ARGIA Multimedia - Podcastak

Zarata ateratzen utzi behar diegu haurrei?

Mon, 15 Jun 2026 00:00:00 +0200

Ikasturte honetako azken podcastean, oporretan irudikatu dugu gure burua. Hondartzan, piszinan, errekaren baten alboan… Baina idilikoa izan daitekeen irudi horren atzean, antzeko ika-mika errepikatzen da uda guztietan: batzuk kexu dira, umeen zalapartak beren lasaitasuna zapuzten duelako. Ibon Herran Muruaga hezitzaileak gaiak dituen erpinak aztertzen lagundu dio Mikel Garcia Idiakezi.

‘Psyllium’ baino plantaina nahiago

Thu, 11 Jun 2026 00:00:00 +0200

Entzule baten proposamenari heldu eta psyllium zuntzari buruz hitz egin dugu gaur, izan ere, boladan ipini da psyllium hautsa eta badirudi denok hartu beharrekoa dela. Zuntz hau plantaina familiako hazia da eta idorreriari aurre egiteko erabili izan da. Baina gaur egun asko apetitua erregulatzeko erabiltzen ari dira, gosea kentzeko, eta hemen datoz arazoak. Horren aurrean, erabili zuhur eta zentzuzkoaren alde aritu gara, glutenik gabeko ogia egiteko, adibidez, aproposa da.

Antzeko funtzioa betetzen duen sendabelarra badugu gure artean, eta gaur honi egin nahi izan diogu tartea: plantaina (Plantago lanceolata). Psylliumen familiako beste ale bat, askoz ere baliagarriagoa eta interesgarriagoa iruditu zaiguna.

Ikasturte honetako azken saioari amaiera emateko santio-belarrarekin (Hypericum perforatum) oleato bat egitea gomendatu dizuegu. Udan egin dezakegun lana da, eta altxor handia da kolore gorrixkako oleato hau etxean edukitzea.

Hitlerren maitasun habia

Tue, 09 Jun 2026 07:37:00 +0200

Udako saioak faxisten oporrei buruz egingo genituela esan genizuen, eta gaur zerrendaren lehen postuetan dagoen baten txanda da: Hitler. Aurreko saioan komentau genuen Mussolinik hondartza aukeratu zuela bere opor leku moduan, Hitlerrek, aldiz, mendia, zehazki bavariar alpeak. Han eraiki zuen bere maitasun habia Eva Braunekin.

Abesti hauek erabili ditugu:

Des-kontrol - 'Hipokrisia eta faxismoaren aurka'

Adele - 'When we were young'

The White Stripes - 'I think I smell a rat'

Nola eman klaseak kanpoan?

Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0200

Uda gainean dugu eta ziur bat baino gehiago animatuko dela ikasgelatik atera eta klasea kanpoan egitera. Eta animatzen ez bada, horretarako arrazoiak eta estrategiak eman dizkio Dani Zuazagoitia irakasleak Mikel Garcia Idiakezi.

Izarren hautsa

Wed, 03 Jun 2026 14:14:00 +0200

Zerbait falta zen azken hilabeteotan Beranduegin, eta azkenean, bete da hutsunea eta bueltan da gure Izar. Erditu ostean oso osorik etorri da, eta bere erditzea eta ondorena kontatu dizkigu, saio honetan ohikoa dugun bezala, xehetasun askorekin. Ospitalera bidean jarri zen unetik bizidun bat titira itsatsita izan arteko prozesu guztia.

Saio amaieran jarri dugun kanta: Viagra Boys - 'Research Chemicals'

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.

Egonarria 4x13: Sahatsa lantzen Garaion Sorgingunean | Alazne Goñi eta Miren Beitia

Wed, 03 Jun 2026 00:00:00 +0200

Ozaetako (Araba) Garaion Sorgingunean egon gara Alazne Goñi eta Miren Beitiarekin, zumegintzaz ikasten. Sahats landarea nola zaintzen duten, urtean zehar zumearen zikloa nola den, eta zumearekin ze saski eta egitura ezberdinak sortu daitezkeen ikusi dugu.

Mussolinirekin hondartzan

Tue, 02 Jun 2026 07:29:00 +0200

Aurten uda aurreratzea erabaki dugu eta ekainean ekin diogu urteroko Summer edition deituari; uda giroko gaiak, saio motzagoak eta ahots berriak mikrofonoan. Eta zer okurrituko eta faxisten oporraldiei buruz aritzea. Nora joaten dira oporretan? Zer egiten dute? Baina ez eodozeinek, faxismoaren sortzailearekin hasi gara: Benitorekin.

Abesti hauek erabili ditugu:

Bad Bunny - 'La mudanza'

Nico Fidenco - 'Con te sulla spiaggia'

Alessandra Mussolini - 'Tokyo Fantasy'

Nola goxatu instituturako saltoa?

Mon, 01 Jun 2026 00:00:00 +0200

Lehen Hezkuntzatik Bigarrenera igaortzeak ikasleengan sortzen dituen mamu eta kezkez aritu da Mikel Garcia Idiakez, eta trantsizio hori leuntzeko Irunen martxan duten Zubiak eraikiz plana ezagutu dugu, irakasleen euren ahotik.

Zikutak ez du argirik

Thu, 28 May 2026 00:00:00 +0200

Argia ematen duten landareak, hau ikusteko ere jaio garela dirudi. Gure artean ditugun landare ohikoak dira asko, orkideak edo krasak adibidez, baina zuhaitzekin ere ari dira halako probak egiten. Bioluminiszentzia deitzen zaio eta tratamendu genetikoak eginda lortzen da, hau da, landare transgenikoak dira. Ipurtargien eta berezko argia duten onddoen geneak hartu eta landareei txertatuta ari dira halakoak lortzen. Baliteke honek gure paisaia urbanoak urte gutxiren buruan aldatzea.

Gaurko sendabelarra, berriz, ez da propioki sendabelarra, landare toxikoa bizik. Zikutari buruz aritu gara, baina uda partean askok azenario basatiarekin nahasten dute. Albistea Argentinatik ekarri dugu, han mihiluarekin nahasten dutelako. Gaur egun telefonoan ditugun aplikazioen akatsak direla medio, pozoinketak eta heriotzak gertatzen dira. Horregatik, arduratik eta halakoak gerta ez daitezen, nola jokatu azaldu dugu.

Gomendioarena atalean une hauetan egiteko moduko ukendu bat: Milagritos deitutako ukendua hain zuzen. Berbena (Verbena officinalis), pasmo-belarra (Anagallis arvensis) eta plantaina arra (Plantago lanceolata) erabilita egiten den ukenduaz ari gara.

Aurrena Ikea, gero bakea

Tue, 26 May 2026 00:00:00 +0200

Gerra hotsak han eta hemen dabiltzan honetan, txanponaren beste aldeari begira jarri gara: bakeari. Muga nahiko lausoa dela badakigu, baina gerra luzatzearen ondorioei eta bake negoziazioei buruz aritu gara. Vietnamen hasi eta auskalo non amaituko dugun.

Honako abestiak erabili ditugu:

Duncan Dhu - 'Cien gaviotas'

Dion - 'The Majestic'

Los Amaya, Bebe - 'Vete'

Aziz - 'Los Ardennes'

The Carpenters - 'please Mr Postman'

Ingelesak itsututa?

Mon, 25 May 2026 00:00:00 +0200

Parkean seme-alabei ingelesez hitz egiten dieten guraso euskaldunak, ingeleseko akademia pribatuen negozioa eta Nafarroako PAI programa ditu oraingoan hizpide, besteak beste, Mikel Garcia Idiakezek. Zuriñe Zubillaga eta Aitziber Ibarbia irakasleek lagundu diote gaia borobiltzen.

Oligomaitasuna

Thu, 21 May 2026 14:05:00 +0200

Gure entzule bizizale batek proposatu digu polimaitasunari buruz aritzea, eta zuen esanak agindu direnez guretzat, praktikatu, informatu eta ikerketa lan sakona egin ostean, gaur elkarrekin partekatu ditugu gure ideia eta bizipenak. Eta nola ez, Kevinek oligomaitasunaren alde dagoela deskubirtu du, eta bere zita tamalgarri bat partekatu du gurekin. Zita batean zer egin behar den ez dakigu, baina zer ez den egin behar argi geratu zaigu.

Saio amaieran jarri dugun kanta: Mconak - 'Tabernako argiak'

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.

4x12: “Etorkizuneko nekazaritza ekologikoa izan behar da” | Judit Gartzia (ENEEK)

Wed, 20 May 2026 20:00:00 +0200

Laborantza ekologikoak ez du kimikorik erabiltzen, Lurra zainduz elikagai osasuntsuak sortzea baitu helburu. Euskadiko kontseilu ekologikoaren lehendakariarekin aztertu ditugu aktualitateko hainbat gai: batetik, hainbat udalek haien herri lurrak ekologikoan ziurtatu dituzte. Bestetik, ikerketek berretsi dute ongarri organikoek lurraren emankortasunari egiten dioten mesedea. Hirugrrenik, Europako Itun Berdeak dio 2030erako laborantza lurren %25 ekologikoan jardun beharko dela (EAEn %9an dago oraindik); nola indartu daiteke laborantza eredu hori? Ekologikoaren eta agroekologikoaren arteko antzekotasun eta ezberdintasunak ere aztertu ditu, eta EHKOlektiboarekin egin duten elkarlana.

Ice ice baby

Tue, 19 May 2026 00:00:00 +0200

Azken hilabeteetan gure albistegiak AEBetatik datozen notiziekin bete dira, edo bete ditugu, esan beharko genuke. Eskandaluak bata bestearen atzetik, bata bestearen gainean, distrakzio maniobra bihurtzen da: Epstein, Groenlandia, ICE, Trumpen aurkako ustezko atentatuak, Iran… Baina hauen artean bat hautatu behar, eta gaur ICE-i buruz aritu dira Nagore Irazustabarrena eta Axier Lopez; Miigrazio eta Aduanen Kontrolerako Zerbitzuaz, edo bestela esanda, indarkeria arrazista instituzionalizatuaz.

Honako abestiak erabili ditugu:

Vanilla Ice - 'Ice ice baby'

Miley Cyrus - 'Party In The U.S.A.

Ampersan - 'Canción del Bracero'

Txakur Patruila

Eskolako gurasoen Whatsapp taldean zer berri?

Mon, 18 May 2026 00:00:00 +0200

Seme-alaben ikasgelako gurasoen whatsap taldea foro eraginkorra eta baliagarria izan daiteke, baina baita desesperagarria ere, zertarako den eta nola erabili behar den ezberdin ulertzen dutelako sarri guraso batzuek eta besteek. Taldeotako hizkuntza hautuak ere buruhauste bat baino gehiago eragin ohi du. Gaiari heldu dio Mikel Garcia Idiakezek.

Intsusa, azala gaztetzeko (ere bai)

Thu, 14 May 2026 00:00:00 +0200

Badirudi natura denok maitatzen dugun zerbait dela, baina ez da hala. Berriki egindako ikerketek diote biofobia areagotzen ari dela hirietan. Zer den eta zerk eragiten duen jakin nahi izan dugu, baina batez ere zein ondorio ekartzen dituen. Gure artean biofobiarik ba ote dagoen pentsatzen ere aritu gara.

Urte sasoi honetan intsusari buruz aritu beharra dago eta gaur ikerketa bat ekarri dugu, azalaren foto-zahartzea eta inflamazioa nola hobetzen dituen ikertu baita. Hari horri segituta, intsusa loreekin seruma nola egin azaldu dugu gomendioen atalean.

Follow the LIDAR

Tue, 12 May 2026 10:15:00 +0200

Aste honetako saioan LIDAR (Light Detection and Ranging) gailuari buruz hitz egin dugu. Laser izpien bidez objektu edo gainazal batekiko distantzia detektatzen duen aparatua da.Gailu honen erabilera arkeologian, eta batez ere, Amerikako zenbait tokitako historiaren azterketan izaten ari den eraginaz aritu gara.

Abesti hauek erabili ditugu:

Hardwell - 'LASER'

Immasoul - 'Belize'

VGLY - 'Tikal'

Star Wars

Jolas-garaia: motzegia… ala luzeegia?

Mon, 11 May 2026 00:00:00 +0200

Jolas-garaiari eskainitako denbora luzatzea erabaki dute Bartzelonako ikastetxe batean. Baina ikasle guztiek behar bezala aprobetxatzen al dute tarte hori? Eta zer da jolas-garaia aprobetxatzea? Aspertzen al dira batzuk patioan? Galdera ugari dakartza Mikel Garcia Idiakezek Mireia Centeno psikopedagogoari egiteko.

Alekakokelo eta Boromir

Wed, 06 May 2026 15:04:00 +0200

Ez esan ez duzuenik inoiz pentsatu Bernardo Atxaga eta Bilbo Bolsón lehengusuak direnik, gutxienez. Guk imajina dezakegu idazlea hobbiten etxetxo horietako batean bere azken nobela idazten. Halakoxea da gure podcasta: umore demokratikoz betetako gidoi landuak, maitasun oldarkorrez egindako txisteak, fikziozko pertsonaien parte hartzeak... geuk baino gehiago daki gutaz adimen artifizialak.

Saio amaieran jarri dugun kanta: RTZ - 'Dena erre'

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.

Egonarria 4x11: Basoetako suteak: mitoak eta benetako arriskuak

Wed, 06 May 2026 00:00:00 +0200

Markel Arriolabengoa Tantai baso jabe kooperatibako kidea da. Baso suteei buruzko mitoak deseraiki ditu elkarrizketa honetan, eta suteak zergatik gertatu ohi diren azaldu du, baita horiei aurre egiteko basoa nola kudeatu daitekeen ere. Euskal Herriko hainbat zonalde suteekiko zaurgarri direla ohartarazi du.

NASA, NASA, ez hadi pasa!

Tue, 05 May 2026 08:50:00 +0200

Dagoeneko inork ez du hitz egiten Artemis II misioari buruz, 2026ko apirila hasieran AEBk ilargira bidalitako ontzia, ilargiaren aurpegi ezkutua ikustea lortu duena. Lurrean gertatzen dena ahaztu eta izarretara begira jarri gintuen NASAren misioak, distrakzio propaganda bikaina eginez. Eta nola ez, gu espaziora eta historiara begira jarri gara, zehazki, AEB eta Sobietar Batasunaren arteko espazioko lasterketari begira.

Honako abesti hauek erabili ditugu:

Neomak - 'Ilargi berriak'

Ella Fitzgerald - 'Blue Moon'

David Bowie - 'Space Oddity'

Jamiroquai - 'Cosmic Girl'

Haurrak etiketatzeko joera dugu?

Mon, 04 May 2026 00:00:00 +0200

Azkarra, alferra, beldurtia, lotsatia, ausarta, polita... Gainerakoak azkar asko etiketatzeko joera dugu, baina jabetzen al gara nola eragiten dieten definizio, iritzi eta epai horiek haur eta gazteei? Gogoeta eta esperimentu pare bat, Mikel Garcia Idiakezen gaurko podcastean, Naiara Martin pedagogoa lagun.

‘Ogiek’ herrialdea eta transmisioa

Thu, 30 Apr 2026 00:00:00 +0200

Hainbat herrialde indigenentzat sendabelarren inguruko jakintza altxor handia da, baina lanak dituzte ondorengoei transmititzen. Keniako adibide bati buruz aritu gara gaurkoan: Ogiek herrialdeari buruz, sendabelarren inguruko jakintza nola bildu eta helarazi behar den ikusteko adibide ona baitira.

Gaurko sendabelarra, berriro ere, txikori-belarra da. Baina oraingoan Japonian sendabelar honek dituen esanahi espiritualak izan ditugu kontuan. Gomendioak ere eman digu zeresana, hirugarren denboraldiko 13. saioan dagoeneko hainbat erabilera aipatu genituen, baina sendabelar oparo honek gehiagorako ere ematen du.

Goizean kafea, arratsaldean...

Tue, 28 Apr 2026 12:08:00 +0200

Gaur kafeari buruz hitz egin dugu, baina ez kafearen onurez edo kalteez, honek monarkiarekin izan duen harreman historikoari buruz baizik. Historian zehar Europako hainbat errege kafea debekatzen ahalegindu baita.

Honako abestiak erabili ditugu:

Gloria Christian - 'Caffè espresso'

Chappell Roan - 'Coffee'

Bad Bunny - 'CAFé CON RON'

Delirium Tremens - 'Kafe usain hura'

Nola landu sexualitatea ludotekan? (2)

Mon, 27 Apr 2026 00:00:00 +0200

Jolaserako eta deskubrimendurako espazioak dira ludotekak, gazte-txokoak, udalekuak… eta testuinguru horretan, sexualitateari lotutako galderak, kezkak eta bizipenak nola kudeatu azaldu diote Mikel Garcia Idiakezi Ibai Fresnedo eta Lide Galdosek.

4x10: Zizareekin ongarria egiten | Monika Prieto (Amalurra proiektua)

Wed, 22 Apr 2026 20:00:00 +0200

Zizareen mundu miragarrian murgildu gaitu Monika Prietok. Ba al zenekien hiru hilero bikoiztu dezaketela euren populazioa? Zizareei jaten nola ematen dien ikusiko dugu, zizareek materia organikoa transformatu dezaten. Lur bizia izateko kide garrantzitsuak dira. Horregatik, baratzerik baduzu, interesatuko zaizu: zizare humusa egiteko behar den azpiegitura sinplea eta urratsak azaldu dizkigu. Hondakin organikoak alferrik galdu beharrean ongarri oso on bat egiteko aukera ikusi zuen Prietok, eta horregatik abiatu zuen Iruñean Amalurra proiektua: bertan zizare humusa egiten du eta formazio saioak eskaintzen ditu.

Sionista zuriak gara

Wed, 22 Apr 2026 10:03:00 +0200

AEK-k esango lukeen bezala, kontraesana gara, eta halaxe gabiltza: monarkiaren aurka gaude, baina errege kopak bihotza poztu digu; Palestina defendatzen dugu, baina sionista zuriak garela ikasi dugu. Saio zinez autokritikoa atera zaigu aste honetakoa.

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.

Artearen hastapenak

Tue, 21 Apr 2026 12:38:00 +0200

Azken urtean, artearen hastapenei buruz genekiena zalantzan jarri duten bi aurkikuntza egin dituzte.Adibidez, duela aste batzuetako albistea izan da margolanik zaharrena topatu dutela Sulawesi uhartean (egungo Indonesian). Eta saio honetan zalantzan jartzen den guztia gustatzen zaigunez, horretaz aritu da aste honetan Nagore Irazustabarrena.

Honako abestiak erabili ditugu:

Alanis Morissette - 'Hand in my pocket'

Dr. Alban - 'Hello Afrika'

Kashbad - 'Debaluazioa'

Axwell - 'Center of the universe'

Nola landu sexualitatea eskolan eta etxean? (1)

Mon, 20 Apr 2026 00:00:00 +0200

Bi saiotan banatutako lehenengo podcast honetan, gorputzak, emozioak, generoa, pornoa eta orokorrean sexualitatea haur eta gazteekin lantzeko estrategiez mintzatu zaizkio Mikel Garcia Idiakezi hiru sexologo: Mikel Oribe, Nahia Rojo eta Olatz Berastegi.

Zuhaitzak ere sendagai

Thu, 16 Apr 2026 08:12:00 +0200

Animaliak eta landareak soinuen bidez komunikatzen dira, lehen ere aritu izan gara gai honetaz. Gustatzen zaigun gaia da eta beste ikerketa bat ekarri dugu gaurkoan, lerro beretik, biologian gauzak aldatu egin baititzake. Animaliak eta landareak, azken hauentzat estres egoerak daudenean, komunikatu egiten direla ikusi da berriro ere. Gizakiak entzun ezinezko hertzio maila batean gertatzen da hau eta biokomunikazioaren esparruan jakintza areagotzea ekarri du, oraindik ikertzeko dagoen interakzio akustikoko sare bat badagoela esan nahi baitu.

Zuhaitzak ere badira sendabelar, akaso senda-zuhaitz esan beharko genuke. Pinua eta zedroa sendagaiak dira eta Europa iparraldearekin alderatuta gure artean erabilera tradizio txikiagoa duten arren, merezi duten sendagaiak dituzte. Gomendioen atalean landu dugu zer eta nola erabili.

Izar erditu eta Oskar agertu

Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0200

Beranduegi ama izan da, eta badugu gure armadarako lehendabiziko soldadua, Izarren baginatik etorrita. Izarren faltan, azken saioetan oso presente izan dugun kontzeptu bat hezur-haragitu zaigu: "Oskar". Paristik ez, baina Bilbotik datorren artista bat da bera, galderaz beteta Euskadirentzat.

Aitatxo ernegatuak ez dira kexatu soilik egiten, egoera zailen aurrean ihes egiteko teknikak ere garatzen dituzte. Zer egin umeak ETA zer den galdetzen dizunean; edo borroka armatua zer den; nola izkin egin? Bi aditu ditugu Beranduegin eta dena azaldu digute. Horrez gain, greba orokorra, euskararen aurkako oldarraldiaren harira ARGIAk egindako ikerketa eta therianak kritikatzen dituzten “animaliak” izan ditugu hizpide.

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.

Irango Mitoaroa

Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 +0200

Iranen iraganaz hitz egingo dugu. Zertarako? Gaur egun gertatzen ari denaren kausak ezagutzeko? Ez. Alderantziz. Antzinako Pertsiaz arituko gara, egungo egoeratik ahalik eta gehien urrunduta. Eta horretarako, unikornioez, adarbakarrez hitz egingo dugu, existitzen ez den animalia famatu honetaz.

Honako abestiak erabili ditugu:

The Unicorns - 'I Was Born'

Madonna - 'Like a Virgin'

Berri Txarrak - 'Harra'

Ozuna - 'Corazón de seda'

Euskal dantzak eskolako ikasgai?

Mon, 13 Apr 2026 00:00:00 +0200

Euskal dantzak interesgarriak dira, bai, baina dena ez da kabitzen eskolako curriculumean. Zergatik eskaini ikasgai bat euskal dantzei? Eta zer eta nola irakatsi? Tira, hor errazago dugu: DBH4rako proposamena egina dago jada. Gaia mamitu duen Julen Agirreri egin dizkio galderak Mikel Garcia Idiakezek.

4x09: Saguzarren misterioak | Naiara Corcuera (Naturtzaindia)

Wed, 08 Apr 2026 00:00:00 +0200

Ba al duzu saguzarrik inguruan? Atera berri dira lozorrotik eta kumeak jaiotzear dira... Izurriteak saihesteko lagun handiak dira, saguzar bakoitzak milaka eltxo jaten baititu gau bakarrean. Saguzarretan espezie ugaritasuna handia da, pentsa, ugaztun espezie basatien %20 dira saguzarrak, eta Euskal Herrian bertan 27 saguzar espezie ditugu. Espezie bakoitzak ditu bere elikatzeko eta bizitzeko ohitura oso bereziak, eta horiek ekarri dizkigu Naturtzaindiako kide den Naiara Corcuerak. Elkarte honek Euskal Herriko saguzarren gida eta Gipuzkoako kiropteroen atlasa ditu argitaratuak.

4x08: Emakume baserritarrak Onintza Enbeita eta Maribi Ugarteburu, haien liburuak eskutan

Sat, 04 Apr 2026 00:00:00 +0200

EHNE Bizkaia sindikatuko hamar emakumeren testigantza jaso du Maribi Ugarteburuk Erein, borrokatu, bizi liburuan eta Feli Madariagarena jaso du Onintza Enbeitak Bizitza baten txatalak liburuan. Biak kaleratu dira ikasturte honetan. Mintzatu dira emakume hauek lurrarekin duten harremanaz, haien gorputzak zenbat zapalkuntzek zeharkatu dituen, ez kasualitatez emakumeek eredu txikiko laborantza egin izan dutela, eta feminismoak landa eremuarekin duen erronkaz, besteak beste

Txikori belarra, berriz ere

Thu, 26 Mar 2026 00:00:00 +0100

Txilen “belar txarrei” buruz egindako ikerketa lan bat ekarri dugu gaurkoan, eta belar txartzat hartutako hauetako bost landareri buruz aritu gara, sendabelarrak baitira. Baztertuak izanagatik badituzte onurak, eta gainera, Euskal Herrian ere baditugu aipatu bost sendabelarrok. Hemendik hara mugitutakoak dira, sendabelar kosmopolitak.

Gaurko sendabelarra txikori-belarra izan da. Bai, berriz ere sendabelar honi buruz aritu beharra daukagu, baina gaur modeloen lagun omen delako dakarkigu. Ondoren, sendabelar honen erabileratan sakondu dugu, erabilera anitzekoa baita.

Amerikako Estatu Itsusiak

Tue, 24 Mar 2026 00:00:00 +0100

Amets amerikarra deitua amesgaizto bihurtzen ari dela ikusten ari gara, baina batzuentzat beti izan da hala. Aukeren lurraldean batzuei ez zaie sekula aukerarik eman. Zehazki, eta garai batean legalki, pertsona itsusiei. Historian atzera egin eta AEBtako beste garai ilun bat gogorarazi digu Nagore Irazustabarrenak.

Abesti hauek erabili ditugu:

Madonna - 'American Life'

The Mamas & The Papas - 'California Dreamin'

Asgarth - 'Mugak'

Amatxo, aitatxo, gizena nago?

Mon, 23 Mar 2026 00:00:00 +0100

Gizena naiz? Itsusia? Arraroa? Ezberdina?... “Ez, maitea, noski ezetz!” erantzungo diogu boteprontoan seme-alabari. Baina gaia sakonagoa dela erakutsi digu Eider Salegi psikologo eta irakasleak. Haurra eta nerabea bere gorputzarekin seguruago sentitzeko hainbat pista eman dizkio Mikel Garcia Idiakezi.

Aita, zer da ETA?

Wed, 18 Mar 2026 00:00:00 +0100

AItatxo ernegatuak ez dira kexatu soilik egiten, egoera zailen aurrean ihes egiteko teknikak ere garatzen dituzte. Zer egin umeak ETA zer den galdetzen dizunean; edo borroka armatua zer den; nola izkin egin? Bi aditu ditugu Beranduegin eta dena azaldu digute. Horrez gain, greba orokorra, euskararen aurkako oldarraldiaren harira ARGIAk egindako ikerketa eta therianak kritikatzen dituzten “animaliak” izan ditugu hizpide.

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.

Futbolik gabeko eskola-patioak?

Mon, 16 Mar 2026 00:00:00 +0100

Futbola ikastetxeetako jolas-garaian mugatu/ezabatu ala jolas librea errespetatu? Espazioen antolaketaz, parte-hartzeaz, liskarrez eta haurrei eurei tresnak emateaz aritu dira oraingoan Mikel Garcia Idiakez eta gure podcastera itzuli den Ainhoa Azurmendi kirol aholkularia.

Goroldio xumetik azafraira

Thu, 12 Mar 2026 13:06:00 +0100

Artsenikoz kutsatutako ura garbitzen duen goroldio bat ekarri dugu gaurkoan. Izan ere, artseniko kutsadura osasun publikoko arazoa da egun, glifosatoa bezalako agrotoxikoengatik, eta ez da batere samurra kutsadura honi ihes egitea. Baina bada berri on bat: Warnstorfia fluitans goroldio xumeak uretako kutsadura modu eraginkorrean garbitzeko gaitasuna duela frogatu du, eta guri aipatzeko moduko albistea iruditu zaigu.

Gaurko sendabelarra azafraia da, sendabelar eta espezia artean dagoen altxorra. Ikerketek onura berriak aurkitu dizkiote eta horretaz aritu gara. Gomendioaren tartean azafraia nola erabili aipatu dugu, ikerketatik praktikara salto eginaz.

Klip antifak

Tue, 10 Mar 2026 09:09:00 +0100

Gaur klipaz hitz egin digu nagore Irazustabarrenak; paperak eusteko erabiltzen den alanbre kiribil horretaz. Objektu sinplea da, oso praktikoa, eta aro digitalean oraindik erabilgarria. Baina ez dugu kliparen erabileretan sakondu, dagokiguna egin eta begirada historikotik begiratu diogu objektuari, eta hara non, klipak eta naziak gurutzatu zaizkigun.

Honako abestiak erabili ditugu aste honetan:

Nirvana - 'Polly'

Keia - 'Ez zara zu'

Daddy Yankee - 'Gasolina'

Catsons - 'Tourist go home'

Eta irakasleen zaintza?

Mon, 09 Mar 2026 00:00:00 +0100

Haur eta gazteen zaintza emozionalari eskolek arreta berezia jartzen dioten garaiotan, nork zaintzen du zaintzailea? Egoerak gaindituta dauden irakasleei laguntzeko gako eta estrategiez mintzatu da Mikel Garcia Idiakez, Ibane Baseta aholkulariarekin.

Blandina potolduta hegan

Wed, 04 Mar 2026 15:42:00 +0100

Ez da oso ohikoa Beranduegin, baina nahiko saio kultureta atera zaigu gaurkoa: Jakina zen, baina Joselontxo da Espainiako aktore onena Akademiaren arabera. Akademia nor den, hori ez dugu hain argi. Zinematik literatur gomendioetara iritsi gara nahi gabe moduan, eta Kevinen ‘balndinari’ buruz hitz egiten amaitu dugu. Dena beti bezain logikoa.

Saio amaieran jarri dugun kanta: Sociedad Alkoholoika - 'Cuando nada vale nada'

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.

Ponpeiako Twitter

Tue, 03 Mar 2026 00:00:00 +0100

Nazioarteko ikerlari talde batek Ponpeiako (Italia) kale batean 300 graffiti inguru deszifratu ditu berriki, eta honen berri eman dute bertako Parke Arkeologikoko arduradunek: Bruits de couloir (korridoreko ahotsak) du izena proiektuak, eta hiriko antzokien eremua Via Stabianarekin lotzen zuen kale txiki bateko hormak aztertu dituzte. Eta bertan aurkitutakoa ekarri digu aste honetan Nagore Irazustabarrenak, honako abesti hauek lagunduta:

Kat Graham - 'Put your gafitti on me'

Bad Bunny - 'Nuevayol'

Monty Python - 'Always look on the bright side of life'

Radio Futura - 'Corazón de tiza'

Hezkuntza, amen kontua?

Mon, 02 Mar 2026 00:00:00 +0100

Eskolako bileretan, guraso elkarteetan edota heziketari lotutako saio eta tailerretan, amak dira gehiengo oraindik ere, ala aita inplikatuekin partekatzen dituzte espazio horiek? Seme-alaben hezkuntzan eta heziketan amek eta aitek dituzten ardurez eta rolez mintzatu zaigu oraingoan Mikel Garcia Idiakez, iritzia eman duten hainbat ahotsez lagunduta.

Artemisa, sendabelar onirikoa?

Thu, 26 Feb 2026 08:48:00 +0100

Atapuerca esanda ez zaigu landaredia etortzen burura, baina bertan loratzen diren 600 landareren katalogoa aurkeztu dute, beraz, bada landarerik zonalde honetan. Burgoseko probintziako lau landaretik bat Atapuercan dago, eta hori izugarrizko proportzioa da. Albiste horrekin hasi dugu saioa.

Gaurko sendabelarra artemisa izan da. Erabilera anitzeko sendabelar honek sinesmen asko ditu bere inguruan, eta guk bati heldu diogu: amets egiteko, edo hobe esanda, eginarazteko, omen duen gaitasunari. Sendabelar onirikoa den ala ez erabilerak esango digu, hala gaurko aholkua artemisa nola eta zertarako erabili izan da.

Historiako urterik eskasena

Tue, 24 Feb 2026 00:00:00 +0100

Zein da historiako urterik txarrena? Ez da erantzuteko galdera erraza. Zein irizpideren arabera? Eta noren arabera? Asko aldatu daiteke erantzuna, baina azken urteetan, badirudi horrelako ranking absurduetaz arduratzen direnek adostasuna lortu dutela: giza historiako urterik txarrena 536. urtea omen da.

Honako abestiak erabili ditugu aste honetan:

Foreigner - 'Cold As Ice'

La Unión - 'Ella es un volcán'

Skeeter Davis - 'The end of the world'

Soundgarden - 'Black Hole Sun'

Gontzal Mendibil - 'Igela'

Jardun jarraitua ala zatitua?

Mon, 23 Feb 2026 00:00:00 +0100

Ika-mika ez gutxi eragin ditu gaiak: eskola jardun jarraitua sutsuki defendatzen dutenak bezain tinko egiten dute zatituaren aldekoek. Argudioz ongi hornituta datoz batzuk eta besteak. Eztabaidaren gakoak mahaigaineratzen saiatu da Mikel Garcia Idiakez, Joxe Amiama psikopedagogoak lagunduta.

Fatxa etarrak

Wed, 18 Feb 2026 16:05:00 +0100

Memoria historiko ariketa egin dugu gaurkoan, gure arbasoen trapu zikinak atera ditugu, faxismoa eta ETA gurutzatzen diren leku horretan amaitzeraino. Aktualitatera etorrita, berriz, mozorroen mugez hitz egin dugu, eta gezurra badirudi ere, serio jarri gara.

Saio amaieran jarri dugun kanta: Bad Bunny - 'Tití me preguntó'

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo beranduegi@argia.eus.