Laborantza industriala

Gaitz terdi eta lotsa oneko nekazariak

2025-06-09

Natura aspaldi deuseztatu genuen. Hori da gure kultura, natura deuseztatzea. Oinarrian, nekazaritzaren kultura, goldearen kultura, kultibatzea, berezko natura deuseztatzea da. Guk nahi ditugun mozkinak eta etekinak jezteko moduko “natura” dugu gurean.

2x20: Zer egosten da Europan? | Iker Elosegi (Euskal Herriko Laborantza Ganbara)

2024-05-29

Egonarria saioan askotan atera da laborantza ereduen arteko talka, laborantza industriala dela goiko erakundeetatik bultzatzen dena eta aldiz, agroekologia dela Euskal Herriko laborari txiki askok eusten dutena eta etorkizun modura ikusten dutena. Saio bat Europari eskaintzea pentsatu dugu, bertan zer egosten den ulertzeko. Gaurkoan, Iker Elosegi gonbidatu dugu Egonarria saiora, Euskal Herriko Laborantza Ganbarako kidea.

Laborantza ereduaren auzia dugu laborarien ongiezaren oinarrian

2024-02-14

Euskal Herria, Grezia, Herbehereak, Alemania, Espainiako eta Frantziako Estatuak, Italia... Europa mailakoa da laborarien azken aste hauetako protesta. Ongiezak eta kexuak akuilaturik, zabalduz doa mugimendua. Dela kostatu zaiona baino merkeago saldu beharra ekoizpena, dela konkurrentzia desleiala, dela burokraziak galdeturiko betebeharren karga, hamaika arrazoi dituzte karrikara ateratzeko. Oinarri bera dute, halere, hamaika gaitzek: Bigarren Mundu Gerraren biharamunean abiaturiko nekazaritza eredu produktibista. Muturreraino eraman da eredu agroindustriala eta bere mugak agerian dira. Alta, sistema bera ez dute zalantzan jartzen laborarien ordezkariek. Alderantziz, eredu horrekin segitu ahal izateko, ingurumenaren aldeko neurrien deuseztapena dute galdatzen.

Nekrozaritza

2024-02-07

Europako hegaztien laurdena desagertu da berrogei urtean, nekazaritzaren industrializazioak eraginda

2023-05-23

Azterlan zabal batek erakutsi berri duenez, 1980tik 2016a bitartean hegaztien populazioak % 25 gutxitu dira azken 40 urteotan, eta ia % 60 nekazaritza-inguruneetako espezieen kasuan. Hori da, hain zuzen ere, Europako hegaztiei buruz orain arte egindako ikerketa handienaren eta osatuenaren ondorio nagusia: ongarriek eta pestizidek erantzukizuna dutela Europako hegazti-populazioen kolapsoan. Hiriguneen zabaltzeak eragindako lurraren artifizializazioak ere galeran garrantzia handia daukala erakutsi dute adituok.

Sainte Soline: erailtzeko prest lur-munto batengatik

2023-04-03

Sainte-Solineko uraska inguruko gertakari lazgarriek galdera bat planteatzen dute: nola da posible 200 pertsona baino gehiago zauritzea (bi aldeetan) eta horietatik bik (manifestarien artekoetatik) hil ala biziko larrialdian jarraitzea zergatik eta segurtatzeagatik zulo bat inguratzen duen lur eta hartxintxarrezko muino bat?

Elikadura burujabetzaren alde eta makroetxaldeen aurkako manifestazioa egin dute Iruñean

2022-11-28

Makroetxaldeen aurkako Nafarroako Plataformak, beste eragile batzuen babesarekin, Iruñeko kaleak hartu ditu abeltzaintza industrialaren amaiera eskatzeko eta abeltzaintza estentsiboaren alde egiteko, elikaduraren burujabetasunaren aldeko aldarria zabalduz. Mobilizazio honek amaiera eman dio Klimaren aldeko Gailur Alternatiboari.

Txinan martxan jarri dute munduko txerritegirik handiena: 650.000 txerri 26 solairuko eraikinean pilatuta

2022-11-06

Aditu askok ohartarazi arren abeltzaintza industriala gero eta gaixotasun eta epidemia larriagoak ari dela eragiten –klimari, ingurumenari eta baita milioika abeltzain txikiren enpleguei egindako kalteez gain – agro-industriak ez du norabidea aldatzeko asmorik: Txinako Ezhou hirian, Covid-19aren sorburutzat aipatu izan den Wuhandik gertu, 650.000 buru hazten dituen txerritegi erraldoia jarri dute abian irailean, 26 estaiako eraikinean.

"Frantziako Gobernuak beti behar du barne-etsai bat: orain 'ekoterroristak'"

2022-11-04

Lurzoruan, erreketan eta euri uharretan pilaturiko urak laborantza intentsiboko bakar batzuei bideratzeko makroproiektuak dira méga-bassine edo uraska erraldoiak. Horien kontrako mugimendua indartuz doa Frantziako Estatuan eta iragan asteburuan Sainte-Solines (Deux-Sèvres departemendua) herrixkan iragandako protesta dugu horren erakusleiho. Hartzea Lopez Arana aktibista egon da bertan eta hangoaren berri eman dio ARGIAri. Uztailaren 17an bideratu genion astekariko Net Hurbil atala loratuz doan mugimendu horri: “Agroindustriaren eta bere mega-bassine edo uraska erraldoien aurkako mugimendua zabalduz eta gogortuz doa Frantzian”.

Makro

2022-02-14

H5N8: Bost hitz-gako Ipar Euskal Herriko hegazti hazleen kezka ulertzeko

2021-01-29

Bidaxuneko bi etxaldetan eta Amorotzeko batean agertu da H5N8 birusa, baita Zuberoarekin mugan den Lixoze herriko bi etxaldetan. Nahiz eta prefekturak oraindik baieztatu ez, baliteke Bardozen ere zabaldu izana birusa. Frantziako administrazioaren erabakiei segi, birusa agerturiko gunetik bost kilometroetara dauden hegazti guztiak hiltzera behartuak dira laborariak. Logika horren kontra da ELB sindikatua eta 2017an bezala, desobeditzeko determinazioa dutela argi utzi dute sindikatuko laborariek. Hau guztia hobeki ulertzeko bost hitz-gako jarraian: "Hegazti gripea"; "Hiltze prebentiboak"; "Kriaxera"; "Nekazaritza industriala" eta "Herri-harresia".

Nekazari eta ekologisten garaipena: urte berriarekin hustuko dute Frantziako 1.000 behien ukuilu erraldoia

2020-12-08

1.000 vaches esatea azken urteotan Frantziako estatuan izan da aipatzea nekazaritza munduko gatazka beroenetako bat, aurrez aurre zeuzkana batetik laborantza industriala sustatzen duten konpainiak eta bestetik Confederation Paysanne sindikatuak biltzen dituen baserritar txikien eta inguruko herritarren koalizioa. Azken hauek irabazi dute: 1.000 behien ukuilu erraldoia kudeatzen duen enpresak adierazi du urtarrilaren 1etik bertan behera uzten duela esne produkzioa eta hasiko dela bertatik behiak ateratzen.

Danimarkak haztegietako 17 milioi bisoi hilko ditu, koronabirus mutatuak zabalduko dituzten beldurrez

2020-11-06

Danimarkako gobernuak bertako haztegietako bisoi guztiak hiltzea erabaki du, ikerlariak ohartu direlako bisoietatik gizakietara pasatako koronabirus kasuak badirela –orain arte jakina zen gizakiek kutsatu zitzaketela bisoiak– eta bisoi-granja asko dauden Jutland eskualdean COVID-19aren birus mutatu bat agertu delako. Kezka da gizakien eta animalien arteko birus trafikoa areagotzen baldin bada ez ote den pandemiaren bertsio are larriago bat zabalduko, orain arte txertoen bilaketan egindako lana ezerezean utziko lukeena.

Agroindustriaren presioaren parean, kolektiboki antolatu dira kazetari bretoiak

2020-09-15

Agroindustriaren sektoreaz informatzeko orduan, “benetako omertà” egoeran kausitzen dira kazetari bretoiak. Inork ez du hitz egin nahi eta hitz eginez gero presioak, mehatxuak, auzibideak zein zentsurak dituzte ordainean. Sektore indartsua delako agroindustriarena Bretainian; diruaren eta irabazitako kargu politiko zein sindikalen bidez hitza kontrolatzen dabilena. Hori horrela, Kelaouiñ kolektiboa osatu dute kazetari batzuk, alarma gorria pizteko baita ere, nola ez,... [+]

Agroindustriaren presioaren parean, kolektiboki antolatu dira kazetari bretoiak

2020-09-10

Behitegi erraldoirik ezin da debekatu Nafarroan, dio Auzitegi Nagusiak

2020-06-26

Nafarroako Auzitegi Nagusiak atzera bota du lurralde honetan behi ukuilu erraldoiak eragozteko 2019an Nafarroako Gobernuak ezarritako foru dekretua. Nafarroan bertan Caparroson dago horrelako behitegi handi bat, gaur 3.500 behi dituena eta jabeak 7.000taraino zabaldu nahi duena. Baina gainera enpresak, Valle de Odieta kooperatibak, Sorian are handiago bat eraiki nahi du, ia 20.000 behi metatzeko.

Etorkinei begira jarri dira laborantza intentsiboaren esplotazioarekin segitzeko

2020-05-08

Munduko mapa monokultura intentsiboka antolatzen duen laborantza ereduak ezinbestekoak ditu lan indarra ahal bezain merke xurgatuko zaien langileak. Koronabirusak eragin mugen ixtea dela eta, lan-baldintza eta soldata kaskarrak onartzeko prest diren auzo herrietako sasoilariak ezin izan dituzte ekarrarazi lur-jabeek. Aterabide gisa, etorkinei bideratu nahi diete lana. Sektore horri begiratzeak laguntzen du ulertzen zergatik bapatean papergabeak kontuan hartzen dabiltzan europar estatuak.

Frantziako "1.000 vaches" ukuilu erraldoia ez-legezkotzat jo dute epaileek

2019-12-20

Duai (Pikardia, Frantzia) epaitegiak ez-legezkotzat jo du Ducrat herrian 500 behi edukitzetik 1.000-tara hedatua zuen ukuilu erraldoia. Horrela deusetan utzi du 2017an beheragoko epaileek ontzat emandako baimena. Behitegi erraldoiaren jabeek orain berriro 500 burutaraino urritu beharko dute ukuilua, baldin eta ez badute isuna ordaindu nahi. Jabeek, halere, goragoko jujeetara joko dutela iragarri dute.

Lleidan jendea kexu txerrien gorotzak tratatzeko planta erraustegi bihurtu nahi dutelako

2019-07-15

Hitzaldi eta kaleko mobilizazioez gain, errausketa proiektuari alegazioak aurkezteko lanetan ari dira Juneda, Borges Blanques eta Lleidako beste hainbat herritan, orain artean txerri granja industrialetako gorotzak biogas eta ongarritarako tratatzen zituen plantan Tracjusa enpresak CDR hondakinak erretzeko baimena lortu duela jakin dutenean.

Pinuen fumigazioaren aurkako mozioak aurkeztu ditu Naturkonek gipuzkoako zenbait udaletan

2019-01-11

Hainbat talde ekologista eta naturzale biltzen dituen Naturkon elkarteak mozio bat aurkeztu du Gipuzkoako zenbait udaletan eskatuz udalok debekatu dezatela beren lur eremuetan insignis pinuak oxido kuprosoz fumigatzea eta beste erakundeei bezala lurjabe eta herritarrei eska diezaietela aireko tratamendu hori ez erabiltzea.

"Mitxoletak nahi ditugu", pestizida guztiak orain debekatzeko aldarria

2018-10-16

Urriaren 5ean milaka pertsona bildu dira Frantziako Estatuko hirurehun hiri eta herri baino gehiagotako udaletxeen aurrean, "Nous voulons des coquelicots" (Mitxoletak nahi ditugu) deialdiarekin bat egiteko. Bi urte iraungo duen kanpainaren antolatzaileek ez dute huskeria eskatzen: pestizida kimiko guztiak debekatzea eta oraintxe bertan. Bioaniztasunaren hondamendiari eta gizakien pozoiketari behingoz erremedioa jartzea aldarrikatuko dute hileroko lehen ostiraletan.

Tomate hidroponikoen ustiapen handia jarri nahi du martxan multinazional batek Araban

2018-10-09

Arabako Diputazioa eta Eusko Jaurlaritza multinazional batek aurkeztu duen proiektua aztertzen ari dira.

Alternatibarik onena onddoek eragindako pinu landaketen heriotza masiboaren aurrean

2018-09-11

Dagoeneko badakigu Kalifornian jatorria duen Pinus radiata landaketa intentsiboek kolapsoa eragin dutela Bizkaiko paisaian. Aurreikuspenen arabera, bost urteren buruan pinu landaketa ia guztiak (70.000 ha baino gehiago Bizkaian) pinuen osasuna erabat kaltetzen duten honako hiru onddoek jota egongo dira: Banda gorria, Banda marroia eta Fusarium.

Dewayne Johnsonen minbiziak balioko ote du Roundupa debekatzeko?

2018-08-30

Monsantok 289 milioi dolar ordaindu beharko dizkio San Frantziskoko udal langile bati Roundup herbizidak eragin duelako gizona hil-hurren daukan minbizia. Hala ebatzi du abuztuaren 11n Kaliforniako epaitegi batek. Epai historikoak berriro atera du eztabaida publikora munduan gehien kontsumitutako herbizida kimiko aspalditik susmagarria. Balioko du nekazaritza industrialaren oinarrietako bat dena debekatzeko? Ala nekazari profesional eta amateurrek jarraituko dute itsu erabiltzen?

Mikel Iribarren "Monsantok hiltzen du, Monsanto hil behar dela hain segur "

2018-08-20

Estatu batuetan izan den auzi erabakia, azkarra da. Kaliforniako justiziak, 289 milioi dolarreko isuna pagatzea kondenatu du Monsanto, gaur egun Bayerren esku dena. Roundup produktuaren lanjerra onartu du auzitegiak, baratzezain honi. 1984 urtetik susmoak badira, glifosatak sortzen duen minaz, bainan lehen aldia da kondenatua dela horretarako.

Txina munduko soroak erosten ari da janari ekoizle handiena izateko

2018-05-31

Txinako korporazio publiko eta pribatuek gaur egun mundu osoko hamar milioi hektarea lur lantzen dituzte. Indonesiatik Ukraina edo Frantzian barrena Boliviaraino, Txinak 2010etik 2016ra arte bostez biderkatu ditu atzerriko soro eta oihanetako inbertsioak. Pekingo gobernuaren ildo estrategiko nagusietakoa dira, bai munduko herrialde handieneko biztanlegoaren elikadura bermatzeko eta bai planetako janari ekoizle nagusi bihurtzeko datozen urteetan.

Ardoak pestizidak daramatzanez, ezagutu ditzagun haien zaporeak

2018-04-26

Guztiok edan dugu noizbait, edo sarri, baso erdi bat pestizida, ekologikoak ez diren ardorik onenetan ere badaudelako. Gilles-Eric Seralini zientzialariak eta Jerome Douzelet sukaldariak dastatzaile jakitunei eta sukaldari ezagunei proposatu diete kalitate handiko ardoak probatuz daramatzaten botiken zaporeak aurkitu eta zehaztea. Liburu berri batean azaldu dute zein zapore daukaten edaten ditugun mama goxoen pozoi ohikoenek.

Esklabo lana behar da janari merkeak ekoizteko Europako masarentzat

2018-02-07

Kopa bat ardo baino merkeagoko oilaskoa, hutsa balio duen saltxitxa, Andaluziatik edo Marokotik etorrita ere bertako sagarra baino gutxiago kostako zaizun marrubia... nola litezke hain prezio merkeetan supermerkatuan? Low cost elikagaiok ezkutatzen dituzte, banatzaileek baserritar txikiei egiten dieten bulling-az gain, nekazaritza industrialaren katean ari diren milaka langileren miseriazko soldatak. Esklabo lanean dihardute Mediterraneoan... baina baita Alemania aberatsean ere.

Aguxtin Errotabeherek aurkeztu du Jean Errekart, Amikuzeko paisaia aldatu zuen politikaria

2017-12-07

Aguxtin Errotabeherek Jean Errekart Amikuzeko politikari famatuaren biografia plazaratu berri du: "Jean Errecart: la gran mutation". Euskal Irratietan Goiz Berri saioan egindako elkarrizketan egileak laburbildu du Iparraldeko eta bereziki Amikuzeko ekonomian eta gizartean hain arrasto sakona utzi zuen gizonaren bizitza.

Bayerrek Monsanto erostea zer ondorio izan dezakeen ikertu nahi du Europak

2017-09-04

Europako Batzordeak iragarri du sakon aztertu nahi duela Bayer konpainiak Monsanto erosteak kalterik egingo ote dion pestiziden eta hazien merkatuari. Bruselak adierazi du fusio-operazioa burutzeak bi arlo horietako munduko enpresarik handiena sortuko lukeela, eta horrek lehiakortasuna gutxitzeko arriskua dakarrela.

Elikagaien sorrera, gutxi batzuen esku geratzeko arriskuan

2017-06-30

2016ko irailean, batez ere aspirinengatik ezagun den Bayer alemaniarrak beste gauza askorengatik ezaguna den Monsanto estatubatuarra erosi zuen, 66.000 milioi dolarren truke. Azken hiru urteetan ematen ari diren hazi industrialen eta nekazaritzako produktu kimikoen alorreko fusioetan ezagunena eta aipatuena izan da, baina ez bakarra: sektoreko beste konpainia erraldoi batzuk are erraldoiago bihurtzeko prozesuan daude murgilduta bete-betean. Operazioak ez dira guztiz burutu, agintarien baimen zain daude eta.

Soriako behitegi erraldoiaren aurka azaldu da Nafarroako Parlamentua

2017-03-14

Caparrosoko Valle de Odieta kooperatibak 20.000 behi jarri nahi ditu Sorian (Espainia), eta urtean 180 milioi litro esne ekoizteko asmoa du. Aho batez onartu du Nafarroako Parlamentuak proiektuaren kontrako adierazpena.

Panpi Sainte-Marie: "Nor da eri, ahateak ala sistema industriala?"

2017-03-07

Ipar Euskal Herrira ere iritsi dira ahateen hilketak, zenbait etxalde handitan indartu den hegazti gripea kontrolatzeko agintariek dekretatuta. ELB Euskal Herriko Laborarien Batasuna sindikatuaren idazkari nagusi Panpi Sainte-Mariek bestelako abeltzaintza aldarrikatzen du, nekazariak beste kalamitate batek kolpatu dituen une honetan.

Soriako behi biltegi erraldoiak 726 lanpostu desagerraraziko dituela salatu du EHNEk

2017-02-13

Euskal Herriko Nekazarien Elkartasunak (EHNE) Noviercasen Europako esnetegirik handiena eraikitzeko proiektuaren aurkako jarrera adierazi du komunikatu batean. Gizarteratze kanpaina bat martxan jarri du, #Noviercas: #EstaGranjaNoeslaLeche lemapean. “Esnearen munstroak” baserri txikiak arriskuan jarriko dituela eta bertako ekonomian zein ingurugiroan kalteak eragingo dituela azaldu du.

ELBk salatu du Iholdin baimena eman diotela 800 txekorreko etxalde bati

2017-01-31

Agintariek baimena eman diote Iholdiko (Nafarroa Beherea) Ilharria baserriari urtean 1.600 txekor 800eko bi txandatan hazteko moduko etxaldea antolatzeko. ELB sindikatuak salatu du ingurumena kutsatzeaz gain lekuko laborantza txikia ahuldu eta enplegurik sortzen ez duen nekazaritza industriala sustatzen duela gobernuak.

20.000 buruko behitegi erraldoia eraikiko da Sorian Euskal Herriko kapitalarekin

2016-12-15

20.000 esne behitako barrukia aipatzen da Espainako Gaztela eta Leon eskualdean. 600 laborarik egiten duten esne guzia bezainbat egin lezake esne fabrika horrek berak, urtean 240.000 tona, eskualde guzi hortan egiten den behi esne guziaren herena.100 milioi euro gostako liteke behitegia. 900 hektara lur eremu behar omen lituzkete orotara: aterbe eta behitegientzat 150 hektareara, eta gainerateko eremuak metanizatzekoaren hondarkinak barreiatzeko. 250 lanpostu sor lezazke Soria aldeko proiektuak. Euskal Herrikoak dira proiektuaren asmatzaileak eta kapitalak.