Parisko Hitzarmena

Klima aldaketa indartzen, horri aurre egiteko ahalegina oraindik ahul

2025-12-10

2015eko abenduan, duela hamar urte, munduko 195 estatuk Parisko hitzarmena adostu zuten, klima aldaketa murrizteko eta horren eraginei aurre egiteko xedez. Klimatologian eta nazioarteko harremanetan hainbat adituk testua kritikatu zuten hasieratik bertatik: helburu eskasak, martxan jartzeko mekanismo desegokiak, eta formulazio ahul edo interpretazio garbirik gabeko eduki gehiegi izatea leporatzen zioten. Hamar urte geroago, ondorengo COP biltzarrek ez dute oraindik norabidea zuzendu eta sendotu. Hoberik igurika genezakeen?

"Etorkizun bizigarria" lor dezakegula diote klima larrialdian adituek, baina neurri zorrotzagoak eta berehalakoak hartuz gero

2023-03-21

Klima larrialdiak dagoeneko saihestu ezin daitezkeen ondorioak ekarriko dituen arren, berehala neurri eraginkorragoak hartuz gero bada esperantzarik, planeta 1,5 gradu zentigradu baino gehiago ez berotzeko eta “denontzako etorkizun bizigarria ziurtatzeko”. Hala dio IPCCko zientzialarien azken txostenak.

Orain arteko neurriek ez dute balio klima larrialdia gelditzeko

2021-08-10

IPCC Klima Aldaketari buruzko Gobernu Arteko Taldeak astelehenean kaleratutako txostenean azaldu du egoeraren larritasuna. Tenperatura 1,5 gradu igoz gero, atzeraeragin ezinezko kalteak egongo dira ingurugiroan: lehorteak, bero boladak eta euriteak. Egungo bidea jarraitzen bada, ordea, 2,7 gradu igoko dira tenperaturak.

"Ezin da klima aldaketa gelditu; helburua erabateko hondamendia eragoztea da"

2021-07-14

Valladoliden sortu zen Iñigo Capellán Pérez, 1986an. Industri ingeniaritza ikasi zuen Espainiako hiri horretako unibertsitatean eta Pariseko ENSAMen. 2010etik, jasangarritasuna aztertzen duen Energia eta Sistemen Dinamika ikertaldean dihardu, Valladoliden. Gaur egun Euskal Herrian ari da doktore tesia egiten. Zehazki, karbono gutxiko ekonomia bateranzko trantsizioaren ondorioak aztertzen ari da, EHUk, BC3k eta Repsol Fundazioak sustatutako Low Carbon Programme egitasmoaren barruan. Sarrikoko fakultatean hartu gaitu, Bilbon.

Larrialdi klimatikoa gelditzeko neurriak baztertu dituzte Suitzan erreferendumean

2021-06-14

Karbono emisioak gutxitzeko legea onartu ala ez bozkatu dute igandean. %51,6k ezezkoa eman du.

Klima aldaketa eragiten duten gasek berriro markak hautsi dituztela ohartarazi du NBEk

2019-11-25

NBEren Munduko Metereologia Erakundeak 2018an egindako azterketak txosten batean bildu ditu, eta CO2aren gorakada nabarmendu du.

COP23 klimaren goi-bilera: nagiaren gailurra

2017-11-20

Fidji Uharteen presidentziapean, 25.000 lagun inguruk bi aste eman dituzte Bonnen, klima aldaketari aurre egiteko bideez jarduteko urteroko hitzorduan. Eta urtero bezala, edo ia, egin zitekeena baino gutxiago egin da, arazoaren larritasunari buruzko diagnostikoa kasik ahobatekoa izan arren.

Gailurrez gailur, klima hondamendirantz

2017-11-06

COP23, klima aldaketari buruzko 23. gailurra hasi da Bonnen. Hala ere, goi-bileraren gidaria ez da Alemania izango; lehen aldiz, klima aldaketaren mehatxua larrien jasaten duen estatu batek du presidentzia: Fiji Uharteak. Munduko gobernuei lehenbailehen neurriak hartzeko eskatu die NBEk.

Parisko Akordioa ez betetzeak 250 milioi errefuxiatu klimatiko eragin ditzake

2017-06-16

“Parisen hartutako konpromisoak ez baditugu betetzen, gaurtik hasita, 2050. urtera bitarte 250 milioi errefuxiatu klimatiko erbestera bultzatzeko arriskua dago”, esan du Jean-Claude Junckerrek Europako Batzordeko presidenteak Eurolegebiltzarrean.

Klimaren akordioa: America out again

2017-06-02

Donald Trumpek hauteskundeak irabazi zituen egunean, 2016ko klimaren gailurra hasi berri zegoen Marrakexen. Han zebiltzanen testigantzei kasu egitera, hautagai errepublikanoaren garaipenak nolabaiteko deserosotasuna zabaldu zuen giroan, are etsipena ere zenbaitengan. Agidanez, ezkorrenek bazuten arrazoirik kezkatuta egoteko. Presidenteak aski izan du urte erdi AEBak Parisko Klimaren Hitzarmenetik aterako dituela iragartzeko.

Trumpek bi astean erabakiko du Parisko Klimaren Akordiotik atera edo ez

2017-05-02

AEBetako lehendakari Donald Trumpek bi asteren bueltan erabakiko du Parisko Akordioan jarraitu edo ez; esan du akordio “justu” bat nahi duela.

"Artikoan izotzik gabeko uda izateak Parisko Klimaren Akordioaren helburuak lortzea zailduko du"

2017-01-31

BC3, klima aldaketa aztertzen duen EAEko zentroko ikerlariek kalkulatu dute udan Artikoko izotz guztia urtzeak –mende erdirako iragarrita dagoen fenomenoa– uste baino zailago bihurtuko duela klima aldaketaren aurkako nazioarteko akordioak betetzea. Ikerlanean parte hartu duten Mikel González-Eguinok eta Sérgio Henrique Fariak azaldu digute zergatik.

Aurrerapausorik gabe joan da Marrakexeko klimaren gailurra

2016-11-21

Iaz Parisen sinatutako Klimaren Hitzarmena “konpromisoak hartzeko konpromisoa” izan zen, Mari Jose Sanz BC3 ikerkuntza zentroko zuzendariaren esanetan. Marrakexen amaitu berri den COP22 gailurrean Parisko helburuak betetzeko bitartekoak zehazten hasi behar zuten munduko gobernuek; baina iaz agertutako borondatea berrestea izan da emandako urrats esanguratsu bakarra. Atzerapausorik eza beste aurrerapausorik ez du ekarri Marrakexek, eta hori oso gutxi da ia mundu guztiak larrialdi klimatiko betean gaudela onartzen duen honetan.

Nola jokatuko du Donald Trumpek klima aldaketarekiko?

2016-11-11

Iaz Parisen egindako klimaren gailurrean lortutako akordioa ospatu zutenek akordio horretan AEBak sartu izana nabarmendu zuten ospatzeko arrazoien arte. Aurtengo gailurra hasi eta bigarren egunean, hara zer den bizitza, estatubatuarrek presidente aukeratu dute klima aldaketa existitzen denik ere ukatzen duen gizon bat.

Klima aldaketa: bitartekoak zehazten hasteko ordua iritsi da

2016-11-04

Azaroaren 7an hasiko da Marrakexen klima aldaketari buruzko COP22 gailurra. Helburu nagusia 2015ean adostutako Parisko Hitzarmena nola beteko den zehaztea da. Momentuz, 72 estatuk berretsi dute hitzarmen hori, baina gas emisoak murrizteko aurkeztu dituzten planak ez dira nahikoa beroketa globala maila segurutik behera mantentzeko.

“Parisen gobernuek ez zuten adostu klima aldaketaren aurkako konpromiso zehatzik, konpromisoak hartzekoa baizik”

2016-03-02

BC3, Basque Centre for Climate Change ikerketa-zentroko zuzendari zientifikoa da urtarrilaz geroztik. Hein handi batean Parisko COP21 gailurrean hartutako erabakiek ezaugarrituko dute zientzialarien lana klima aldaketaren alorrean, Sanzen aurkezpenean ondo nabarmendu zutenez. Eta Valentzian (1963) jaiotako biologo honi ez zaio eskarmenturik falta nazioarteko akordioen alorrean, azken urteetako COP gehienetan parte hartu baitu. Iazko abenduan egindakoaz galdezka hasi dugu elkarrizketa.

Parisko Hitzarmena: AEBak eta hidrokarburo ekoizleak garaile

2016-03-01

Klima aldaketari buruzko lehenbiziko nazioarteko akordio globala utzi zigun 2015ak: Parisko Hitzarmena. Mugarri hori historikotzat joa izan zen, eta hala ospatu zuten adostu zutenek, baina ezin esan aurrerapausoa izan zenik, kontrakoa baizik. Aurreko hamarkada biak alferrik galdu eta gero, COP21 gailurrean bildutako munduko agintariek ez zuten ausardiarik izan zientzialariek esandakoa aintzat hartzeko. Hala, ez zuten mekanismo loteslerik ezarri –ez eta epe zehatzik ere– planeta berotzen ari diren gasen igorpena behingoz murrizten hasteko.

Klima aldaketaren kontzientziaren aitak dio Parisko Hitzarmena "iruzurra" dela

2015-12-16

NASAko zientzialari ohi James Hansen oso kritiko agertu da Parisen egin zen COP21 bilerako akordioarekin. The Guardian kazetari adierazi dionez, karbono dioxido isuriak murrizteko lorturiko hitzarmena “iruzurra” izan da, “konpromiso hutsalak” besterik biltzen ez dituelakoan.

Klimaren Parisko Hitzarmena: AEBak eta hidrokarburo ekoizleak garaile

2015-12-12

“Parisko Hitzarmenak ez du planeta salbatuko baina klima aldaketaren aurkako gurpila hasi da biratzen, eta ez da gutxi”. Txio batean idatzitako hitz horien bidez laburbildu du Unai Pascual BC3ko ikerlariak COP21 klimaren gailurra. Akordioaren behin betiko testua aurkeztu dute jada Parisen; berrespenerako epea 2016ko apirilean zabalduko da.

Klimaren lehia Parisen: kalean soluzio eske, gailurrean geroa kolokan jartzen

2015-12-11

Halakoetan ohi denez, bata bestearen ondoren iragarritako epeak behin betiko akordiorik gabe agortuz doaz Parisko klimaren goi-bileran. Ostiralerako behar zuena larunbat goizerako hitzeman du Laurent Fabius Frantziako Kanpo ministroak. Aldi berean mobilizazio erraldoiak espero dira Parisen, COP21eko akordio globalak emango ez duenaren eske: klima aldaketari aurre egiteko neurri zehatz eta ausartak.

AEBen garaipena Parisen: gas isurpenak murrizteko planak ez dira lotesleak izango

2015-12-10

Aurreikusita zegoen bezala, COP21 klimaren gailurrean adostuko den nazioarteko hitzarmena ez da erabat loteslea izango. AEBek lortu dute akordioaren zirriborroa beren aldera lerratzera: herrialde bakoitzak aurkeztutako CO2 emisioak murrizteko planen betekizuna ez du nazioarteko organismo bakar batek ere kontrolatuko.

Klimaren gailurra azken txanpan: ausardiarik gabeko akordiorantz

2015-12-09

Akordio global baina ez guztiz loteslerako bidean da Parisko COP21. Gainditu ezinezko tenperatura igoera finkatuko da, baina helburuak lortzeko neurriak zehaztu gabe, ekonomiaren benetako deskarbonizaziorako plan zorrotzik gabe eta orain arte huts egin duten sasi-irtenbideak agendan mantenduz.

“Erregaiak lurpean gera daitezen borroka egiten duten herriak saritu beharko lituzke NBEk”

2015-12-04

Abenduaren 4 eta 5ean Parisen da Alexandra Almeida, Ekuadorreko Acción Ecológica taldeko kidea, COP21en inguruan egingo diren ekintza paraleloetan parte hartzen. Joan aurretik, ordea, Euskal Herritik igaro zen, Ekologistak Martxanek, EHUk eta Ekopolek antolatutako Piztu alternatibak! Trantsizio energetikoak aldaketa klimatikoaren aurrean jardunaldietan berba egiteko. Ekuadorreko Amazonia petrolio-erauzleen eta bertako gobernuaren asmoetatik babesteko egiten ari den borrokaz mintzatu zen Almeida, baita klima aldaketaren aurkakoaz ere. Guztiz lotuta daude, izan ere. Beraren hitzaldiaren azken zatiko pasarteak dira hauek:

COP21: klimaren zero urtea?

2015-12-01

Denbora agortzen ari zaigu. 2009an adostu zen klima aldaketaren ondorio latzenak saihesteko, mende honen amaieran tenperatura igoera 2 ºC-tik gorakoa ez lortu behar zela. COP21 hasterako estatuek aurkeztu dituzten asmoen arabera, igoera hori gutxienez 2,7 gradukoa izango da.

Munduaren geroak errezeta berriak behar ditu

2015-10-20

Sistema aldatu, ez klima. 2009an Kopenhagen egindako klimaren gailurrean gizarte zibileko mugimenduek plazaratutako leloa indar biziz dator atzera, abenduan Parisen egitekoa den bilkura historikoaren atarian. Zientzialariei jaramon egitera, agortzear da beroketa globalarekiko epelkeriaz jokatzeko garaia. Ez da falta, hala ere, Parisko COP21en porrota dagoeneko iragarri duenik, egoera honetara ekarri gaituzten planteamenduak berriro mahai gainean ikusita.

Klima aldaketari aurre egiteko trantsizio ereduez jardungo dute Bilbon

2013-12-17

Bilboko Bizkaia Aretoan egingo da, abenduaren 19an, Klimagune Workshopen laugarren edizioa, BC3 (Basque Center for Climate Change) ikerketa zentroak antolatuta. Gaia zein izango den jakiteko, izenburuari begiratzea onena: Aukerak, erronkak eta oztopoak iraunkortasunerako trantsizioetan klima aldaketaren testuinguruan.