Nazioartea

Ormuzko itsasartea blokeatzeko agindu du Trumpek, Iranekin negoziaketek porrot egin ostean

2026-04-13

Pakistanen 21 orduz bildu ziren larunbatean AEBetako eta Irango ordezkariak, baina ez dute lortu akordiorik. Kontrara, Trumpek igandean iragarri du AEBetako Itsas Armada Ormuzeko itsasartea blokeatzen hasiko dela, Euskal Herrian asteleheneko 16:00ak izango direnean

Zestoako Irakurle Gazteen Klubak 612 euroko ekarpenarekin lagundu du Global Sumud Flotilla

2026-04-13

Martxoaren 14an egindako ekitaldiaren baitan, Zestoako Irakurle Gazteen Klubak elkartasun ekimena jarri zuen martxan Palestinako herriari laguntzeko asmoz. Gaztetxoek eurek sortutako materiala jarri zuten salgai: txapak, eskumuturrekoak eta giltzatakoak, eta herritarren erantzun onari esker, guztira 612 euro bildu zituzten.

Peter Magyar kontserbadorea izango da Hungariako presidente berria, Viktor Orban aise garaituta

2026-04-13

Viktor Orban ultraeskuindarrak ez du jarraituko Hungaria gobernatzen, hamasei urteko agintaldiaren ostean. Parte hartze historikoarekin, hungariarrek erabaki dute Peter Magyar-ek parlamentuaren bi heren baino gehiago kontrolatuko duela. Herrialdea Europar Batasunera gerturatzea aurreikusten da.

"Indartsu gaude, helburua argi dugu eta lortzeko asmoz goaz"

2026-04-13

Igande eguerdian irten dira Global Sumud Flotillako 70 itsasontzi eta 1.000 ekintzaile baino gehiago Bartzelonatik, Gaza helburu. Hilabeteak dira orain arteko ontzidirik handienerako prestaketak hasi zituztela, azken asteetan jakin da Open Arms eta Greenpeace elkartearen Artic Sunrise itsasontziak ere batu direla Palestinaren aldeko ekimen desobedientera, eta larunbatean Amnesty International erakundeak munduko estatuei eskatu die bermatu dezatela parte hartzaileen segurtasuna. Lurretik bi konboi ere abiatuko dira, bata Afrikako iparraldetik, bestea Asiatik, "Israelgo blokeo ilegala lurretik apurtzeko".

Milaka parte hartzaileen artean hamasei izango dira euskal herritarrak, eta euskal delagazioko kide Nerea Etxeberria Aizpururekin hitz egin du ARGIAk.

Seme-alabak soldadutzara, gurasoak arma lantegira

2026-04-13

“Jakinarazi al diozu jada soldadutza egin beharko duela?”, esan dit liburu-dendako langileak, 4 urteko semeari begira. Ez da txantxa egin didaten lehen aldia. Bada azkenaldian errepikatzen den beste solasgai bat ere: gerra (bat behintzat) gure larruazalean bizitzea tokatuko zaigu. Eta tarteka zalantza pizten da: guk biziko dugu, ala gure seme-alabei gordeko diegu oparia?

1990eko eta 2000ko hamarkadetan soldadutza desagerrarazi zuten Europako herrialde ez denek baina baina bai... [+]

Iranek ez du AEBekin negoziatuko, Libanon su-etena bete ezean

2026-04-10

Larunbatean dira hastekoak bake negoziazioak Islamabaden (Pakistan), baina Iranek iragarri du ez dela AEBekin eseriko Libanon su-etena bete arte. Bitartean, Trumpek Irani leporatu dio Ormuzko itsasartea ez duela ireki. Bestalde, Israelek iragarri du Libanorekin hitz egiteko prest dagoela, hari eraso egiten segitzen duen bitartean.

Yadan Legea: Israelekiko kritika oro zigortzeko bidea irekitzen duen lege-proposamena

2026-04-10

Palestinari erakutsitako elkartasuna eta Israeli begira plazaraturiko kritikak jomugan dituen Antisemitismoaren forma berrituei aurre egiteko lege-proposamena Frantziako Legebiltzarrean egonen da apirilaren 16 eta 17an. Testu horren kontrako ahotsak biderkatuz doaz, tartean, 635.000 izenpedura baino gehiago dituen petizio baten bidez. Eskubide politikoen aldeko elkarretaratzera deitu du Ipar Euskal Herriko Kontseilu Sozialistak apirilaren 16rako Baionan.

Israelek gutxienez 254 pertsona hil eta beste 1.165 zauritu ditu Libanon, su-etenaren lehen egunean

2026-04-09

Kolokan dago AEBen eta Iranen arteko su etena, Israelek Libanori eraso egiten jarraitzen duelako. Israelen erabakiak AEBen babesa du, eta Iranek erantzun du Ormuzko itsasartea ez duela zabalduko Libanoren aurkako erasoaldia eten ezean.

AEBek eta Iranek bi asterako su etena adostu dute, baina Israelek Libanori eraso egiten jarraitzen du

2026-04-08

Trumpek jaurtitako ultimatumaren epemuga amaitzeko ordu eta erdi eskas falta zirela iragarri du akordioa erdietsi dutela, Iranek Ormuzko itsasartea irekitzearen baldintzapean. Hala, bi asteko su etena egingo dute, eta Pakistanen bitartekaritzarekin negoziatuko dute gatazka amaitzeko behin-behineko akordioa. Israelek, ordea, ez dio Libanori eraso egiteari utziko, Pakistango bitartekaritzak agindu duenaren kontra.

Errusiaren pazientzia (edo ahultasuna), Europaren inplikazioa

2026-04-08

Azkenaldian gogortu egin dira Ukrainak Errusiari egindako erasoak. Martxoaren 9tik 15era bitartean, herrialdeko sei eskualde droneekin eraso zituzten, Mosku eta Leningrado barne, baita hegoaldeko Errusia, Volgako erribera, iparraldeko Kaukaso eta ipar-mendebaldeko eskualdea ere. Martxoan, Ukrainak Errusiako petrolio esportatzaileen hiru azpiegitura nagusiei eraso die: Novorosisk Itsaso Beltzean, eta Primorsk eta Ust-Luga Baltikoan. Eraso horiek Errusiak petrolioa esportatzeko duen ahalmena %40... [+]

Armadaren baimena beharko dute Alemaniako gizonek herrialdetik hiru hilabetez baino gehiago irteteko

2026-04-08

17 eta 45 urte bitarteko gizonezkoei eragiten die neurriak, soldadutza lege berriak jasotzen duenez. Armadarako boluntario nahikoak ez egotekotan derrigorrezko soldadutza ezartzea baimentzen du lege berak. Europako hainbat herrialde hartu dituzte soldadutzaren aldeko neurriak 2025ean.

Trumpek beste 24 orduz luzatu du Irani jaurtitako ultimatumaren epemuga

2026-04-07

AEBek eta Iranek 45 eguneko bake proposamenari muzin egin diote, eta biek beren baldintzekin temati jarraitzen dute. Trumpek beste 24 orduz –asteazken goizeko 2:00ak arte– atzeratu du Irani jaurtitako ultimatuma, eta adierazi du oraingoan “atzeraezina” dela. Gainera, mehatxu egin du: “Iran oso-osorik suntsitu dezakegu gau bakarrean, eta baliteke bihar gauean bertan suntsitzea”. Iranek dio ez duela inolako negoziaziorik egingo Trumpen mehatxupean, eta Ormuzko itsasartea ez dela berriro berdina izango AEB eta Israelentzat. Bitartean erasoek ez dute etenik.

Romastea sortu dute, ijito herria ikusgarri egiteko

2026-04-07

Datorren apirilaren 8an, Ijito Herriaren Nazioarteko Egunean, Romastea izeneko kultur ekimenaren lehen edizioa hasiko da. Proiektuaren helburua da erromani kultura garaikidea ikusgarri egitea, ikuspegi ireki eta eguneratu batetik.

80 urte geroago, KMT Beijingen eta Japonia zerumugan

2026-04-07

Polo ahaltsuenen arteko tenkada biderkatu ahala, gero eta gardenagoak dira polarizazioaren ondorioak Asia Ekialdeko joko estrategikoen protagonista apalagoentzat. Eremu magnetikoen errepika politikoa dela esan dezakegu.

Azken adibidea: gaurtik igandera bitartean Txina kontinentalean izango da Cheng Li-wun andrea, Taiwango KMT-Kuomintang, oposizioko alderdi nagusiaren buruzagia pasa den azaroaz geroztik. Bisitaldia Txinako Alderdi Komunistaren Komite Zentralaren eta Xi Jinping, haren... [+]

Igandean itsasoratuko da Palestinaren aldeko inoizko flotillarik handiena, 16 euskal herritarrekin

2026-04-07

Milaka herritarrek eta ehun itsasontzi baino gehiagok osatuko dute Global Sumud Flotilla, Gazako setioa apurtzeko helburuarekin. Lurretik ehunka kamioik Afrikako hainbat herrialde zeharkatuko dituzte, Egipto eta Palestina arteko mugara heltzeko. “Palestina berriz ere nazioarteko fokuan jarri nahi dugu, baina baita inperialismoa eta militarismoa oro har”.

Errusiak 730.000 petrolio kupel eraman ditu Kubara krisi energetikoari aurre egiteko

2026-04-01

Donald Trumpek urtarrilean jarritako energia blokeoari aurre eginda, Errusiak 730.000 petrolio kupel eraman ditu Kubara. Azken hamarkadetako krisi energetiko handienetan murgilduta daude Kuban: itzalaldiak eta janari eta medikamendu eskasia.

Baionan Palestinaren alde egindako manifestazio baten debekuaren auzia Paueko auzitegian da

2026-04-01

2023an, Baionan Palestinaren aldeko elkarretaratze bat debekatu zuen prefetak. Erabaki horren legezkotasuna aztertzen ari da Paueko administrazio auzitegia, hainbat manifestarik jarritako salaketaren ondorioz.

Maien merkataritza agerian

2026-04-01

Maien lur beheretan (egungo Mexikon) ikerlariek 50etik gora multzo arkitektoniko berezi aurkitu berri dituzte. Zirkuluetan edo laukizuzenetan antolatutako tontortxoak dira, tartean pasabideak dituztenak. Adituek ondorioztatu dute oinarri horien gainean saltokiak zeudela eta pasabideak erosleek erabiltzen zituztela saltoki batetik bestera joateko. Alegia, merkataritza-guneak zirela. Maien merkataritza uste baino konplexuagoa zela adieraziko luke horrek.

Eta hala, berriro ere,... [+]

ICEren sustrai estatubatuar sakonak

2026-04-01

AEB, XVIII. mendearen hasiera. Esklabo patruilak antolatzen hasi ziren, esklabo beltzak zelatatu eta kontrolatzeko. Gizonezko zuriek osatzen zituzten talde horiek eta esklabotza oinarri zuen ekoizpen eredu ekonomikoari eustea zuten azken jomuga. Esklaboak antola zitezen saihesten zuten izuaren, torturen, bortxaketen eta jipoien bidez. Eta patruilen jarduna ez zen esklaboetara mugatzen; ihes egindakoak ehizatzeaz gain, askatasuna lortutako beltzak ere jazartzen zituzten.

Hegoaldeko... [+]

"Gernikaren herritik, genozidiorik ez, gerrarik ez!" manifestazioa antolatu dute apirilaren 25ean Donostian

2026-04-01

Apirilaren 25ean manifestazioa antolatu du Gernika-Palestina Herri Ekimenak “Gernikaren herritik, genozidiorik ez, gerrarik ez!” lelopean. Palestinan bizitzen ari diren egoera “jasanezina” salatzera deitu dute.

Albanese: "Israelek palestinarrak sistematikoki torturatzen ditu"

2026-04-01

Francesca Albanese NBE Nazio Batuen Erakundearen Palestinarako kontalari bereziak aurkeztu du 21 orriko txosten berria martxoaren 23an. 2023ko urriaren 7az geroztik egoera are okerrago bihurtu dela frogatzen du: "Plan koordinatu bat" dauka estatu sionistak, "mendeku kolektiboa eta suntsiketa-intentzioa" ardatz hartuta. Azken bi urte eta erdian, 18.500 palestinar atxilotu dituzte –horietan 1.500 bat haur–, sistematikoki torturatuta; eta datu zehatzik ez bada ere, ordutik, 84 eta 94 artean dira presondegian hil direnak.

Heriotz zigorra onartuta, palestinarrak exekutatzea politika ofizial bihurtu dute Israelen

2026-03-31

Israelgo Parlamentuak Zisjordanian daude palestinarrak urkatzea baimentzen duen legea onartu du. Itamar Ben Gvir Segurtasun Nazionaleko ministroak xanpainarekin ospatu du berak bultzatutako neurriaren onarpena.

Irungo Terrorismoaren Biktimen Monumentuan Poliziak hildako Josu Zabala ez, baina Meliton Manzanas bai?

2026-03-31

GEBehatokiak adierazi du ez dela “morala” Irungo Terrorismoaren Biktimen Monumentuan Meliton Manzanas oraindik egotea eta Josu Zabala kanpoan uztea. Halaber, Espainiako Gobernuari eskatu dio Enrique Pascual Guardia Zibila Zabalaren hiltzaile gisa aitortzea, erreparazio pertsonaleko deklarazioa egitea eta azterketa judiziala egiteko izapideak hastea, “borondatezko jurisdikzioan” oinarrituta.

Inperialismoa, gerrak eta elikadura

2026-03-31

Egungo egoera geopolitikoan, non kapitalismoaren faserik gorena den inperialismoa modu garden eta gordinean erasotzen ari den, mundu mailako krisi ekonomiko larria aurreikusten da, besteak beste, elikadura segurtasuna kolokan jartzen duena. Geopolitikan adituak ez garen arren, ez dagokigu beste alde batera begiratzea, eta gaurkotasunak behartzen gaitu gure mugetatik harago gertatzen dena kontuan hartzera.

Filipinak: erregaien shockaren erakusleihoa

2026-03-31

Trumpen Estatu Batuek eta Netanyahuren Israelek aurtengo otsailaren 28an Iranen aurka sututako gerrak erakarri duen segizioa –aurreikusgarria, hein handi batean–, bereziki larria da Asiako hego-ekialdean jada. Hango herrialdeek zuten Ormuzko itsasartetik merkaturatzen den petrolio eta gasaren, eta haiei atxikitako lehengaien, menpekotasun handiena. Eta estualdiari aurre egiteko estrategiak estrategia, larri dira ia denak dagoeneko bosgarren astean sartu garenean. Haien gaurkoa... [+]

Instagram, TikTok eta Youtube auzipetzearekin mehatxatu ditu Australiako Gobernuak, adin txikikoei sartzen uzteagatik

2026-03-31

16 urtetik beherakoei sare sozialetan aritzeko debekua behar bezala ez betetzea eta nahikoa neurri ez hartzea leporatu die Australiako Gobernuak plataforma handiei. Ikerketa abiatu du: "Probak biltzen ari gara, Auzitegi Federalera joateko".

CAF-ek 300 milioi eurotik gorako akordioa egin du Serbiako tren konpainiarekin

2026-03-30

CAF enpresak 300 milioi eurotik gorako kontratua itxi du Serbian. NBEko txostenetan Gazako genozidioa finantzatzen ari den enpresetako bat dela ikusi bada ere, %10 igo zen bere jarduera 2025ean.

Sexu abusuen biktimak indemnizatzeko protokoloa egin dute Elizak eta Espainiako Gobernuak

2026-03-30

Delituak preskribitu duelako, edo pederasta hilda dagoelako, epaitegietara jo ezin duten biktimak indemnizatzeko sistema adostu dute Espainiako Gobernuak eta Elizako erakundeek, Espainiako arartekoaren bidez.

Arrakalak izango ditugu betiko, baina geure arrakalak izango dira

2026-03-27

Unidas por la Igualdad Lingüstica plataformaren eskaerari ezezkoa eman dio Europako Batzordeak

2026-03-26

Plataformako kide batek Osakidetzan euskara-eskakizunak murrizteko egindako eskaera ukatu du, eskumena estatuarena dela argudiatuta.

AEBren bake plana errefusatu eta gerra amaitzeko baldintza propioak aurkeztu ditu Iranek

2026-03-26

Hilabeteko langa jotzear da Ekialde Hurbileko gerra. 27 egun igaro dira AEBek eta Israelek Irani eraso egin ziotenetik, eta ez dirudi gerra bukatzear denik. Al Jazeera-k jaso duenez, batzuen eta besteen erasoak "ugaritzen" ari dira “kopuruan eta intentsitatean”, balizko negoziazioen inguruko adierazpen kontraesankorren artean.

375 milioiko zigorra Metari, haurren esplotazioa errazteagatik

2026-03-26

AEBetan Mexiko Berria estatuko epaimahai batek 375 milioi dolar ordaintzera zigortu du Meta, bere plataformetan (Facebook, Instagram eta WhatsApp) haurren sexu-esplotazioa errazteagatik eta plataformen ustezko segurtasunaz erabiltzaileak engainatzeagatik.

“Inoiz gehiago ez!”: argentinarrak kalera atera dira diktadura garaiko krimenak salatzeko, 50 urte geroago

2026-03-25

1976ko estatu kolpearen ondoren Argentinako diktadura militarrak eragindako 30.000 desagertuak non dauden jakitea eskatzeko manifestazio erraldoia egin dute Buenos Airesko Maiatzeko Plazan. Javier Milei presidenteak memoria desitxuratzeko egindako ahaleginak salatu dituzte: “Gaurko gobernua, negazionista izateaz gain, estatu terrorismoa eta genozidioa ere aldarrikatzen ditu”.

Qashqash erregearen ziurtagiria

2026-03-25

Orain arte Qashqash errege afrikarraren berri kontakizun hagiografikoen eta ahozko tradizioaren bidez jaso denez, adituak ez zekiten benetan existitu zen ala kondaira hutsa zen. Bada, arkeologoek Sudan iparraldeko Dongola aztarnategian arabierazko dokumentu bat aurkitu eta aztertu berri dute: testuan Qashqash erregeak Khidr izeneko mendekoari agintzen dio abelburuak ohialengatik trukatzeko.

Garai hartako merkataritzari buruzko informazioa emateaz gain, dokumentuak, nagusiki, Qashqash... [+]

Neguko Olinpiar Jokoetako fokuek itzalpean utzi dute Alpeetako kultur aniztasuna

2026-03-25

Kirol proba gehienak ladiniarren lurraldean egin dituzte, baina Dolomitetako jatorrizko herri horretako kideek salatu dute haien hizkuntza guztiz bazterrean geratu dela. Turistifikazioa areagotzeak ladinieraren geroan izan dezakeen eraginaren beldur ere badira.

Arrakasta taktikoa, amesgaizto estrategikoa

2026-03-25

Larunbata zen aurtengo otsailaren 28a. Zapatua, 2023ko urriaren 7a bezala. 1973ko urriaren 6a bezala. Sabbath. Zorrotz gorde beharreko jaieguna fededun judutar ororentzat. Seguruenera horrexegatik, orain arte, Israeli eraso egiteko asmoa zutenek baliatu duten eguna izan da historian: Hamasek, Gazatik 2023an; Egiptok, Siriak eta abarrek 1973ko Yom Kippur jaialdian... Zergatik, orduan, 2026ko otsailean Israelek berak egin du sabbath betean Iranen aurkako erasoa?

Libanon dena da harea mugikorra

2026-03-25

Denek, Patil Chakakerianek izan ezik, ospatu zuten Homenmen Beirut futbol taldearen gola armeniarren Bourj Hammoud auzoan. 2025eko martxoaren erdialdean, gol hori baino minutu batzuk lehenago, Patilek, armeniar errefuxiatuen ondorengo gazteak, Eli lankidearen deia jaso zuen. Bere lagun musulman sunitak, Rob-ek, bere buruaz beste egin zuen. “Denbora zeraman isilik”, bere ahaideen arabera. “Bizitzeko gogo gutxi”, Nabatiehko institutuko lankideen arabera. Libanoko... [+]

AEBek eta Txinak, G2ak, reprise kaskarreko motorra daukate

2026-03-24

Haren aldeko filosofia duenak berehalako premia gutxi duelako, eta oraintxe bertan haren beharra duena, barrenean, ideiaren arerioa delako izango da seguruenera. Baina G-2k ez du lortzen asmoa abian jartzea baino askoz gehiago. Hilaren akabuan Beijingen Trump eta Xiren artean egin behar zen goi-bilera sine die atzeratu izanak horixe erakusten du. Maiatzerako atzeratzen dela esan da, baina ad kalendas graecas izan daiteke, zergati ofiziala –gerra– kontuan izaten badugu... [+]

Bai horixe!

2026-03-24

Oihu bat Palestinara, Durangotik

2026-03-24

4.000 lagunetik gora bildu ziren larunbatean Landako Gunean, Palestinarekin Elkartasuna plataformak eta Euskal Herriko hamaika artistak palestinar erresistentziaren alde antolatutako jaialdian. Palestinaren aldeko mobilizazioengatik izaten ari diren ondorio errepresiboei aurre egiten lagunduko du ekimenak.

Torturak jasan dituzten zazpi kidek berriro auzibideetara joko dute, Europaren epaiak eskuetan

2026-03-23

Espainiako Estatuak ez ditu tortura salaketak egoki ikertu. Giza Eskubideen Europako Epaitegiak epai hori eman zien zazpi pertsonak auzitara joko dute berriro, “egia osoa” eskuratzeko helburuarekin. Erantzunik jaso ezean, Nazio Batuen Erakundera jotzeko prest daudela adierazi du Agus Hernan GEBehatokiko ordezkariak Euskadi Irratian.

Maccabi eta Hapoelen aurka mobilizatzera deitu du Gasteizen Palestinarekin Elkartasunak

2026-03-23

Baskoniako zuzendaritzak Maccabi eta Hapoelen kontrako partidak ateak itxita jokatuko direla jakinarazi zuen joan den astean. Erabaki honen aurrean, Palestinarekin Elkartasuna plataformak partidak bertan behera uztea exijitu du. Mobilizatzera deitu dute martxoaren 27an.

Trumpek beste bost egun eman dizkio Irani Ormuzeko itsasartea irekitzeko

2026-03-23

AEBetako presidente Donald Trumpek Iranen energia azpiegituren aurkako eraso militarrak “bost egunez atzeratzeko” agindu du, Teheranekin “elkarrizketa produktiboak” izaten ari dela esanez. Iranek ez du ofizialki adierazpenik egin, baina herrialde horretako Mehr albiste agentziak ukatu egin du gobernuaren eta Washingtonen artean elkarrizketarik badenik ere, Al Jazeerak jaso duenez.

Juan Carlos Borboikoak anaia hil zuenekoa

2026-03-18

Estoril (Portugal), 1956ko martxoaren 29a. Alfonso Borboikoa, gerora Espainiko errege izango zen Juan Carlosen anaia txikia, tiro batek jota hil zen, 14 urte zituela, anaia nagusiaren aurrean.

Gertatutakoaren berri ematen lehena Espainiako gobernu frankista izan zen, komunikatu labur baten bidez: “Alfonso infantea anaiarekin batera errebolberra garbitzen ari zela, armak tiro egin zuen, kopetan jo zion, eta minutu gutxitan hil zen. Istripua 20:30ean gertatu zen, infantea Ostegun Santuko... [+]

Indiaren buruhausteak, arrotza ez zaion gatazkan

2026-03-18

Zakuan zer doan jakiteko, aski da eskukada bat. Iranen aurkako erasoaren laugarren egunean, martxoaren 4ko egunsentian, Charlotte urpeko ontzi nuklear estatubatuarrak jaurtitako bi torpedok hondoratu zuten, hiruzpalau minuturen buruan, Dena fragata irandarra. Haren eskifaiako 32 lagun bizirik erreskatatu zituzten, 87 hilotz, eta beste 61 desagertuta daude. Estatu Batuek –eta haien koruko sikofantek– guda-garaipen gogoangarritzat haizatu zuten jazoera lehen... [+]

Taberna bat ixten denean, ateak irekitzen zaizkio eskuin muturrari

2026-03-18

Hogei urtean zientoka taberna (bar-tabac) itxi dituzte Frantziako estatuan. Ostatuok desagertzen direnean zartatzen da gizarte-ehundura, landa-guneetako herri txikietan eta hiri handietako auzune batzuetan ageriago geratu da hori. herritarrek sentitzen dute politikariek abandonatu egin dituztela, ahaztu dituela Parisek, zer esanik ez zerbitzu publikoak ere murriztu bazaizkie. tabernak desagertzen direnean herritarrak are gehiago bakartu eta gotortzen dira, eta polarizazioa handitzen da, diskurtso sinplistak ugaritu. Testuinguru horretan, Batasun Nazionalaren (RN) mezu gordinak erakargarriagoak zaizkie boto-emaileei, ikerketa batek erakutsi duenez. Aldiz, Frantziako Tourrak zeharkatzen dituen herrietan, eskuin muturrak boto gutxiago jasotzen du.

Fortuna handiei zerga ezartzea diru horrekin hezkuntzako ratioak jaisteko, Danimarkako Gobernuaren asmoa

2026-03-18

Fortuna handiei zerga ezarri eta diru hori –803 milioi euro inguru– hezkuntzara bideratzea, zehazki eskola publikoetako ziklo jakinetan ratioak erdira jaistera. Danimarkako lehen ministroak agindutako neurriak zalaparta sortu du herrialdean.

"Kapitalismoak bizirauteko behar duen gerra egiteko dago NATO"

2026-03-16

Iragan ostegunean 40 urte bete ziren Hego Euskal Herriak NATOri ezetz esan zionetik. 1986ko martxoaren 12an Espainiako Estatuan eginiko erreferendumean Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroan zenbatutako botoen %65etik gora izan ziren erakundearen kontrakoak. Egun NATOk duen gaurkotasunaz kezkatuta eta antolakuntza internazionalista ipar, efemeride borobila baliatu dute hainbat eragilek elkarlanean Ipar Atlantikoko erakundearen kontra mobilizatzeko. Manifestazio nazionala egin dute Iruñean larunbatean. Protesta egunaren atarian, kapitalismoaz, gerraz, NATOz, 1986az, internazionalismoaz, eta datorkigunaz mintzatu gara manifestazioaren antolakuntzan dabilen Rebekarekin.

Administrazioan ezinbestekoa eta hezkuntzan irakas-hizkuntza, “justizia linguistikoaren eta gizarte kohesioaren” alde

2026-03-14

Urtarrilaren 30ean Balear Uharteetako, Kataluniako eta Valentziako CCOO sindikatuko federazioek topaketa bat egin zuten Valentzia hiriburuan, Proposta integral per les llengües pròpies i cohesió social (Berezko hizkuntzen eta gizarte-kohesioaren aldeko proposamen integrala) izeneko dokumentua aurkezteko. Dokumentuak sarreran jasotzen duenez, proposamenak “estatuko hizkuntza koofizialak dituzten lurraldeetan eleaniztasun marko orekatua ezarri nahi du”. Zehazten du helburua dela “asimetria historikoa gainditzea”, hizkuntza ofizial guztiak “esparru guztietan funtzionalki baliokideak” izan daitezen. Estatuko hizkuntza gutxitu guztientzako proposamena dela adierazi dute, euskara barne. Herrialde Katalanetako CCOOren hiru federazioek hizkuntzak ulertzeko duten marko ideologikoa eta proposatzen dituzten neurri zehatzak, Hego Euskal Herriko CCOOko federazioek bultzatzen dituztenen erabat kontrakoak dira.

Libanon, zerutik begira daude

2026-03-13

AHT: NATOren gerra-tresna Europan

2026-03-13

Ukrainako gerra hasi ondoren, Europako Batasunak, NATOrekin lankidetza estuan, 2022an Mugikortasun Militarrari buruzko 2.0 Ekintza Plana abian jartzea erabaki zuen. Plan horren bidez, Europako garraio-sare guztiak erabilera zibil eta militarretarako egokitu nahi dira.

Plan horren barruan, abiadura handiko bederatzi trenbide-korridore estrategikoen aldaketa nabarmentzen da; horietako lau lehentasunezko mugikortasun militarreko korridore izendatzen dira. Lau korridore horiek EBko mugetatik... [+]

Hapoel eta Maccabiren aurrean, estadioa hustu, kaleak bete

2026-03-12

Izugarria izan da azken urteetan Palestinan bizi dutena, eta oraindik ere hala izaten jarraitzen du. Hala ere, Mendebaldeko estatuentzat genozidio bat aurrera eramatea ez da arrazoi nahikoa izan Israelekin dituzten harreman ezberdinak eteteko. Izan ere, gerra ez da arlo militarrean bakarrik “jokatzen”, joko-zelai kulturala ere badu.

Horregatik, salatu nahi dugu martxoaren 27an eta apirilaren 7an Tel Aviveko Hapoel eta Maccabi saskibaloi talde israeldarrak Gasteizera... [+]

Thank you

2026-03-11

Egun handia otsailaren 28a. Markatu egutegian. Batzuek uztailaren 18a markatu zuten debozio eta kandela berberaz. Bazen garaia, esango duzu, Iran ere “demokratizatzeko”. Zerbait ospatu behar da ostiraletan, eta Teherani su ematea ez da plan txarra asteburua hasteko. Zain-zain zeundela esango nuke, herdoildutako mapamundian fitxa berriak mugitzeko irrikaz. Txikitu ditzatela bazter guztiak Israelek eta AEBek; suntsitu ditzatela parean jartzen diren matxino, terrorista edo, besterik... [+]

Mugikorrak, dominazio arma

2026-03-11

Teknologia kritikatzea ez dago ondo ikusia. Beti dago argudio hau: kontu bat dira aurrerapen teknologikoak, eta beste bat, nola erabiltzen diren. Armen kasuan, aitzakia hori berehala deuseztatzen da: pistola batek zertarako balio dezake, hiltzeko ez bada? Mahai baten herrena berdintzeko erabil genezake, edo zartagin bat zulatzeko gaztainak txigortzeko; baina erabilera burugabeak izango lirateke, eta pistola egiteko prozesu industrial osoa zentzugabea eta alferrikakoa bihurtuko... [+]

'Garde à vous'

2026-03-11

Semeak duela gutxi iragan du, Frantziako Estatuak derrigorturik, Defentsa eta Herritartasun Eguna. Izan ere, 16 eta 25 urte bitarteko gazte guztiek derrigorrez parte hartu behar duten eguna da, horrek baldintzatzen baititu hainbat eskubide, hala nola gidabaimena edo azterketak iragan ahal izatea.

Egitasmo hori 1998an sortu zen, lehenagoko urtebeteko zerbitzu militarra ordezkatzeko. Orduan, gazteek derrigorrez armadan zerbitzua bete behar zuten; gaur egun, aldiz, egun bakarreko deialdia dute... [+]

Rojavako Iraultza ekaitzaren aurreko barealdian

2026-03-11

Mapa baten gainean erregelarekin lerroak marraztuta banatu zuten pastela. Lehen Mundu Gerra amaitu eta Otomandar Inperioa erori zenean, Frantziak eta Britainiako inperioak beren aldetik lehenik; eta ondoren, 1923ko Lausanako Akordioan, herrialde gehiagoren parte-hartzearekin, Ekialde Hurbila partitu zuten. Potentzia kolonialistek ez zituzten bilerara gonbidatu marra horiek zeharkatuko zituzten herriak, jakina, eta garai hartako kurduen independentzia proiektua lau estatutan zatituta utzi zuten orduan: Turkia, Iran, Irak eta Siria. Guztietan gutxiengoan, kurduen aurkako genozidio politikak egin dituzte hamarkadotan lauek. Eta hala ere, bizirik eta borrokan jarraitzen du herri horrek, askoz ere ederragoa izan daitekeen mundu beldurgarri hau egunez egun behetik gora eraikitzen. Rojavako Iraultza da horren erakusle.

"Guda hau, batez ere, emakumeen aurkakoa da"

2026-03-11

Rohilat Afrin ez da edonor Kurdistanen. Emakumeek osatutako YPJ armadako komandantea eta Siriako Indar Demokratikoetako (SDF) Komandantzia Orokorreko kidea da; Siriako trantsizio gobernuarekin Damaskoko bake-negoziazioetan mahaian eseri izan den ordezkari kurduetako bat. Emakumeen armadako kide da sorreratik eta ordutik, Rojavan egiten ari diren eraldaketa sozialaren parte da erakunde hori. Beren base militarrean harrera egin dio herrialdera joandako euskal delegazio sozialari, eta ARGIAk elkarrizketa egiteko aukera izan du. Guda berriro ere hasteko aukerak handiak direla dio.

Irten eta kitto!

2026-03-11

Hego Euskal Herria, 1986ko martxoaren 12a. Espainiako Estatuko NATOri buruzko erreferendumean lau lurraldeetan hauxe izan zen emaitza: ezezkoa bozkatu zuen %40,9k, baiezkoa %21,5ek eta %34,9ko abstentzioa izan zen. Abstentzioa kontuan hartu gabe, %60ak bozkatu zuen kontra (%68,2 Gipuzkoan, %64,2 Bizkaian, %59,9 Araban eta %52,7 Nafarroan) eta, hala, euskal gizarteak ezezko borobila eman zion aliantza militarrean sartzeari.

Edo, zehatzago esanda, euskal gizarteak aliantzatik irtetearen... [+]

Burdin Aroko sarraski berezia?

2026-03-11

Duela 2.800 urteko hobi komun bateko 77 indibiduoren arrastoak aurkitu eta aztertu dituzte Serbian, Karpato inguruetan. Nature Human Behaviour aldizkarian argitaratutako emaitzek garbi uzten dute han sarraski bat gertatu zela Burdin Aro goiztiarrean. Baina sarraskiaren ezaugarriak ezohikoak dira guztiz.

Historiaurrean gatazken indarkeriaren biktima nagusiak gizonezko helduak zirela uste izan da, gatazkatan parte hartzen zutenak, alegia. Baina, kasu honetan, aztertutako biktima gehienak... [+]

Makillajea

2026-03-11

Gizonezkoen 2026ko Munduko Futbol Txapelketaren egoitza diren hiru hirietako (Mexiko Hiria, Monterrey eta Guadalajara) aktibistek "garbiketa soziala" salatu dute. Txapelketa bultzada ekonomikoa izango dela eta herrialdea modernizatzen lagunduko duela dioen narratiba ofizialaren atzean –Mexikon ezkerrak agintzen du–, beste batzuek salatu dute "makillaje urbanoaren" estrategia hedatzen ari direla, etxerik gabeko pertsonak, sexu-langileak, kale saltzaileak eta... [+]

Lepoko zartakoa da Asiako ekonomientzat Iranen aurkako erasoa

2026-03-10

Zurrunduta eta aieneka uzten zaituen lepoko zartakoaren antzekoa izan da Asiako ekonomia gehientsuenentzat Israelek eta AEBek otsailaren 28an Iranen aurka hasitako erasoaren ondorio zuzen eta berehalakoa. Lehendik ere Trumpek iaz ezarri eta AEBetako Auzitegi Gorenak ebatzitakoaren gainetik min egiten jarraitzen duten muga-zergekin txirikordatzen delako estualdi energetikoa. Gerra luzatzen bada, batzuen kasuan, itomena bihurtuko dena.

"Ez joan ospitalera edo arazoak izango dituzu Poliziarekin", hildako neofaxista frantziarraren lagunen aholkua

2026-03-10

Bideo berri batean, eskuak odoletan dituztela ageri dira Quentin Deranque eta bere kide bat. Lekuko batek bere egoera larriaz ohartarazi arren, ospitalera ez joateko aholkua ematen diote lagunek.

300 pertsona hil dira Kongoko Errepublika Demokratikoko meatzeetan lur-jausi baten eraginez

2026-03-09

Kongoko Errepublika Demokratikoko Rubayako meatzeetan jazotako lur-jausien eraginez gutxienez 300 pertsona hil dira larunbatean. 2025eko ekainetik aurrera gertatutako ezbeharretan gutxienez 1.660 dira bizitza galdu duten pertsonak.

Mojtaba Khamenei izango da Irango lider goren berria, aurrekoaren semea

2026-03-09

AEBek eta Israelek hil zuten bere aita ordezkatuko du Mojtaba Khameneik Irango lider gorenaren karguan. Hala, gerraren erdian, Trumpen eskakizunei muzin egin eta mezu argia zabaldu dute: Iranek ez du amore emateko inolako asmorik.

Piztia hiltzen hil?

2026-03-09

AEBetako armadak dio "erantzukizuna izan dezaketela" beraiek bonbardatutako eskola bateko sarraskian

2026-03-06

AEBek eta Israelek Iranen aurka egindako erasoetan, eskola bat bonbardatu eta 168 neska hil zituzten. Orain, AEBetako ikertzaile militarrek diote “litekeena dela AEBak izatea erasoen erantzule”. Bestalde, Sri Lankako kosta parean AEBek erasotu zuten Irango itsasontziaren bertsioa ere zalantzan jarri du Indiako Kanpo Harremanetarako idazkari ohiak.

Israelek Europari ohartarazi dio: "Iranekin gerran zaudete, gustatu ala ez"

2026-03-06

Israelek Europar Batasunean duen enbaxadoreak bide diplomatikoa uzteko eta gerra arrakalarik gabe babesteko eskatu die 27 herrialdeei: "Europak rol bat jokatu nahi badu, zein rol jokatu nahi duen erabaki behar du".

Simon Bolivarrek ez zuen dena eman

2026-03-04

Santa Marta (Kolonbia), 1830eko abenduaren 17a. Simon Bolivar hil zen tuberkulosiak jota, 47 urte zituela. 2004an, Quiton (Ekuador) emandako hitzaldi batean, Venezuelako orduko presidente Hugo Chavezek, zera esan zuen Askatzailearen heriotzari buruz: “Bolivar aberatsa zen jaiotzez (…) eta, azkenean Santa Martan hil zen, eta gorpua janztean beste norbaiten alkandora jarri behar izan zioten, geratzen zitzaion alkandora itxuroso bakarra urratuta baitzegoen (…) Urratutako... [+]

Beldurraren morroiak

2026-03-04

“Labirintorik handiena ez da egitura korapilatsu bat, baizik eta lerro zuzena, etengabea eta ikusezina”. Jose Luis Borges.

Esango nuke, gizakume gehienok bortizkeriaz jokatzen dugunean, horrela jokatzearen arrazoietako bat dela beldurra hezurretaraino sartuta dugula. Azken astean Iranen ikusitakoa beldurraren isla baino ez da. Iran bera beldurrak gobernatutako herria izan da; azken hamarkadetan bere herriarekiko egiten duen errepresioa beldurrak erroturikoa iruditzen zait. Eta... [+]

Mundu multipolarraren eta polizentrikoaren artean

2026-03-04

Polo anitzeko munduaz ari garenean, maiz kontzeptuaren inguruko nahasmena dago. Hegoalde Globaleko askotariko aliantzak bloke geopolitiko monolitiko gisa interpretatu izan dira askotan, Mendebaldeko blokea balira legez; baina ikuspegi hori ez dator bat errealitatearekin. BRICS+ bezalakoek Hegoalde Globaleko herrialdeen arteko elkarlana eta aliantzak bultzatzen dituzte, betiere herrialde horien intereserako, eta haien proiektu propioak errespetatuta. Horrek esan nahi du estatu kide bakoitzaren... [+]

Bake Batzordea: Trumpen megalomaniak ondorioztatu kluba

2026-03-04

Otsailaren 19an egin zuten lehen bilera Bakerako Donald J. Trump Institutuan –AEBetako Bakerako Institutuari izena aldatu eta berea jarri zion abenduan presidenteak–. Bertan bildu ziren Trumpen inguruan 27 estatu-kide eta beste hainbeste "behatzaile" gisa. Gazarako osatu zuen Bake Batzordeak, azkenean, nazioarteari begiratu dio, mundu mailan bakea bermatzeko instituzio gisa aurkeztuta. Nazio Batuen Erakundea ordezkatu nahia sumatu diote anitzek. Hori izanda ere bere asmoa, NBEri gaina hartzeko aukerak ote ditu Trumpen nartzisismoak bultzatutako batzordeak?

"La Ruina-k atsedena eskaintzen dio ekintzaile politikoari"

2026-03-04

Ignasi Taltavull eta Tomas Fuentes umoregile kataluniarrek podcast arrakastatsua sortu dute oinarri oso errazarekin: ikuslegoan dagoen edonor, animatzen dena, oholtzara igo dadila eta konta dezala, mikrofonoa hartuta, noizbait gertatu zaion bizipen lotsagarriren bat. Aurpegi ezagunak ere gonbidatzen dituzte haien anekdotak kontatzera. Hain sinple, antzoki asko eta asko bete dituzte, baina osagai gehiago badira podcastak halako harrera izateko. Maiz heltzen dira Hego Euskal Herriko aretoetara.

Hurrengoa!

2026-03-04

USAID agentziaren desegitea: dekretu batek milioika hildako ondorioztatzen dituenean

2026-02-27

2025eko urtarrilaren 20an bere kargualdia oso zalapartatsuki hasi zuen Ameriketako Estatu Batuetako presidente berriak, hainbat dekretu izenpeturik. Besteak beste, AEBen laguntza humanitarioko programen %83 eten zituen, eta horiek kudeatzen dituen agentzia 2026ko irailerako itxiko zuela iragarri zuen. Erabaki horrek herrialde txiroenetan milioika heriotza eraginen lituzke.

"Valentziako antifrankistak bat eginak ginen Herrialde Katalanekin, Nafarroa eta Euskadi moduko bat ginen"

2026-02-25

Batzuek, ez katalanez, baina valentzieraz hitz egiten dutela diote. Bestetzuek, PPko politikariren batek, besteak beste, valentziera ez dela katalana besterik. Valentziar Herrialdea, Herrialde Katalanak. Eta zer ibili zen Toni Mollà kazetaria Lezaman, Kike Amonarrizekin joanda, Jose Anjel Iribarrekin hizketan irailaren 27ko fusilamenduez?

Legendunak, baina aberatsak

2026-02-25

Erdi Aroan legenarra, tuberkulosia edo beste gaixotasun kutsakorren bat zuena baztertzen zuten hil ondoren ere. Eliza barruan edo handik gertu ehorzteko eta, beraz, Jainkoarengandik gertuago egoteko aukerarik ez zuten izaten.

Baina berriki Frontiers in Environmental Archaeology aldizkarian argitaratu dutenez, nazioarteko ikerlari talde batek Danimarkako Erdi Aroko bost hilerritako 939 eskeleto aztertu dituzte, eta ikusi dute legendun batzuk behintzat toki pribilegiatuetan ehortzi... [+]

Bad Bunnyren bandera ez dago ajatua

2026-02-18

Puerto Rico, 1895. Antonio Vélez Alvarado kazetari eta politikariak herrialdeko bandera diseinatu zuen, Karibeko uhartea oraindik espainiarren esku zegoela. Vélez Alvarado Puerto Ricoko Batzorde Iraultzaileko kidea zen, Kubako Alderdi Iraultzailearen barruan sortutako erakundea. José Martík New Yorken sortutako alderdiak Espainiak Amerikan zeuzkan azken bi kolonien independentzia zeukan helburu. Horregatik, bi herrialdeen batasuna adierazteko, puertorricar kazetariak... [+]

"Nikaraguan gertatzen ari dena salatzea inportantea da, ezkerra erreferenterik barik ez geratzeko"

2026-02-18

1979ko uztaila esperantza iturri izan zen mundu osoko internazionalista ezkertiarrentzat: Nikaraguan Fronte Sandinistako gerrilleroek Somoza diktadorea eta gringoak bota zituzten. Ia mende erdira, orduko gerrillarien abizen bera du gobernuak, baina herrialdetik alde egindako milaka militantek, eta sandinistek eurek salatu dute Daniel Ortega eta Rosario Murillo senar-emazteen gobernuak aspaldi utzi ziola iraultzaile eta ezkertiar izateari: diktadore izatea leporatzen diete. Horietako bi dira Olga Valle Urnas Abiertas elkarteko kidea eta Hansel Quintana Hora Cero komunikabideko zuzendaria; hauteskunde prozesuen jarraipena egiten du lehenak, demokrazia helburu; bigarrena kide den hedabideak giza eskubideen alde egiten du. Erbesteratuta daude biak, Mexiko Hirian, 2021az geroztik: Ortega eta Murilloren jazarpenak koska bat gorago egin zuenetik.

Nekazarien iragarritako heriotzaren kronika

2026-02-18

Europa-Mercosur akordioa gauzatzeko arriskua mahai gainean den honetan, Europa berriz ere bidegurutzean da: tokiko elikadura sistemak indartzearen alde egin, edo elikagaiak mundu globalizatuko negozioetarako merkantzia gisa erabili. Europako Nekazaritza Politika Bateratuaren sorrera eta ibilbidea errepasatu dugu, Unzalu Salterain EHNE Bizkaia sindikatuko koordinatzaileak eman zuen hitzaldian oinarrituta. Laborantzako egungo hainbat korapilo ulertzeko gakoak daude bertan.

ICE jokoak

2026-02-11

Gainkostuak laukoiztu egin dira. Hasierako aurrekontua, 1.360 milioi eurokoa, ia 6.000 milioira igo da, eta horietatik 3.400 kirol-premiei lotuta ez dauden azpiegituretarako izan dira. Gainera, mafiaren biktimentzat eta feminizidioentzat gordetako dirutik 43 milioi euro desbideratu ditu Melonik. Eragin ekologikoa nabarmena da; adibidez, zuhaitzak erruz moztu dituzte eski-pistak eraikitzeko. Neguko Olinpiar Joko hauen pack-a borobiltzeko, ordezkaritza sionista “normaltasunez” ari... [+]

“‘Amerikanuak’-i esker iritsi zen Renoko Programa gaur egun dena izatera”

2026-02-11

50 urte bete ziren iaz William Douglassen eta Jon Bilbaoren Amerikanuak. Mundu Berriko Euskaldunak liburua argitaratu zenetik. Urteurrenaren karietara, lehen aldiz euskarazko itzulpena argitaratu du Pamielak, Asun Garikanoren eskutik. "Jonek eta biok ikerketa akademikoa abiarazi besterik ez genuen egin", azaldu digu Douglassek, abenduan berriz ere Euskal Herrira egindako bisitan.

Bertako klima 2ºC jaisteko plana prest daukate Balear Uharteetan

2026-02-11

Balears Verd mugimenduak anbizio handiko proposamena jarri du mahai gainean: uharteetako tenperatura bi gradu jaistea. Hori lortzeko milioi bat fruitu-arbola landatu nahi dituzte, horrekin lurrak birsortu eta uraren zikloa berreskuratuko dutela aurreikusita. Mugimenduaren bultzatzaile nagusi den Miquel Ramisek argi du helburu lorgarria dela, aurrekariak badaudelako. Uharte horiek muturreko egoerara bultzatzen ari diren turismo basatiaren eta kolapso klimatikoaren aurrean, oraindik borrokatzeko garaiz daudela errepikatzen du, irribarrea galdu gabe. Ez dira bakarrak.

Kazetaritza bada delitua, non egiten den

2026-02-11

Urtarrilaren 2an Diego Rosa kazetari salvadortarra atxilotu zuten Sevillan (Espainiako Estatua), Interpolen aginduz. Bitcoinekin iruzur egitea leporatuta harrapatu zuten. Baina Rosa giza eskubideen defentsan lan nekeza egindakoa da, eta zenbait aste lehenago iritsia zen Sevillara, asilo politikoa eskatzeko asmoz, herrialdeko egoera nabarmen gaiztotu baita kazetari zein giza eskubideen defendatzaileentzat. Jada askatu dute Rosa, baina mezu garbia bidali du Nayib Bukelek: bere atzaparrak ozeanoaren beste alderaino iristen direla. Baina Rosa zenbaki bat gehiago baino ez da, Erdialdeko Amerikan bizia arriskatzen duen beste pertsona bat baino ez. Kasu honetan, kazetari bat kazetaritza egiteagatik. Eskualdeko hiru kazetarirekin egon da ARGIA eta lehen pertsonan pairatzen dituzten erasoez galdetu die; baita erresistentziez eta kazetaritza independentea bultzatzen jarraitzeko arrazoiez ere.

ICE-k jendea hilotz uzten du karrikan, baita bere presondegietan ere

2026-02-04

AEBetako Immigrazioko eta Aduanetako Polizia Indarreko agenteak inpunitate osoz indarkeria bideratzen dabiltzala argira ekarri digute Renée Good eta Alex Pretti estatubatuarren hilketek. Ez dira istripu soil batzuk izan, urte hastapenaz geroztik, gutienez beste lauk dute bizia galdu ICEren eskuetan –bi hondurastarrek, kubatar batek eta kanbodiar batek–. Iaz gutxienez 32 etorkin hil ziren ICEren kartzeletan. Hamaika milioi papergabe kanporatzeko helburua hartuta du Donald Trumpek eta horretan dabil buru-belarri, giza eskubideak zangopilatuz; gertatzen diren heriotza horiek garrantzirik gabeko albokaltetzat hartuta.

Munduaren zilborra garela sinestu genuenekoa

2026-02-04

Karahantepe (egungo Turkia), duela 12.000 urte. Gizakiek, harrizko zutabe baten goiko aldean, T moduko bat zizelkatu zuten, harriak giza aupegiaren tankera har zezan. Hala, giza aurpegiaren irudikapenik zaharrena da Taş Tepeler proiektuko arkeologoek aurkitu berri dutena. Aurretik, giza irudiak oso eskematikoak eta ia abstraktuak ziren, ezaugarri inbididualik eta aurpegirik gabeak. Beste animalia espezie batzuk, aldiz, naturalismo eta xehetasun handiz irudikatzen zituzten.

Ceren Kabukcu... [+]

Bost tonako zutoin baten esanahia

2026-01-28

Cahokia hiri indigenaren aztarnak egungo Illinoisen (AEB) daude. Duela 900 urte inguru bertako biztanleek bost tonako altzifre enbor bat garraiatu zuten, gutxienez 180 km-ko bidea eginez. Zutoin zeremonialaren aurkikuntzak erantzun zehatzik gabeko galdera eragin ditu: nolako zeremoniak egiten zituzten? Zer teknika erabili zuten zutoina garraiatzeko?

Baina, hemendik aurrera egingo diren azterketen emaitzak jakin gabe ere, ondorio garbi bat atera dute adituek: cahokiarrek garraio sare... [+]

EB-Mercosur hitzarmenarekin batera, haragia ekoizteko Amazoniaren soiltzea berriz abia daiteke

2026-01-28

Urte hasiera honetan, Amazoniako oihana soiltzetik babesteko 2008tik indarrean den luzamendu pribatu bat bertan behera gelditzeko zorian da Brasilgo Mato Grosso estatuan. Bitartean, Europar Batasuna eta Mercosur erakundeko herrialdeen arteko merkataritza hitzarmena izenpetu berri da, zeinak kalte klimatikoak areagotzeko arriskua dakarren. Gizarte zibilaren mobilizazioa da horri aurre egiteko azken aukera.

"Mediku nagusiek diote pazienteak garai batean ez zirela kontsultara orain beste etortzen"

2026-01-28

Dermatologo da Tenerifen (Kanariar Uharteak), baina Durangon zen gabonetan, lantzean behin etxera egin ohi duen bisitan. Bost urte ere bai erbestean, eta medikuaz eta kirolariaz mintzatu zitzaigun, atzera airekoa hartu eta gure artetik urrundu aurretik.

Kalaallit Nunaat

2026-01-28

Trump gelditu, beranduegi izan baino lehen

2026-01-28

Erronka zaila dugu aurretik. Argi dago Donald Trump nartzisista patologikoa dela, eta ez duela enpatiarik. Hainbesteraino, non Bakearen Nobel saria galbideratzera ausartzen baita, jaso duenari xantaia egin eta bere buruari saria ematera behartuta. Gizateriaren historia hurbileko pasarte gutxi izan daitezke zekenagoak. Minnesotako fiskalak Reneé Good-en bikotekidea, ICEko agente batek odol hotzean hil zuen emakumearena, kriminalki ikertzera behartzearen parekoa izan daiteke. Hitlerren eta... [+]

Gezurrak bildu, egia aurkitzeko

2026-01-21

Erroma, 1498. Giovanni Nanni (1437-1502) fraile dominikoak, Annius Viterbokoa ezizenez ezagunagoak, Antiquitatum variarum izenburuko lan mardula argitaratu zuen, ordurarte ezezagunak ziren greziar eta erromatar egile klasikoen testuak jasota. Eta testu horiek ezezagunak ziren faltsuak zirelako, Nannik berak asmatu zituelako.

Errenazimendu betean, italiarrak ziren nagusi, baina kultura grekoerromatarra berpizteko ahalegin horretan, italiarrek ez zuten gustuko erromatarrak greziarrak baino... [+]

Gezurra da

2026-01-21

60 urte bete dira Andaluzian, Almeriako kostaldean dagoen Palomares herrian, istripu nuklearra gertatu zela. Erregimen frankistak kanpaina itzela egin zuen arriskurik ez zegoela esateko, Manuel Fraga Espainiako Turismo ministroaren bainu eta guzti. Engainu hutsa. Palomareskoa adibide bat besterik ez da, nuklearrekin zerikusia duten beste hamaika istripu, gertaera eta baieztapenek antzeko ezaugarriak izan baitituzte historian zehar. Nuklearrena sekretismoan, engainuan eta gezurrean oinarrituriko historia bat izan da gaur arte.

"Terrorismoa goratzeagatik" Aljeriak preso hartu du kirol kazetari frantziar bat

2026-01-21

Kabiliako Autodeterminazioaren aldeko Mugimenduak (MAK) lurraldearen independentzia aldarrikatu zuen sinbolikoki Pariseko hotel batean, duela hilabete pasatxo. Aljeriako ipar-ekialde menditsuan kokatua, amazigh leinuko herritarrak dira gehiengoa Kabilian. Urteetan jazarriak, euren borroka, kultura edota hizkuntzaren ingurukoek Europako hedabideen arreta piztu dute. Baita kabildar identitatearen ikur bihurtu den JSK futbol taldearen historiak ere. 2024ko maiatzaren 28an, Christophe Gleizes kirol kazetari frantziarra klub horren entrenamendu-saioa ikusten ari zen, Aljeriako poliziak atxilotu zuenean. Espetxean da ordutik.

Immigrazioaren 22 mito: gezurrak eta egiak

2026-01-21

Hein de Haas Herbeheretako ikerlariaren How Migration Really Works (Migrazioak benetan nola funtzionatzen duen) / Los mitos de la inmigración. 22 falsos mantras sobre el tema que más nos divide bertsioa erabili dugu lan honetarako. LARRUN honetan irakurleak ez du topatuko liburuak eskaintzen duen informazio uholdearen (500 orrialde) printza ñimiño bat baino. Egingo du topo, ordea, gure gizarteek immigrazioaren fenomenoari begiratzen dioten moduarekin, eraikitako ikuspegi oker eta interesatuekin, eta horiek deseraikitzeko ikuspegi eta argudioekin.

Modu orokor batean begiratuta, gaiak dituen printza nagusien erakusle da liburua. Mezu nagusietakoa da gainditu behar dela immigrazioaren alde/kontra diskurtsoa, immigrazioa mundu modernoaren fenomeno ekonomiko, soziala eta kulturala delako, ikertu eta ulertu beharrekoa, ondoren beharrezko neurriak hobeto hartzeko. Ezin da kontrolatu immigrazioa nahieran, beraz, uler ditzagun bere egungo joerak eta ezaugarriak, eta hori onuragarria izango da guztiontzat, bai jatorrizko herrialdeentzat, bai harrerakoentzat.

Liburuak badu deserosotasun ukiturik hainbatetan, besteak beste, sustraituak ditugun hainbat ikuspegi zalantzan jartzen dizkigulako; izatekotan, alabaina, deserosotasun horretatik sortuko dira hausnarketa eta jokamolde berriak. Eta gainera, immigrazioaren gaia ezinbestean lotu behar dugu gizarteko gainerako gai garrantzitsuekin, Hein de Haasek dioskun moduan, azken finean: “Migrazioari buruzko egiazko edozein eztabaida, bizi nahi dugun gizarte horri buruzko eztabaida izango da”. Azken ohar bat: datozen orrialdeak lasai asko irakur daitezke mokoka, bakoitzari gehien interesatzen zaion atalaren arabera.

Hollywood moduko bonbardaketa eta bahiketa

2026-01-21

Ia 27 urte itxaron behar izan dituzte AEBek Venezuelako presidentea kentzeko. Hasieratik deitoratu zuten Hugo Chávez presidenteak bultzaturiko agenda soberanista eta eraldatzailea. AEBetan min handia egiten zuen Venezuelako adibide subiranistak. Hori dela eta, hura eraisteko era guztietako saiakerak sustatu dituzte: santzio ekonomikoak, lapurretak, estatu kolpeak, sasi-iraultzak, patronalen itxierak, kale indarkeria, matxinadak, sabotajeak, presidentearen hilketa saiakerak, gobernu... [+]

Gose grebalarien "garaipena"

2026-01-21

Erresuma Batuan atxilo dauden hiru aktibistak euren eskaera "giltzarrietako" bat lortu ostean utzi dute greba: gobernu britainiarrak ez dio 2.000 milioi liberako kontratua emango Elbit Systems UK Israelgo armagintza enpresaren filialari.

Etxera buelta, baina etxerik ez

2026-01-21

Deserria ezagutzen duen orok ezagutzen du haren mina; are gehiago bakarrik egindako bidaia izan bada, eta zer esanik ez gazte, gazteegi egindakoa bada. Horietako bat da Omar Akallach, umetan Maroko jaioterritik alde egin eta bidaia luze baten ostean Euskal Herrira heldu zena. Etxea utzi eta ia hamarkada bat beranduago egin du bueltako bidaia, atzean utzi zuena berriz topatzeko asmoz. Berarekin egin du bidaia ARGIAk eta bertatik bertara ikusi ditu txanponaren bi aldeak: bizitza hobea bai, baina lehengoa galdu duen gaztearen patua.

Eskerrik asko, Mr President

2026-01-21

Venezuela ataka estuan

2026-01-14

Pasa den urtarrilaren 3an Venezuelak pairatutako eraso inperialista bortitza kokatu behar da AEBek diseinatutako estrategia luze baten barruan. Ezin dugu ahaztu 2013an Chávez hil ondoren eta Obamaren garaian, Washingtonek erabaki zuela jauzi kualitatibo bat ematea Venezuelaren kontra, gerra ekonomiko bat bultzatuz blokeo komertzial eta finantzarioen bitartez. Karibeko herrialdeko ekonomia suntsitzea zuen helburu, eta neurri handi batean lortu zuten, Venezuelako oinarri materialak sakon... [+]

"Filosofia, bere baitara ixten denean, gauza antzua da"

2026-01-14

Abenduaren 10ean, Euskal Herrian igaroko duen azken-aurreko egunean elkartu naiz Marina Garcésekin. Aurrez, Durangoko Azokan eta Kaxilda liburu-dendan ibili da, Denbora bizigarri baterako aurkezten. Nirekin hitz egin baino lehen, beste kazetari batekin zeukan hitzordua, eta nirekin hitz egin eta gero mahai-inguruan arituko da Jakin-eko Lorea Agirrerekin eta Badalabeko Goiatz Oiartzabalekin, baina diskurtsoaren jario gardenean ez zaio neke-izpirik sumatzen.

Jarraipena eta elkar-dependentzia: galesera hiztun dentsitate baxu, ertain eta altuko komunitateen dinamika

2025-11-29

Arnasguneek hizkuntza gutxituen biziberritzean duten garrantzia izan zen urriaren 16an eta 17an Azpeitian egin zen nazioarteko konferentziaren ardatza. UEMAk, Soziolinguistika Klusterrak, Udako Euskal Unibertsitateak (UEU) eta Europako Coppieters fundazioak antolatutako konferentziak 250 lagun inguru elkartu zituen Soreasu antzokian. Soziolinguista, hizkuntzalari, irakasle eta erakunde publikoetako ordezkariekin batera, nazioarteko zein Euskal Herriko hainbat eragilek zuzenean entzun zituzten... [+]

4x07: Erregina, sasikumea eta birjina

2025-11-18

Aro monarkiko batean sartzera doa Oroimen Histerikoa podcasta. Datozen bi saioetan monarkiari buruz ondo hitz egingo dugu. Zehazki, monarkiaren kide batzuei buruz: emakumeak. Edo agian, ondo hitz egin esatea gehiegi da; ez dugu ohi bezain gaizki hitz egingo.

Honako abestiak erabili ditugu aste honetan:

SNAP! - 'The power'

Lady Gaga - 'Bloody Mary'

Txomin Artola eta Amaia Zubiria - 'Txiki txikitik... [+]

4x06: Laki gudari, Björk lehendakari

2025-11-11

Urteurren bat hartuko dugu aitzakia gaurko saioan: 50 urte dira Islandiako emakumeen grebatik, eta honek, herrialdeaz hitz egiteko aukera eman digu. Islandiak, halako uharte txikiak, eta hain gutxi populatuak, munduan nolako eragina daukan aztertuko dugu.

Eta gaiak hala eskatuta, gaurko abesti guztiak Björk abeslariarenak dira:

Björk - 'Violently happy'

Björk - 'Utopia'

Björk -... [+]

4x04: Denek nahi dute Gaza izan

2025-10-28

Orain dela aste batzuk ARGIAk kaleratu zuen Palestinari buruzko ale berezirako K.a. 232ko Gazako setioari buruz idatzi zuen Nagore Irazustabarrenak. Bertan, Gazako biztanleak aipatu zituen hainbatetan, eta galdera bat buruan zuela geratu omen zen: garai hartan nor ziren gazatarrak? Nondik zetozen? Zein jatorri zuten? Erantzuna luzea da, eta noski, podcast baterako eman digu.

Honako abestiak erabili ditugu:

Boney M - 'Rivers of Babylon'

Lady Gaga -... [+]

4x02: Hitz eta Blitz

2025-10-14

Londres, 1940ko irailaren 7a. Hegazkin alemaniarrek hiria bonbardatu zuten, Britainiar Uharteen eraso masiboa abiatuz. Edo, bestela esanda, Blitz-a hasi zen.Eta salto batean 75 urte atzera egin eta garai hura ekarri digu gogora Nagore Irazustabarrenak; Blitzaren aurkako erresistentzia era elkartasunaren sinbolo nagusietakoa diren argazkiak oinarri hartuta: Londreseko metroko tuneletan babestu ziren herritarrenak.

Honako abesti hauek erabili ditugu aste honetan:

Sweet - 'Ballroom... [+]

Alfer edition 3x37: Berdelandia

2025-07-08

Eguzki berotan ibili gara azken bi asteetan, eta apur bat freskatzeko beharra ere badugunez, hurrengo geldialdia Groenlandian egingo dugu: Trump, Inuitak, Danimarka, klima larrialdia... ertz asko, geroz eta izotz gutxiago duen irla erraldoain.

Honako abestiak erabili ditugu aste honetan:

John Denver - 'Alaska And Me'

Zombies - 'Groelandia'

Apartheid isilaren geltokiak

2025-06-18

Mundu guztia Gazari begira ari da orain. Baina Palestina ez da lur hori bakarrik. Bada beste lurralde bat, izen bera duena, ostutako lurren atzean, moztutako gorputz adarra nola begiratzen diona galdutako lurrari: Zisjordania, eta, egoera are bereziagoan, Jerusalem. Lurralde osoaren hiriburu izan zen Jerusalem, hamaika poeta, idazle eta zinemagileren betiereko musa. Egun, legez zatituta, eta ilegalki okupatuta eta anexionatuta dago. Eta begi eta foku guztiak Gazan dauden bitartean,... [+]

Hostopean

2025-06-06

2013an esklaboen hilerri bat aurkitu zuten Martinikako hondartza batean. Ohiz kanpoko gertaera horrek galdera sentiberak sortu zituen berehala; zer egin 'ahaztutako' hilekin? Hilobiratzeak? Etorkizunerako gorde? Zein da haien historia? Galdera horiek guztiek ez dute ezer teorikorik, alta, egun uhartea astintzen dute. Izan ere, esklabotza ez da oroitzapen txarra soilik, bere aztarnak lurraldea markatzen baitu. Filma honek emakume eta gizonen hitza berreskuratzen du, Martinikako historia... [+]

Zerbitzutik kanpo

2025-05-23

Lan publikoa utzi duten bost pertsona ospitale abandonatu batean bildu dira. Epaile, polizia, larrialdietako mediku, irakasle eta postari izandakoek laneko sufrimenduaz eta zerbitzu publikoa desegitearen ostean bizi izan zuten gatazka etikoaz hitz egiten dute.

Kanaldudek zabaldu du dokumentala.

DATU TEKNIKOAK
Zuzendaria: Jean Boiron Lajous
Ekoizpena: Les Films de l’œil sauvage
Parte hartzea: Kanaldude telebista
Ekoizpen urtea: 2025
Iraupena: 01:25:54

Teranga

2025-03-28

Senegaletik gurera bizitzera etorri diren hainbat lagunek beren esperientziak konpartitzen dituzte, migrazioaz eta arrazakeriaz.

Mondragon Unibertsitateko ikus-entzunezko Maider Bernad, Ainhoa Imaz eta Mikel Agirrek ekoiztutako lana, Ndank Ndank elkartearekin elkarlanean.

Fatou Dieng, Jeanne-Rolande Dacougna, Mbaye Gil, Papa Sarr eta Mamadou Sarrek hartu dute parte. Aroa Elortzak olerkia egin du. Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Bergarako Udalak babestu dute lana.

Urtea: 2021

Tijuanako uso zikinak

2025-03-21

Bai mozorrotuta eta makillatuta, bai Ama Birjinaren antza hartuta, Mexikoko mugaldeko Tijuana hiri gorriko biztanleak beren munduan bizi dira. Zorigaiztoko Zona Norte da bere etxea, baina bere buruak beti beste nonbait daude.

Beren bizitza zurrunbilotsuak agertzen dira eszena estilizatu eta koloretsuen eta errealitate gordinaren arteko oreka perfektuan. Lanak Zona Norteko eremu sakonenean sartuko gaitu, drogazaleekin, sexu langileekin edota etxegabeekin elkartuko gara, auzoari hertsiki... [+]

Hizkuntzak bizirik daude, eta bizirik nahi ditugu

2025-02-22

Garabide Elkartearen Hizkuntzak Biziberritzeko Formazio Programaren itxiera ekitaldia da honakoa. 2024ko urriaren 31n eman zioten itxiera programa honi, irriz eta aldarriz jositako ekitaldian.

Aretxabaletako Arkupe Kultur Etxeko Zaraia aretoan elkartu ziren azaroaren 1aren bezperan. Jai egun bezpera aukeratu genuen agur jaia egiteko, eta mexikarrek egunok “día de los muertos” bezala izendatu arren, justu kontrakoa aldarrikatzea izan zen ekitaldiaren helburua: gure... [+]

3x09: Guatemalako lurren aldeko ekintzaileak, mehatxupean | Leire Artola Arin

2025-02-20

Mugarik Gabe Gobernuz Kanpoko Erakundeak Guatemalara kazetariekin antolatutako bidaian egon da Leire Artola ARGIAko kazetaria. Bidaia horretan bertatik bertara ezagutu ditu Guatemala kolonizatzen jarraitzen duten proiektu estraktibisten esperientziak. Enpresa multinazionalek herri indigenetako komunitateak bizi diren lurrak eta komunitateak hustu eta lur horiek ustiatzen dituzte helburu merkantilistekin. Lur horien defentsan dabiltzanak kriminalizatuta isilarazi nahi dituzte. ARGIAn lehenagotik... [+]

Anhell69

2025-01-17

Sinopsia: Zuzendari gazte batek gatazkak, indarkeria eta paradoxak nagusi diren Medellingo (Kolonbia) hirian bizi izandakoa kontatzen du. Haurtzaroa, bere herrialdeko egile-zinemarekin izandako topaketa eta bere sexualitatearen aurkikuntza gogoratzen ditu. Ondotik, bere lehen filma egiten saiatu da. Mamu-sekta bati buruzko fikzioa. Casting-a Medellinen queer gaztaroan egiten da, baina aktore nagusia gaindosi batek jota hil da, 21 urte zituela. Zuzendariak beste lagun batzuk desagertzen ikusten... [+]

Eskuin muturraren aurkako babes hesiaren amaiera?

2024-12-27

Ane Irazabal kazetariak Gasteizen emandako hitzaldia duzue honakoa. Europan ultraeskuina izaten ari den gorakada aztertzen du bertan. Jakina da Europan gero eta indartsuagoak direla indar atzerakoiak eta xenofoboak. Horren aurrean, herritar asko orain arte eskuin muturraren aurkako babes hesia inposatu duten alderdi demokratikoak hautatu beharrean aurkitzen dira. Egoera honen analisia egin du Irazabalek.

Mikel Zabalza auzia argitzeko eskariarekin jarraituko du familiak

2024-11-25

39 urte dira orbaizetarra torturapean hil zutela Intxaurrondoko kuartelean. Auzia argitzeko oztopo izan direnei egiaren alde lerratzeko eskatu dute.

Mikel Zabalza orbaizetarra gogoratu dute 39. urtez, bere jaiotetxearen atarian, Orbaizetako Olan, egia, justizia, erreparazioa eta berriz ez errepikatzeko bermea aldarrikatzeko. Jaurlaritzak 2022an egin bezala, aurtengo apirilean Nafarroako Gobernuak motibazio politikoko biktima gisa aitortu zuen Mikel Zabalza, eta urratsa nabarmendu dute... [+]

Ainarak

2024-11-08

1870 eta 1930 bitartean, Nafarroako eta Aragoiko mendialdeko milaka emakumek Maulerako bidea hartzen zuten urriaren hasieran, espartingintzan jarduteko, eta udaberriko elurrak urtu arte ez ziren etxera itzultzen. Neska eta andre haiei ainarak deitu izan zaie, hegaztien antzeko migrazioa egiten zutelako eta beltzez jantzi ohi zirelako. Haien historiari buruzko lana da honakoa.

EiTBk zabaldu du lana.

Urtea: 2022
Zuzendaria: Ritxi Lizartza
Ekoizpen-etxe: Maluta Films, Aldudarrak bideo eta... [+]

Urak aske

2024-10-25

Urak aske dokumentalak naturarekin dugun harremanari buruz hausnartzen du, eta etorkizunean biodibertsitatea izaten segitzeko zer bide egin behar genukeen irudikatzen du. Bi urtegi handi husteko eta haien presak kentzeko egindako urratsak azalduko dizkigu; Vezins Normandian (Frantziako Estatua) bata eta bestea Artikutza Euskal Herrian.

Vezins eta Artikutza 800 kilometrok banatzen dituzte. Hango eta hemengo lanak aldi berean egin dira, baina ez modu berean. Lehenengoan, hamar urteko prozesu... [+]

Nahar

2024-10-13

Bi lagunen arteko elkarrizketan onarrituta, munduan egun dauden arazo eta desorekez hitz egiten duen dokumental laburra da Iraia Irazusta eta Beñat Goiaren lana. Bereziki Ekialde Hurbileko errefuxiatuen krisian jartzen dute fokua otordu baten bueltan bildu diren bi lagun hauek.

2023ko Mundukide saria jaso zuen film labur honek, Huhezinema, euskarazko film laburren lehiaketaren 16. edizioan.

Liluraren kontra: trantsizio geopolitikoaren argi-ilunak

2024-10-06

Martin Arbeoren liburua da “Liluraren kontra. Trantsizio geopolitikoaren argi-ilunak", Iratzar Fundazioaren Iparrorratza bildumaren baitan atera duena. Bideo honetan duzue liburuaren aurkezpena, Martin Arbeok berak, Garazi Arrula, Txalaparta argitaletxeko editoreak, eta Andoni Olariaga, Iratzar fundazioko ordezkariak parte hartu dutena.

Geopolitikaz hitz egiterakoan ohikoa da fokua AEB eta Txinaren artean lehian kokatzea, Europa ekuaziotik kanpo utzita. Horregatik galdera luzatzea... [+]

3x02: Jontxu go home!

2024-09-24

Urteurren batekin gatoz gaurkoan: New York hiriak 400 urte bete ditu aurten. Kolono herbeheretarrek ofizialki 1624 urtean fundatu zuten kolonia bat egungo New Yorken, ordurako han urte batzuk bazeramatzaten arren. Hasieran Nieuw Amsterdam deitu zioten, eta 1664an, ingelesek kontrolpean hartu zutenean, jarri zioten orain duen izena: New York.

Honako abestiak erabili ditugu aste honetan:

Frank Sinatra - 'Theme From New York'

GALA - 'Freed From... [+]

Tufo

2024-09-20

Tufo mafiaren jomuga bihurtu zen siziliar igeltsero baten benetako istorioa da. Urtetan, bere baserria ahuldu eta familia mehatxatu zuten, baina ez zuen inoiz amore eman. Bere borrokaren bidez, gaizkileak espetxeratu eta epaitu ahal izan zituzten. Bera eta bere familia gaur egun oraindik Sizilian bizi dira.

Kanaldudek zabaldu du lana.

Zuzendaria: Victoria Musci
Ekoizpena: Les Contes Modernes
Gidoia: Catherine Maximoff eta Victoria Musci
Montajea: Antoine Rodet
Soinua: Marion Papinot,... [+]

Txirrindula martxak Nafarroan Palestinako herriari elkartasun adierazteko

2024-09-16

BDZk antolatuta, txirrindula martxak egin dituzte larunbatean Nafarroako hainbat zonaldeetan Israel Gazan egiten ari den genozidioa salatzeko eta Palestinako herriari elkartasuna adierazteko. Agoitzaldean, Lekunberrin, Aezkoan, Burlata eta Atarrabian, Lizarraldean eta Iruñean izan dira mobilizazioak. Azken honetan, Marabiyak ekimenak deitutako BiziFest jaialdiarekin bat egin dute txirrindulariek giro paregabean.

Liburuei eta emakumeei kantatzen diet

2024-07-19

Emakume bati ia "Avioneta" izena jarri zioten. Beste batek, liburutegi bat izan zuen bere kotxeko atzeko eserlekuan. Besteak, etxeko liburutegiko apal errebeldeen ondorioz hatz bat hautsi zuen. Zigarrogileek irakurketak entzuten dituzte lanean ari diren bitartean. Plantxagileek poemak gogoratzen dituzte. Horiei guztiei kantatzen diet. Suaren, uraren, sitsaren, hautsaren, ezjakintasunaren eta fanatismoaren aurka, emakume armada anonimo batek liburuak zaintzen ditu. Erresistentzia... [+]

Mascarades

2024-06-07

Bolibiako goi-zelaietan, Tomave herriko biztanleek kinoa haziak lantzen dituzte eta llamak hazten. Mozorrotzen dira, kantuz aritzen eta irri egiten, Amalurrari supanpak eta konfetiak botatzen euria eskatzeko. Baina laborantzako teknologia saltzaile diren ingeniari agronomo batzuk inguruka ibiltzen dira herritarren egiteko moldeak aldatzeko. Maskarada eder baten mentura...

Kanaldudek zabaldu du lana.

Zuzendaria eta gidoilaria: Claire Second
Irudiak: Claire Second, Pierre Arnau
Montajea:... [+]

Osasun arloko langileak ‘Stop genozidioa, Nazioarteko Zuzenbide Humanitarioaren errespetua eta Israeli zigorrak’ lelopean mobilizatu dira

2024-06-01

Osasun arloko langileen erakundeak mobilizatu dira Iruñean Palestinako genozidioa eta Israel osasun-zentroetan egiten ari den erasoak salatzeko, Nazioarteko Zuzenbide Humanitarioa urratuta. Gatazkan dauden aldeei zentroak, ibilgailuak eta osasun-langileak errespetatzeko eskatu diete.

Palestina erabat deskolonizatzea eta estatu sionista desagertzea eskatu dute Iruñean

2024-05-05

Palestinarekin Elkartasuna elkarteak deituta, manifestazioa egin dute Iruñean, Palestinako herriaren genozidioaren amaiera, errefuxiatuen itzulera eraginkorra eta preso politikoen askapena eskatzeko. Bi estatuen konponbide faltsuaren bidez Israelgo Estatuaren legitimazioa egiten dela salatu dute.

11. Dronea: mende honetako inperialismoaren fetitxea

2024-04-26

Giza asmakizun oro lez, onena eta txarrena egiteko gai dira. Baina, tamalez, dronea, beste ezeren gainetik, Mendebaldeko potentzia kapitalistek munduaren gehiengoa menpean jartzen jarraitzeko tresna nagusietakoa da. Zirrikitu teknologikoetatik haratago, funtsezko pieza da bizi gaituen mundua eta geopolitika ulertzeko. Gerra Hotzak bonba atomikoa izan zuen fetitxe eta mehatxu. Bada, XXI. mendea dronearena da.

Apirileko Larrun aldizkarian zigorrik gabeko hilketetan txapeldun diren hegazkin... [+]

Tetuán

2024-04-21

Bizitza errealeko esperientzia pertsonaletan oinarritua, Iratxe Fresnedak bidaia pertsonal batean sartzen gaitu. Iraganak eta orainak bat egiten dute ikusmen-esperientzia izugarri sentsorial batean; Danubio ibaiaren ertz lasaietatik hasi eta Madrilgo bizimodu asaldaturaino, lau istorio elkartzen dira Tetuango misterioetan galduz.

Kanaldudek zabaldu du 2022ko dokumentala.

CAF enpresak Israelekin dituen harreman ekonomikoak salatzeko manifestazioa egin da Ordizian

2024-01-24

Palestinarekin Elkartasunak deituta, manifestazioa egin da Ordizian, Palestinako erresistentziari elkartasuna adierazteko, Israelen genozidioa salatzeko eta Mendebaldeko gobernu eta enpresa ezberdinek Israelekin dituzten harreman politiko, ekonomiko eta militarrak salatzeko.

Ni Greta naiz

2024-01-21

Greta Thunbergen jarduerak urtebetez jarraitu zituen dokumentaleko taldeak, 2018ko abuztutik 2019ko irailera, filma egiteko. Eta hain zuzen ere Thunbergen lehen ekintza ospetsutik abiatzen da: 2018ko abuztuan, Greta Thunbergek Suediako parlamentuaren aurrean hasi zuen klimaren aldeko eskola grebatik. Geroago, belaunaldi gazteen ordezkari gisa, Katowiceko Nazio Batuen Klimaren konferentziara gonbidatu, bere hitzaldia Interneten eskaini eta protesta mugimendu zabaldu zen munduan... [+]

M.Torres enpresak Israelgo armagintzarekin kolaboratzen duela salatu du Palestinarekin Elkartasunak

2024-01-14

Palestinarekin Elkartasuna ekimenak elkarretaratzea egin du M.Torres enpresaren parean, enpresa honek Israelgo armagintzarekin kolaboratzen duela salatzeko. Izan ere, M.Torresek erabilera militar zein zibilerako hegazkinak ekoizten dituela azaldu dute. Bestalde, Palestinar erresistentziari elkartasuna adierazteko, zein estatuak eta enpresa ezberdinek Israelekin dituzten harreman ekonomiko, politiko eta diplomatikoekin etetea exijitzeko, urtarrilaren 27an Ordizian egingo den elkarretaratzera... [+]

Wani

2024-01-10

Wani Doudou Maroni ibai-bazterrean bizi da, Guyana Frantsesan. Bere aurpegiak eta itxura ederrak bizitasun berezia erakusten dute. Paul Doudou, bere aita Aluku komunitatearen nagusi handia zen. Gaur egun, Maripasoulako herriko etxeko zerbitzu teknikoetako iturgina izaiteaz gain, ibaiko musikari errespetatuenetarik da. Baina, bere aita zenduz geroztik, Wanik huts existentziala hautematen du, dudatan da, bere izate zentzua zalantzaz ezarriz.

Horien guziengatik, hurbileko herritar bat hiltzen... [+]

Checkpoint Rock

2024-01-09

Palestina, bonben azpian bizirik iraun nahi duen herrialde eta kultura bat. Rap, rock eta musika tradizionala dira dokumentaleko protagonista bakoitzaren historiaren haria. Zer pentsatzen dute Palestinako okupazio bortitzaz eta nola egiten diote aurre beren letren eta melodien bidez? Checkpoint Rock kontraste-bidaia da, palestinarren ametsak, frustrazioak eta itxaropenak argitzeko baliagarria egingo zaigun lana.

Urtea: 2009
Zuzendaritza eta gidoia: Fermin Muguruza eta Javier Corcuera

Donbass: gerra Europaren bihotzean

2023-12-22

2014ko otsailean Kieven izandako protesten ondoren, estatu kolpea izan zen Ukrainan. Horrek egoera politiko ekonomiko eta sozialean aldaketa sakonak ekarri zituen.

2014ko apirilean, Kieveko agintari berriak onartzen ez zituzten Luhansk eta Donetseko herritarrak altxatu egin ziren, eta erantzun moduan, Ukrainako Gobernuak Donbasseko Gerrari hasiera eman zion.

Europako kazetari gutxik jaso zuten lehen eskuko testigantzen bitartez, Mendebaldeko masa komunikabide gehienen isiltasuna gainditu... [+]

Beste egun bat bizirik

2023-11-10

Ryszard Kapuscinskiren kontakizun autobiografikoa, Angolako independentzia gerraren azken egunak (Portugalgo kolonia izan zen 1975era arte) eta deskolonizazio horren ondorio latzak kontatzen dituena. Polonia eta Euskal Herria artean ekoitzitako produkzioa da, animaziozko dokudrama formatuan.

Zuzendaria: Raúl de la Fuente eta Damian Nenow
Gidoia: Raúl de la Fuente, Niall Johnson, Amaia Remírez, David Weber, Damian Nenow,
Musika: Mikel Salas
Ekoizleak: Platige Image,... [+]

Carrefour kateari boikot egitea eskatu dute, Israelekin duen loturagatik eta Palestinari elkartasuna adierazteko

2023-11-05

Boikot, Desinbertsioak eta Zigorrak taldeko kideak Israel Palestinan egiten ari den genozidioa salatzeko Iruñeko Mendebaldeako auzoan dagoen Carrefour merkatalgunean elkartu dira. Kate honek Israelgo Electra Consumer eta Yenot Bitan enpresekin akordioak ditu, eta kate horiek lurralde okupatuetan kokatzen diren kolonietan presentzia dute.

Arian komandantea

2023-11-03

Askatasunari buruzko historia hau Siriako gerlako Kurdistango frontean gertatzen da. Arian komandanteak Kobanerantz gidatzen du emakume-batailoi bat, ISISen menpe daudenak askatzeko asmoz. Arianek, oso gazte zela, ikusi zuen sexu-indarkeriaren biktimek jasandako tratu basatia eta bere esku dagoena egiten du bere adiskideek borrokaren zentzua aurki dezaten: hurrengo belaunaldiko emakumeentzat askatasuna.

Palestinako herritarren aurkako genozidioa gelditzea exijitu dute Iruñean

2023-10-16

Larunbat goizean Iruñean egindako manifestazio jendetsuan Gaza eta Palestina osoko herritarrei babesa eta elkartasuna adierazteaz gain, Israelgo Estatuaren izaera "terrorista" eta "sionista" salatu dute, eta boikota eskatu dute.

Elkarretaratzea Iruñean Palestinako herriari babesa adierazteko

2023-10-10

Elkarretaratzea izan da Iruñeko Udaletxeko plazan, Palestinako herriari baldintzarik gabeko babesa adierazteko eta bere askatasuna aldarrikatzeko. Gertatu dena gauza berria ez dela azaldu dute, baizik eta 75 urteko okupazio baten ondorioa. Eta okupazio horren aurka indar guztiekin borrokatu behar dela argi adierazi dute.

4. Afrika: egungo gatazken sustrai kolonialak

2023-10-02

Hain zabala baina europar zurientzako hain ezezaguna den Afrikak lerroburuak hartu ditu azken bolada honetan. Liskarrak, hildakoak, Polizia, agintariak, herritarrak, gazteak... egun gutxi batzuetan fokua hara bideratzen da, baina notiziak iritsi bezala badoaz, eta ahazten dira Afrikako herrialdeak. Ahazten zaigu kolonialismoaren harrak lur, aire eta ozeanoak hustu dizkiela. Erreportaje honetan kontinenteko egoera ezegonkorraren jatorri batzuk azaltzen dituzte Leire Artola eta Maria Ortega... [+]

Muga guztien gainetik, euskaraz eta libre bizi nahi duen herria aldarrikatu dute Izpegin

2023-09-25

Baztango eta Baigorriko gazteek Izpegiko bestak ospatu dituzte asteburu honetan, haien arteko harremanak sendotzeko. Euskal Herria herri bat dela eta haien artean mugarik ez dela aldarrikatu dute.

Harian

2023-07-14

Pirinioetako haran sakon batean, irundegi enpresa baten kudeatzailea da Jacques, gizakiak ardiekin batzen dituen familia-tradizio luze baten azkena. Bere ondasunik preziatuena bertan behera doala dirudi, baina hala ere, Loïc, Jordane eta Laura batu dira berarekin, eta berreskuratzeko beharrezkoa den energia eroa zabaltzen dute. Sur le fil dokumenalak, ametsaren eta errealitatearen arteko transmisio hauskor hori kontatzen du.

Kanaldudek zabaldu du lana.

Kanpora!

2023-07-07

2014ko urriaren 30ean, Burkina Fason, herri matxinatuak Blaise Compaoré presidentea kanporatu zuen, eta 27 urteko agintaldiari bukaera eman. Orduan telebista nazionalaren platoa okupatu zutenean, hartu argazki batean agertzen ziren pertsonen bila joan dira filmaren egileak Burkinara.

Burkina Fasoko herritarren iraultzaren historia kontatzen du lanak, borrokan ari den gazteriari hitza ematen dio.

Kanaldudek zabaldu du lana.

Lehen saiakera

2023-06-30

Irun eta Hendaia arteko mugak suposatzen dituen eskubide urraketen erretratua egin dute Mondragon Unibertsitateko ikus-entzunezko komunikazio hiru ikaslek. Azken bi urteetan bederatzi pertsonaren heriotza eragin du mugak, gizarte bezala beste aldera ez begiratzeko dugun premia larria azpimarratuta.

Lan dokumentala Ndank Ndank elkartearekin elkarlanean egin da eta Amets Arzallusen bertsoen bidez kontatzen da. Filmean Abdoulaye Sarrek parte-hartze berezia dauka. Abdoulaye Gipuzkoako SOS... [+]

Sables fauves

2023-05-26

Mundutik urrun, kasik denboratik urrun, maisuak gazteei erakusten die zezenen kontra borrokatzen. Zezenkari eskola bat, hiltzen diren zezenak, kristo odolduak, eta behiala, elikatzeko, zeruan hiliki-jaleen zirkulua bilatzen zuten gizonak. Ene lilura galdekatzen dut. Filma honen eszena batzuek haurren sentsibilitatea irain lezakete.

Kanaldudek zabaldu du lana.

Zuzendaritza, irudia, soinua eta offeko ahotsa: Francis Del Rio
Muntaketa: Luc Plantier
Muntaketa eta soinu nahasketa: Brice... [+]

Desadostasun motza

2023-05-23

Gizateriaren denbora-pasa gogokoenari buruzko bidaia bat.

Meseta

2023-05-12

Gaztelako mesetan nonbait artzain batek Titikakara bidaiatzea amesten du, erretiratuta dagoen musika-bikote batek bere urrezko garaia gogoratzen du, bi neskatila pokemon bila dabiltza zorterik gabe eta agure batek lokartzeko hutsik dauden herriko etxeak kontatzen ditu. Film honetako pertsonaiak lurralde bateko istripu geografiko gisa agertzen dira, eta badirudi haien kultura eta bizimodua denboran desagertzen ari direla. Lurralde hori da istorio honen benetako protagonista. Behaketa eta... [+]

Irunberriko Arroilaren gertakariak: 33 urte eta gero galderak airean, zer gertatu zen?

2023-05-08

Pako Aristi da Irunberri, 1990: Arroilaren negarra liburuaren egilea, Erein Argitaletxeak berriki kaleratu duena. Liburu honetan biltzen dira 1990eko ekainaren 25ean Irunberriko Arroilako gertakariak, non ETAko bi kide (Susana Arregi eta Jon Lizarralde) eta Guardia Zibil bat hilik suertatu ziren. Bertsio ofiziala ez zen sinesgarria, eta 33 urte beranduago datu eta lekuko berriak bildu ditu Aristik, exekuzioaren tesia indartzen dutenak.

6. Pancho Villano

2023-04-04

Pancho ona ala Pancho kaka? Pancho matxista ala Pancho maitabera? Pancho bai ala Pancho ez? Hauxe da aste honetan Nagore Irazustabarrenak ekarri digun duda existentziala.