Emakumeak borrokan

Gooora batean, beheeera bestean

  • Arnasa hartu eta une batez kolkoan gordetzekoak izan dira asteburu honetako saioak. Batez ere sailkapenak eman beharreko unean. Uztaritzekoan gora, gora, gora… egin zuten puntuek, gora egin zuen gazteenak, Beñatek. Zarautzen, ostera, puntuek beheeeraka, eta saioan ordura arte puntu gehien bildu zuen Silveirak ere beheeera azken ariketan.

2009ko urriaren 19a
Iker Zubeldia

Zapatuan ohi baino zurrumurru handiagoa zebilen Uztaritzen. Pilotaleku atarian ipinitako txoznan bildutako zaleek lehia gogorra behar zuela bertakoak, halaxe zioten. Estu egon zen kontua, bai, hain estu ezen lau bertsolarik lortu baitzuten aurrera egitea, finalerdietara.

Berezia omen zen Uztaritzekoa, gertukoengandik banatu beharrak Donostiara agur hunkigarriak bidaliarazi zizkien bertsolariei. Bertso ederrak entzuteko aukera izan genuen, baina, kritikaren bat egitekotan, oro har, esango nuke ez zela bertsoaldi edo ofizioetako lan biribilik izan, esan nahi baita ofizioetan bertsolariren bat nabarmentzen zen kasuetan ondokoak ez ziola eusten; edo nabarmentzen zen horrek ez ziola ondokoari jarraitzen. Kasu batzuetan bakarkako ofizioak izan zirela esatera ausartu naiteke. Dena den, ondo dakit gaiek ere horretarako aukera ematen dutela bertsolariak oposizioan jarri ezean. Hala ere, esandakoa,aipatzeko bertso mordoa izan ziren (ikus gainerako komunikabideetako artikuluak, entzun bertsoaldiak… txapelketako webgunean).

Kartzelako gaia, aurreko saioetan legez, oso zabala izan zen Uztaritzen ere: sarraila aldatu berri giltza berriak eskutan hartuta kantatu behar zuten bertsolariek. Hunkigarria oso Beñatek jositakoa, tratu txarrak jasotako emakumearen azaletik; eta bide ezberdinena hartu izanagatik, Erikarena aipatuko nuke (saio osoan zehar tiburoi artean igerian ibili ondoren bakarrean lasaitua hartuta etorri zitzaigun Erika, zeinak despistatuaren papera hartu eta galdu izanagatik giltza berriak egin behar izan zituen).

Paralelismoa egiteagatik edo, esan genezake, antzerako zerbait gertatu zitzaiola Pereari Zarautzen. Ondoen kartzelako lanean aritu baitzen.

Puntutan beheragokoz saioa izanda (eta agian teknikoki ere), dialektika gehiago sortu zen Igandeko saioan. Bertsolariek askoz gehiago konektatu zuten ikuslegoarekin. Argi ikusi genuen hori Zubeldiak kantatzen zuen oro eta Silveiraren bukaerako hiru potoez konturatu gabeko entzuleek epaileei txistu egin zietenean.

Eta, egia esatera, pena izugarria izan zen Silveirari gertatutakoa, azken ariketan, ohartu ere egin gabe poto bana egin zuen bakarkako laneko hiru bertsoetan, nahiz eta istorioa ondo eraiki eta bertsoak ondo ekarri zituen. Sustoa galanta hartu genuen denok, eta handiena berak, noski, eze sailkapenen berri ematean zer gertatzen zen ulertu ezinda taulatik salto egin eta kanpora bidea hartu behar izan zuen, barruak hala eskatuta.

Azken gertaera horrek, dena den, itzal egin dio, nolabait, saioa oso baxu puntuatu izanari. Lehen saioetan ez gara hainbeste ohartzen, baina bigarren faserako saio bat baino geratzen ez den honetan, halako saioan aritutako hark okerrago kantatu eta beste hau kanpoan geratu beharra ere… horrelakoak badira. Zaila da koherentziari ondo eustea saio batetik bestera, baina, horretan ere, entzuleak, batez ere harekiko edo honekiko lotura handiagoa duenean, ezin du bere iritzia ezkutatu epaileen erabakien berri jasotzen duenean.

Ondorioa:

Txapelketak uste baino gehiago eragiten du entzuleengan eta bertsolariengan eurengan, askotan, ezinezkoa delarik norbere burua kontrolatzea (izan bertsolari, entzule edo epaile?).

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Miren Segurola, UEMAko koordinatzailea
"Turismoa sustatzen ari gara Kantabrian bagina bezala"

Bermeora, Zumaiara eta Leitzara etorritako bisitariei galdetu zaie ea zer iritzi duten euskararen inguruan, eta bisitarien %95ak erantzun du ez duela inolako arazorik izan euskararekin. Askok estimatu dute tokiko hizkuntza ezagutzeko aukera eta batzuek esan dute herri horietara joateko arrazoietako bat dela euskara. Aldiz, gurean, Game of thrones-en sukarrak eraginda, turismo eragileak euskara ezkutatu nahian dabiltza. UEMAk bideratu ditu hiru inkestak hiru herrietan eta Miren Segurolari egin... [+]


2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel López Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


2019-04-21
Daniel López Moreno (Ablitas, 1948)

Irakasle erretiratua, Tuterako Beterri peñako kidea, Geroa Baiko militantea eta euskaltzale sutsua. Bere hiru semeek Argia Ikastolan ikasi dute. Azken zortzi urteotan Tuterako Olentzero izan da. Hori aski ez eta inguruko herri eta ikastetxeetan ikazkinarena egiten du pozarren.


2019-04-21
Beterri

“Beterri peña, euskaldunen eta euskaltzaleen topagunea da Tuteran. Abesbatzak eta txistularien saioak izaten dira, edo haur txikientzako emanaldiak. Oso jator ari dira lanean, eta gainera, erreleboa lortzen ari da 25 urte inguruko gazte kuadrilla gogotsu bat sartu delako. Bazkide gehiago ezin da egin goraino dagoelako betea eta jaietan mundu guztia hara joaten da. Bitxia da ikustea nola eskuindarrak ere arazorik gabe ikurrinaren azpitik pasatzen diren tabernara sartzeko”.


2019-04-21
Euskara denontzat

“Hemengo jesuitei edo mojen eskoletakoei kritika egin behar diet: Nola liteke euskara ez balego bezala aritzea? Eskolatik aterako dira jakin gabe Goikoetxea zer den edo bat-bi-hiru kontatzen jakin gabe. Gutxieneko bat behar da, ez soilik A ereduan, G ereduan ere bai. Abesti batzuk, ezagutza minimo batzuk… Derrigorra beharko luke izan Nafarroa osoan. Ingurua ezagutzearen barruan sartzen da”.
 


Bilboren 'B' aldea
Salgai dagoen hirian, gazteria ikusezin

Ikusezin zaigun izebergaren zatia azaleratzeari ekin dio Eragin Bilbo mugimenduak. Gazteen ikuspegitik, instituzioek ezarritako politikek sortzen dituzten albo-kalteen berri emateari, hain zuzen. Hiriburu bizkaitarra ardatz hartuta jendartean kontzientzia garatu nahi du Eraginek, Bilboren alde prekarioa ere postaletan ager dadin.


Mali, Mendebaldea galtzen ari den ezkutuko gerra

2019ko lehen hiruhilekoan ia 90.000 maliarrek etxetik alde egin behar izan dute, Maliko ipar eta erdialdean aspaldi errotua den biolentziatik ihesi. 2013tik hona, zonalde horretan daude barreiatuta Nazio Batuen 15.209 militar eta polizia eta AEBetako tropa eta mertzenarioen kopuru ezezaguna.


Azkenak
Eguneraketa berriak daude