Jaka Horien mugimendua

Frantziako Gobernuaren aurka "guztia blokeatzeko" deia indartzen ari da

2025-08-28

Irailaren 10a izanen dute protestarako lehen hitzordua. 2018 urteko Jaka Horien mugimenduaren segipen gisa ikusten dute anitzek deia, nahiz eta alderdi politikoak eta sindikatuak dinamikari lotu izanak ezberdintzen dituen biak. François Bayrouren austeritate politikaren kontrako grebara deitu dute sindikatuek ere, urriaren 9rako.

"Klase popularrak ez daude desmobilizaziora kondenatuta"

2022-03-10

Frantziako Jaka Horien mugimenduari buruzko tesia egiten ari da Aldo Rubert soziologoa: klase popularren politizazio heterogeneoa ulertzea interesatzen zaio, herritarrek politikarekiko daukaten harremana ezin baita murriztu hauteskunde-garaian gertatzen den –edo gertatzen ez den– horretara.

Jaka horien ekintza batek auto pilaketak eragin ditu AP-8 errepidean

2021-11-17

Hiru urte dira jaka horiek lehen protestak egin zituztela. Urtemugarekin loturan ekintza egin du hogei pertsona inguruko taldeak Biriatuko pasabidean, auto ilarak sortuz.

"Beti hartu behar da serio bere ideiengatik hiltzen den norbait"

2020-09-03

Herria eliteen aurka. Edo beharbada errealitate konplexuagoa, historiaren barrunbeetan sartzen zarenean. Horrela islatzen dute Éric Vuillarden liburuek. 2017an Frantziako letren saririk handiena, Goncourt saria jaso zuen L’Ordre du jour liburuarengatik.

Parisko poliziaburuaren aurkako barne-kritikak zabaldu dira

2020-06-16

CRS eta jendarmeen barne-oharretan kritikatua izan da Didier Lallement buruzagiaren gestioa. Bere praktikak “legalki zalantzagarriak eta politikoki kaltegarriak” direla diote.

Urtebete su-etenik gabe

2019-11-19

Poliziaren granada bat jaso du aurpegian kazetari batek, Parisen

2019-11-18

Le Média Pour Vous komunikabide independentekoa da kolpaturiko kazetaria. Larunbateko Parisko Jaka Horien manifestazioaren jarraipena egiten ari zela jaso du aurpegira Poliziaren granada bat.

Jaka Horien urtea datutan: 3.000 zigortu eta 400 preso

2019-11-08

Jaka Horiak mugimendua kale eta bideetara atera zela urtea beteko da azaroaren 17an. Mugimenduak badu zer ospatua, izaera sendoa agertu baitu, baina badu ere zer pairatua. Horren lekuko, hona datu bat: Frantziako justiziak 3.000 zigor ezarri dituzte iazko azarorik aurtengo ekainera bitartean.

PODCAST #4 | Frantziako Jaka Horiak eta krisi ekologikoa: Hilabete bukaera versus Mundu bukaera

2019-10-14

Frantziako Jaka Horiak eta krisi ekologikoa: Hilabete bukaera versus Mundu bukaera

2019-10-14

Jaka Horien (Gilets Jaunes, frantsesez) mugimendua 2018ko urrian abiatu zen eta urtebete beranduago bizirik dirau. Ekarri dituenen eta huts egindakoen balantzea egiteko goizegi ote da? Itsasoaren beste aldetik, Ingalaterratik, Simon Fairlie saiatu da eta LARRUNerako euskaratu dugun End of the Month, End of the World argitaratu du, gaiaz dokumentatu eta Frantziatik Jaka Horiak ezagutzeko aste batzuetako ibilaldia egin ostean. Jaka Horiak britainiarrei ingeles batek azalduta…... [+]

Frantziako Jaka Horiak eta krisi ekologikoa: Hilabete bukaera versus Mundu bukaera

2019-09-26

Matxinada eta herri mugimendu frantsesez lehendik ere idatzia du: May 1968 in the Countryside (1968ko maiatza landa eremuan). Fairlie abeltzain eta kazetaria ARGIAren Gakoak-en orrietara ekarri dugu berrikitan (Jasangarria eta etikoa al da haragia jatea?) begano/ez-begano eztabaidaren kontura: abeltzaintza txikia ingurumenaren mesedegarri dela argudiatuz plazaratu berri du Meat: A Benign Extravagance (Okela, kalterik gabeko gutizia) liburua.

Unibertsitatea bukatuta lan egin ostean nekazaritza, artzaintza, hargintza eta beste hainbat lanbidetan, The Ecologist aldizkari mitikoaren zuzendari izan zen 1990etik 1994ra artean. Hura utzi eta geroztik Dorset eskualdeko agroekologiazko etxalde kolektibo batean ari da: behi eta txerriak hazi eta segako ikastaroak eman eta segak saltzen ditu, ingurumenaren eta nekazaritzaren aldeko komunikazio eta mugimenduak utzi barik. The Land Magazine aldizkari txiki baina erreferentziala kudeatzen du eta hirietatik landa eremura ihes egin nahi eta baliabide gutxi dutenei aholku ematen dien Chapter 7 elkartea sustatzen du.

Errepublikari mintzo zaio Emmanuel Macron presidentea Jaka Horiekiko auzia saihestuz

2019-04-26

Eztabaida Nazional Handiaren berri eman bezperan, Notre Dame katedrala sutu zen. Jaka Horien oldeari aitzi egiteko Errepublikako presidente Macronen asmoak ezagutu gabe geratu ginen. Ostegunean agertu zen Frantziako nazioaren aurrean, baita bere gobernuaren neurri politiko berriak aditzera eman ere.

M1: Matxinada horia

2019-04-25

Azken sei hilabeteotan arreta bereziarekin jarraitu ditut Jaka Horiek Estatu frantsesean sortu duten zurrunbilo politikoa eta eragin duten egoera berria. Haien inguruan idatzitakoak ere irakurtzen saiatu naiz, batez ere, sare sozialetan. Izan ere, Estatu frantseseko ikus-entzunezko zein idatzizko prentsa nagusiaren jokabidea tamalgarria izan da. Euskal Herrian ETAren unerik gogorrenetan euskaldunekin jokatu zuten modu berean jokatu dute hedabide frantses nagusiek Jaka Horien errealitatearen aurrean: zaborra, gezurra eta klase politiko zein ekonomiko nagusiaren aldeko iritzi publikoaren manipulazio interesatu eta lotsagarria. Dinamika instituzionalean murgilduta dagoen ezker politiko nahiz sindikalaren jokabidea ere ez da txalogarria izan, kontrolatzen ez duten matxinada sozial erraldoiaren aurrean. Gauza bakarra falta zitzaidan zerbait idazteko, beraien manifestaldi batean parte hartzea, eta horixe egin berri dut Parisen, Marixol Iparragirre euskal preso politikoari eginiko bisitarako bidaia aprobetxatuz. Gauzak horrela, euskal hedabide gehienek hain garrantzi txikia eman dioten gertakari sozial nagusi honen inguruan zenbait iritzi ematen ausartuko naiz Maiatzaren 1aren atarian.

"Poliziak uste zuen Parisko Jaka Horiek Korrikako furgoneta irauliko zutela"

2019-04-05

Txaleko horietatik moreak eramatera igaro zen Paris iragan astean. Lorea Ibañez egon zen, besteak beste, Pariseko Korrikan. Zer gertatu zen jakin nahi?

Laru beilegi hori

2019-04-03

Txaleko Horien mugimendua, altxatu bezain laster, itzaltzera kondenatzen zen. Hor dirau. Bazirudien ez zuela deus lortuko. Zerga soil baten kontra altxatzen zelako, agian? Ala ez zuelako sarien eta aberastasunen birbanaketa seriosa planteatzen? Orain jada diskurtsoa jantziagoa da, anitzagoa, beste aldarri batzuei batua. Hala ere gutxiesten da, beste hainbat mugimendu alternatiboren gisan. Alta, usteak uste, iraultza anitzen abia molde bera dauka.

1979ko iraultza monarkiaren politika fiskal... [+]

Macronen bolborategia

2019-03-27

Jaka Horien mobilizazio soziala Frantziako Estatu osoan zabaldu da, baita Ipar Euskal Herrian ere, eta Macronek gidaturiko gobernuaren politika hankaz gora ari da jartzen. Baina orain, arriskua dago herri sektore horiek mahairatu duten sakoneko problemari soilik errepresioz erantzuteko.

Frantziako Gobernuak neurriak gogortu ditu Jaka Horien manifestazioei aitzi egiteko

2019-03-22

20. mobilizazio ekitaldia iragarri dute Jaka Horiek. Bihar, martxoaren 23an, manifestazioen inflexio puntua izanen delakoan daude herritar eta politikari asko. Frantziako Gobernuak baimenik gabeko manifestazioak eta "istilu sortzaileak" zigortzeko neurri bereziak hartu ditu.

Jaka horiei Eliseo Zelaietan manifestatzea debekatu nahi die Frantziako Gobernuak

2019-03-20

Parisko beste gune ezagun batzuetan manifestatzea ere debekatuko du, poliziak istiluak sor daitezkeen susmorik edukiko balu.

Yellow days

2019-03-12

Otsailaren 2an, larunbat arratsaldean, berrehun bat jende, horiz jantziak, ikusi nituen Pannecau zubian bilduak, heldu den agorrileko iragarria den G7 gailurra aipatzen zuen euskal iraultzaile profesional baten hitzak kartsuki entzuten. Txirrita-k maiteko zuen: frantses euskaldun banderekiko hagak airean zebiltzan, nahiko giro lasaian hemen, gainerako eskualdeei konparatuz.

Badu lau hilabete orain mugaz honaindiko aktualitateak hori kolorea duela eta jazarraldi nahikundeak plazaratzen... [+]

Palestinako auziak eta antisemitismo salaketek Jaka Horien mugimendua zipriztindu dute

2019-02-20

20.000 pertsona manifestatu ziren asteartean "gorrotoaren aurka" Parisen, XIII. arrondizamenduan, iragan larunbatean Jaka Horiek deitu asteroko manifestazioan Alain Finkielkraut filosofoak jaso zituen irain antisemitak salatzeko.

Frantziako hedabideetan ia oharkabean pasa da iragarpena

2019-02-15

Pedro Sanchezek goizeko 10:00etan iragarri du Espainiako hauteskunde orokorrak apirilaren 28an izanen direla. Frantziako hedabideetan, telebista kateetan –Fr2, LCI, France24 News–, 13.00etan, Espainiako aktualitate politikoa aztoratu duen berria oharkabean "pasa da" Frantzian.

Nahaste borraste

2019-02-12

Apartekoa da bizi dugun garai politikoa. Apartekoa ere militante abertzale eta ezkertiar frango inarrosten dituen sentimenduen zirimola. Hara palto horien mugimenduaren azterketa bat, honen alde baikor eta ezkorren bilduma egiten duena.

Jaka Horien erresuman gobernua mutilatzaile eta boluntarioak sorosle

2019-02-07

Jaka Horien mobilizazioei polizia frantsesak emandako erantzunak balantze latza utzi du bi hilabetetan: 100 lagun larriki zauritu ditu, horietatik lauk eskua galdu dute eta hamalau gehiagok begia. Gobernuak orokortu du kautxuzko pilota eta GLI-F4 granaden erabilera, ordenari eusteko estrategia gogortzearekin batera. Erreakzioz, manifestari zaurituak artatu eta laguntzeko boluntario talde berriak zabaldu dira. Urruneko kolonietako matxinada eta errepresio giroa Hexagonoko hirietan.

Jaka horien aurkako Poliziaren indarkeria

2019-02-04

Jaka horien mobilizazioei gogor erantzun die Frantziako Poliziak. Azken bi hilabetean 100 pertsona larri zauritu direla salatu du Mutilés pour l'exemple kolektiboak, hauetatik 14k begia galdu dute eta beste 4k eskua. Kolektibo honek kaleratutako datuekin bideo labur hau osatu dugu.

Frantziako Legebiltzarrak manifestatzea mugatzen duen legea bozkatu du

2019-02-01

Jaka Horien mugimenduarekiko neurriak hartu ditu Frantziako Gobernuak. Diputatuek legea bozkatu zuten Frantziako Legebiltzarrean eta Christophe Castaner barne ministroak aditzera eman.

Jaka horiak dira lehenbiziko masa-mugimendu sozial ekologista

2019-01-31

Jaka horiak azaldu direnean, beste militante askok bezala erreakzionatu dut automatismoz. Metropolietatik begiratuta, bazterren batetik ateratako jende hauek kotxearen zibilizazioa defenditzen zuten, Le Penek sostengatzen zituen, derrigor izan behar zuten arrazista, sexista eta homofoboak. Biribilgune, peaje eta komertzialguneetako parkinetan biltzen zirenok, zergen kontrako antzinako matxinaden tradizioan, ezin zuten zer ikusirik eduki nik XX. mendeko askapen mugimenduen gramatikarekin ikasitako aldaketa sozialarekin. Jende “zuriok” [petits blancs] hain ziren Trumpen jarraitzaileen antzekoak ezen eta erabat urruneko egiten baitzitzaizkidan.

Nire larunbat horia

2019-01-31

Banaka hitz egin, ez nabil estereoan!”. Flixencourteko (Frantziako iparraldean) mendebaldeko barrikadan nago azaroaren 17 honetan, jaka horiz inguratua. Eskuinetik, txofer bat larri gida-baimeneko puntuengatik: “Estresatuta bizi gara, beldurrez, hainbeste radar, 80 km-ko abiadurak, familia pila izorratuta”. Semeaz ari zait orain: “Zuzenbidea ikasten zuen, abokatu edo epailetarako, baina orain ezin diogu lagundu, ez zaigu iristen… Auchan-en ari da, a zer frakasoa”. Saiatu naiz esaten frakasoa ez dela berea, herrialdearena baizik. Saiatu besterik ez.

Jaka Horiak, inork espero ez zituen horiek

2019-01-31

Urrian agertu ziren mugimendu sozial espontaneo moduan Frantziako Estatuan, sare sozialetatik zabaldutako protestarako deiek bilduta eta azaroaren 17k aurrera larunbatero mobilizatzen dira, hasieran erregaiei Emmanuel Macronen gobernuak ezarritako zerga berrien aurka, baina geroago azken urteotako politika sozial eta ekonomikoak salatzeko: nola zerbitzu publikoen murrizketak, aberatsei zergak arintzea, enpleguaren prekarizazioa…. eta sistema politikoaren aldaketa eske ere bai, Macronek dimititzea eta herri ekimenezko erreferenduma ezartzea. Gobernuaren poliziek, azken arautegi antiterroristak baliatuz, protestalariak oso gogor hartu eta dozenaka zauritu larri (tartean begiak galdutakoak, eskuak mutilatutakoak…) eragin arren, mobilizazioak bizirik heldu dira 2019ko otsailera.

Jaka Horietako batek begia galdu du, Frantziako Poliziak jaurtitako gomazko pilota batek kolpaturik

2019-01-28

Jaka Horien mobilizazioak hasi zirenetik, 80 ikerketa ireki dira lesio larriak direla eta. Gomazko pilotak debekatzeko aldarri ugari izan diren arren, Frantziako Gobernuak ez du tankerako erabakirik hartu. Debekua ordez, hurrengo neurriaren alde egin du Gobernuak: gomazko pilotak darabiltzaten polizia agenteek bideo-kamerak eraman beharko dituzte, Philippe Castaner Barne Ministroak pasa den astean jakinarazi zuenez.

Demokraziaren berpiztea

2019-01-28

Palto horien mugimenduak ustegabean harrapatu du Frantziako gobernua, baita ere, orokorki, gizartearen zatirik haundiena. Ustegabe ala itsukeriaren poderioz? Protestatzaileen demokrazia zuzenaren eskaera demokraziaren berpiztearen adierazle da.

Milaka intelektual, irakasle eta artista frantsesek Jaka Horiak sostengatzeko deia zabaldu dute

2019-01-25

Abenduaren 31an Change.org plataforman zenbait intelektualek abiarazita, urtarrilaren 25a artean 10.000 sinaduraz goiti bilduak zituzten Frantziako unibertsitario, intelektual eta besteren artean Jaka Horien mugimenduaren sostenguz. Haien analisia ("Nous ne serons pas les chiens de garde de l'État! Solidarité des universitaires, des intellectuels et des artistes avec les Gilets Jaunes!") da hemen dakarguna.

Jaka Horien 'batzarren batzarra' antolatu dute 26 eta 27rako Commercyn

2019-01-24

Urtarrilaren 26an hamaikagarren larunbatez bilduko dira jaka horiz jantzitako herritarrak Frantziako estatu osoko biribilgune, hipermerkatuetako parkin eta autopistetako peajeetan agintari neoliberalen –zehazkiago Emmanuel Macron lehendakariaren– politiken kontra protesta egitera. Lorena eskualdeko Commercy herrikoek Hexagono guztiko Jaka Horiei egin diete dei, beren herrian biltzeko "batzarren batzarra" osatu eta aurrera begirako bideak marrazteko.

Gomazko pilotak darabiltzaten poliziek bideo-kamera eraman beharko dute Frantziako Estatuan

2019-01-23

Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak iragarri duenez, gomazko pilotak tirokatzeko armak erabiltzen dituzten polizia-agenteak larunbat honetatik aurrera bideo-kamera ere eramango dute, arma horiek nola erabiltzen dituzten erregistratuta gera dadin.

Jaka Horien balantzea: 97 zauritu larri

2019-01-21

Jaka Horien protestak azaroan hasi zirenetik, ia 2.000 zauritu zenbatu dituzte. Reporterre hedabide frantziarrak erreportaje batean bildu ditu zauritu larrien adierazpenak.

Enegarrenez mobilizatu dira Jaka Horiak

2019-01-07

500 lagun inguru bildu dira Baionan, protesta baketsuan. Frantziako leku ezberdinetan errepideak itxi dituzte, eta hiriburuetan polizak esku hartu du. Emakumeen presentzia inoiz ez bezala azaleratu da.

Gazte bat hil da Jaka Horien protestetan

2018-12-13

Avignonen (Frantzia) gertatu da ezbeharra, A7 autobideko irteera baten inguruetan. AFP berri agentziaren arabera, Jaka Horien protestak hasi zirenetik seigarren hildakoa da.

Jaka Horien mobilizazioek kontratu sozial berria ekar lezakete

2018-12-10

Emmanuel Macron, sindikatu, patronala, eta Frantziako Legebiltzarreko eta lurraldeetako hautetsiekin bildu da goizean Eliseoan; 10:00etan. Jaka Horien aldarrikapenei eman beharreko erantzuna adostu nahi du. Frantziako presidentea 20:00 orduetan zuzenduko zaie herritarrei.

Paris, abenduaren 8a: data mugarria Jaka Horien bilakabidean

2018-12-07

Edouard Philippe Frantziako lehen ministroaren hitzak dira: “Erregaien gaineko zergak ezin du nazioaren batasuna kolokan jarri”. Bere proposamen berria, “erregaien emendatzea sei hilabetez atzeratzea” izan da. Jaka horiek ez diote amuari kosk egin haatik. Parisen biharko iragarritako manifestazio deiari eutsi diote.

Erregaien zerga igoera sei hilabetez atzeratu dute: Jaka Horiak mugimendua desaktibatzeko maniobra ote?

2018-12-05

Edouard Philippe lehen ministroak sei hilabeteko luzapena eman dio erregaien zerga igotzeari. Frantziako Gobernuak urtarrilean indarrean jartzeko zeukan politika berria bertan behera utzi du.

Macron amore ematear da Jaka Horien aurrean

2018-12-04

Hiru larunbatetako protestak nahikoak izan dira presidenteak erregaien zergak igotzearen erabakia atzera botatzeko. Hedabide frantsesen arabera, Macronen gobernua moratoria bat ezartzear da.

Jaka Horien presioak Frantziako Gobernuak atzera egiterik ez du lortu oraingoz

2018-11-20

Manifestarien “kexak” entzun dituztela adierazi dute Frantziako Gobernutik, baina datorren 2019ko urtarrilaren 1ean erregaien zergak igotzeko jarrerari “tinko” eusten diote.