Ekologismoa https://www.argia.eus eu ARGIA Ekologismoa kanaleko albisteak Sat, 05 Sep 2026 16:44:41 +0200 Sat, 05 Sep 2026 16:44:41 +0200 Ekologismoa https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Etxabakoizko Udalez Gaindiko Plana eta Noaingo Intermodala: kirrinka egiten duten errailak]]> https://www.argia.eus/albistea/etxabakoizko-udalez-gaindiko-plana-eta-noaingo-intermodala-kirrinka-egiten-duten-errailak 2026-08-24 https://www.argia.eus/albistea/etxabakoizko-udalez-gaindiko-plana-eta-noaingo-intermodala-kirrinka-egiten-duten-errailak Beste behin ere "merkantzien garraioa eta Nafarroako garapen ekonomikoa bultzatzeko" Abiadura Handiko Trena Nafarroan ezartzeko beharra justifikatzen dutenen faltsutasuna agerian geratu da. Bi berrik egiaztatu dute hori. Uztailaren 21eko NAOn Etxabakoizko UGPSaren moldaketarako aldeko Ingurumen Adierazpena argitaratu zen. Eta egun horretan berean, Noaingo Terminal Intermodal berria inauguratu zuten.

Errailen kirrika urrutitik aditzen da. Alde batetik, aurrerapauso bat eman da... [+]

]]> <![CDATA[Pasaiako portuko sutearen ostean instituzioen “ekintza gabezia” salatu du Eguzki kolektibo ekologistak]]> https://www.argia.eus/albistea/pasaiako-portuko-sutearen-ostean-instituzioen-ekintza-gabezia-salatu-du-eguzki-kolektibo-ekologistak 2026-08-24 https://www.argia.eus/albistea/pasaiako-portuko-sutearen-ostean-instituzioen-ekintza-gabezia-salatu-du-eguzki-kolektibo-ekologistak Iragan ortziralean sutea izan zen Pasaiako (Gipuzkoa) portuan, txatarra biltzen duen enpresa batean. Suteak Lezoko (Gipuzkoa) eta inguruko herritarren kezka eragin zuen, eta neurriak hartzea eskatzeko elkarretaratzea egin zuten arratsaldean. Eguzki kolektibo ekologistak, berriz, agintariei eskatu die emisioak kontrolatzeko, eta gertakari berriak saihesteko irtenbide bat proposatzeko.

]]> <![CDATA[Sabino Ormazabal hil da, mugimendu ekologistako eta giza eskubideen aldeko ekintzaile historikoa]]> https://www.argia.eus/albistea/sabino-ormazabal-hil-da-militante-ekologista-eta-antimilitarista 2026-08-17 https://www.argia.eus/albistea/sabino-ormazabal-hil-da-militante-ekologista-eta-antimilitarista Astelehen goizean hil da Donostian Sabino Ormazabal Elola (1953). Militante ekologista eta antimilitarista, desobedientzia zibilaren eta indarkeria-ez aktiboaren bultzatzaile izan da bizitza osoan, baita horregatik espetxea sufritutakoa ere. Joxemi Zumalabe Fundazioko patronatuko kide, Bidea Helburu taldean eta Argituz giza eskubideen aldeko elkartean aritu da lanean, besteren artean. Egin eta Garan aritu zen kazetari lanetan, eta zenbait liburu eta dokumentalen egilea da, bakarka zein taldean.

]]> <![CDATA[Labrazako makrozentral eolikoaren obrak oztopatu dituzte ekintzaile ekologistek]]> https://www.argia.eus/albistea/labrazako-makrozentral-eolikoaren-obrak-oztopatu-dituzte-ekintzaile-ekologistek 2026-08-17 https://www.argia.eus/albistea/labrazako-makrozentral-eolikoaren-obrak-oztopatu-dituzte-ekintzaile-ekologistek Bi ekologista porlanezko bidoi batera kateatu dira eta Genevilla herriko (Lizarrako merindadea, Nafarroa) errepidea moztu dute ia lau orduz. Hala makrozentral eolikora bidean zen kamioia gelditu eta obra goiz osoan oztopatu dute.

]]> <![CDATA[Libanon natura defendatzen duten pertsonak erailtzen ari da Israel]]> https://www.argia.eus/albistea/libanoko-ekologistak 2026-08-12 https://www.argia.eus/albistea/libanoko-ekologistak Ingurumenaren defendatzaileak, fauna basatia erreskatatzen dutenak eta nekazariak beren bizitzekin ordaintzen ari dira, Israelek Libanoko hegoaldeari eraso egiten dion bitartean.

]]> <![CDATA[Ekologia zirkularra]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2973/ekologia-zirkularra 2026-07-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2973/ekologia-zirkularra <![CDATA["Gipuzkoako Aldundiak ez du basabizitza balioan jartzen, etekina atera behar zaionaren pentsamenduz kudeatzen du"]]> https://www.argia.eus/albistea/aldundiak-ez-du-basabizitza-balioan-jartzen-etekina-atera-behar-zaionaren-pentsamenduz-kudeatzen-du 2026-07-14 https://www.argia.eus/albistea/aldundiak-ez-du-basabizitza-balioan-jartzen-etekina-atera-behar-zaionaren-pentsamenduz-kudeatzen-du Edurne Huesa Otegik Aralar parke naturaleko patronatuan Landarlaneko kide gisa hartzen du parte eta Aitziber Sarobe Egigurenek Pagoeta parke naturaleko patronatuan Arkamuka ordezkatzen du. Biak dira Naturkon koordinakundeko kideak eta azken bi urteotan Naturkonek Gipuzkoako Aldundiarekin bilerak egin ditu, natur eremuen kudeaketa lantzeko. Baina Naturkonek iragarri berri du ibilbide hori eten egin duela, “eraginkorra ez delako”. Hori bai, praktikan gauzak aldatzeko bada, Aldundiarekin elkarlanerako atea beti zabalik duela nabarmendu du. Huesa eta Saroberekin elkartu gara Aiako Harria natur parkean, Gipuzkoan natur ondarea eta bioaniztasuna nola zaintzen diren ezagutzeko. Krisi ekologiko betean eta bioaniztasunaren galerak alarma gorriak piztu dituen honetan, badago kudeaketaz zer hausnartu. Zer esan nahi izan ote digu elkarrizketa pare bat bider eten digun okil beltzak?

]]> <![CDATA[Beroaldiak Kantauri isurialdean ozono kutsadura areagotzen duela ohartarazi du Ekologistak Martxan-ek]]> https://www.argia.eus/albistea/ekologistak-martxan-ek-ohartarazi-du-beroaldiak-kantauri-isurialdean-ozono-kutsadura-areagotzen-duela 2026-07-09 https://www.argia.eus/albistea/ekologistak-martxan-ek-ohartarazi-du-beroaldiak-kantauri-isurialdean-ozono-kutsadura-areagotzen-duela Taldeak salatu du Eusko Jaurlaritzak legedia “urratzen” duela, ez dielako herritarrei arriskuen berri eman, eta exijitu dio “epe laburreko ekintza planak egitea eta aplikatzea”, trafikoaren eta industriaren arloan bereziki.

]]> <![CDATA[Hiru kilometroko giza katea osatu dute milaka lagunek Mallorcan, PPk arriskuan jarri duen parke natural bat babesteko]]> https://www.argia.eus/albistea/hiru-kilometroko-giza-katea-osatu-dute-milaka-lagunek-mallorcako-parke-natural-bat-ppren-lege-batetik-babesteko 2026-07-06 https://www.argia.eus/albistea/hiru-kilometroko-giza-katea-osatu-dute-milaka-lagunek-mallorcako-parke-natural-bat-ppren-lege-batetik-babesteko Es Trenc-en bildutako manifestariek proiektu estrategikoak azkartzeko legea bertan behera uzteko eskatu dute. Lege horrek Balear Uharteetako ingurumen-balio handiko zenbait guneren arau aldaketak erraztu litzake, turismoagatik arras preziatuak baitira gune horiek.

]]> <![CDATA[Lemoizko zentral zaharrean aurreikusitako arrain-haztegiaren aurka egin du Ekologistak Martxanek]]> https://www.argia.eus/albistea/lemoizko-zentral-zaharrean-aurreikusitako-arrain-haztegiaren-aurka-egin-du-ekologistak-martxanek 2026-07-03 https://www.argia.eus/albistea/lemoizko-zentral-zaharrean-aurreikusitako-arrain-haztegiaren-aurka-egin-du-ekologistak-martxanek Ekologistak Martxanek salatu du Eusko Jaurlaritzak Lemoizko zentral nuklear zaharrean "makropiszifaktoria" bat eraikitzeko asmoa duela, Basordas kalaren eta inguruko ekosistemen berreskurapena lehenetsi beharrean. Talde ekologistaren arabera, proiektua ez da inguruko herritakaz, gizarte-mugimenduakaz edo ekologistakaz kontrastatu, eta orain arte eskuragarri dagoen informazio bakarra hedabideetan argitaratutakoa dela kritikatu du.

]]> <![CDATA[Airearen kalitateak okerrera egin du Hego Euskal Herrian 2025ean]]> https://www.argia.eus/albistea/beste-urteetakoarekin-alderatuta-2025ean-airearen-kalitatea-okertu-egin-da 2026-06-23 https://www.argia.eus/albistea/beste-urteetakoarekin-alderatuta-2025ean-airearen-kalitatea-okertu-egin-da Ekologistak Martxan elkarteak 2025eko airearen kalitateari buruzko txostena aurkeztu du. Ikerketaren arabera, iaz Hego Euskal Herriko milioi bat herritar baino gehiagok jasan zuten Europar Batasunak ezarritako mugen gainetik kutsatutako airea. Kalitatea hobetzeko irtenbidea bakarra "trafiko motorduna murriztea" dela aldarrikatu du.

]]> <![CDATA[Ozeanoen Munduko Egunean esloganak soberan daude eta ikuspegi ekosistemikoa falta da]]> https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/ozeanoen-munduko-egunean-esloganak-soberan-daude-eta-ikuspegi-ekosistemikoa-falta-da 2026-06-10 https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/ozeanoen-munduko-egunean-esloganak-soberan-daude-eta-ikuspegi-ekosistemikoa-falta-da <![CDATA[Petronor eta Nafarroako Gobernua "saritu" ditu Ekologistak Martxan taldeak Atila sarietan]]> https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/petronor-eta-nafarroako-gobernua-dira-2026ko-atila-sarien-irabazleak 2026-06-05 https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/petronor-eta-nafarroako-gobernua-dira-2026ko-atila-sarien-irabazleak <![CDATA[Gladysi omenaldia, larunbatean Donostian]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/gladysi-omenaldia-larunbatean-donostian 2026-06-03 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/gladysi-omenaldia-larunbatean-donostian <![CDATA[Natura ala gerra: bidegurutze bat Erriberan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2965/bardeako-tiro-eremua 2026-05-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2965/bardeako-tiro-eremua 2028. urtean Espainiako Defentsa Ministerioak Bardeako Komunitatearekin sinaturik duen hogei urteko hitzarmena iraungiko da, eta natur gune berezi hura erdi-erditik zulatzen duen tiro eremua erabiltzeari utzi beharko lioke. Baina eragile sozialen eta ekologisten esanetan, kontratua beste urte askotarako berritzeko arriskua oso handia da. Komunitatea osatzen duten 22 udalerri eta kideek milioiak jasotzen dituzte ordainetan. 

Ekainaren 9an 75 urte beteko dira diktadura frankistak azpiegitura militar hori martxan jarri zuela. AEBetako aire armadak nahieran erabili zuen lehenik, gero NATOk, eta gaur egun gisa horretako Europako tiro eremu handiena eta bakarretakoa da. Genozidio eta gerra urteotan, praktika militarretarako estrategikoa bihurtu da, baita armagintzatik bizi nahi dutenentzako ere. 
Duela 40 urte, 1986an Tiro eremuaren Aurkako Asanblada sortu zen, eta urtero ekainaren lehen asteburuan martxa antolatzen dute poligonoa ixtea eskatzeko. Azkenaldian, berriz, Bardea Aske plataformak mobilizazioak indartu ditu, Bardeako tiro eremuaren kontra ez ezik, baita hari loturiko Ablitasko aerodromo militarraren kontra ere.

Berriztagarrien makroproiektuek, turistifikazioak, agroindutria intentsiboak eta hegazkinetako bonbek mehatxaturiko lurralde zabala da Bardea, Nafarroako Erriberak osotasunean jasaten duen xahuketa merkantilistaren ispilua. 

]]> <![CDATA[Lurraren defentsan eta makroproiektuen aurka mobilizazio jendetsua egin dute Gasteizen]]> https://www.argia.eus/albistea/lurraren-defentsan-eta-makroproiektuen-aurka-mobilizazio-jendetsua-egin-dute-gasteizen 2026-05-25 https://www.argia.eus/albistea/lurraren-defentsan-eta-makroproiektuen-aurka-mobilizazio-jendetsua-egin-dute-gasteizen Maiatzaren 23 arratsaldean Gasteizko kaleak hartu ditu protestak. Antolatzaileen arabera, milaka dira batu diren pertsonak eta mobilizazioak 200 eragileren babesa jaso du: Arabako udal eta administrazio batzarrenak eta Euskal Herri osoko eragileena. "Herriak ez dira saltzen! Araba ez dago salgai!" aldarrikatu du Araba Bizirik plataformak, manifestazio bukaeran; eta borroka fruituak ematen ari dela nabarmendu du.

]]> <![CDATA[Danoneren eta Nestléren umeentzako jaki ontziak milaka mikropastikoz kutsatuta daude, Greenpeacek egindako ikerketaren arabera]]> https://www.argia.eus/albistea/danoneren-eta-nestleren-umeentzako-jaki-ontziak-milaka-mikropastikoz-kutsatuta-daude-greenpeacek-egindako-ikerketaren-arabera 2026-05-22 https://www.argia.eus/albistea/danoneren-eta-nestleren-umeentzako-jaki-ontziak-milaka-mikropastikoz-kutsatuta-daude-greenpeacek-egindako-ikerketaren-arabera Greenpeacek aste honetan eman du bere ikerketaren berri, eta bertan zehazten denez, plastikotan bildutako haurtxoentzako elikagai horiek polimero sintetikoen sarbide handia dira. Horietako errazio elikagai bakoitzak 11.000 mikroplastiko partikula izan ditzake.

]]> <![CDATA[Arabako 160 eragilek salatu dute makroproiektuek lurraldea "espekulazio taula" bihurtu dutela]]> https://www.argia.eus/albistea/arabako-160-eragilek-salatu-dute-makroproiektuek-lurraldea-espekulazio-taula-bihurtu-dutela 2026-05-19 https://www.argia.eus/albistea/arabako-160-eragilek-salatu-dute-makroproiektuek-lurraldea-espekulazio-taula-bihurtu-dutela Arabako lurraren defentsaren aldeko hainbat plataformek dei egin dute maiatzaren 23an Gasteizen Makroproiekturik ez! lelopean egingo den manifestazioan parte hartzera. Deialdiak Arabako 75 administrazio-batzar eta udal baino gehiagoren, eta Euskal Herriko ia 90 kolektibo eta eragile sozialen babesa jaso du. Deitzaileek adierazi dutenez, "Makroproiektu hauen eskala handiak ez du bilatzen gizartearen beharrak asetzea, baizik eta proiektuen sustatzaileei errentagarritasun handia eskaintzea".

]]> <![CDATA[“Akatsa da pentsatzea makro berriztagarriak klima larrialdiari aurre egiteko direla, bultzatzen ari diren kapitalistak etekin ekonomikoari begira baitaude”]]> https://www.argia.eus/albistea/akats-larria-da-pentsatzea-makro-mailako-berriztagarriak-klima-larrialdirai-aurre-egiteko-baliatuko-direla-hau-bultzatzen-ari-diren-kapitalista-guztiak-etekin-ekonomikoari-begira-daudenean 2026-05-13 https://www.argia.eus/albistea/akats-larria-da-pentsatzea-makro-mailako-berriztagarriak-klima-larrialdirai-aurre-egiteko-baliatuko-direla-hau-bultzatzen-ari-diren-kapitalista-guztiak-etekin-ekonomikoari-begira-daudenean Euskal Herrian guztira 330 makroproiektu daude eta gehienek badute haien aurkako tokiko taldea. Talde horien guztien arteko sarea da Euskal Herria Bizirik, eta partekatzen dituzten oinarriak ezagutzera eman berri dituzte, 49 eragilek sinatu duten manifestuan. Manifestazio bat ere deitu dute: maiatzaren 23an Gasteizen, lurraren defentsan eta makroproiektuen aurka.

Euskal Herria Bizirik mugimenduko Susana Dominguez eta Iraitz Elordirekin mintzatu gara manifestuaz, energiaren arazoaren sustraiez eta azaleratu diren adar berriez...

]]> <![CDATA["Ekologia pirata dioenean, Fatima Ouassak-ek proposamen errealista eta berritzailea egiten du"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2963/leire-mendiburu-garaiar-mugitu-eta-errotu 2026-05-13 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2963/leire-mendiburu-garaiar-mugitu-eta-errotu Otsailean argitaratu zen, Katakraken eskutik eta Leire Mendiburuk itzulita, Fatima Ouassak-en Ekologia pirata baten alde. Eta aske izango gara. Ez du hauts handirik harrotu –oraindik–, baina ez dago argi zergatik: hautsak harrotzeko moduko liburua baita, guztiz. Aitzakia aprobetxatu dugu Mendibururekin elkartzeko: liburuaz, administrazioko itzulpenaz eta wikiemakumeez aritu gara, besteak beste.

]]> <![CDATA[Kapitalismo "berde oliba eta digitalari" aurre egiteko agenda ekosozialista aldarrikatu dute Bilbon]]> https://www.argia.eus/albistea/kapitalismo-berde-oliba-eta-digitalari-aurre-egiteko-agenda-ekosozialista-aldarrikatu-dute-bilbon 2026-05-12 https://www.argia.eus/albistea/kapitalismo-berde-oliba-eta-digitalari-aurre-egiteko-agenda-ekosozialista-aldarrikatu-dute-bilbon Duela hamar urteko III. Topaketa Ekosozialistan adostutako manifestua berritu dute Bilbon, Euskal Gune Ekosozialistak eta Omal behategiak larunbatean antolatutako jardunaldietan. "Ikasi dugu garaipen partzialak posible eta beharrezkoak direla eta ez dagoela trantsizio justurik gatazkarik eta herri-mobilizaziorik gabe", azaldu dute.

]]> <![CDATA[Gladysi aurtengo omenaldia, ekainaren 6an]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/gladysi-aurtengo-omenaldia-ekainaren-6an 2026-05-12 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/gladysi-aurtengo-omenaldia-ekainaren-6an <![CDATA[Baserriko Uzta ekimenaren lehen hitzordua Lezaun upategian jarri dute, Ines Osinaga lagun]]> https://www.argia.eus/albistea/baserriko-uzta-ekimenaren-lehen-hitzordua-lezaun-upategian-jarri-dute-ines-osinaga-lagun 2026-05-07 https://www.argia.eus/albistea/baserriko-uzta-ekimenaren-lehen-hitzordua-lezaun-upategian-jarri-dute-ines-osinaga-lagun Maiatzaren 24an izanen da 2026 urteko lehen Baserriko Uzta Lakar herrian, Nafarroan. Kontzertuaz gain, upategiaren bisita, hamaiketakoa eta bazkaria ukanen dute bisitariek.

]]> <![CDATA[Iazko itzalaldi masibotik urtebetera, zer ikasi dugu?]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/iazko-itzalaldi-masibotik-urtebetera-zer-ikasi-dugu 2026-04-28 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/iazko-itzalaldi-masibotik-urtebetera-zer-ikasi-dugu <![CDATA[Subflubiala EZ! plataformak ehunka herritar atera ditu kalera Aldundiaren proiektuaren aurkako mobilizazio berri batean]]> https://www.argia.eus/albistea/subflubiala-ez-plataformak-ehunka-herritar-atera-ditu-kalera-aldundiaren-proiektuaren-aurkako-mobilizazio-berri-batean 2026-04-27 https://www.argia.eus/albistea/subflubiala-ez-plataformak-ehunka-herritar-atera-ditu-kalera-aldundiaren-proiektuaren-aurkako-mobilizazio-berri-batean Ehunka pertsona bildu ziren zapatuan, apirilak 25, Itzubaltzeta/Romoko kaleetan, itsasadarraren azpiko tunelaren proiektuak ekarriko lituzkeen ondorio ekologiko eta sozialak salatzeko. Mobilizazioaren helburu nagusia Bizkaiko Foru Aldundiari proiektua behin betiko bertan behera uzteko eskatzea izan da.

]]> <![CDATA[Itoizko urtegiaren garrasia]]> https://www.argia.eus/albistea/itoizko-urtegiaren-garrasia 2026-04-17 https://www.argia.eus/albistea/itoizko-urtegiaren-garrasia 30 urte igaro dira rotaflexaren garrasiak gure herria esnatu zuenetik; eta oraindik ere, urtero, apirilaren 6an garrasi horrek esnatzen gaitu. Aurten ere, garrasiak hainbat bailara esnatu ditu, baina herritarrek salbatu nahi izan zituzten herrietara ez da oihurik heldu. Bertako biztanleak beste leku batzuetan esnatu dira; haien etxea izan zena faltan botatzen.

Garrasiak herri horiek aurkitu ez arren, denek dakite non zeuden. Urak zazpi herriak aspaldi irentsi zituen, baina ezin izan zituen... [+]

]]> <![CDATA[Lurra zaindu, etorkizuna ereiteko]]> https://www.argia.eus/albistea/lurra-zaindu-etorkizuna-ereiteko 2026-04-16 https://www.argia.eus/albistea/lurra-zaindu-etorkizuna-ereiteko Apirilaren 19an Arabako Egileta herritik 10:30ean egingo dugun mendi martxan parte hartzera gonbidatzen zaituztegu. Zatoz Azazetako naturgune zoragarri hau ezagutzera.

]]> <![CDATA[78 eskola-inguruneren nitrogeno dioxido maila aztertu dute, eta %96an "osasunerako kaltegarria den airea arnasten da"]]> https://www.argia.eus/albistea/ekologistak-martxan-eskolak-kutsadura 2026-04-16 https://www.argia.eus/albistea/ekologistak-martxan-eskolak-kutsadura Ekologistak Martxan-ek neurketak egin ditu eskola-inguruneetako nitrogeno dioxidoaren (NO2) gainean, tartean Barakaldon, Bilbon, Donostian, Erandion, Errenterian, Oiartzunen eta Gasteizen. Aztertutako 78 inguruneetatik hiruk baino ez dituzte betetzen Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) gomendioak, hau da, "ingurune horien % 96an osasunerako kaltegarria den airea arnasten da", elkarteak jakinarazi duenez. Motordun trafikoa murriztea eskola inguruetan airearen kalitatea hobetzeko gakoetako bat dela azaldu dute.

]]> <![CDATA[Julio Villanueva: “Itoizko urtegia egin zuten, baina beste hainbat ez egiteko balio izan zuen gure borrokak”]]> https://www.argia.eus/albistea/julio-villanueva-itoizko-urtegia-egin-zuten-baina-beste-hainbat-ez-egiteko-balio-izan-zuen-gure-borrokak 2026-04-10 https://www.argia.eus/albistea/julio-villanueva-itoizko-urtegia-egin-zuten-baina-beste-hainbat-ez-egiteko-balio-izan-zuen-gure-borrokak Duela hogeita hamar urte Itoizko Solidarioek urtegia egiteko lanak geldiarazi zituzten. Zortzi lagun ziren. Jakina den bezala, kableak moztu zituzten eguna argitzen ari zelarik. 1996. urtea zen. Apirilak 6 zituen. Eraso horren ondorioz ia urtebetez egon ziren obrak etenda.

]]> <![CDATA[Ez gara joango (Itoitz, 1994)]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/itzaletik-argira 2026-04-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/itzaletik-argira Itoizko urtegia eraikitzeko kableak moztu zituztela 30 urte joan dira. 1996ko apirilaren 6an, rotaflexak eskuan, Itoitzekin Elkartasuna taldeko zortzi kidek ekintza publiko ikusgarria egin zuten kazetarien aurrean, eta urtegiko obrak urtebetez geraraztea lortu zuten.

]]> <![CDATA[7.200 alegazio aurkeztu dituzte Solariaren makroproiektu berrien aurka lurraldearen defentsarako plataformek]]> https://www.argia.eus/albistea/7200-alegazio-aurkeztu-dituzte-solariaren-makroproiektu-berrien-aurka-lurraldearen-defentsarako-plataformek 2026-03-27 https://www.argia.eus/albistea/7200-alegazio-aurkeztu-dituzte-solariaren-makroproiektu-berrien-aurka-lurraldearen-defentsarako-plataformek Arabako herri-mugimenduak landa-eremuaren industrializazioari dion gaitzespen historikoa berretsi du eta herritarrak maiatzaren 23an Gasteizen egingo den mobilizazio orokorrera deitu ditu. 

]]> <![CDATA[Tokiko mugimendu ekologistak, gako biodibertsitatearen kontserbazio globalerako]]> https://www.argia.eus/albistea/tokiko-mugimendu-ekologistak-gako-biodibertsitatearen-kontserbazio-globalerako 2026-01-23 https://www.argia.eus/albistea/tokiko-mugimendu-ekologistak-gako-biodibertsitatearen-kontserbazio-globalerako Tokiko mugimendu eta talde sozioekologistak funtsezkoak dira biodibertsitatearen kontserbazio globalerako, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) aldizkarian argitaratutako ikerketa baten arabera. Nazioarteko ikertzaile-talde batek egin du ikerketa, IPBES Aldaketa Eraldatzailearen Ebaluazioaren barruan, eta Ingurumen Justiziaren Atlasaren (EJAtlas) datuetan oinarrituta; eta adierazi dute, haietako askok aitortzarik jasotzen ez badute ere, industria kutsatzaileen aurkako tokiko borrokak kritikoak direla planetako biodibertsitaterik zaurgarrienak babesteko.

]]> <![CDATA[“Sarbil defenda dezagun” lelopean, ehunka lagun elkartu dira Etxaurin proiektu fotovoltaikoa errefusatzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/sarbil-defenda-dezagun-lelopean-ehunka-lagun-elkartu-dira-etxaurin-proiektu-fotovoltaikoa-errefusatzeko 2025-12-15 https://www.argia.eus/albistea/sarbil-defenda-dezagun-lelopean-ehunka-lagun-elkartu-dira-etxaurin-proiektu-fotovoltaikoa-errefusatzeko Proiektua ez dela interes orokorrekoa eta babes bereziko gune natural batean kokatuko dela salatu dute manifestariek. Etxauriko alkatearen aurkako izandako erasoez desmarkatu da "Cabezon de Etxauri bizirik" kolektiboa. 

]]> <![CDATA[Lurraren defentsaren aldeko kolektiboek salatu dute Jaurlaritzaren Itun Soziala "aitzakia" dela makroproiektuak inposatzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/lurraren-defentsaren-aldeko-kolektiboek-salatu-dute-jaurlaritzaren-itun-soziala-aitzakia-dela-makroproiektuak-inposatzeko 2025-12-12 https://www.argia.eus/albistea/lurraren-defentsaren-aldeko-kolektiboek-salatu-dute-jaurlaritzaren-itun-soziala-aitzakia-dela-makroproiektuak-inposatzeko Elkarretaratzean kritikatu dituzte Labrazako berehalako obrak eta alderdi politikoen jarrera, tailer instituzionalak "aurpegi garbiketa" gisa kalifikatuz, enpresa energetiko handiei mesede egiteko.

]]> <![CDATA[Imanol Amundarain eta Gorka Laurnagari erantzuna]]> https://www.argia.eus/albistea/imanol-amundarain-eta-gorka-laurnagari-erantzuna 2025-12-05 https://www.argia.eus/albistea/imanol-amundarain-eta-gorka-laurnagari-erantzuna Azken asteetan aldizkari honetan bertan izan diren bi artikuluri jarraika gatoz gaurkoan, batetik AEBetako energia berriztagarrien sektorean lan egin eta bertan bizi den kideak idatzirikoa (Imanol Amundarain) eta bestetik aspaldian ezkerreko alderdi progresisten tesiak defendatu eta “berriztagarrien” aurkako mobilizazioak gutxiestera datorren kideak idatzitako artikuluari (Gorka Laurnaga).

]]> <![CDATA[Lau erroberak eta inperioa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2942/lau-erroberak-eta-inperioa 2025-12-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2942/lau-erroberak-eta-inperioa Zein objektu datorkizu burura inperialismoa aipatzen badugu? Seguruenik gehienoi armak etorriko zaizkigu burura, gerra eta inperioaren arteko lotura zuzen-zuzena baita.

Alta, metropoliaren kaleetan ere inperioaren trazak ikusgai egoten dira. Erroma, Londres edota Paris moduko hirien monumentalitatea ulertezina da eurek aberastasunez hornitzen zituzten kolonien rola ulertu gabe. Horren adierazle garbienak dira espoliazio kolonialak ondo hornituriko British Museum edo Louvre museoa.

Baina... [+]

]]> <![CDATA[Ekologistak Martxan-ek Lurgaia babesten du, Gipuzkoako Foru Aldundiak baso autoktonoa berreskuratzeko egindako betoaren aurrean]]> https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/ekologistak-martxan-ek-lurgaia-babesten-du-gipuzkoako-foru-aldundiak-baso-autoktonoa-berreskuratzeko-egindako-betoaren-aurrean 2025-11-25 https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/ekologistak-martxan-ek-lurgaia-babesten-du-gipuzkoako-foru-aldundiak-baso-autoktonoa-berreskuratzeko-egindako-betoaren-aurrean <![CDATA[Espezie migratzaileak ehizatzeko behin-behineko debekua eskatu du Eguzkik, hegazti-gripea gero eta zabalduago dagoela ikusita]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/espezie-migratzaileak-ehizatzeko-behin-behineko-debekua-eskatu-du-eguzkik-hegazti-gripea-gero-eta-zabaldugo-dagoela-ikusita 2025-11-03 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/espezie-migratzaileak-ehizatzeko-behin-behineko-debekua-eskatu-du-eguzkik-hegazti-gripea-gero-eta-zabaldugo-dagoela-ikusita <![CDATA[Ekofeministen bira Araban larunbatean]]> https://www.argia.eus/albistea/ekofeministen-bira-araban-larunbatean 2025-10-23 https://www.argia.eus/albistea/ekofeministen-bira-araban-larunbatean Urriaren 25ean "bira ekofeminista" egingo dute autobusez Araban zehar hainbat erresistentzia esperientzia ezagutzeko. "Emakumeak eta gorputz disidenteak" daude deituak bertan parte hartzera.

]]> <![CDATA[Jaurlaritzak negazionismoa behingoz baztertu, ebidentzia zientifikoaren aurrean amore eman eta bertan behera utzi du angularen arrantza-kanpaina]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/jaurlaritzak-negazionismoa-behingoz-baztertu-ebidentzia-zientifikoaren-aurrean-amore-eman-eta-bertan-behera-utzi-du-angularen-arrantza-kanpaina 2025-10-06 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/jaurlaritzak-negazionismoa-behingoz-baztertu-ebidentzia-zientifikoaren-aurrean-amore-eman-eta-bertan-behera-utzi-du-angularen-arrantza-kanpaina <![CDATA[Leioako Lamiako hezegunearen ingurunea birnaturalizatzea eskatu dute]]> https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/kanpaina-bat-abiarazi-dute-leioako-lamiako-hezegunearen-ingurunea-birnaturalizatzeko-eskatzeko 2025-09-17 https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/kanpaina-bat-abiarazi-dute-leioako-lamiako-hezegunearen-ingurunea-birnaturalizatzeko-eskatzeko <![CDATA[Zein da Sébastien Lecornu? Antinuklearren etsaia, ehiztarien laguna, Macronen zale fidela]]> https://www.argia.eus/albistea/zein-da-sebastien-lecornu-antinuklearren-etsaia-ehiztarien-laguna-macronen-zale-fidela 2025-09-10 https://www.argia.eus/albistea/zein-da-sebastien-lecornu-antinuklearren-etsaia-ehiztarien-laguna-macronen-zale-fidela François Bayrouk dimisioa eman eta ordu gutxitara izendatu du Emmanuel Macron Frantziako presidenteak ordezkoa: Sébastien Lecornu izango da lehen ministro berria, aurretik Defentsa ministro izandakoa eta Macronen oso gertukoa. Oposizioa haserre mintzatu da, ezker zein eskuin. Lecorneren iragan politikoak, ingurumen aktibisten kontrako eta ideia kontserbadoreen aldeko bide zabal bat marrazten du.

]]> <![CDATA[Valle de Odieta makroetxaldeari 2.272 abelburu gehiago izateko baimena eman dio Nafarroako Gobernuak enpresaren aurkako epaiketaren atarian]]> https://www.argia.eus/albistea/valle-de-odieta-makroetxaldeari-2272-abelburu-gehiago-izateko-baimena-eman-dio-nafarroako-gobernuak-enpresaren-aurkako-epaiketaren-atarian 2025-09-02 https://www.argia.eus/albistea/valle-de-odieta-makroetxaldeari-2272-abelburu-gehiago-izateko-baimena-eman-dio-nafarroako-gobernuak-enpresaren-aurkako-epaiketaren-atarian Irailean aurkeztu zuen enpresak Caparrosoko makroetxaldea handitzeko eskaera, eta ingurumen baimena argitaratu du gobernuak astelehenean. Asteartean hasi da makroetxaldearen aurkako epaiketa lurrak nitratoz kutsatu dituela leporatuta, eta akusazio partikularra osatzen duten Sustrai Erakuntza eta Greenpeace taldeek erabakia gogor kritikatu dute.

]]> <![CDATA["Auditoretza ekonomiko bat nahikoa izan da inbertitzaileak Muga meatze proiektuan atzera egiteko"]]> https://www.argia.eus/albistea/muga-meatzearen-proiektua-bertan-behera-uzteko-eskatu-diote-ekologistek-nafarroako-gobernuari 2025-08-27 https://www.argia.eus/albistea/muga-meatzearen-proiektua-bertan-behera-uzteko-eskatu-diote-ekologistek-nafarroako-gobernuari Ekologistak Martxanek eta Sustrai Erakuntzak diote txinatar inbertitzaileek atzera egiteak agerian utzi dituela Zangozako meatzearen "funtsik gabeko arrazoiak". Nafarroako Gobernuari eskatu diote "interes publikoari erantzuten ez dion proiektu defendaezina elikatzeari" utz diezaiola.

]]> <![CDATA[Hegazkinez bidaiatzea trenez baino 26 aldiz merkeago izan daiteke Europan]]> https://www.argia.eus/albistea/low-cost-hegaldiak-trenez-bidaiatzea-baino-26-aldiz-merkeagoa-izan-daitezke 2025-08-22 https://www.argia.eus/albistea/low-cost-hegaldiak-trenez-bidaiatzea-baino-26-aldiz-merkeagoa-izan-daitezke Europa barruan hegaldiak hartzea trenez bidaiatzea baino 26 aldiz merkeagoa izan daiteke, 31 herrialdetako 142 ibilbidetan oinarritutako Greenpeaceren ikerketa baten arabera. Hegaldien zerga pribilegioei egotzi die desparekotasuna, eta trenbidea merketzeko neurriak eskatu ditu.

]]> <![CDATA[Donostiako uretan tona bat arrain legez kanpo baztertu izana salatu du Eguzkik]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/uliako-uretan-tona-bat-arrain-legez-kanpo-baztertu-izana-salatu-du-eguzkik-fiskaltzan 2025-08-19 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/uliako-uretan-tona-bat-arrain-legez-kanpo-baztertu-izana-salatu-du-eguzkik-fiskaltzan <![CDATA[Egia: aldapa alai bat]]> https://www.argia.eus/albistea/egia-aldapa-alai-bat 2025-08-01 https://www.argia.eus/albistea/egia-aldapa-alai-bat Donostiako hirigunetik Urumeak banandua, nekazaritza eremu zabala zen Egia: Nabarrizene, Txurkoene, Mikelaene, Polloene...  70 baserri baino gehiago zeudela uste da. Trenbidearen etorrerak beste destino petral bat ekarri zien lur horiei, ordea: zerbitzuetarako eta industriarako espazio bat izatea. Eta horrela bihurtu zen langile klasearentzako auzo periferiko bat. 

1) Trenbidearen pasabideak

Txirritak Norteko ferrokarrila deiturikoaren geltokia 1864an inauguratu zuten eta... [+]

]]> <![CDATA[Zigiluen artean elkar ulertu, alternatibak eraikitzeko]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2927/zigiluen-artean-elkar-ulertu-alternatibak-eraikitzeko 2025-07-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2927/zigiluen-artean-elkar-ulertu-alternatibak-eraikitzeko Hainbat zigilu elkarrizketan jartzea. Horixe izan da Udako Euskal Unibertsitateak (UEU) eta EHKOlektiboak Usurbilen antolatutako jardunaldien abiapuntua. Bertan elkartu dira: EHKO Berme Sistema Parte hartzailea, Ekolurra zigilu ekologiko ofiziala, Idoki Iparraldeko etxe ekoizleen kalitate zigilua, eta Nature et Progrès Frantziako Estatuko Berme Sistema Parte hartzailea.

]]> <![CDATA[Zigiluen artean elkar ulertu, alternatibak eraikitzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/zigiluen-artean-elkar-ulertu-alternatibak-eraikitzeko 2025-07-20 https://www.argia.eus/albistea/zigiluen-artean-elkar-ulertu-alternatibak-eraikitzeko Hainbat zigilu elkarrizketan jartzea. Horixe izan da Udako Euskal Unibertsitateak (UEU) eta EHKOlektiboak Usurbilen antolatutako jardunaldien abiapuntua. Bertan elkartu dira: EHKO Berme Sistema Parte hartzailea, Ekolurra zigilu ekologiko ofiziala, Idoki Iparraldeko etxe ekoizleen kalitate zigilua, eta Nature et Progrès Frantziako Estatuko Berme Sistema Parte hartzailea.

]]> <![CDATA[Bizkaia eta Gipuzkoako hainbat hondartza desagertzeko arriskuan daude]]> https://www.argia.eus/albistea/bizkaia-eta-arabako-hainbat-hondartza-desagertzeko-arriskuan 2025-07-18 https://www.argia.eus/albistea/bizkaia-eta-arabako-hainbat-hondartza-desagertzeko-arriskuan Gaztetape (Getaria) eta Muriola (Barrika) hondartzak 2050. urterako desager daitezke Greenpeaceren txostenaren arabera. Itzurun (Zumaia), Karraspio (Mendexa), Isuntza (Lekeitio) eta Azkorri (Getxo) hondartzek hedaduraren erdia gal dezakete.

]]> <![CDATA[30 urte eta gero zer?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2924/berriztagarriak-nafarroan 2025-07-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2924/berriztagarriak-nafarroan 1994an altxatu zituzten lehen haize errotak Nafarroan, Erreniegako parke eolikoan, Iruñetik gertu. Segidan etorri ziren beste asko: Arizko parkea Leitzan eta Berueten, Izkokoa Irunberri inguruan, Oibarkoa, Cabanillasko Serralta parkea... ‘Haizearen aitzindari’ gisa aurkezten du bere burua parkeon atzean gaur egun dagoen enpresa multinazionalak, titulargintza poetikoan. Baina, 30 urte pasatu diren honetan, eta berriztagarrien hedapenerako olatu berri betean gaudela, zein ondorio atera daitezke Nafarroako esperientziatik? Zein aldaketa ekarri du berriztagarrien aldeko apustuak energiaren panoraman? Zertan da ‘aitzindari’ eta ‘eredu’ Nafarroa, eta zein erronka ditu etorkizun hurbilera begira?

]]> <![CDATA[Hendaiako azken berdegunean 250 bizitegi eraikitzeko proiektuak eztabaida piztu du]]> https://www.argia.eus/albistea/hendaiako-azken-berdegunean-250-bizitegi-eraikitzeko-proiektuak-eztabaida-piztu-du 2025-07-01 https://www.argia.eus/albistea/hendaiako-azken-berdegunean-250-bizitegi-eraikitzeko-proiektuak-eztabaida-piztu-du Hendaian etxebizitza larrialdi egoera bizia da: bizitokien %27 bigarren etxebizitza dira eta 700 familia alokairu sozial baten esperoan daude. Horren erdian, Herriko Etxeak Moleres izeneko 40.000 m2-ko eremuan 250 etxebizitza eraikitzeko egitasmoa jarri du mahai gainean. Oposizioko talde abertzaleak salatu du proiektu horrek azken berdegune zabala galaraziko duela, eta gogorarazi du Kotte Ezenarro auzapezak 2020ko hauteskunde kanpainan lurrak laborantzarako kalifikatzeko konpromisoa hartu zuela.

]]> <![CDATA[EAEko herritarren %58k mugak gainditzen dituen aire kutsatua arnastu du 2024an]]> https://www.argia.eus/albistea/eaeko-biztanleen-58k-mugak-gainditzen-dituen-aire-kutsatua-arnasten-du 2025-06-25 https://www.argia.eus/albistea/eaeko-biztanleen-58k-mugak-gainditzen-dituen-aire-kutsatua-arnasten-du EAEko 1,3 milioi biztanlek Europar Batasunak 2030erako ezarri berri dituen mugak gainditzen dituen aire kutsatua arnastu zuten 2024an, Ekologistak Martxanek eginiko ikerketaren arabera.

]]> <![CDATA[Bilboko superportua eta Getariako hegalabur haztegia, 2025eko "bandera beltz" nagusiak]]> https://www.argia.eus/albistea/bilboko-superportuak-eta-getariako-hegalabur-haztegiak-2025eko-bandera-beltz-nagusiak 2025-06-18 https://www.argia.eus/albistea/bilboko-superportuak-eta-getariako-hegalabur-haztegiak-2025eko-bandera-beltz-nagusiak Ekologistak Martxanek Bandera Beltzak 2025 txostena argitaratu du, urtero legez, "itsasertzeko kutsadura eta ingurumen-kudeaketa txarraren kasu esanguratsuenak ezagutarazteko". Hego Euskal Herriko kostaldeari dagokionez, Bilboko superportuari eta Getariako arrain haztegiri eman dizkio bandera beltz nagusiak , baina Urdaibaiko Guggenheim proiektua eta Txingudiko Badiak ere jaso dute izendapena.

]]> <![CDATA[Angula-arrantza dela-eta, a zer-nolako egurra eman dion Arartekoak Jaurlaritzari!]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/angula-arrantza-dela-eta-a-zer-nolako-egurra-eman-dion-arartekoak-jaurlaritzari 2025-06-13 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/angula-arrantza-dela-eta-a-zer-nolako-egurra-eman-dion-arartekoak-jaurlaritzari <![CDATA[Eguneroko elikagaiak 130 plagizidaz kutsatuta daude, aurreko urtean baino % 23 gehiago]]> https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/eguneroko-elikagaiak-130-plagizidaz-kutsatuta-daude-aurreko-urtean-baino-23-gehiago 2025-05-28 https://www.argia.eus/plaza/ekologistak-martxan/eguneroko-elikagaiak-130-plagizidaz-kutsatuta-daude-aurreko-urtean-baino-23-gehiago <![CDATA[Gladys del Estal omenduko dute igandean, haren hilketaren 46. urteurrenean]]> https://www.argia.eus/albistea/gladys-del-estal-omenduko-dute-igandean-haren-hilketaren-46-urteurrenean 2025-05-28 https://www.argia.eus/albistea/gladys-del-estal-omenduko-dute-igandean-haren-hilketaren-46-urteurrenean Gladys Gogoan elkarteak eta Eguzkik Gladys del Estal ekologistaren omenezko ekitaldia antolatu dute igande honetan. Gladys del Estal duela 46 urte hil zuen Guardia Zibilak Tuteran, nuklearren aurkako mobilizazio batean. 1979ko ekainaren 3an gertatu zen, energia nuklearraren eta Bardeako Tiro Poligonoaren kontrako mobilizazio baten jazarpen polizialaren baitan.

]]> <![CDATA[Lorea Flores: “azken urteotako klimaren inguruko akordiorik etsigarriena izan da”]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/lorea-flores-azken-urteotako-klimaren-inguruko-akordiorik-etsigarriena-izan-da 2025-03-27 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/lorea-flores-azken-urteotako-klimaren-inguruko-akordiorik-etsigarriena-izan-da Lorea Flores Greenpeace Hego Euskal Herriko koordinatzailea elkarrizketatu du Izaro Zinkunegik Iratzar Fundazioaren eta Sorturen Erria aldizkarirako. Bakuko klimaren goi-bileraz aritu dira, alternatiba posibleez eta Euskal Herrian Greenpeacek duen egoeraz.

]]> <![CDATA[Herrizoma]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2900/ipuina 2025-01-08 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2900/ipuina “Uste dugu distopien eta orokorrean errealitate indibidualista eta etsituaren ofentsiba kulturalaren aurrean utopiak irudikatu behar ditugula, mentalki eta emozionalki indartsuagoak izateko”, erranez banatu berri ditu ipuin eta itzulpen lehiaketako sariak Sukar Horia talde ekologistak. Etorkizun bizigarri bat eta bertara heltzeko bidea irudikatzea izan da literatura ariketaren erronka. ARGIAra ekarri dugu irabazle Agustin Arteagaren ipuina.

]]> <![CDATA[EAEn 1.557 zabortegi daude eta erabiltzen ez direnak zigilatu ezean, ura kutsatzen jarraituko dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2894/eaen-1557-zabortegi-daude-eta-erabiltzen-ez-direnak-zigilatu-ezean-ura-kutsatzen-jarraituko-dute 2024-11-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2894/eaen-1557-zabortegi-daude-eta-erabiltzen-ez-direnak-zigilatu-ezean-ura-kutsatzen-jarraituko-dute <![CDATA[Lurraren altxamenduak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2885/lurraren-altxamenduak 2024-09-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2885/lurraren-altxamenduak Estatu poliziala kanpora! Abesten dute negar-gasen leherketen artetik. Gaztetxo konprometituak, amatxi militanteak, aurpegi estaliak, edo ez, pailazoak, musikariak, sindikalistak eta politikariak, kaskodun medikuak, laborariak traktore gainean... Landa-eremuan zein hirian, Frantziako Polizia armatuaren aurrean harro, helikopteroen jaurtigailuen azpian ausart, txaloka eskuak gora altxatuta oihu ozenak aireratzen dituzte: izan gaitezen denak antifaxistak!

"Les soulevements de la... [+]

]]> <![CDATA[AHT bai]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2884/aht-bai 2024-09-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2884/aht-bai <![CDATA[Ekofaxismoa al datorkigu?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2880/ekofaxismoa-al-datorkigu 2024-07-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2880/ekofaxismoa-al-datorkigu Kapitalismoak sortutako krisi ekosoziala ondoez globala ari da eragiten planeta osoan. Baliabide material eta energetikoen "gailurrek", hazkunderako eta metaketarako mugak ezarriz, natura eta gizartearen arteko desorekak ekartzen dituzte. Estraktibismoaren gurpil eroak, klima aldaketak, eta bioaniztasunaren galerak ere bai. Zaintza eta elikaduraren krisiak, demokraziaren ahultzea, arrazismoa, xenofobia, nekropolitika eta gerrak panoramika kezkagarri horren parte dira. Zibilizazio... [+]

]]> <![CDATA[Ingreso altuko eremua]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2879/ingreso-altuko-eremua 2024-07-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2879/ingreso-altuko-eremua Ekainean jarri du martxan Bilboko Udalak Emisio Gutxiko Eremua, irailera arte isunak jartzen hasiko ez bada ere. Neurri horrek auto zaharren sarrera mugatuko du Bilboko zabalgune burgesera astelehenetik ostiralera. Hasiera batean 2000. urtea baino lehen matrikulaturiko gasolinazko autoak edo 2006 baino lehen matrikulaturiko dieselak ezingo dira sartu, baina neurriak zorroztuz joango dira, eta 2030erako C edo ECO kategoriako kotxeak bakarrik sartu ahalko dira.

Neurri horren helburu teorikoak... [+]

]]> <![CDATA[Okzitaniako A69 autobidearen aurkako mobilizazioa: Borroka eredu berrien territorioa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2877/okzitaniako-a69-autobidearen-aurkako-mobilizazioa-borroka-eredu-berrien-territorioa 2024-06-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2877/okzitaniako-a69-autobidearen-aurkako-mobilizazioa-borroka-eredu-berrien-territorioa A69 autobidearen aurkako mugimenduaren topagune eta borroka gune izan da Okzitaniako Tolosa eta Castres hirien arteko lurraldea ekainaren 7tik 9ra. Dozenaka kolektiboren deiari erantzunez, 6.000 lagun batu dira bertan eta Frantziako Estatuko Barne ministro Gérard Darmaninen debekuaren gainetik pasa dira. Sukar Horia kolektiboko kide batzuk egon dira bertan, azken urteetan Frantziako Estatuan zabaldu den mugimendu ekologistaren borroka molde berriak ezagutzeko gogoekin. Zehazkiago, autobide baten aurkako borroka ezagutzea aberasgarria iruditzen zaielako, Bizkaiko aldundiak Sestaotik Leioara eraiki nahi duen itsasadar azpiko tunelaren aurkako borrokari heldu beharraren testuinguruan.

]]> <![CDATA[E-CHO proiektua: Pirinioetako oihanak, abioiak hegalarazteko erregai ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2873/e-cho-proiektua-pirinioetako-oihanak-abioiak-hegalarazteko-erregai 2024-05-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2873/e-cho-proiektua-pirinioetako-oihanak-abioiak-hegalarazteko-erregai E-CHO izenaren gibelean gordetzen den makroproiektuari so jarri gara, Zuberoatik hurbil, Biarnoko Lacq herrian egitekoa den egitasmo omen ekologikoa hurbilagotik ezagutzeko asmoz. Hiru gune industrial lituzke: hidrogenoa ekoizteko fabrika erraldoi bat, eta hegazkinentzako eta itsasontzientzako erregai  "berdeak" ekoizteko lantegi bana. Mugimendu ekologista kezkatzen duen proiektua da, besteak beste, inguruko oihanetatik lortu biomasa lukeelako energia-iturri. Makroproiektua izanik, deforestazio masiboa eraginen luke: 14.000 hektarea desagertuko lirateke lehen bost urteetan. 

]]> <![CDATA[2x18: Kubako lehen sektorea, ezinbestean agroekologikoa | Amets Ladislao]]> https://www.argia.eus/multimedia/egonarria/2x18-kubako-lehen-sektorea-ezinbestean-agroekologikoa 2024-05-15 https://www.argia.eus/multimedia/egonarria/2x18-kubako-lehen-sektorea-ezinbestean-agroekologikoa Amets Ladislao Kuban egon berri da bertako laborantza eredua eta elikadura sistema ezagutzen. Blokeoa dela eta, Sobiet Batasuna (SESB) erori zenean pestizida eta ongarri kimikorik gabe geratu zen Karibeko irla, eta kimiko horien ondorioz, lur oso pobretuarekin. Nola elikatu herria? Hori izan du Kubak iraultza osteko erronka handienetako bat eta ezinbestean bere elikadura sistema osoa agroekologian garatu du. Etxaldeko Emakumeak taldeko kidea eta Bizkaigane proiektuko langilea den Ladislaok... [+]

]]> <![CDATA[2x14: Baratze-oihanetik burujabetzara | Gorka Torre]]> https://www.argia.eus/multimedia/egonarria/2x14-baratze-oihanetik-burujabetzara-i-gorka-torre 2024-04-17 https://www.argia.eus/multimedia/egonarria/2x14-baratze-oihanetik-burujabetzara-i-gorka-torre Elikadura burujabetzaz ari garenean geroz eta gehiago hitz egiten da baratze-ohianaz edo baso jangarriaz. Baina zertan datza? Eta nola landu behar dira lurrak baratze-oihan bat egiteko? Aste honetan Behorlegira joan da Mattin Jauregi Gorka Torre eta Odei Bimboireren proiektua ezagutzera.

]]> <![CDATA[Campi Bisenzioko GKN fabrikan batu dituzte langile borroka eta ekologismoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/campi-bisenzioko-gkn-fabrikan-batu-dituzte-langile-borroka-eta-ekologismoa 2024-03-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/campi-bisenzioko-gkn-fabrikan-batu-dituzte-langile-borroka-eta-ekologismoa 2021eko uztailaren 9an jaso zuten kanporatze abisua Campi Bisenzioko GKN lantegiko 422 langileek. Biharamunean berean abiatu zuten fabrikaren okupazioa eta orduz geroztik bertatik dabiltza borrokan, deslokalizazioaren aurkako borroka zena bestelako industria eredu baten aldeko alternatiba bihurturik. Enpresa pribatua GKN For Future kooperatiba bihurtu dute eta autoetarako piezen ekoizpena alde batera utzirik, karrodun txirrindulak eta mineralik gabeko panela fotovoltaikoak ekoizteko xedearekin dabiltza. Trantsizio ekologikoaren iparrorratza esku artean eramandako langile borroka dugu Campi Bisenziokoa.

]]> <![CDATA[2x05: Laranjak, limoiak... zitriko uztak posible dira Euskal Harrian?]]> https://www.argia.eus/multimedia/egonarria/egonarria-2x05-garrazkiak 2024-02-11 https://www.argia.eus/multimedia/egonarria/egonarria-2x05-garrazkiak Limoiak, laranjak, Budaren eskuak... Euskal Herrian halakoak lantzeko zer ohitura egon da eta zein muga ditugu? Gipuzkoako Getarian Garatemendi proiektua lantzen ari dira Leire Ibarretxe eta Mirene Begiristain Biolurreko kideak, eta garrazki edo zitrikoei buruzko saio bixi-bixi honetan azaldu digute nolakoa den exotikoak zaizkigun fruituen lanketa.

]]> <![CDATA[Ekologismotik ere, Denon Bizitzak Erdigunean]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2849/ekologismotik-ere-denon-bizitzak-erdigunean 2023-11-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2849/ekologismotik-ere-denon-bizitzak-erdigunean Euskal Herri osoa "Denon Bizitzak Erdigunean" lelopean greba orokorra egitera dago deitua. Lelo horrek daukan indarra azpimarratu nahiko genuke oraingoan. Izan ere, bizitzaren beraren aldarrikapena da eta horregatik da hain beharrezkoa. Mugimendu feministak, grebara deitzeko, zaintza lanetan egin du indarra batez ere. Baina deialdiaren mamiak askoz haratago joateko indarra dauka. Gizakiona ez besterik, planetako izaki bizidun guztien bizitzak erdigunean jartzeak gizartearen maila... [+]

]]> <![CDATA[Itoiz azpiko herrien erresistentziak hogei urte bete ditu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2841/itoiz-azpiko-herrien-erresistentziak-hogei-urte-bete-ditu 2023-10-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2841/itoiz-azpiko-herrien-erresistentziak-hogei-urte-bete-ditu Hogei urte igaro dira Itoizko urtegia eraikitzeko zazpi herri eraitsi eta urpean ito zituztenetik. Herritarrek eta herritarrak ez zirenek, ordea, ez zuten besterik gabe onartu herrien hustuketa, eta gogor egin zuten bizitokien defentsa. Erresistentzia antolatua izan zen Itoitzekin Elkartasuna taldeko kideek aurrera eraman zutena.

]]> <![CDATA[Ez, eskerrik asko! Gladysen leihoa]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/ez-eskerrik-asko-gladysen-leihoa 2023-09-29 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/ez-eskerrik-asko-gladysen-leihoa 1980ko hamarkada hasieran mugimendu antinuklearra puri-purian zegoen nazioartean, baita Euskal Herrian ere. Kostaldean eraikitzear ziren hiru zentralez gain (Lemoiz, Ea-Ispaster eta Deba), Arguedasen laugarren bat egiteko asmoa zegoen. Horren aurka protestatzeko, mobilizazioak antolatu ziren Tuteran.

Gladys del Estal Ferreño Tuterara joan zen, baina ez zen itzuli. Manifestazio baketsu hartan, Guardia zibil batek tiroka hil zuen. Film honek, Gladysen gertakariaren harira, garaiko... [+]

]]> <![CDATA[Artozki]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2839/artozki 2023-09-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2839/artozki <![CDATA[Suteei aurre egiteko, auzolana eta elkar-laguntza]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2834/suteei-aurre-egiteko-auzolana-eta-elkar-laguntza 2023-07-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2834/suteei-aurre-egiteko-auzolana-eta-elkar-laguntza Iazko udan suteek panorama iluna utzi zuten Nafarroan, argazkiko San Martin Unxen lurren %95 kiskali zuten. Asko hitz egin zen hedabideetan suteek eragindako kalteez, baina nola aurre egin gero eta sute gehiago eman daitezken testuinguruari? Nafarroako Gobernuaren interes falta salatu dute erreportaje honetako elkarrizketatuek; auzolanak ekarriko du irtenbidea?

]]> <![CDATA[Hormigoia herri bat balitz... munduko hirugarren herri kutsatzaileena litzateke]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2829/hormigoia-herri-bat-balitz-munduko-hirugarren-herri-kutsatzaileena-litzateke 2023-06-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2829/hormigoia-herri-bat-balitz-munduko-hirugarren-herri-kutsatzaileena-litzateke "Lafarge eta bere konplizeak [hormigoiaren sektorea] haien baitarik ez dira geldituko, geldituko dira horretara behartuz gero", zioen Lurraren Altxamenduak sareak iazko abenduan egindako ekintza azaltzeko orduan. Mundu mailako lehen hormigoi eta zementu ekoizlea da Lafarge eta trantsizio ekologikoari bizkarra emanez, lurra betoiez estaltzen segitzen du. 2050erako 25 milioi kilometro errepide berri aurreikusiak dira munduan. Abenduko ekintzari loturik, mundu gris horren aurkako hamabost aktibista atxilotu eta lau egunez galdekatu zituen Frantziako Poliziak iragan astean, azkenean libre eta kontrol polizialik gabe uzteko. Aktualitate bero horretan, ARGIAk hormigoiaren sektoreari begiratu nahi izan dio.  

]]> <![CDATA[Borroka-bide eraginkorrak asmatzen dabilen “lurraren altxamenduak” hats gabe utzi nahi luke Frantziako Estatuak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2823/borroka-bide-eraginkorrak-asmatzen-dabilen-lurraren-altxamenduak-hats-gabe-utzi-nahi-luke-frantziako-estatuak 2023-05-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2823/borroka-bide-eraginkorrak-asmatzen-dabilen-lurraren-altxamenduak-hats-gabe-utzi-nahi-luke-frantziako-estatuak Martxoaren 25ean izandako gas negargarri eta granada erauntsia gogoan atxikiko dute Sainte-Solineko pentzeetan baturiko 30.000 ekologistek: bi orenez 5.000 granada eta 200 kolpatu –horietan 40 larriki, eta bizia eta heriotzaren artean bi–.  Laborantza industrialaren alde eta ingurumenaren kaltetara eraikitzekoa duten uraska erraldoi baten aurka bilduak ziren. Protestaren oinarrian dagoen Lurraren Altxamenduak deitu mugimenduaz poliziak eraman ikerketa plazaratu berri du Mediapart-ek. "Abilezia", "perfektuki jositako komunikazioa" ala "liluratzeko gaitasuna"... hots, loreak, besterik ez. Argi da: eraginkorra eta iraultzailea den mugimendu berri hori trabagarria zaio gobernuari. Hortik, Sainte-Solineko neurrigabeko errepresioa eta mugimendua desegiteko erabaki politikoa.

]]> <![CDATA[Landa eta Erdiz eremuaren defentsan manifestazio jendetsua Iruñean]]> https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/landa-eta-erdiz-eremuaren-defentsan-manifestazio-jendetsua-irunean 2023-04-24 https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/landa-eta-erdiz-eremuaren-defentsan-manifestazio-jendetsua-irunean Ehunka eta ehunka lagun elkartu dira Iruñean Magnesitas Navarra enpresak Erdiz eremuan egin nahi duen meategi proiektua salatzeko. Egitasmo honek naturan eta Baztango jendartean izanen luken kalteaz ohartarazi dute manifestariek, eta proiektua inposatzen ari dela ere salatu dute.

]]> <![CDATA[AHTren lanak gelditzeko eskatu dute azpiegitura honen aurkako borrokaren 30. urteurrenean]]> https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/ahtren-lanak-gelditzeko-eskatu-dute-azpiegitura-honen-aurkako-borrokaren-30-urteurrenean 2023-04-17 https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/ahtren-lanak-gelditzeko-eskatu-dute-azpiegitura-honen-aurkako-borrokaren-30-urteurrenean Biriatuko udaletxearen aurrean, AHTren aurkako agerraldi masiboa egin dute mugaren bi aldeetan egitasmoaren aurka azken 30 urte hauetan agertu diren mugimenduek. Azpiegituraren aurkako borrokak bizi dugun krisi ekosozial honetan inoiz baino zentzu handiagoa duela aldarrikatu dute, eta lanak gelditzeko eskaera egin dute bertaratu direnek.

]]> <![CDATA[Aralarren ez dutela gasbiderik nahi argi utzi zuten Lekunberrin larunbatean]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aralarren-ez-dutela-gasbiderik-nahi-argi-utzi-zuten-lekunberrin-larunbatean 2023-03-29 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aralarren-ez-dutela-gasbiderik-nahi-argi-utzi-zuten-lekunberrin-larunbatean Manifestazio jendetsua egin zuten pasa den larunbatean Aralar mendilerroak zeharkatuko lituzkeen gasbidearen aurka. Aralar Zaindu Dezagun plataformak deituta, parke naturala arriskuan jartzen duen proiektu horren aurrean alternatibak badirela aldarrikatu zuten, eta horiek aztertzeko eskaera egin zuten manifestariek.

]]> <![CDATA[Bio]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/lurraldea-eta-arkitektura 2023-03-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/lurraldea-eta-arkitektura Eko-krisiak bio-zentrismoa ekarri du mahai-hizketaldira. Gizateriaren iraungitze posibleaz hitz egiten den garai honetan, “nola iritsi gara honaino? “galdera erretorikoa egiteak zentzua hartzen du. Eta erantzun posible bat, gizakiak ingurune naturala ustiatzeko leku bezala ulertu izana da. Androzentrismoa deitzen zaio natura gure erabilerarako tresna dela ulertzeko modu honi. Horregatik ulertzen dugu gu eta natura gauza desberdinduak garela, gainontzeko izaki bizidunen gainetik... [+]

]]> <![CDATA[Jauzi egitea dagokigu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2810/jauzi-egitea-dagokigu 2023-01-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2810/jauzi-egitea-dagokigu Bizi dugun krisiaren atzean dauden politikak kudeatzen dituen batek zera adierazi zuen, orain ez gehiegi: “Euskal Herrian azpiegitura proiektu guztiek dute bere herri plataforma”. Garaiz kanpoko erritual sozial antzu bezala irudikatu zuen gure ingurua txikitzearen, baliabide publikoak xahutzearen eta instituzioak gutxi batzuen zerbitzura jartzearen kontrako borroka.

Instituzioek hartzen dituzten erabakietan parte hartzeko dugun eskubideak beraien eredu politikoan zein leku duen... [+]

]]> <![CDATA[Sistemak, munduaren bihurgune ekosozialak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2807/sistemak-munduaren-bihurgune-ekosozialak 2022-12-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2807/sistemak-munduaren-bihurgune-ekosozialak Mundu aldakor eta ziurtasunik gabeko honetan, ematen dugun pauso bakoitzak du bere eragina. Etxean, eskolan, lantegian, plazan… elkar erlazionatzen diren sistema konplexuez inguraturik gaude, eta horien funtzionamenduak bihurgune korapilatsuak sortzen ditu, gosaritako kafea italiar makinatik borborka irteten den bezain sinple baina konplikatu.

Pentsamendu sistemikoa inguratzen gaituzten sistema horien modus operandia ulertzeko jaio zen XX. mendean, barnebiltzen dituzten elementuen arteko harremanak bere osotasunean aztertuz. Donella Meadows (1941-2001) ingurumen zientzialari estatubatuarrak Thinking in Systems (“Sistemetan pentsatu”) liburuan zedarritu zituen pentsamendu horren oinarrizko nozioak, eta egun, inoiz baino indar handiagoa hartu du bere lanak, krisi ekonomiko, ekologiko eta sozialak oso agerikoak direnean.
Albistegiek hain ohituta gaituzten gertaera ilun bakoitzaren ondorio zehatzei soilik erreparatu beharrean –izan glaziar bat guztiz urtu dela, edo inflazioak berriz ere goia jo duela–, fokua atzean dagoen egitura osoan jartzean datza, eta beste sistemekin nola elkar eragiten duen aztertzea, arazoa zerk sortu duen eta nola konpondu daitekeen jakiten saiatzeko. Agian horrela has gaitezke mundua aldatzen, Meadowsek egin nahi izan zuen bezala.

]]> <![CDATA[Trantsizio ekosoziala Euskal Herrian]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/trantsizio-ekosoziala-euskal-herrian 2022-11-07 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/trantsizio-ekosoziala-euskal-herrian Iratzar Kafeak saioaren atal honetan Mirene Begiristain eta Pello Otxandiano larrialdi klimatikoaren, krisi sozialaren, trantsizio energetiko eta ekosozialaren inguruko zenbait gako argitzen saiatu dira.

Iratzar Fundazioak “Transito ekosoziala Euskal Herrian. Garaiz gabiltza” lemapean hamaikagarren on-line solasaldia egin du. Gaur egun instituzio eta eragile nagusi askoren aldetik “green washing” (aurpegi eta arduren zuriketa) salatu ohi da mugimendu eta eragile... [+]]]> <![CDATA["Komunitateak birsortzean datza gakoa, indibidualismoa baztertzean"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2796/alaitz-ajuriagerra-ekotopaketen-antolatzaileetako-bat 2022-10-13 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2796/alaitz-ajuriagerra-ekotopaketen-antolatzaileetako-bat Azken krisia. Gure garaia! lelopean iragan berri diren Euskal Herriko lehen Ekotopaketak bukatu berri direla, antolatzaileen artean egondako Alaitz Ajuriagerrarekin hitz egin du ARGIAk, besteak beste, Euskal Herriko mugimendu ekologista eraldatzaile eta eraginkor bat sortzeko erronkari hurbilagotik so egiteko. Bertakoa mundu mailan kokatuz, borroka ekologista ikuspegi dekolonialetik eramateko garrantziaz ere aritu gara.

]]> <![CDATA[“Ezagutza garrantzi txikiko faktorea da kontsumo ekologikoan”]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2793/marije-luengo-jokabide-ekologikoa-aztertzen 2022-09-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2793/marije-luengo-jokabide-ekologikoa-aztertzen Ekonomia eta Enpresa Zientzietan doktorea da Marije Luengo Valderrey (Bilbo, 1958) EHUko irakasle eta ikertzailea. Hark koordinatu du unibertsitateak udan ezagutarazitako azterlan bat, jokabide ekologikoari buruzkoa. Enpresa Zuzendaritzari buruzko master baten ikasleei hamabi urtez (2008tik 2020ra) galdetu ostean, krisialdian eta oparoaldian jokabide hori zertan bereizten den aztertu dute, hain zuzen ere.

]]> <![CDATA[Kolonizazio energetikoa zer den badakizu? Extremaduran bai: orain berriztagarrien izenean arpilatuko dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2791/kolonizazio-energetikoa-zer-den-badakizu-extremaduran-bai-orain-berriztagarrien-izenean-arpilatuko-dute 2022-09-07 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2791/kolonizazio-energetikoa-zer-den-badakizu-extremaduran-bai-orain-berriztagarrien-izenean-arpilatuko-dute Iberdrolak Europako planta fotovoltaiko handiena zabaldu du Espainiako Estatuan, Extremadurako Torrecillas de la Tiesa herrian. 590 megavatioko potentziakoa eta 1,5 milioi modulurekin, 334.000 etxebizitza hornitzeko adina “energia garbi” sortuko duela azpimarratu dute. Ez da lurralde hartan eraikitzen den halako lehena, eta megaproiektu gehiago daude bidean. Hainbat adituk “kolonizazio energetikoa” deitu dio horri, munduko toki txiroenetan bezalaxe, Europa hegoaldean laster ezagutuko duguna.

]]> <![CDATA[Agroindustriaren eta bere mega-bassine edo uraska erraldoien aurkako mugimendua zabalduz eta gogortuz doa Frantzian ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2787/agroindustriaren-eta-bere-mega-bassine-edo-uraska-erraldoien-aurkako-mugimendua-zabalduz-eta-gogortuz-doa-frantzian 2022-07-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2787/agroindustriaren-eta-bere-mega-bassine-edo-uraska-erraldoien-aurkako-mugimendua-zabalduz-eta-gogortuz-doa-frantzian Lurzoruan, erreketan eta euri uharretan pilaturiko urak laborantza intentsiboko bakar batzuei bideratzeko makroproiektuak dira uraska erraldoiak. Bakar batzuk daude martxan, beste andana dago bidean eta guztira milako bat izanen dira hemendik gutxira Frantziako landa eremuetan barna. Horrelakorik ez dute nahi, ez laborantza herrikoian dabiltzanek, ez inguruko herritar anitzek, ezta ekologistek ere; eta aurkako mugimendu zabala loratzen ari da azken hilabeteetan. Urrats bat gehiago emanik, desobedientzia eta ekintza zuzena bideratzen hasi dira, baimenik gabe eta poliziari aurre eginez, azpiegiturak desmuntatuz.

]]> <![CDATA[Aritmetika arazoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/aritmetika-arazoak 2022-07-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/aritmetika-arazoak Amaia Zubiriaren lekukoa hartuz, merezimendu osoz jaso zuen duela gutxi Joseba Tapia trikitilariak Donostiako Udalaren Adarra saria, euskal kulturari bizitza osoko ekarpena egin ostean. Trukean, kantu batzuk oparitu zizkigun. Hainbat plazatan kantu horiekin gorputza astindu izan eta gero, nekez lortu genuen ipurdia Victoria Eugeniako eserlekuei itsatsita mantentzea. Gozatu ederra. Etxerako bidean, ordea, kanta bat garunean iltzatu zitzaidan, begiztan; Aritmetika arazoak. Buruan, letra bueltaka:... [+]

]]> <![CDATA[Yayo Herrero. Gordin bezain itxaropentsu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/yayo-herrero-gordin-bezain-itxaropentsu 2022-07-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/yayo-herrero-gordin-bezain-itxaropentsu Duela bi urte entzun nuen lehen aldiz Yayo Herreroren hitzaldi bat, Feministaldia jaialdian, eta orduz geroztik ezin izan ditut burutik kendu haren galdera eta hausnarketa zorrotzak. Ingeniaria, antropologoa eta irakaslea da Herrero, eta ekofeminismoa du borrokarako esparru. Badaki hainbat dimentsioko krisi baten aurrean gaudela gizarte moduan, eta horregatik aldarrikatzen ditu eguneroko utopiak.

]]> <![CDATA["Jarraitzen dugu etxeak egiten duela 30 urte bezala"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2786/koldo-monreal-eraiki-habia 2022-07-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2786/koldo-monreal-eraiki-habia Etxe bat egitea, alokatzea edo erostea ez da maiz egiten dugun zerbait, baina bai bizitzan egiten dugun inbertsiorik handiena, normalean. Hori ez da aldatu aspalditik, bai ordea etxegintza ulertzeko modua. Guk zaindu beharreko etxeen partez, gu zaintzen gaituzten etxebizitza osasungarri eta jasangarriak altxatu behar ditugu. Passivhaus, energia kontsumo ia zerodun etxeak... kontzeptu berriak dira gutako gehienontzat, eta Koldo Monreal enpresari ekintzaileak pasioz aldarrikatzen dituenak.

]]> <![CDATA[Mugak eta sistemak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2787/mugak-eta-sistemak 2022-07-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2787/mugak-eta-sistemak Duela 50 urte, 1972an, Massachusets Institute of Technology-ko 17 zientzialarik Hazkundearen mugak izeneko txostena prestatu zuten Erromako Klubaren enkarguz. Txostenaren ondorioa honako hau izan zen: munduko populazioaren garaiko hazkundea, industrializazioa, kutsadura, elikagaien ekoizpena eta baliabide naturalen ustiapena aldaketarik gabe mantenduz gero, Lurraren hazkundearen muga absolutuetara iritsiko zen mende batean, 2070ean. Argitaratzean kritika gogorrak jaso zituen zientzialari zein... [+]

]]> <![CDATA[Lemoiz eta Superphénix gelditu!]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2786/lemoiz-eta-superphenix-gelditu 2022-07-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2786/lemoiz-eta-superphenix-gelditu Bilbo, 1977ko uztailaren 14a. 200.000 pertsona bildu ziren Lemoizeko zentral nuklearraren proiektua geldiarazi zezaten eskatzeko. Bi aste geroago Europa osotik joandako 60.000 lagun bildu ziren Frantziako Estatuko Creys-Malvillen abian jarritako Superphénix erreaktorearen aurka.

]]> <![CDATA[Bestelako eredu energetiko baten aldeko manifestazioa Iruñean]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/beste-eredu-energetiko-baten-aldeko-manifestazioa-irunean 2022-05-30 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/beste-eredu-energetiko-baten-aldeko-manifestazioa-irunean Ehunka lagunek hartu dute parte Nafarroako Energia Eraldatzen plataformak Iruñean deitutako manifestazioan "Berreztigarriak bai, baina ez horrela" lelopean. Eguzki eta haize poligonoen proiektuek kaltetutako herrietako biztanleak bildu dira larunbatean hiriburuan arazo honen berri emateko eta beste eredu energetiko bat aldarrikatzeko.

]]> <![CDATA[Klase borrokarik gabeko ekologismoa lorezaintza da]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/klase-borrokarik-gabeko-ekologismoa-lorezaintza-da 2022-05-02 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/klase-borrokarik-gabeko-ekologismoa-lorezaintza-da Nafarroako AHT Gelditu! mugimenduak antolatuta, kolapsoaren aurkako mahai ingurua egin dute 'Klase borrokarik gabeko ekologismoa lorezaintza da' izenburupean. Jardun, Sukar horia, Ernai  eta AHT Gelditu! Nafarroako kideek hartu dute parte bertan.

]]> <![CDATA[Energia berdea?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2772/energia-berdea 2022-03-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2772/energia-berdea Zein da energiaren kolorea? Zergatik energia berde izendatzea? Hiztegiak dio energia dela sistema batek lan egiteko duen ahalmena, eta horrek ez omen du kolorerik. Baina guk jatorrizko iturriaren arabera, kolore bat jartzen diogu energiari. Beltza edo grisa esaten diogu baliabide fosiletatik (ikatza, petrolioa, gasa) lortzen denari. Hidrogeno arrosa da uraniotik eratortzen dena eta hidrogeno horia nahastutako iturrietatik (fosilak eta berriztagarriak) lortzen duguna. Eta berdea litzateke... [+]

]]> <![CDATA[Trantsizio ekologikoa geopolitikoa dela erakusten digu Ukrainako gerrak]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/trantsizio-ekologikoa-geopolitikoa-dela-erakusten-digu-ukrainako-gerrak 2022-03-20 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/trantsizio-ekologikoa-geopolitikoa-dela-erakusten-digu-ukrainako-gerrak Petrolio ala gas, ohituak gara baliabide natural horiek kausitzea gatazken osagaien artean. Europak Errusiarekiko daukan energia dependentziaz anitz hitz egin da azken egunetan. Baina horrez gain, Green Deal edo Itun Berdearen gauzapenerako, nahi edo ez, Ukraina zein Errusiarekin harremanak beharrezkoak ditu Europak: hidrogenoarentzat Ukrainarekin eta trantsizio ekologikorako makinerietan kausitu metal eta mineralentzat, berriz, Errusiarekin.

Trantsizio ekologikoa eta geopolitikaren arteko... [+]]]> <![CDATA[“Ez da aintzat hartzen mundu guztiak elikatuta egoteko duen eskubidea”]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2771/isa-alvarez-vispo-elikatzea-eta-jatea-gauza-bera-al-dira 2022-03-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2771/isa-alvarez-vispo-elikatzea-eta-jatea-gauza-bera-al-dira Ez dago hemen Isa Álvarez Visporen curriculuma merezi duen bezala azaltzeko lekurik. Sintesiaren mesedetan, esan dezagun agroekologian aditua, Ekologistak Martxan eta Baladre taldeetako kidea, eta ¿Qué comen las que malcomen? (Zer jaten dute gaizki jaten dutenek?) liburuaren egileetako bat dela. Datu biografikoen zaleentzat: Suitzan jaio, Ermuan hazi, eta Lantarónen bizi da egun, “Arabako landa-eremu sakonean”. Ez kasualitatez, jakina.

]]> <![CDATA[Etorkizuneko errelatoez]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/etorkizuneko-errelatoez 2021-12-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/etorkizuneko-errelatoez Iraganeko errelatoaz hainbeste hitz egiten den herri batean, hori  bezain inportantea iruditzen zait etorkizuneko errelato posibleez hitz egitea, hau da, datozen urte eta hamarkadetan existitu daitezkeen gizarte posibleez gogoetatzea. Azken finean, etorkizuna ez ezik, errelatoek oraina ere moldatu egiten dutelako. Ildo horretatik, aldaketa sozialak dimentsio politikotik aztertu eta irudikatu ohi ditugu soilik;  baina, modu berean, eraldaketa sozial orok jendartearen emozio... [+]

]]> <![CDATA[“Geure burua zaintzeko ezinbertzekoa da planeta zaintzea”]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/lucia-pampols-teixido-ingurumena-aldarri 2021-12-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/lucia-pampols-teixido-ingurumena-aldarri Kataluniako Greta Thunberg goitizenarekin identifikatzen du batek baino gehiagok Lucía Pàmpols Teixidó (Corbins, Katalunia, 2012). Familiarekin txangoak egitean topatutako zikinkeriarekin kezkatuta, Lulú Clean Planet egitasmoa abiatu du, zabor bilketak antolatzeko egitasmoa.

]]> <![CDATA[Thanatia, baliabide gabeko planeta]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2758/thanatia-baliabide-gabeko-planeta 2021-12-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2758/thanatia-baliabide-gabeko-planeta Antonio eta Alicia Valero aita-alabari Adrián Almazanek egindako elkarrizketatik atera da Thanatia. Planetaren muga mineralak (Icaria) liburua. Zaragozako Unibertsitateko katedratikoa eta irakaslea dira hurrenez hurren valeriotarrak. Baliabideak eta energia kontsumoa ikertzen dituen CIRCE Institutuko zuzendaria ere bada Antonio. Egungo norabidean, humanitateak ez duela aterabiderik diote. Eta aldaketa eragiteko poltsa bete proposamenekin datoz. Liburuaren eduki nagusiak bildu ditugu ondoko lerroetan.

]]> <![CDATA[Glasgowko ajea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2756/glasgowko-ajea 2021-11-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2756/glasgowko-ajea <![CDATA[Negazionismotik ‘negozionismo’-ra]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2755/negazionismotik-negozionismo-ra 2021-11-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2755/negazionismotik-negozionismo-ra Negazionismoa enpirikoki egiazta daitekeen errealitate bat onartzeari uko egitea da. Ingurumenaren kasuan, energiaren mugak, petrolioaren gailurra (peak-oil) edo klima-aldaketa antropogenikoa ukatzea. Korronte ideologiko indartsu bat dago zeinean korporazio ekonomikoak eta lider politiko ugari sartu daitezkeen. Ukazioaren arrazoi nagusitzat, sistema ekonomikoak ezin duela atzerapenik edo deshazkunderik izan, dioskute. Bestela kaosa, denok txarrago biziko baikara. Aspaldiko partez, dena den,... [+]

]]> <![CDATA[Pirene salbatu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2753/pirene-salbatu 2021-11-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2753/pirene-salbatu Kondairak dioenez, Pirene Iberiar penintsulan bizi zen printzesa ederra zen, eta ezkongai ugari zituen bertan. Baina Pirenek Herkules maite zuen, ezkutuan elkartzen zen berarekin basoan, printzesaren aita Tubalek aurkitu eta Herkules erbesteratzea erabaki zuen arte. Pirenek ez zuen galdu bere maitearekin berriro elkartzeko itxaropena. Basoetan barrena ibiltzen zen bere bila, harik eta egun batean Gerionekin topo egin zuen arte, hiru buruko munstro bat. Gerionek ere Pirene gorteatu nahi zuen. <![CDATA[Caparrosoko makroetxaldea: irregulartasunez beteriko greenwashing-a]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/caparrosoko-makroetxaldea-irregulartasunez-beteriko-greenwashing-a 2021-09-16 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/caparrosoko-makroetxaldea-irregulartasunez-beteriko-greenwashing-a
Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldean dauden irregulartasunak txosten batean bildu dituzte hainbat talde ekologistak. Bertan, uraren neurri gabeko erabilera, Aragoi ibaia eta lurren kutsadura eta hondakin organikoen tratamenduan obskurantismoa azaltzen dituzte, besteak beste. Enpresaren aurkako neurriak hartzeko garaia dela diote ekologistek.
 
Honakoa Ahotsa.info hedabideak eginiko bideo erreportajea duzue.
]]> <![CDATA[Krisi ekologikoa: mehatxuak eta erronkak]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/krisi-ekologikoa-mehatxuak-eta-erronkak 2021-08-30 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/krisi-ekologikoa-mehatxuak-eta-erronkak Iraultza Txikien Akanpada egin dute Artean abuztuaren 25etik 29ra bitartean. Bertan krisi ekologikoaren inguruan aritu dira Mikel Otero EHBilduko legebiltzarkidea, Isa Alvarez Ekologistak Martxan Arabako kidea eta Biolurreko Hodei Rodriguez.

Mikel Oterok azpimarratu du energetikoa beste krisi askorekin gurutzatzen dela, eta “lurrikara horren lehen dardarak” sufritzen hasiak garela. Hainbat datu eman ondoren, Emilio Santiago Muiñoren aipu batekin laburbildu du egoera:... [+]]]> <![CDATA["Naturaren aurkako ekintza oro giza eskubideen urraketekin dago lotuta"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2743/mugarik-gabeko-kideak 2021-08-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2743/mugarik-gabeko-kideak Mugarik Gabek, elkartasunerako eta nazioarteko lankidetzarako erakundeak, argi du transnazionalak hainbat herrialde ustiatzen ari diren bitartean, baliabide naturalen defentsarako protesta sozialen kriminalizazioa eta eskubideen urraketak gero eta larriagoak direla. Nazioarteko lankidetzatik eta elkartasunetik abiatuta, kanpaina berri batean ari dira lanean, Maite Ezquerro Saenz eta Jesús González Pazosek kontatu digutenez.

]]> <![CDATA[Chevronek hondoratu du Donziger abokatua: multinazionalei auzi bat irabaztea kario pagatzen da]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/chevronek-hondoratu-du-donziger-abokatua-multinazionalei-auzi-bat-irabaztea-kario-pagatzen-da 2021-04-27 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/chevronek-hondoratu-du-donziger-abokatua-multinazionalei-auzi-bat-irabaztea-kario-pagatzen-da U.A.-k idatzi digu ARGIAra: “Duela bi urte eta erdi, Net Hurbil-en aztertu zenuten nola epaile pribatuek bertan behera utzi zuten Ekuadorreko auzitegiek Chevroni ezarritako zigorra. Bada, garaipen hura, zigorrarena, ahalbideratu zutenen aurkako jazarpenak ez dauka etenik eta urteetan engaiatuta egon den Estatu Batuetako abokatu batek 600 egun darama New Yorkeko etxean atxilotuta, Chevronek antolatutako erasoaren ondorioz”.

]]> <![CDATA[Chevronek hondoratu du Donziger abokatua: multinazionalei auzi bat irabaztea kario pagatzen da]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2729/chevronek-hondoratu-du-donziger-abokatua-multinazionalei-auzi-bat-irabaztea-kario-pagatzen-da 2021-04-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2729/chevronek-hondoratu-du-donziger-abokatua-multinazionalei-auzi-bat-irabaztea-kario-pagatzen-da U.A.-k idatzi digu ARGIAra: “Duela bi urte eta erdi, Net Hurbil-en aztertu zenuten nola epaile pribatuek bertan behera utzi zuten Ekuadorreko auzitegiek Chevroni ezarritako zigorra. Bada, garaipen hura, zigorrarena, ahalbideratu zutenen aurkako jazarpenak ez dauka etenik eta urteetan engaiatuta egon den Estatu Batuetako abokatu batek 600 egun darama New Yorkeko etxean atxilotuta, Chevronek antolatutako erasoaren ondorioz”.

]]> <![CDATA["Hidrogenoa irtenbide biribila da Petronorren negozioarentzat eta irudiarentzat"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2726/maitane-arri-escudero-aktibista-ekofeminista 2021-03-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2726/maitane-arri-escudero-aktibista-ekofeminista Ekologistak Martxan taldeko kidea da Maitane Arri Escudero (1977, Areeta). Euskal filologian lizentziatu eta itzultzaile lanetan urte luzez jardun ondoren, M15 mugimenduak aktibismo ekosozialerako grina piztu zion. Norbanakoen arduran baino, politikan, kudeaketa publikoan eta enpresa transnazionalen jardunean jartzen du fokua, ekologismoaren ikuspegi feminista ardatz gisa hartuz.

]]> <![CDATA[nEKrOLOGIA]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2721/nekrologia 2021-02-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2721/nekrologia <![CDATA["Mendebaldeko ekologismoa zabaldu da iragan koloniala ahaztearen truke"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2718/mendebaldeko-ekologismoa-zabaldu-da-iragan-koloniala-ahaztearen-truke 2021-01-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2718/mendebaldeko-ekologismoa-zabaldu-da-iragan-koloniala-ahaztearen-truke Malcolm Ferdinand politogo eta Ingurumen ingeniaria Martinika uhartean sortu zen eta Frantziako CNRS Ikerketa Zientifikoen Zentro Nazionalean ari da ikerlari. 2019an plazaratu du Ekologia dekoloniala: ekologia pentsatu Karibeetatik liburua, mundu frankofonoan oihartzun puska bat eduki duena. Ezaguna da ere bananondoei jaurtitzen zaien klordekona pestizidak herritarrei eragin dizkien kalteen salaketan egin duen lanagatik. Sébastien Malok elkarrizketatu du 2020ko Giza Eskubideen FIFDH zine festibalaren emankizunetako batean.

]]> <![CDATA[Larrialdi ekologikoa, Mendebaldean zentratutako kontakizuna]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2718/larrialdi-ekologikoa-mendebaldean-zentratutako-kontakizuna 2021-01-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2718/larrialdi-ekologikoa-mendebaldean-zentratutako-kontakizuna Thierry Amougou ekonomialaria Kamerunen sortu zen eta Belgikan Lovainako unibertsitate katolikoan ari da irakasle. L’Esprit du capitalisme ultime: démocratie, marché et développement en mode kit [Amaierako kapitalismoaren izpiritua: demokrazia, merkatua eta garapena kit moduan](2019) liburuaren idazlea, pentsamendu antikolonialistan erreferentzia klasikoetakoa den Centre Tricontinental erakundeak plazaratzen duen Alternatives Sud aldizkarian plazaratu du 2020an orriotara dakarkigun artikulua, L’Urgence écologique, un récit occidentalo-centré tituluarekin.

]]> <![CDATA[Ekologismoak larruazala zergatik dauka zuri?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2718/ekologismoak-larruazala-zergatik-dauka-zuri 2021-01-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2718/ekologismoak-larruazala-zergatik-dauka-zuri Munduaren Hego eta Ekialdeko gizarte eta jendeek nola ikusten ote dute klimaren aldeko gure mobilizazioa, alegia, Europan eta Ipar Amerikan klimaren zoratzearen ondorioek kezkaturik zabaldu den beroaldi soziala? Nola interpretatu behar dugu Greta Thunbergek abiatutako protestak gazteen artean eragindako zirrara, oro har klima larrialdiaren inguruko mugimendua bezala, nagusiki Ipar aberatseko mugen barruan geratu izana? Zertan aldatu beharko lirateke krisi ekologikoaren inguruko argudioak mundu osoak bere egin ditzan, eta nagusiki klimaren zoratzearen ondorioak jada latzenik nozitzen dituzten Hegoaldeko jendeek?

]]> <![CDATA[Tran To Nga: Vietnamen AEB-ek erabili arma kimikoei gerla deklaratua dien vietnamdarra ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2715/tran-to-nga-vietnamen-aeb-ek-erabili-arma-kimikoei-gerla-deklaratua-dien-vietnamdarra 2020-12-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2715/tran-to-nga-vietnamen-aeb-ek-erabili-arma-kimikoei-gerla-deklaratua-dien-vietnamdarra Urtarrilaren 25ean Paris ondoko Instantzia Handiko Auzitegira begira izanen dira milioika vietnamdar. Egun horretan hasiko da Vietnamgo gerlan AEBetako armadak erabilitako arma kimikoei buruzko auzia.  Hego Vietnamen agente laranja  izenez ezaguna den herbizida eta hosto-galtzaile pozoitsua hedatzen aritu ziren 1961 eta 1971 urteen artean, eta arma kimiko hau ekoizten aritutako multinazionalak dira auzipeturik. Hirurogei urte berantago, ekozidio honi buruzko egia, aitortza eta erreparazioa eskuratzeko esperantza dute kutsaturiko milioika vietnamdarrek. Tran To Nga vietnamdarrak jarri du salaketa.
 

]]> <![CDATA[Kanadako autoktonoak barrikadetan, haien lurren eta denon biziaren defentsan]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/kanadako-autoktonoak-barrikadetan-haien-lurren-eta-denon-biziaren-defentsan 2020-03-11 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/kanadako-autoktonoak-barrikadetan-haien-lurren-eta-denon-biziaren-defentsan Geroz eta blokeatuagoa du Kanadak ekonomia. Barrikadak montaturik, otsailaren 6az geroztik dabiltza Wet´Suwet´En Lehen Nazioko herritarrak mendebaldetik ekialdera doan trenbidea blokeatzen. Egunez egun, beste Lehen Nazioetakoak zein ekologistak lotu dira borrokari eta gaurko egunean portu, autobide zein trenbide, hamarnaka blokeo egiten ari dira herri guztian zehar. Oinarrian, haien lurretatik pasa nahi dieten oliobide bat. Baina, askoz zabalagoa da jokoan dagoena.

]]> <![CDATA[Arkamurkak 50 urte]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/arkamurkak-50-urte 2020-01-31 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/arkamurkak-50-urte 50 urte daramatza Zarauzko Arkamurka taldeak naturaren ezagutza zabaltzen eta natur kontserbazioaz arduratzen. Urteurrena ospatu eta urte hauetan egindako ibilbidea eskertzeko, dokumentala prestatu dute lehengo eta gaurko taldekideei ahotsa emanez.

]]> <![CDATA[Aste honetatik aurrera plastikorik gabe bidaliko dugu ARGIA etxeetara]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aste-honetatik-aurrera-plastikorik-gabe-bidaliko-dugu-argia-etxeetara 2019-10-02 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aste-honetatik-aurrera-plastikorik-gabe-bidaliko-dugu-argia-etxeetara Hemendik aurrera patataz eginiko material konpostagarri batean bilduta iritsiko zaizue ARGIA etxeetara. Aste honetan hasi dira Antza imprimategian plastikoa albora utzi eta material berri honekin lanean.

]]> <![CDATA[Elkartasun ekologiko eta soziala: Euskal Herria burujaberantz]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/elkartasun-ekologiko-eta-soziala-euskal-herria-burujaberantz 2019-08-06 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/elkartasun-ekologiko-eta-soziala-euskal-herria-burujaberantz Bizi! mugimenduaren 10 urteen kari antolatu hitzaldia. Parte-hartzaileak: Joseba Azkarraga, soziologoa, trantsizio eko-sozialean aritua eta Alazne Intxauspe Elola, laboraria, Etxalde, EHNE Bizkaia eta Via Campesinako kidea.

]]> <![CDATA[Europako meategirik handiena gelditu dute Alemanian]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/europako-meategirik-handiena-gelditu-dute-alemanian 2019-06-24 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/europako-meategirik-handiena-gelditu-dute-alemanian Ende Gelände mugimenduak deituta, Alemanian beste behin ere adi guztietako ekintzaileak mobilizatu dira Europako meategirik handiena gelditzeko. Bost zutabetan antolatutako 6.000 lagunek ekintza zuzenaren bidez trenbideak okupatuz eten dute produkzioa asteburu osoan. Bitartean, herrialde bereko Aachen hirian, klimaren alde 40.000 lagun atera ziren kalera.

]]> <![CDATA[Gladys del Estal hil zuen guardia zibila saritu egin zuten]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/gladys-del-estal-hil-zuen-guardia-zibila-saritu-egin-zuten 2019-03-27 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/gladys-del-estal-hil-zuen-guardia-zibila-saritu-egin-zuten Gladys Del Estal ekologista jaialdi baketsu batean hil zuen agentea, 18 hilabeteko kartzelara zigortu zuen Iruñeko Lurralde Auzitegiak 1981eko abenduan. Hortik gutxira jaso zuen domina, oraindik zigorra bete gabe zuela.

]]> <![CDATA[Larrun Ez Hunki kolektiboa, Larrun 2020 proiektu turistikoaren aurka]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/larrun-ez-hunki-kolektiboa-larrun-2020-proiektu-turistikoaren-aurka 2019-02-21 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/larrun-ez-hunki-kolektiboa-larrun-2020-proiektu-turistikoaren-aurka 2017an, Pirinio Atlantikoetako Departamenduak Larrun 2020 xede turistikoa aurkeztu zuen, 36 milioi euroko inbertsioa iragarriz. Berriki, proiektua berraztertua izanen dela baieztatu dute. Anartean, Larrun Ez Hunki kolektiboak bideo hau ekoizi du Kanalduderen laguntzarekin, xede turistikoaren inguruan dituen kezka handien azaltzeko.

]]> <![CDATA[Garaion sorgingunea]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/garaion-sorgingunea 2015-09-28 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/garaion-sorgingunea Natura eta kultura biltzen ditu gunea da Garaion. Arabako Ozaeta herrian dago eta kultur-sorkuntza eta naturaren aldeko maitasuna pizteko asmoz sortua da.

]]> <![CDATA[Baso ahaztuak]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/baso-ahaztuak 2015-02-27 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/baso-ahaztuak Tokian tokiko basogintzaz eta baso kulturari buruzko hausnarketak sustatu nahi ditu Baso Ahaztuak dokumentalak. Pinuaren erabileraren inguruan ingurumen-eztabaida luzea eman da. Lan honen helburua eztabaida horretan sakontzea da, elementu berriak mahaigaineratuz, esperientzia interesgarrien berri emanez, azterketa zientifikoen ondorioak lehenetsiz eta, batez ere, naturaren eta bioaniztasunaren garrantzia azpimarratuz.

Parte hartzen dute:
– Iker Yurrebaso
– Ibai Pujana
–... [+]]]> <![CDATA[Emakumeak lurraren defentsan]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/emakumeak-lurraren-defentsan 2014-07-18 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/emakumeak-lurraren-defentsan Zenbait herrialdetan egindako bidaiei esker, elikaduraren burujabetza, ingurumena eta lurraldea defendatzeko esperientziak bildu ditu Mundu Bat elkarteak. Nikaragua, Bolivia, Kolonbia eta Euskal Herriko emakumeek beste elikadura eredu bat ezarri nahi dute, eta eredu iraunkorrean nekazari izateko eskubidea dutela aldarrikatzen dute.

[35 min, 2012]
Zuzendaria: Unai Aranzadi
Testuak: Joseba Gotzon Martin
Ekoizpen exekutiboa: Independents Docs
Edizioa: Riex Garcia de Bikuña <![CDATA[Mugimendu sozialak eta prestakuntza]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/mugimendu-sozialak-eta-prestakuntza 2013-02-25 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/mugimendu-sozialak-eta-prestakuntza Joxemi Zumalabe hil zela hogei urte bete ziren 2013ko urtarrilaren 12an. Haren omenez hainbat ekitaldi izan ziren aste horretan, tartean mahai-inguru hau.

Moderatzailea: Marta Luxan
Hizlariak: Miren Aranguren (Emagin), Nicola Foroni, IPES-GITEko ordezkari bat eta Paul Nicholson (EHNE).
Antolatzailea: Joxemi Zumalabe
Irudiak: Koldo Mitxelena

]]> <![CDATA[Carlo Petrini]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/carlo-petrini 2013-02-08 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/carlo-petrini 1949ko ekainaren 22an Bra-n (Italian) sortu zen kazetari, soziologo, eta kritiko gastronomikoa, Slow Food fundazioaren (www.slowfoodfoundation.com) sortzaile eta buru izateagatik da ezaguna. 2004an, Turinen, Terra Madre nazioarteko sarea abiarazi zuen 150 herrialdetako 8.000 ekoizle bilduz. 2008an, The Guardian egunkariak planeta salbatzeko gai diren 50 pertsonalitateen zerrendan sartu zuen.

Elkarrizketa osoa aldizkariaren 2351 zenbakian irakurgai.

]]> <![CDATA[Lur gaineko meatzaritza]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/lur-gaineko-meatzaritza 2013-01-18 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/lur-gaineko-meatzaritza Hego Amerikan Europa zein Ipar Amerikako multionazionalak urrea eta bestelako harribitxiak erauzteko megameatzaritzaren bitartez kalte ekologiko handiak eragiten ari dira.

]]> <![CDATA[British Petroleum enpresaren logo 'berrituak']]> https://www.argia.eus/multimedia/argazki-galeriak/british-petroleum-enpresaren-logo-berrituak 2010-06-11 https://www.argia.eus/multimedia/argazki-galeriak/british-petroleum-enpresaren-logo-berrituak Apirilaren 20an izandako leherketa batek, Mexikoko Golkoan British Petroleum enpresaren plataforman lanean ari ziren 11 langile hil eta AEBetako historiako petroleo isuririk larriena utzi du. Egunero 12.000 eta 100.000 upel bitarte isurtzen dira itsasora. Protesta moduan, Greepeace talde ekologistak BP-ren logoa "eraberritzeko" leihaketa zabaldu du bere webgunearen bitartez. Honezkero ia 1.200 diseinu jaso dituzte. Greenpeace-k duen Flickr kontuan ikusgai daude jasotako guztiak... [+]

]]>