, ez da?
R.–Ah, bai! nik drogarik eta batere ez... (barrezka) Bitaminak, proteinak eta mineralak; eta hiru bat larrua joaldi egunero!
Ez dakigu proteinen laguntzarekin lortu zuen ala ez baina Ramoncinek elkarrizketa hau grabatu zeneko hurrengo egunean Bilbon eskainitako jaialdia mundiala izan zenaren zalantzarik ez gorde.
J.A.U.

Ramoncin ARGIArekin honetan eta hartaz hitzegiten.
Mundiala benetan 5eko errezitaldian.
26-27

GaiezKulturaMusikaMusika modePertsonakAbeslariakRAMONCIN1
PertsonaiazRAMONCIN1

Azkenak
2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


2025-08-29 | Euskal Irratiak
Maitena Chohobigarat
“Beharbada menopausia gehiago aipatu beharko genuke, aterabideak badirelako”

Baionako ospitalean unitate berritzaile bat ideki da: kardio-ginekologia unitatea, menopausian diren emazteei zuzendua. Gai hau, askotan tabu edo bazterrean utzia, osasun arazoak eragin ditzake bizitzako etapa horretan.


Eguneraketa berriak daude