Euskara Nafarroan

Draga ere, Euskal Herritik eta euskal herriarentzat

2026-08-05

Materia ez sortzen ez desagertzen ez den bezalaxe, draga ere, trabestismoa, ez da orain sortu Euskal Herrian; eta, jakina, ez da desagertuko. Transformatu egin da. Hortxe datza bere boterea, transformazio, transformismo gaitasunean. Eta azken hiruzpalau urteetan materia horrek bidegurutze berri batean kokatu du bere burua: RuPaul-engandik (AEBetako drag entzutetsua) edaten duen eta queerra den – edo ez–, eta euskaltzaletasunetik eta militantziatik, edota bazterretatik datorren belaunaldi berri bat heldu da oholtza gainera. Euskal hitzak pisua hartu du korronte berri horretan, aurretik ia inoiz ez bezalaxe, eta lehen aldiz daude orain Euskal Herrian euskaraz drag egiten duten taldeak. Eta talde berba ere ez da ausazkoa, drag klasikoari keinu eginez, baina gurean lehen aldiz, talde gisa funtzionatzen baitute. Horri gehitu oholtzaratzen duten aldarria ez dela glamourrarena, baizik eta auzo, herri eta landa eremuarena, herri eta gorputz zapalduena. Ardatz horiek aldarazi dute draga Euskal Herrian, bilakatu dute materia berri, eta ardaztu dute ez soilik korronte bat, baita identitate bat ere. Mugimendu berri horren lorratzen atzetik, bertako hiruzpalau talderen zenbait emanaldi jaso ditugu kameraz eta lumaz: Bilboko House of Basqueers, Iruñeko Maruxak eta Ipar Euskal Herriko Altxalili kabareta ditu protagonista fotoerreportajeak.

"Sakanan gertatzen dena euskaratik eta euskaraz kontatzen jarraitu nahi dugu"

2026-07-23

Guaixe aldizkariak 1.000. zenbakia argitaratu du. Mugarri berezia da Sakanan euskarazko tokiko kazetaritzaren ibilbidean. Eneida Carreñok iraganaz, orainaz eta datozen urteetako erronkez hitz egin digu

Chivitek eta PSOEk euskaldunoi barre berriz ere

2026-07-01

Nafarroako lehendakariak Lorafna legean euskararen “berezkotasuna” jasotzeko prest dagoela esan du (Aralarren “menditasuna” ere onar zezakeen, bide batez…).

Biba eta txaloka hartu dute berria EH Bilduk, Gara-k eta Noticiasek. “Ziklo aldaketa” ei dator... euskararen “berezkotasuna” Nafarroako Euskararen Legean jasota bazegoen arren, eta horrek, UPN lagun, PSNren politika euskarafoboak aldarazi ez baditu ere.

Berezkotasunak berezkotasun,... [+]

Gimenoren kargugabetzea eskatuz hezkuntza komunitateko 1.894 langileren sinadurak erregistratu ditu LABek

2026-06-18

Sindikatuak Chiviteri ohartarazi dio Hezkuntza kontseilaria kargutik kendu ezean mobilizazioei berrekinen diela irailean.

Nafarroako hezkuntza-sare osoan euskara ofiziala izatea proposatu du Chivite lehendakariak

2026-06-18

Maria Chivite Nafarroako lehendakaria Foru Hobekuntzaren 9. artikulua erreformatzearen alde agertu da, euskara ofiziala izan dadin lurralde osoko hezkuntza-sarean, gaur egungo zonifikaziorik gabe. Euskara gaztelaniaren maila berean jartzea lotu du "bizikidetzaren erabateko normalizazioarekin", eta gehitu du "inposaketarik" gabe egingo litzatekeela.

Euskarak ezdeus bihurtzen zaitu erdaraz irakasteko?

2026-06-15

Plantillak aldatzeko agindu diete euskarazko eta gaztelaniazko hizkuntza ereduak dituzten hainbat ikastetxeri: euskarazko ala gaztelaniazko orduekin bakarrik osatuko dira lanpostuak. Horrek kanpoko jatorriko ikasleen integrazioa oztopatuko du eta irakasle asko prekarizatuko (lanaldi osoak galduko dituzte); ordezkapenak zailduko dira, eta ikasle euskaldunen hizkuntza eskubideak urratuko.

A ereduko irakasleak inposatu nahi dizkietela salatu du Lekarozko institutuak

2026-06-05

Euskal Herri osoko ikastetxeetako zuzendaritzak datorren ikasturtea buru belarri antolatzen ari dira dagoeneko, eta Lekarozko (Nafarroa) Bigarren Hezkuntzako Institutua ere horretan ari da. Ikastetxeko klaustroak salatu du Hezkuntza Departamendutik A ereduko irakasleak inposatu nahi dizkietela, behar hori orain arte D ereduko irakasleekin bete dutenean.

Lan deialdietan euskara txertatzeko Barcinaren eredua jarraitzea egotzi diote Iruñeko Udalari

2026-05-25

Administrazioan Euskaraz Taldeak “penagarritzat” jo du Iruñeko Udalak (EH Bildu, Geroa Bai eta Contigo Zurekin) 2024tik hona lan deialdietan euskara txertatzeko egin duen bidea. Gobernu taldeak “marka guztiak” apurtu dituela adierazi du. “Harrituta eta kezkatuta” daude alderdi abertzaleen jokabidea ikusita.

'Euskal Literatura Nafarroan' jardunaldiak zinemaren eta literaturaren harremana jorratuko du

2026-05-05

Euskaltzaindiak bigarrenez antolatu du Iruñeko Udalaren eta Nafarroako Gobernuaren babesarekin. Asteburuan izanen da.

"Erriberan euskaraz ikasteko aukera erreal bat kolokan jartzen du ituna galtzeak"

2026-04-24

Nafarroako Gobernuak murrizketak iragarri ditu hezkuntzan, eta Lodosako Ibaialde ikastolaren kasuan, urtebete luzatu diete hitzarmena, berriz ez berritzearen baldintzarekin. Ibaialde Ikastolako zuzendari Karmen Munarrizek xehetasunak eman dizkio ARGIAri.

Nafarroan itxiko dituzten ikasgela publikoetan ere, euskara galtzaile

2026-04-23

Nafarroako hezkuntza publikoan itxiko diren ikasgelen ia erdiak D eredukoak direla salatu du Steilas sindikatuak. Alderdi politikoei proposatu die bi foru lege onesteko: batetik, Europako legedia jarraiki, enplegu publikoa egonkortzekoa; bestetik, eskola ratioak arautzekoa.

Foruzaingoaren 1.200 lanpostutik soilik lautan baloratuko dute euskara modu espezifikoan, ELAk salatu duenez

2026-04-23

Merituen dekretuaren ondorioz, ELAk salatu du euskararen balorazioa “oso bazterrekoa” izango dela Foruzaingoan. Sindikatuak adierazi du zerbitzu publikoak jatorriko hizkuntzetan emateak ez lukeela departamentu bakoitzaren borondate politikoaren mende egon behar, “legez blindatu” beharko litzatekeela baizik.

Iritsi berriei seme-alabek euskaraz ikasi dezaketela azaltzeko lan egiten du Castejongo ama talde batek

2026-04-01

Nafarroako Erriberan, ezezagutza handia dago euskararen eta euskaraz ikastearen inguruan, zer esanik ez beste herrialde eta kultura batzuetatik etorri berri badira. Familia horiei D ereduaren onurak azaltzeko lan egiten du bertako ama talde batek: “Integrazio eta kohesio hizkuntza da euskara, hala adierazten diegu”.

Ikasleek euskara gehiago nahi dute Lanbide Heziketan

2026-03-25

Iruñea iraultzeko, begirada luze eta pausoak motz

2026-03-22

Euskarari boterea ematearena nonbait ongi ulertu badute, hori Iruñean izan da. Hiri buruzagiaren bihotzean, Gazteluko plazan, ateak ireki zizkioten 2025eko irailean euskaraz arnasteko txoko berri bati. Laba proiektuaren lokalaren paretaren beste aldean, behinola Iñaki Amunarrizen bitxi-denda zenak, bide eman dio Irauli egitasmoari. Bertan, Iruñerriko euskal harreman sarea zabaltzen eta trinkotzen dabiltza aisialdiaren bitartez, eta dagoeneko espazioa euskararen gotorleku bilakatu dute. Egitasmoaren sortzaileetakoa den Erkuden de Andresek kontatu dizkigu nondik norakoak.

Arrakala esanguratsua Nafarroako PAIn: zortzi ikastetxek utzi dute jada ingeleseko programa

2026-03-06

Sarrigurengo Joakin Lizarraga, Tafallako Marqués de la Real Defensa, Erriberriko Principe de Viana eta Iruñeko Buztintxuri ikastetxeei PAI Ingelesa Ikasteko Programatik ateratzea onartu die Nafarroako Hezkuntza Departamentuak; Sarrigureneko ikastetxea D eredukoa da osorik, eta beste hiruretan erabakiak D ereduko alorrei eragiten die.

Abian da Errigoraren kanpaina eta martxoaren 18a arte iraunen du

2026-02-26

Eskutik Eskura egiten dugu herria lelopean eman diote hasiera kanpainari ostegun honetan. Ohiko moduan saskiak erosteko aukera irekita dago. Horrez gain, kontsumitzaileek elikadura-sistemaren baitan duten eragina azpimarratzea dute antolatzaileek xede eta horretarako gogoeta kolektiboa bideratzeko ekimen bat eskainiko dute Euskal Herriko sei hiritan: Galdakao, Bilbo, Iruñea, Donapaleu, Amurrio eta Oiartzun.

Iñigo Otxoa (Sortzen): “Euskaraz esperientziak pilatzeari garrantzia eman nahi diogu”

2026-02-16

Sortzeneko kidearekin Euskararen Normalizazio Planaren baitan jorratu duten azken lan lerroaz aritu gara, hizkuntza transmisio eraginkor baterako familientzako orientazioa

Euskararen erabilera sustatzeko prozesu parte-hartzailea martxan da Iruñean

2026-02-12

Iruñean HIRIERAZ, mucho que hablar prozesuaren proposamen metodologikoaren aurkezpena egin dute Iruñean eta herritarrak parte hartzera deitu dituzte.

Corellako ikastetxe publikoetan euskarazko ereduei oztopoak jarri dizkietela salatu du guraso talde batek

2026-01-23

Matrikulazio epea irekita da Nafarroan eta ikasleak D ereduan matrikulatzeko kanpaina betean ari dira ikastetxe, elkarte eta instituzioak. Ez denak, ordea, oraindik ere bada jarrera oztopatzaile ugari, esate baterako Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuan edo Ciudad de Corella ikastetxean, herriko guraso talde batek salatu duenez.

Nafarroan seme-alabak euskarazko ereduetan matrikulatzeko deia egin diete gurasoei

2026-01-23

Nafarroako ikastetxeetako aurrematrikulazio epea gerturatzen ari dela eta, euskarazko ereduetan matrikulatzearen aldeko "Etorkizuna euskaraz hazi" kanpaina bateratua aurkeztu dute Nafarroako euskalgintzako eta hezkuntza eragile nagusiek, sindikatu euskaltzaleekin batera Hezkuntza Departamentuaren aurrean egindako agerraldian.

Euskaldun(berriak), erdaldunak eta belarrimotzok

2026-01-14

Badator Iruinkokoa, Iruñeko inauteri euskalduna eta bere libertimendua. Otsailaren 15ean ospatuko da aurten eta “euskaldunon bazkaria” iragarri da zabaldu berri den egitarauan.

Parte hartzaileok bazkarian izango gara eta gainerakoek sarrera erosi beharko dute, etorri nahi izatekotan. “Nori bidaliko diot afixa polit hau?”, pentsatu dut. Zuzenean, bi lagun etorri zaizkit burura: Ella eta Harry.

Britainiarrak dira eta Iruñera iritsi berriak zirelarik, iazko... [+]

Chivite ez da gure tribuaren laguna

2026-01-10

Nafarroako lehendakari María Chivite elkarrizketatu dute Tribuaren berbak saioan. Gezurra esanez hasi da: “El euskera estará donde quieran los navarros y navarras, pero basado en la voluntariedad… Cualquier navarro/a podrá estudiar en euskera, en cualquier lugar de Navarra”, Nafarroako Erriberan ez baitago edonon euskaraz ikasteko aukera, eta Chiviteren gobernuak trabak besterik ez baitizkie jartzen euskaraz ikasi nahi dutenei, Gimeno sailburua zigor. Bestalde,... [+]

Nafarroan, mendi bazterretik itsasora bota gaituzte

2025-12-17

Orain aste batzuk irakurri nion Zuzeun Nafarroan ELAko koordinatzaile den Imanol Pascual Arizi honako titulua eman zion artikulua: 10 urte UPN gabe, gauzatu gabeko aldaketa.

Titulutik hasita, kritika bidezkoa egin die gobernuan izan edo sostengatu duten alderdiei, baina oso errealista ez den aipu bat egiten du: euskara ez da normalizatu.

Euskara normalizatu? UPNren gobernuaren garaian normalizatu gabe egon izan bada, azken hamar urte hauetan esan beharra dago normalizatu direnak... [+]

CCOO-k ez du beti irabazten: Profil elebiduna Iruñeko Udalean

2025-12-17

Abenduaren 27an euskaltzaletasuna indartzeko deia, euskara Nafarroa osoan ofiziala izan dadin

2025-12-16

Gogoa pauso pausoa bide

2025-11-07

Gogoa pauso, pausoa bide dokumentalak Bortzirietan 1970-1990 bitartean euskara biziberritzeko prozesua nolakoa izan zen kontatzen du. Ikus-entzunezkoak bi hamarkada horietan hizkuntza biziberritzeko egitasmo ezberdinetan, hala nola, euskal kultura suspertzen, ikastolak sortzen, eskola publikoetan D eredua sustatzen, bertsolaritza berpizten, helduentzako gau eskolak eta euskaltegiak sortzen, euskarazko tokiko komunikabideak abian jartzen… aritutako 20 eragile eta ekintzaile hauen... [+]

Ager Vasconumetik Errigorara

2025-11-07

Erribera, 37 herri, 122.000 biztanle. Pirinioetako ibaiek eta elurrak ureztatutako lur emankorra; lur laua, armada guztiek erabil dezaketena. Ergo, konkistatzaileentzako gozokia. Erromatarrek Ager Vasconum deitu zioten eta, Prudentzioren arabera, Ebro ibaia "euskal ibaia" zen. Gero, godoak eta musulmanak finkatu ziren. Berandu sartu zen Erresuman, eta Nafarroako gainerako lurraldeekin zituen desberdintasun handiei esker, literaturazaleek ahalegina egin dute beti beren berezitasuna Euskal Herri osoan txertatzeko.

“Gure hiria kultur grabitate gune bihurtzea du helburu Iruñaldia jaialdiak”

2025-11-07

Azaroaren 9tik 15era zortzi diziplinetako hamaika ikuskizun gozatuko ditugu Iruñeko hainbat txokotan.

Euskarazko eskaintzak gora eginda, eskaria ere nabarmen emendatu da beste behin Iruñeko haur eskoletan

2025-10-14

Iruñeko haur eskoletako aurtengo aurrematrikulazioetan euskarazko eskaintza handiagoa izan da eta eskariak gora egin du. Iaz eskari osoaren %19,18 izan bazen euskarazkoa, aurten %25,16 izan da. Adibide argigarria da Mendebaldea auzoan gertatutakoa: iaz ez zuten euskarazko aukerarik eman eta eskaririk ez zen izan. Aurten eskaini egin dute eta eskarien %42,41 euskarazko haur eskolarako izan da.

Osasunbidean atzerriko hizkuntzak ezin direla euskararen gainetik egon ebatzi dute Nafarroako Auzitegian

2025-10-09

Nafarroako Administrazio Publikoetako lanpostuak arautzen dituen 97/2024 Foru Dekretuaren bi artikulu utzi ditu bertan behera Nafarroako Auzitegi Gorenak. Argudiatu denez, euskararen balorazioari muga jartzen zioten, eta ingelesaren, frantsesaren eta alemanaren balorazioei ez.

Irauli: euskarazko jarduerak eta zerbitzuak eskaintzen dituen proiektu berria Iruñean

2025-09-30

'Hiri Buruzagia loratzen. Loratu ala hil' lelopean sortu da Irauli proiektu berria, euskarazko kalitatezko jarduerak eta zerbitzuak eskaini nahi dituena; hizkuntzaren indarberritzean oinarrituta.

Yasmine Khris (Ongi etorri Iruñera): “Elkar ezagutzaren bidez euskal-kultura zabaltzea da gure helburua”

2025-09-24

"Ongi etorri Iruñera" zikloa bueltan da. Urriaren 30ean hasiko da migrante eta errefuxiatuekin euskarara hurbiltzeko topaketen bigarren edizioa eta izena emateko epea irekia dago.

Aldi baterako kontratazioetan, profil elebidunik ez Osasunbidean

2025-09-16

Bideoa: Labaren irekiera festa ospatu dute Iruñean

2025-09-08

Labaren itzulera ospatzeko festa antolatu dute egun osoan zehar. Broken Brothers Brass Band-en kalejirak Alde Zaharreko kaleak zeharkatu ditu Estafetaraino, ondoren lehiotik kantua izan da Amets Aranguren, Julen Goldarazena Flako, Idoia Tapia eta Oier Zuñigaren eskutik; eta inagurazio ekitaldiaren ostean, DJ Barbarie, bazkaria, Denboraren kapsula eta Drag showa izanen da Haizemin eta Posidonia Oceanicaren eskutik. Gauean afaltzekoa eta bukatzeko, DJ Zuribostnerisei

Ikasle nafarren %30ak ikasiko du aurten euskarazko D ereduan

2025-09-05

Hiru urte bete dituzten 1.404 ikasle berri matrikulatu dituzte D edo B ereduetan, Nafarroan. Adin guztiak kontuan hartuz, 27.334 ikaslek ikasiko dute euskaraz. Matrikulen 67,8% ikastetxe publikoen sarean izan da.

Corellako eskolan D eredua ukatu dute, arrazoirik eman gabe

2025-09-02

Nafarroako Gobernuak eskaera egin duten familiei iradoki die "datorren ikasturteari begira" abiatu dezaketela tramitazioa.

Labak astelehenean ireki ditu ateak, eta larunbatean eginen da Irekiera Festa

2025-09-01

Eraberrituta dator Laba. Egoitza handiagoak ostalaritza eskaintza zein kultur ekitaldiak baldintza hobeagoetan ematea ahalbidetuko du.

“Bidegabea da euskara lanpostu publikoetan ez baloratzea”

2025-06-13

Euskararen Defentsarako Sareak elkarretaratzea egin du Nafarroako Parlamentuaren aurrean ostegunean, aldarrikatzeko lanpostu publikoetan hizkuntzak baloratzen badira, euskara baloratzen ez den lanposturik ez litzatekeela egon behar. Eta beraz, Nafarroako Gobernuak egindako merezimenduen dekretua aldatzeko eskatu dute.

Faltzesen euskarazko eredua eskatu dute eta Nafarroako Gobernuak ezetza eman du

2025-06-02

Hamaika familiak egin dute ikastetxe publikoan D eredura pasatzeko eskaera. Zentroak baiezkoa eman du, baita Udalak ere, baina errefusatu egin du Nafarroako Gobernuak "espazio falta" argudiatuta.

Euskaraldiak Artazu herritik dakarkigun harribitxia

2025-05-30

Sarean jarri dute "Belarribizi eta Ahoprest" laburmetraia, joan den igandean itxi zen 2025eko Euskaraldiaren aitzakiarekin Oskar Alegria zinegileak Artazu herrian udaberri honetan filmatu duen lana. Belarriprest eta ahobizi kontzeptuen gaineko berrirakurketa bat, eta askoz gehiago, herri baten, bertako biztanleen eta haien hizkuntzaren erretratu hunkigarri bat.

Nafarroako D-PAI ereduan bideratu nahi diren aldaketak euskararen kaltetan doazela gaitzetsi du guraso talde batek

2025-05-22

Erriberri, Tafalla, Gares, Sarriguren, Buztintxuri eta Noaingo ikastetxe publikoetako D-PAI ereduko guraso talde bat Nafarroako Hezkuntza batzordean egon da, 57/2024 foru aginduari jarraikiz, Hezkuntza Departamentuak bideratu nahi dituen aldaketak deitoratzeko. Euskarazko orduak ez murrizteko eskatu diote Hezkuntza Departamenduari.

Erriberako Euskararen Eguna, lehenengo aldia arrakasta handiz

2025-05-21

Larunbatean Arguedasen ospatu zen Erriberako Euskararen Egunaren lehen edizioa. Kultura, auzolana eta festa uztartu ziren euskararen inguruan eskualdeko herriak batu zituen jardunaldi honetan.

"Batzuek ez gaituzte hemen nahi, baina bagaude"

2025-04-16

Maiatzaren 17an Erriberako lehenengo Euskararen Eguna eginen da Arguedasen, sortu berri den eta eskualdeko hamaika elkarte eta eragile biltzen dituen Erriberan Euskaraz sareak antolatuta

Euskarazko hezkuntzaren alde, ingeleseko saio gehiagorik ez

2025-04-15

Gure hizkuntzaren aurkako beste eraso bat jasan behar izan dugu Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuaren eskutik; PAI programan euskararen aurkako aldaketa bat egitera behartu gaituzte. Azken urteotan, legeak hala aginduta, D ereduko ikastetxe berriek PAI programa sartu behar izan dute, eta astean gutxienez sei ordu eman behar izan dituzte ingelesez. Baina, orain, arau aldaketaren ondorioz, gutxieneko hori zazpi ordura igo dute. Gainera, zehaztu dute ordubeteko igoera horrekin zientzien... [+]

Maiatzaren 10ean Sorionekuak ekimenak zubi eta ate zeharkatuko ditu euskara nafar guztiona dela aldarrikatzeko

2025-04-11

Goizez Nafarroako zubirik esanguratsuenak jendez beteko ditu Sorionekuak dinamikak. Arratsalderako mobilizazio herritarra deitu dute Iruñeko Kostarapea parketik Alde Zaharreko Takonera parkeraino.

Ingeles ordu gehiagorik ez dute nahi

2025-04-10

Sarriguren, Tafalla, Noain, Buztintxuri eta Gares herrietako D-PAI ereduko ikastetxeetako familiak kalera aterako dira Hezkuntza Departamentuak foru lege bidez ingeleseko orduak handitu nahi dituela salatzera. Euskarazko murgiltze ereduaren kontrako erabakia dela iruditzen zaie eta atzera egiteko eskatuko diote. Atzo, Tafallako eta Erriberriko ikastetxeek elkarretaratzeak egin zituzten ikastetxe aurrean.

“Euskara gero eta gehiago entzuten da eskualdean, bereziki gazteen artean”

2025-04-07

Aurtengo Lokizaldeako Euskararen Eguna Murieta herrian ospatu dute, larunbatean, goizean hasi eta ordu txikiak handitu arte. Zita garrantzitsua eta gozagarria da Nafarroako Lizarra ondoko eskualdeko euskaltzaleentzako.

Nafarroako biztanle gehienak, %63, euskara sustatzearen aldekoak edo oso aldekoak direla ondorioztatu du ikerketa lan batek

2025-04-02

Nafarroako biztanle gehienak (% 63) "euskara sustatzearen aldekoak edo oso aldekoak" dira, eta %17 baino ez daude aurka, Xabier Erizek eta Carlos Vilchesek Eusko Ikaskuntzaren eta Nafarroako Gobernuko Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako eta Euskarako departamentuaren arteko hitzarmenaren esparruan egindako ikerketa baten arabera. Hori da Foru Komunitateko errealitate soziolinguistikoa eta euskararen sustapenaren inguruan herritarren artean oihartzun handiena duten balioak hobeto ezagutzera bideratutako ikerketaren ondorio nagusia.

Euskararen aldeko sareak ehuntzeko Erriberan Euskaraz ekimena sortu dute Nafarroa hegoaldean

2025-03-24

Prentsaurrekoan, maiatzaren 17an ospatuko duten Erriberako Euskararen Egunaren inguruko argibideak eman dituzte. Ume, gazte zein helduentzat zuzendua izango da. Ekimena, Erriberan egiten diren ekimenetan indarrak biltzeko eta euskararen normalizazioaren alde saretzeko sortu da.

"D eredua bultzatzen eta ikastolen nortasuna zabaltzen ahaleginduko naiz"

2025-03-21

Nafarroako Ikastolen Elkarteak lehendakari berria du. Oier Sanjurjok hartu dio lekukoa Elena Zabaleta Andresenari. Beste zazpi kide izanen ditu alboan Sanjurjok.

Biziprest

2024-10-11

Familiak edo eskolak bezala, bizilekuak baldintza dezake Nafarroako euskaldunen biografia linguistikoa. Euskaraldiaren testuinguruan 2020. urtean grabatutako dokumental honetan Tuterako Mirenen, Berako Iñakiren, Iruñeko Iñigoren eta Frantzian jaiotako Yasmineren bizipenak entzun daitezke, baita euskarak haiengan duen garrantziaz eta euskaraz bizitzeko egunero berresten duten erabakiaz hausnartutakoa ere.

Zuzendaria: Iñaki Alforja Sagone
Protagonistak: Miren... [+]

Jarrera baikorrak areagotzearen beharra

2024-07-24

Euskaltzaleen Topaguneko kideek euskara sustatzeko jarreren inguruko datu kezkagarriak hauteman dituzte. Hori dela eta, Gero eta aldeko gehiago gizartean ikerketaren bidez, herritarrak euskarara hurbiltzeko estrategia berriak landu dituzte. Horretaz mintzatu dira, apirilean, Iruñean egindako Gero eta aldeko gehiago Nafarroan izeneko jardunaldietan.

Nafarroako Erdialdean euskara sustatzeko egindako esfortzuari omenaldi herrikoia Tafallan

2024-05-12

Nafarroako Erdialdeko Euskal Jaia ospatu zen larunbatean Tafallan, Agerraldiak antolaturik. Hamarkadetan euskara eta euskal kultura sustatzeko egindako lana aitortu eta etorkizunean bide berdinean jarraitzeko desirarekin ehunka lagun bildu ziren jai giro apartan.

Ihesak

2024-01-17

EAEn ez dakit. Nafarroan bat etorri ohi dira izena eta izana. Erran nahi baita, grazia euskarazkoa duen gaztearekin euskaraz egin ahal izateko zenbaki franko ditugu estres linguistikoaren loterian. Gisa berean, euskal izena duen heldua gutienez ere euskaltzale gertatzeko aukerak biderkatzen dizkigu zoriak. Erlazioa ez da, dena dela, matematikoa.

Xuriñe Peñas Eguesibarko alkatea aski famatu da azken asteetan bere udalaren osoko bilkura batean egindako adierazpenengatik... [+]

Euskararen ofizialtasuna aldarrikatu dute Vascuenceren Legearen urteurrenean

2023-12-15

Euskalgintzaren Kontseiluak deituta, Nafarroako Parlamentuaren aurrean elkartu dira dozenaka eragile sozial eta sindikal, 1986ko Euskararen Legeak ezarritako zonifikazioa salatu eta ofizialtasuna eskatzeko.

“Euskara abertzaleen proiektu nazionaletik askatu behar dugu”

2023-10-25

Eusko Ikaskuntzak aurten kaleratu du Aniztasuna eta bizikidetza Nafarroan. Euskara eta nazio identitateak ikerketa lana. Amaia Nausia –Eusko Ikaskuntzako proiektu arduraduna–, Julen Zabalo eta Txoli Mateosek egindakoa da. Azken lau urteetan Nafarroa osoan molde ugaritan egindako 206 elkarrizketetan oinarritzen da lana eta egileek azpimarratu dute nafarrek kultura demokratikoan sakondu behar dutela, bizikidetzan eta aniztasunean aurrera egiteko. Espainiar eta euskal identitateen arteko talkan harrapatuta ikusten dute euskara, eta alderdiek borroka politikotik askatu beharko luketela iritzi diote. Elkarrizketa honetan batez ere euskararen alorrari heldu diogu. Lanak sortu du ika-mikarik, prentsako hainbat artikulutan ikusi den gisan.

Euskara nafar guztiona dela eta etorkizun oparoa merezi duela aldarrikatu dute Iruñean milaka lagunek

2023-06-12

Egun osoko egitaraua eskaini du larunbatean Iruñean Sorionekuak ekimenak, euskara nafar guztiona dela ospatzeko. Urrats bat aurrera emateko garaia dela adierazi dute, eskubide-berdintasunaren bidean. "Ezin da ulertu, ezin da onartu, ezin da gozatu euskararik gabeko Nafarroa", esan dute egunari amaiera eman dion manifestazioaren bukaerako ekitaldian.

Ekainaren 10ean jaia eta euskara uztartzeko deia egin du Sorionekuak ekimenak

2023-06-05

Euskararen etorkizunari "ongi etorri erraldoia" emateko asmoz, ekainaren 10eko hitzordu "ahaztezina" prestatzen dabiltza buru belarri Sorionekuak ekimenaren kideak. Goizean zehar izango dira, haur eta gaztei zuzendutako tailerrak, puzgarriak, jolasak, erraldoiak eta dantza ikuskizuna. Ondoren DJ Bermuta, Gora bihotzak ikuskizuna, kantuz eta txaranga. Eta bazkari herrikoia eta gero, eguneko ekimen nagusia, arratsaldeko 17:30tan Antoniutti parketik abiatuko den manifestazioa. ... [+]

Euskara nafar guztien ondarea dela eta etorkizun oparoa izanen duela aldarrikatuko dute Iruñean

2023-05-10

Ekainaren 10a egun berezia izanen da euskararen aldeko borrokan. Nafartar guztien ondarea den euskararen etorkizunaren festa ospatu nahi du Sorionekuak ekimenak Iruñean. Irulegiko eskuaren aurkikuntza eta gero, hizkuntzaren historia luzea gogoratzeaz gain, "etorkizun oparoa" ere izango dutela zabalduko dute lau haizetara manifestazioan.

Nafarroako Ager eremuan euskara sustatzeko urrats berriak finkatu dituzte Azkoienen

2022-11-07

Agerraldiak antolaturik, Ager Topaketak burutu dira asteburu honetan Azkoienen. Agerraldia Nafarroako erdialdean eta hegoaldean euskararen erabilera sustatzeko egiten ari den lanari buruz hausnartu, esperientziak trukatu eta erronka berriak ezarri dituzte.

Hezkuntzan ere euskarak hamaika oztopo

2022-10-26

Nafarroa osoan euskara ofiziala izan dadin hamaika ekimen antolatzen ari direla kontatu dizuegu erreportaje honetan. Bada, hezkuntzari dagokionez ere, zonifikazioari aurre egiteko zenbait modu dituzte; oztopo adina indar dute euskaltzaleek. Jarraian bi adibide: batetik, Tafallako Ikastolak mende erdia darama haurrak euskaraz hezten, eta han ospatu dute 2022ko Nafarroa Oinez festa; bestetik, Larragako eskola publikoko gurasoak mobilizatzen ari dira Nafarroako Gobernuak dagokien D eredua baimendu diezaien.

Nafarroa hegoaldetik sortu da euskararen aldeko bultzada berria

2022-10-26

Euskararen Foru Legeak nafarrak diskriminatzen ditu, eta hizkuntza eskubideak esleitzen zaizkie bizi diren eremuaren arabera. Bada, duela urte batzuk ereiten hasi ziren hamaika ekimen zonifikazioari aurre egiteko, eta udazken honetan inoiz baino indartsuago hasi dira euskarari puzka. Hordago, Errigora eta Agerraldiko kideekin hitz egin dugu euskararen aldeko uzta berriaz.

Ehunka lagunek zonifikazioari hordagoa bota eta euskara eskubide osoz aldarrikatu dute Tuteran

2022-10-24

Hordago ekimenaren deialdiari jarraituz, Nafarroa osotik etorritako ehunka lagun elkartu dira Tuteran herritarrei ezarritako euskararen zonifikazioa salatzeko eta euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatzeko. Goizean, Errigorak martxan jarri du euskara sustatzeko kanpaina berri bat "Bat egiteko garaia da" lelopean.

Nafarroa Erdialdeko eta Hegoaldeko euskaltzaleen topaketak egingo dituzte Azkoienen

2022-09-15

Nafarroako Agerreko euskaldun eta euskaltzaleek bat egiteko topaketak antolatu ditu Agerraldia ekimenak azaroaren 5ean Azkoienen. Helburua da Nafarroako Hegoaldean euskarak dituen erronkak lortzeko bidea marraztea, beharrak, gaitasunak eta aukerak identifikatuz.

“Euskaraz bizitzea momentu oro harresi baten kontra jotzea da”

2022-06-14

Euskararen borrokara lotu nahi den belaunaldi berriko kide da Beñat Jusue (Tutera, 1998). Orain aste batzuk Donostian egin zen Euskara Aurrera! manifestazioko deitzaileetako bat izan zen Gazte Euskaltzaleen Sareko partaide ere bada. Pozik mintzo da mobilizazio hartaz, “bazterrak nahastu” eta “euskararen aldeko borroka ulertzeko perspektiba zabaldu” zituelakoan. Perspektiba zabalago horrekin ari da azken urteetan Tuteran martxan jarri diren egitasmo ezberdin batzuen jiran ere, euskara eremu ezberdinetan eragiteko tresnatzat hartuta.

“Hizkuntza baino gauza politizatuagorik gutxi”

2022-04-05

1971-72 ikasturtean sortu zen Iruñeko Arturo Campion euskaltegia, ordura arte han-hemenka euskara eskolak ematen ari ziren hainbat taldek bat egin zutenean. Konpainia karrikan pisu bat hartuta, egoitza finkoa zuen Euskal Herriko lehenetariko euskaltegia izan zen. 1978an lekualdatu ziren oraingo lokaletara, Comedias kalera. Bertan hartu gaitu Sagrario Alemanek (Etxaleku, 1952), 35 urtez zuzendaria izandakoak, euskaltegiaren 50. urteurrenean. Bertatik begiratu dio, 50 urtez, berreuskalduntze prozesuari.

Mintza gaitezen hizkuntza zapalkuntzaz

2022-03-22

Beldurra esan nahi du grezierazko φόβος edo fobos hitzak. Hitz konposatuetan erabiltzean, ordea, izu zehatzak izendatzeaz gain –araknofobia, adibidez–, gai edo pertsona multzo batekiko gorroto edo herraz mintzatzeko baliatzen da –adibidez, homofobia–. Larrun honetan hizkuntza zapalkuntzaren esparrura ekarriko dugu definizioa eta euskararen normalizazioarekiko aurkakotasuna aztertuko dugu.

IKA, 50 urte: euskara ikasi eta aritu

2022-03-10

IKAren Iruñeko Arturo Campion euskaltegiak 50 urte bete ditu aurten, eta ospakizunez beteriko egitaraua osatu zuten otsaila bukaeran. Iker Mundiñano IKAko irakaslearekin mintzatu gara egindako ibilbideaz eta euskarak gaur egun Nafarroan duen egoeraz.

"Euskarak Nafarroan ez du lanpostu duin bat lortzeko balio, baina bai underground gauzak sortzeko"

2022-02-25

Musika beltza maite du betidanik Broken Brothers Brass Bandeko gidariak. Azken urte hauetan sutsuki ari da uztarketa lanetan: alde batetik musika eta komunitatea eta, bestetik, musika inprobisatua eta Euskal Herriko musikaren sustraiak. Plazaratu berri duten bosgarren diskoa duela urtebete grabatu zuten, eta bertan parte hartzen dute Iruñerriko oraingo musika loraldiko talde garrantzitsuenek.

Erdara txarra da, tira, bueno, ez dakit...

2022-02-16

Gurasoek ez zekitenez, nik ez nuen euskara etxean jaso. Baina gure familiaren historian euskarak beste katebegi bat gehiago galtzerik nahi ez zutelako, ikastolara eraman ninduten, eta grina biziz saiatu ziren hizkuntzaren hazia nire baitan sakon ereiten. Kontua da ez nuela euskararekin kontakturik izan hiru bat urterekin ikastolan hasi nintzen arte, baina hala ere, harrigarriki azkar, aise, eta ongi ikasi omen nuen, garaian maisu-maistra izandakoek kontatu didatenez. Nonbait, erraietan... [+]

Iruñerriko gurasoek haurren eredu izan nahi dute

2021-10-15

Iruñerrian 'Parkean euskaraz' egitasmoa abian da. Heldu eta haur euskaldunak astero biltzen dira auzoan edo herrian elkarrekin euskaraz hitz egiteko. Helburua haurrek haien artean euskaraz egitea da eta horretarako guraso, senide edo lagun helduak eredu izatea da oinarria.

Beste erupzioa

2021-10-11

Agerraldia: lehen pausuen kronika

2021-10-07

Zer da Agerraldia? Nondik dator? Zer lortu nahi du? Nola egingo du? Nafarroa hegoalde eta erdialdean euskarari hauspo berri bat ematera etorri den egitasmoaren lehen urratsak azaltzen saiatu gara bideo honetan.

Calle kalea

2021-08-01

Iruñean barrena fotografo, hizkuntza eskubideak aldarrikatzeko

2021-06-30

‘D+’ eredua = etxean + hezkuntzan + aisian

2021-06-15

D eredua, Nafarroako ikastetxeetan behintzat, bizikidetza faltsu eta tranpati baten izenean, ereduak nahasten hasi direnetik (Eredu mistoen sustapena: 2019-2023ko Programa Akordioa, 3.1 apartatua, 32. puntua), eta ingelesari ordu gehiago eta lehenagotik (PAI) ematen diotenetik, “D-“ eredua bilakatzen ari da. “D-“ ereduarekin, hau da, murgiltzearen oztopatzearekin eta euskararen disoluzioarekin, D ereduarekin lortzen ziren helburuak ere ez lortzeko arriskua daukagu... [+]

Suiziden plaza

2021-06-14

Haurren 2021-22ko ikasturterako matrikulazioa gauzatu berri da Nafarroan. Lerro hauek idatzi orduko daturik ez dugu sare publikoan zer gertatu den jakiteko. NIEko ikastoletan, beherakada nabarmena izan da, areago Iruñerriako ikastola handietan.

Ez da kontu berria.

Zenbait hamarkadatan, Nafarroako euskaltzaleen kontsolamendurako balio izan dute ikastetxeetako matrikulazioaren emaitzek. UPNk eta PSNk alor guztietan hesitu nahi izaten gintuzten, baina bederen, urtez urte goiti egiten... [+]

"40 urtean erakutsi dugu euskaraz bizi daitekeela hemen"

2021-04-30

Xorroxin Irratia Nafarroako euskarazko irratirik beteranoena da. 1981ean Erratzuko eskolan okupatutako areto batetik zenbait gaztek lehen saioa aireratu zuten eta egun Baztan, Bortziriak, Malerreka, Urdazubi eta Zugarramurdi eskualdean aditzen da. 40 urte uhinetan eta horietarik ia 30 daramatza mikroaren aitzinean Apezetxeak.

"Esperientziarena da euskal kulturak irabazteko duen bataila"

2020-09-16

Kazetaritzaren eremua atzean utzita, Nafarroako Gobenuko Hezkuntza Departamentuan ari da azken urteetan Alberto Barandiaran (Altsasu, 1964). Dena den, euskal kulturarekiko engaiamenduari eutsi dio lanbide berrian ere, eta transmisioaren alorrera bideratzen ditu ahaleginak. Zeregin horretan, Musikariak Ikastetxeetan programa lantzen aritu da azken ikasturteetan, beste hainbatekin batera. Orain, irakasgai berri bat abiatuko dute, euskal kultura ezagutarazi, eta batez ere, ikasleak horren bueltan sortzera bultzatzeko.

Herri haur eskolarik ez da izango, denentzako euskarazko plazarik ere ez

2020-09-09

Hasi berria da ikasturtea, baita Iruñeko haur eskoletan ere. Udal gobernuak euskarazko ereduan murrizketak iragarri eta herritarrek kolektiboki erantzun bazuten ere, aurten herri haur eskolarik ez da izango hiri buruzagian, antolakuntza eta finantzaketa arazoak tarteko. Eskaintza murritzera egokitu beharrean izan dira haurrak.

"Nahikoa da ume bakar baten eskaera, hari euskarazko plaza emateko"

2020-07-15

Sistema publikoak euskarazko plazarik gabe utzitako familiei zerbitzua emateko, ikasturte berriarekin batera jarriko da martxan Iruñeko herri haur eskola, Berriozargo lokal batean. Erakundeei egindako eskaerek ez dute erantzunik jaso, eta ondorioz, aukera hori lehenetsi dute HE Gurasoak plataformakoek. Hiltzeko jaio nahi dute ordea, helburua sistema publikora lehenbailehen bueltatzea baita. Iruñeko Udalak hiriko haur eskoletako euskarazko plazetan egindako murrizketa dago auziaren abiapuntuan.

Plaza publikoak ukatuta, herri eskola sortuko dute

2020-05-27

Haur Eskolen matrikulazio epea hasita, HE Gurasoak plataformari azken bultzada falta zaio Iruñeko Udalak euskarazko plazetan egin duen %70eko murrizketa ordezkatu ahal izateko. Herri ekimeneko eskola bideratzeko gurasoen babesa badute, finantzaketa eta egoitza lortzeko ari dira orain lanean. Herri eskola, eredu publikoaren epe laburreko alternatibatzat du plataformak.

Euskaraz ikasteko eskubidea aldarri

2020-03-05

Manifestazioa egin zuten otsailaren 29an. Mendigorrian D ereduko lerroa ireki nahi eta ezezkoa jaso duten gurasoek eta Iruñean euskarazko bi haur eskola gutxiagorekin geratuko diren gurasoek bat egin zuten egoera salatzeko eta haserrea agertzeko. Ez daude prest euskaraz ikasteko duten eskubideetan atzera egiteko.

Bi eskola nahikoa direla erabaki du alkateak

2020-02-12

Afera “normalizatu” du Enrique Maya alkateak, bere ustez. Euskarazko eskaintza handiegia zela zioen eta bere parametroen arabera ezarri du: etorkizunean, udalak kudeatzean dituen hamaika haur eskoletatik bira jaitsiko da euskarazko zentro kopurua, orain arte zenaren erdira. Tristuraz eta kezkaz, ehunka familia bildu ziren otsailaren 1ean, Iruñeko Udaletxe plazan eginiko elkarretaratzean, eta hizkuntza eta hezkuntza eskubideak errespetatzea aldarrikatu zuten.

Langa bat gehiago

2020-02-05

Kalkulua zehatza da. Iruñeko biztanleen %10,5 da euskalduna. Navarra Sumak gidatutako Iruñeko Udalak publizitate instituzionala lortzeko gutxienez audientzia osoaren %10 izatea exijitu die hedabideei. Euskarazko hedabideek publizitatea lortzeko hiriko biztanle euskaldunen %95,6 izan beharko lukete hartzaile. Ariketa zaila.

Lingua nafaforum

2019-11-25

Errigoraren eskutik sortu da Agerraldia taldea

2019-10-24

Talde sortu berriak Nafarroako erdialdean eta hegoaldean eragin nahi du. Errigora egitasmoaren harreman sarea eta diru iturria baliatuko ditu euskararen ezagutza, erabilera eta euskararen aldeko jarrerak bultzatzeko.

Pedalen indarraz euskara bultzatu

2019-10-08

Nafarroa Oinez antolatzeaz arduratu da aurten Tuterako Argia Ikastola, baina ez da prestatzen duen ekitaldi bakarra: urtero, Euskal Herri osoko ikasleak batzen ditu Bardeetako Bizikleta eta Orientazio Martxan. Bizikleta aitzakiatzat hartuta, elkar ezagutzea, euskara bultzatzea eta naturaz disfrutatzea dituzte xede, besteak beste.

Nafarroa today

2019-10-08

Daniel López: “UPNk ez du ikusi nahi hemen dagoena”

2019-04-10

Irakasle erretiratua, Beterri peñako kidea, Geroa Baiko militantea eta euskaltzale sutsua da Daniel López. Azken zortzi urteotan Tuterako Olentzero izan da. Hori aski ez eta inguruko herri eta ikastetxetan ere ikazkinaren papera egiten du pozarren. Laster izango duzue irakurgai Reyes Ilintxeta kazetariak egin dion elkarrizketa. Bitartean, hemen duzue aurrerapen txiki bat.

Iruñearen euskaltasunerainoko bidaia

2019-03-10

Zeruko Argiaren sorgunera itzuli ginen otsailaren 23an. Mundua, mendea, jendea, denak batu ziren Iruñean, ARGIAren mendeurrena ospatzeko antolatu genuen hiri buruzagiaren euskaltasunerainoko bidaian.

Badator kokoa!

2019-02-27

Zomorroa da kokoa, bakterioa, intsektua. Izaki inozo, zoro, ganoragabea. Arrotza den hori, desberdin den hori, zu ez zaren hori. Edo, nork begiratzen dizun, zu zeu ere izan zaitezkeena, akaso. Koko deitzen omen zieten Nafarroa iparraldeko ibarretako herritarrek hegoalderago zeudenei: Baztangoek Lantzekoei, Lantzekoek Odietakoei... Batzuek besteei, Kokoerrira heldu arte: Iruñera.

Xamarren 'Etxera bidean' liburua

2019-02-19

2019ko otsailaren 14an, Xamarrek Donapaleun aurkeztu zuen bere belaunaldiaren ibilbidea biltzen duen liburua: Etxera bidean. Nola belaunaldi akulturatuak, bere buruaz 'beste' egitera dedikatu dutenak, nerabe garaian deskubritu zuen bere muineko izatea gorderik eta estalirik atxiki zaion euskara eta euskal kultura dela. Aitzinera so den itzulera bidai bat.

Aldaketarako denbora amaitzen ari da

2018-10-17

Nafarroako aldaketaren gobernua legealdiaren azken txanpan sartu den honetan, euskalgintzako hamaika ahots urgentziazko oihua zabaltzen ari dira: denbora amaitzen ari da. Nafarroa eta nafarrak hiru mailatan zatitzen eta sailkatzen dituen Euskararen Lege baztertzailea bertan behera uzteko eta lege berria idazteko azken aukera du gobernu honek. Zonifikazioa gainditzeko “orain da momentua”, diote. Urriaren 27an manifestazioa deitu dute Iruñean.

Behingoz edo garaia da

2018-10-16

Erasoen aurrean, Erriberan elkar hartu dute

2018-07-11

Euskararen Aldeko Plataforma eratu dute Tuterako AEK-k, Argia Ikastolak, Beterri Peñak, Arrigarai Euskaltegiak, A ereduan irakasle lanetan ari direnek eta Tuteran Jai Gazte Mugimenduak. Plataformako kideek adierazitakoaren arabera, Nafarroan euskararen kontra etengabe egiten diren erasoen aurrean, aukera berriak proposatu nahi dituzte, hizkuntzak bere esparrua izan dezan: “Euskarari aitortza egin behar zaio, euskarak ofiziala izan behar du Nafarroa osoan”.

Karrikiri elkartea

2018-05-11

Duela 20 urte Iruñeko euskal komunitatea egituratu eta trinkotzeko asmoz sortu zen Karrikiri Elkartea eta Denda. Kultura globalizatu eta angloxajoia nagusi den mundu honetan alternatibak badirela aldarrikatzeko asmoz. Iruñeko Alternatiben Herriko kultura eta hizkuntzen bilgunea izango da ARRAGOA auzoan izango dira.

"Zer gutxiago, zure nazioko hizkuntza ulertzea baino?"

2018-05-02

Madrilgo akademiatik mintzo da Juan Carlos Moreno Cabrera (Madril, 1956), zer eta espainolismo linguistikoa deitzen duen horren gehiegikeriak salatzeko. Haatik, aho bizarrik gabe dihardu, sendo, hizkuntza txikiak babestuz, eta nagusiak ziztatuz. Nafarroako hizkuntza egoeraz aritzeko etorri da Iruñera. Eta ez da kalterako: ezin hobeki islatzen da Nafarroan berak teorizatutakoa.

Separatismorik ez!

2017-12-13

Wikipediaren definizioaren arabera gizarte-bazterketa da “pertsonek gizarte-ongizatea eta bizi-kalitatea eskuratzeko jasaten dituzten oztopo sozial, ekonomiko edo politikoen multzoa, gizartearen sisteman modu egokian ez integratzeagatik”. Nafarroan, hainbat dira definizio horren baitan sartzen diren marjinazio-egoerak, baina bada bat legez ezarrita dagoena, 1986tik: euskaldunon hizkuntza eskubideen zonifikazioa. Gizarte esklusioa gaitza bada, are eta okerragoa da diskriminazio hori... [+]

"Euskara Nafarroako historian funtsezkoa izan da, eta bada"

2017-11-08

Peio Monteano Sorbet historialari eta soziologo nafarrak ibilbide luzea du euskararen ikerketan. Oraingoan, frogatu du Aintzinarotik heldu zaizkigun dokumentuak gaztelaniazkoak izan arren, Nafarroan hitz egiten zen hizkuntza euskara zela. Dokumentu horiek izozmendiaren punta baino ez zirela, alegia. Navarrorum erakusketa antolatu du: balio handiko 36 pieza ikusgai jarri ditu, Nafarroako Artxiboan. “Kalte ordainketaren erakusketa” dela adierazi du.

...eta hauek ere bai

2017-09-21

2010eko maiatzaren 15ean “Nafarroan euskaraz bizitzeko eskubidea” aldarrikatzeko milaka euskaltzale batu ginen Iruñan. Nazkatuta, haserre, baina harro. Izan ere, Gobernuak 2001etik hizkuntza politika garbia ezarri zuen: euskaldunon ukazioa, ez ginen existitzen, beraz eskubiderik ez.

Irmo normalizazioaren bidean

2017-09-21

Gauza jakina da Nafarroako Euskararen Legeak hiru zatitan banatu zuela herrialdea, euskararen ofizialtasunari zegokionez: eremu elebiduna, zeinean euskararen lege-estatusa EAEkoaren parekoa zen; eremu mistoa, non herritarrek zenbait eskubide zituzten, tartean euskaraz ikastekoa, eta, azkenik, eremu erdalduna, inolako eskubide gabea.1986a zen.

Gizarte kohesioa eta kultur aberastasuna

2017-09-21

Rafael Yuste neurobiologo espainiar ospetsuari orain dela gutxi egindako elkarrizketa batean aditu nion esaten euskara ikasteko interesa piztu zitzaiola nahiz eta bera madrildarra izan eta Estatu Batuen eta Espainiaren artean bizi. Hona bere hitzak: “Zoragarria iruditzen zait, eta Espainiako nahiz Europako ikastetxe guztietan irakatsi beharko lukete.

Diskurtso handirik gabeko diskurtsoak

2017-09-21

Zer da diskurtso bat? Diskurtso bat eduki behar dugu, beti, edozein gairi buruz? Zergatik egiten ditugu diskurtsoak, eta zertarako?

Koldo Martinez eta Joxerra Olano aurrez aurre

2017-09-21

Nafarroan, aldaketaren indarrak Foru Gobernura iritsi zirenetik, euskara guda-zelai bihurtu du oposizioak; eta une zehatzetan burrunba handia sortu du nafar gizartean. Zein diskurtsorekin erantzuten dute halakoetan euskaldunek eta euskaltzaleek? Zein ideiatan oinarritzen dute euskararen normalizazio prozesua? Joxerra Olano eta Koldo Martinez jarri ditugu aurrez aurre ideia hauen hausnarrean. Euskararen esparruko pertsona esanguratsuen iritziak ere bildu ditugu.

Euskararen aldeko bultzada Tuterako jaietan

2017-07-26

Tuterako jai herrikoietan euskararen aldeko konpromisoa hartu dute Erriberan euskara indartzeko asmoz. Jai eremuan euskara indartzeko konpromisoa hartu eta, aurten, lehen aldiz txosna jarri dute. Topatuko Festtak saioko kideak han izan dira.

Eremu mistoa eta D eredua, erraldoi pausoak ofizialtasunerantz

2017-07-05

Nafarroako eremu ez-euskaldunetik mistora igarotzea eta herriko eskolan D eredua sartzea lortu dute Antzingo herritarrek. Ofizialtasuna dute helburu, baina emandako urratsekin euskaraz bizitzen uzten ez dieten mugak apurtzea espero dute. Aldaketak nola hezurmamituko dituzten azaldu digute.

Sakanan lau elkarrizketatik bakarra da euskaraz

2017-05-17

Soziolinguistika Klusterreko Asier Basurto Arrutik joan den udazkenean egindako Hizkuntza-Erabileraren Kale-Neurketaren emaitzak azaldu dizkigu.

"Nafarroan aldaketa euskararen egoeran ere eman behar da"

2017-04-07

Korrika igandean amaituko da Iruñean, eta euskararen aldeko lasterkak aukera paregabea ematen digu Nafarroan gure hizkuntzak duen egoera aztertzeko euskalgintzarekin. Horretarako, Xabi Gartzia (AEK), Zigor Etxaburu (Kontseilua) eta Sergio Iribarren (Sortzen) euskalgintzako kideekin bildu gara Nafarroako Gobernuak bi urte hauetan eman dituen urratsak aztertzeko.

Euskarazko haur eskolak bertan behera uzteko sententziari helegitea jarriko dio Iruñeko Udalak

2017-02-28

Donibane eta Printzearen Harresi haur eskoletan euskara eskaintzea ez dela udal eskumena esan du Iruñeko Administrazio Auzietarako 2. epaitegiak. Eskaintza bera ez dagoela arriskuan jakinarazi du baina Asiron alkateak.

Nafarroako euskararen plan estrategikoa

2017-01-27

2016-2019 eperako Euskararen Plan Estrategikoa onartu du Nafarroako Gobernuak. Egitasmoak zazpi ardatz ditu: erabilera soziala, hiztun berriak, zerbitzu publikoak, prestigioa eta erakargarritasuna, motor ekonomikoa, hizkuntza esparrua eta Euskarabidearen barne kudeaketa.

1991tik lehendabizikoz euskararen erabilpenak gora egin du Nafarroan

2017-01-24

Joera berria azaldu du Inkesta Soziolinguistikoak: herritarren %6,6 aritzen dira euskaraz gaztelaniaz adina edo gehiago: %51 eremu euskaldunean; %3, eremu mistoan.

Ametsak I (Errigora)

2016-10-25

Zergatik ez ditugu Tuteran gure haurrak euskaldunduko? Eta helduentzako euskarazko ikastaroren bat antolatuko bagenu Tafallan? Ederki legoke Cascanten euskaltzaleok biltzeko txoko bat izatea… Eta euskara eguna ospatuko bagenu Sartagudan? Orain hamarkada batzuk amets huts ziren haiek errealitate dira gaur.

Arraroa noski

2016-10-04

Nafarroa Oinezeko Txikiak Handi egitasmoan hizkuntza gutxituen handitasuna aldarrikatu nahi dute.1992.urtean Vianako ikastolak antolatu zuen Nafarroa Oinez festa, eta, urte horretan, aski ezaguna izan zen bere “Lingua Navarrorum” abestia. Orduan, herrialde ezberdinetako pertsonek parte hartu zuten beraien hizkuntzan abestuz (alemanez, ingelesez, arabieraz, japonieraz…). 24 urte geroago, abestiaren eta bideokliparen bertsio berria egin nahi izan dute, oraingo honetan,... [+]

Hartu, tenka, tira!

2016-07-01

2016ko Nafarroako ikastolen jai nagusia Vianan eta Lodosan ospatuko da. Hau da egun horretarako prestatu duten bideoklipa.

Barkos, bultza! Hemen duzu laguntza!

2016-06-08

Ekainak 4, Eman bidea euskarari manifestazioa Iruñeko kaleetan, Kontseiluak antolatuta. Duela urte batzuetako deiadarrak manifestazioetan: “Aski da!”, “Baztertzen gaituzue!”, “Ez dago eskubiderik!”. Larunbateko lelo errepikatua: “Barkos, bultza! Hemen duzu laguntza!”. Euskaltzaleek mezu argia dute aldaketaren gobernuarentzat: erasoen aurrean babestuko zaituztegu, baldin eta hizkuntza politikan neurri ausartagoak hartzen badituzue. Barkos, bultza!

Sostengua eta presioa Nafarroako Gobernuari

2016-05-31

Kontseiluak datorren larunbaterako Iruñean euskararen alde deitu duen manifestazioa berezia izango da, bere baitan dituelako uztartzeko errazak ez diren bi printzipio: presioa eta sostengua. Batetik, aldaketaren instituzioei erakutsi nahi die sostengua euskararen alorrean Cordovillako Brigadak egiten duen presioari eusteko; bestetik, adierazi nahi die ez dabiltzala behar beste egiten euskararen normalizazioan urratsak tinkoagoak izan daitezen, besteak beste alor... [+]

Aldaketa txikiak Nafarroako euskalgintzaren patriketan

2016-05-18

Aldaketaren Gobernuak gehiago egingo zuela uste zuten Nafarroako euskaltzaleek, diruari dagokionez behintzat nabarmen gehiago. Urrats garrantzitsuak egin direla ere ezin uka, esanguratsuena D eredua “eremu ez euskaldunera” zabaltzearena. Baina askoz gehiago behar da, hori adieraziko du euskalgintzak kalean ekainaren 4an.

Nork agintzen du Nafarroan?

2016-05-12

“Bada, aurkez zaitez hauteskundeetara!”. Miguel Sanzek 2011n Nafarroako Ahal Duguko Laura Perez idazkari nagusiari Espainiako egungo Erregearen aurrean jaurtitakoa buruan ibili dut egunotan: Eztabaidan jardun ondoren, esan nahi zion gauzak aldatzeko hori zela bidea, baina “bere gloria minutua” izan zuen herritarra gutxietsiz bota zuen esaldia, jardunean ohikoa zuen zakartasunez.

Herritar hura Nafarroako Gobernuaren hertzera iritsi da gaur egun eta bere... [+]

Hesi berri

2016-04-14

Bestela nahikoa arazo ez, eta euskararen hedapenari beste traba bat jartzera datoz. Oraingoan erruduna ez da Madril izango, Gasteiz baino: Heziberri dekretua onartuta, atzera egingo du euskararen irakaskuntzak Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE): etorkizun hurbilean, euskara gutxiegiko ikasleak orain baino gehiago izango dira.

Nafarroako iazko lege-aldaketa "txikiarekin" ez bezala, Kontseilurik ez dago. Eta legebiltzarkide ustez euskaltzaleak, jeltzale zein bilduak,... [+]

Nola eutsi euskaldun, 684 biztanle berri etorriko balira

2016-03-17

Baztango Udalak Aroztegiko proiektuaren Eragin Linguistikoaren Ebaluazioa egin du. Aroztegia Jauregia SM enpresak golf zelaia, hotela eta 228 etxebizitza egin nahi ditu 341 biztanle dituen Lekarozen. Proiektuak euskal hiztun komunitatean ondorio larriak izan ditzakeela aurreikusi du ebaluazioak.

Nafarroak euskaraz bizi nahi du

2015-07-07

Nafarroak euskaraz bizi nahi du izenburupean, Kontseiluko, AEK-ko eta IKAko ordezkariek osatutako mahai-ingurua Iruñeko Katakraken.

Aldaketaren Korrika

2015-03-26

Nafarroako AEK-k egindako bideoa: "Euskahalduntzeko garaia dugu Nafarroan, euskaraz bizi nahi dugulako, eta emanen den aldaketak euskaraz izan behar duelako. Apirilaren 25ean elkar ikusiko dugu, Anaitasunan."

Errigora: Nafar hegoaldeko uzta euskarari puzka

2014-10-29

Errigora ekimenaren proposamena 2014-2015 urteari begira.

Iruñerriko musikariak euskararen alde

2014-07-09

Iruñerrian musika euskaraz egitea doinu eta akorde errenkada bat jotzetik harago doa. Testinguru jakin batean euskaraz bizitzeko hautua dakar. Hautu horrek hamalau musika talde elkartu ditu, diskoa kaleratzeko egitasmoan. Helburua argia da: euskararen aldeko mugimenduari euren eremu naturaletik, musikatik, ekarpena egitea.

Iruñeko auzo guztietan haur eskolak euskaraz

2014-06-24

Iruñeko haur eskoletan zerbitzua euskaraz izateko, dozenaka lagunek udaletxearen aurrean egin duten ekimen deigarria.

Mediku euskalduna nahi dut

2014-03-19

Nafarroako Leitza eta Baztanen medikuarenean euskaraz artatua izateko eskubidea aldarrikatu dute bideo honen bitartez.

Egilea: Euskararen Kontseilua

D eredu publikoaren alde Nafarroan

2014-02-10

D eredu publikoaren aldeko zenbait herritarren arrazoiak bildu ditu bideo honetan Nafarroako Ikastetxeetako Zuzendaritzakideen Elkarteak. Bideo gehiago NIZEren youtube kontuan.

Lingua navarrorum = Naffarrera

2013-07-18

2013ko apirilean Josu Lavinek Algortan emandako hitzaldia.

Patxi Urrutia

2013-02-01

1945eko azaroaren 1ean, Saindu Guztien egunean, munduratu zen baztandar hau: “Amaiurren sortue eta hazie”. Apaiz ikasketak egin eta mundua ezagutzera abiatu zen. 27 urterekin Nafarroara itzultzea erabaki zuen mundua etxetik bertatik aldatzen hasteko. Hogei urtez Zizur Nagusiko Udalean zinegotzi izan da. Legebiltzarkide izateko hautatua izan zen ANV alderdiarekin, baina aulkian ez zen esertzera iritsi, formazioa legez kanpo utzi zutelako. Pamplonica lantegiko lan gatazka gogorrean... [+]

Koldo Martinez

2012-11-02

Koldo Martinez Urionabarrenetxea (Eskoriatza, 1953ko otsailaren 25a). Zainketa Intentsiboen Unitateko medikua da Nafarroako Ospitale-gunean. Horrez gain Espainiako Funtsezko eta Kliniko Alorreko Bioetika Elkarteko presidentea da; politikagintzan, Geroa Bai koalizioan, Zabaltzen independenteen taldeko burua; eta Euskara Kultur Elkargoko presidentea ere bada. Hiru aldiz presidentea, beraz. Abertzale eta kosmopolita, Oteizaren lagun eta bere pasioaren mireslea, etikaren banderaria.

Duintasun bideak

2012-10-12

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak egindako lan honetan Nafarroan euskaraz ikasteko dauden zailtasunak jaso dituzte, legean aldaketa proposatzearekin batera.

Lip Dub Uskararen Eguna 2012 Bidankoze

2012-05-22

Bideo hau Bidankozen grabatu da, 16. Uskararen Egunean. Mila esker modu batez edo bestez parte hartu duzuen guztioi, bereziki Betagarri taldeari. Ezta ilen Erronkarin Uskara!

Euskaraz bizi nahi dut!

2012-05-02

Euskaraz bizi nahi dut! kanpainaren barnean eta Iruñean 2012ko maiatzak 15ean egin zen manifestaziorako deia egiteko bideoa. Besarkadaz besarkada, euskaraz bizi nahi dugu.

Asisko Urmeneta

2012-02-02

Asiskorekin solasean aritzean, irudiak etengabe heltzen zaizkizu burura. Euskararen maitale gartsua, mingaina eskua bezain trebea du, irudimena borborka eta irri karkaila beti aireratzeko prest.

Irakurri elkarrizketa osoa aldizkariaren 2306. zenbakian

Nafarroako euskarazko hedabideak larri

2012-01-19

Urterik onenean Nafarroako Gobernuak 230.000 euroko diru-laguntza eman die. Aurten zero euro jasoko dute. Kolpea ez da izango neurri berekoa hedabide guztientzat, baina batzuk kinka larrian izango dira

Angel Aintziburu

2011-11-29

Data zehatzak bata bestearen atzean, bertso zaharrak, haurrentzako jostetak, pasadizo xelebreak, karlisten abenturak, Luzaideko olen gorabeherak, eiherak, kontrabandoa, bertso gehiago, pilotariak, mugak, Luzaideko xuka mintzaira, ilargiaren eragina, Ameriketarako migrazioa, beste kantu zahar bat, auzo eta etxeen izenak, Bordel bertsolaria, Manezaundi idazlea, karakotxak edo bolanteak… Gai batetik bestera eramaten gaitu Angelek kasik arnasarik hartu gabe. Angel Aintziburu, urre bete... [+]

Xabier Azanza, Euskarabideko zuzendaria

2009-01-21

Nafarroan euskarazko hedabideei zuzendutako diru laguntzek zeresana eman duten honetan, Xabier Azanza Euskarabideko zuzendariarekin mintzatu gara.