Koronabirusa

Abaguneak

2025-05-07

Pandemiak agerian utzi ditu, bere gordintasun osoan, zaharren, haurren eta dependentzia egoeran dauden herritarren arreta-eredu neoliberalaren ondorioak. Konfinamendu garaian loratutako diskurtso kritiko eta alternatiba komunitarioak sendotzeko unea da orain”. Horrela hasi nuen Gakoak-erako idatzi nuen erreportajea: ‘Zaintza sistema. Kaka ongarri bihurtu’. Izenburua elkarrizketatu baten aipuari zor diot: “Baliteke, kaka ongarri bihurtu dezakegu. Baina amorrua ematen dit... [+]

Hamar milioi euroko komisioak sortu zituzten Koldo García atxilotu duten maskaren operazioan

2024-02-22

Guardia Zibilaren esanetan, Victor de Aldama enpresariak ordaindutako diru kopurua litzateke hamar milioi euroko hori, eta Espainiako Garraio Ministerioak pandemia garaian egindako salerosketei lotuta legoke. Ostegun honetan utzi dute aske García, epailearen aurrean aurkezteko aginduarekin.

Ikasgela kalera ateratzetik lau horma artera itzuli al dira eskolak, pandemia ostean?

2023-12-26

"Pandemiaren ondoren, jakinarazi ziguten eskolatik kanpoko jarduerak askoz gehiago sustatuko zirela, eskura dauden ingurunean eta baliabideak erabiliz, baina gure seme-alaben hezkuntzan hain garrantzitsua den konpromiso hori ez da betetzen ari". Guraso batek ikastetxeko zuzendaritzari bidalitako gutun zatia da; kanpoaldea konkistatzeko sortu zen grina desagertu al da eskoletan?

Asteazkenetik aurrera ez da derrigorrezkoa musukoa Hegoaldeko osasun zentroetan

2023-07-04

Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratzen den egunean amaituko da musukoaren beharra, eta COVID-19 pandemiak eragindako murrizketak amaituko dira. Hainbat salbuespen izango ditu: zainketa intentsiboetako unitateetan, onkologikoen eremuetan, ebakuntza geletan edo larrialdietan, adibidez.

90.000 milioi euro irabazi zituen industria farmazeutikoak, diru publikoz finantzatutako COVID-19 txertoekin

2023-03-02

Enpresek diru publikoa jaso zuten ikerketarako, eta iparraldeko herrialdeek aldez aurretik erosi zizkieten txertoak. Bitartean, txertoen prezioak igo egin zituzten multinazionalek. Gaur egun, herrialde txiroenetan, %23k baino ez du dosi osoa, SOMOren ikerketaren arabera.

Gaurtik aurrera maskara ez da beharrezkoa garraio publikoan Hegoaldean

2023-02-08

Espainiako Ministroen Kontseiluak onartu du maskara hautazkoa izatea garraio publikoan. Baina gomendagarria da gaixotasunen sintomak dituztenentzat eta pertsona zaurgarrientzat. Derrigorrezkoa izaten jarraituko du osasun zentroetan.

COVID iraunkorra duen langile bati ezintasun iraunkor absolutua aitortu dio Bilboko Lan Arloko Epaitegiak

2023-02-07

Bilboko Lan Arloko Epaitegiak arrazoia eman dio ELA sindikatuari eta ezintasun iraunkor absolutua onartu dio COVID19 iraunkorra duen osasun zentro bateko zeladore bati.

Otsailaren 7an amaituko da garraioan musukoa eramateko derrigorra Hego Euskal Herrian

2023-01-26

Espainiako Gobernuko Osasun ministro Carolina Dariasek jakinarazi duenez, Ministroen Kontseiluak otsailaren 7an sinatuko du garraio publikoan musukoa derrigorrezkoa ez izatearen dekretua.

Txina: Covid-19aren aurkako neurriak murriztearen opakutasuna

2022-12-28

Txinan derrigorrezko isolamendu neurriak kendu dituzte nazioarteko bidaiarientzat, eta eguneroko kutsatzeen datuak emateari utzi. Politika aldaketa baten ondorioz dira neurriok, baina egoeraren kontrolik ezak nazioartean izan dezakeen eraginaz ohartarazi dute zenbait adituk.

COVIDen aurkako 14 milioi txerto iraungi zaizkiola onartu du Espainiako Gobernuak

2022-12-20

Iraungi diren gehienak Pfizer markakoak dira, Europar Batasuneko hornitzailerik handiena.

Zero COVID politikaren aurkako protestak areagotu dira Txinan

2022-11-29

Milaka herritar kalera atera dira hiriburu nagusietan, Txinako Gobernuaren zero COVID estrategiak eragiten dituen kalte ekonomikoak eta psikologikoak salatzera. Aspaldi ikusi gabeko mobilizazioetan orri zuria erakusten dute manifestariek, zentsura irudikatzeko. Pandemia hasi zenetik inoizko COVID kasu gehien ditu herrialdeak, eta, agintarien esanetan, neurriak kenduz gero milioika pertsona hilko lirateke.

Zero-covid, zero eskrupulu

2022-10-14

Sumindura pikor batekin hartu dute batzuek zero-covid estrategiaren inguruan Renmin Ribao egunkari txit ofizialak aste honetan bertan argitaratu duen artikulu-segida. Ondorioztatu baitute –zuzen, behingoz– Beijingeko agintariek, Partiduaren XX. Kongresua amaitu ondoren ere, estrategia hori doitu bai, baina baztertzeko batere asmorik ez dutela. Bai egoskorra jendea! Mundu guztiari kontra egiteagatik arituko omen dira teman.

Hondatu da mendia, jausi zaigu bizia

2022-10-12

Heriotza, drama, lana, luizia, mina, angustia. Mugak, neurriak, grinak, maitasuna eta sendia. Inauteria. Zaldibar eta pandemia; bizitza zabortegian. Estreinatzear da Axut eta Artedrama antzerki konpainiek elkarlanean sortu duten azken lana: Hondamendia. Urriaren 14an egingo dute lehen emanaldia, Luhuson.

"Pandemiaren bukaera begi bistan dago", Munduko Osasun Erakundearen arabera

2022-09-15

"Azken txanpan" sarturik, arrisku taldeak txertatu, aldagai berriak kontrolatu eta osasun sistemak hobetu behar direla dio MOE erakundeak.

Aldaketekin hasi dute ikasturtea Ipar Euskal Herriko ikasleek

2022-09-01

Irailaren 1ean ekin diote 2022-2023 ikasturteari Zuberoan, Nafarroa Beherean eta Lapurdin, COVID-19aren aurkako neurririk gabe. Berrikuntza gehiago ere izan dituzte: Seaskako ikastola eta kolegioetan ehun ikasle gehiago dituzte, eta Irisarrin, Larrainen eta Barkoxen murgiltze klase berriak irekiko dituzte, besteak beste.

Koronabirusaren aurkako txertoak hilekoan aldaketak eragiten dituela berretsi du ikerketa batek

2022-07-19

Ikerketan ia 40.000 hilekodun pertsonek parte hartu dute eta haietatik ziklo erregularra dutenen %42k txertoaren ondoren odoluste handiagoa izan dutela ondorioztatu dute ikerketan.

60 urtetik gorakoei eta pertsona zaurgarriei koronabirusaren aurkako laugarren dosia aholkatu die EMAk

2022-07-12

COVID-19 kasuek gora egin dute Europan eta 60 eta 79 urte artekoei eta gaitza larri pasatzeko arrisku handiagoa dutenei txertoaren laugarren dosia “berehala” jartzea gomendatu dute Sendagaien Europako Agentziak (EMA) eta Gaixotasunen Prebentziorako eta Kontrolerako Europako Zentroak (ECDC).

Munduko kasik mila milioi lagunek buruko nahasmenduren bat dute

2022-07-05

Depresioak eta antsietateak %25 egin zuten gora pandemiaren lehen urtean, Osasunaren Mundu Erakundearen arabera. Buruko osasunari duen garrantzia ematea eta osasun publikoa indartzea beharrezko jo ditu erakundeak, mende aldaketatik orain arte egin den datu bilketarik handiena aintzat hartuz.

Hego Euskal Herriko ospitaleetan udan gutxienez 1.000 ohe murriztuko dituztela ohartarazi dute

2022-07-05

Covidaren zazpigarren olatuaren erdian eta osasungintzako profesionalak “erabat gainezka, akituta eta gainzamatuta” daudenean, Hego Euskal Herriko ospitaleetan udaran gutxienez 1.000 ohe kentzea larria dela eta udan ere jendea gaixotzen dela adierazi du Satse erizainen sindikatuak.

Maskarak lanean noiz Hego Euskal Herrian? Ministerioaren gida

2022-04-25

Apirilaren 20an BOEn argitaratu zenez, egun horretan bertan indargabetu zen maskarak barnealdeetan edo toki itxietan erabiltzeko derrigortasuna. Aginduan hainbat salbuespen ondo zehazturik daude. Maskara erabiltzen jarraitu beharko dugu (6 urtetik gorakook) ondoko eremu hauetan...

Hego Euskal Herrian maskara ez da derrigorrezkoa izango toki itxietan, salbuespen batzuekin

2022-04-19

Osasun zentroetan, zahar-etxeetan, farmazietan eta garraio publikoan musukoa erabiltzen jarraitu beharko da Hego Euskal Herrian, gainerako leku itxietan ez. Lantokian, enpresetako lan osasuneko prebentzioko arduradunen esku egongo da azken erabakia.

Downing Streeten pandemia garaian festak egiteagatik isuna jaso du Boris Johnsonek

2022-04-12

Azkenean isuna iritsi zaio Boris Johnson lehen ministro britainiari, pandemia garaian egindako festekin COVID-19ko arauak urratzeagatik. Bere emazte Carrie eta Rishi Sunak Altxorraren idazkaria ere zigortutako 50 pertsonen artean daude.

Euskal Herrian maskaraz

2022-04-12

Apirilaren 20an jaio zen Adolf Hitler eta apirilaren 20tik aurrera barrualdeetan ez da derrigorrezkoa izango maskara janztea Hego Euskal Herrian. Kasualitatea? Ez dut uste. Bale, Ipar Euskal Herrian martxoaren 14an kendu zutela, baina ze kointzidentzia, egun horretan jaio zen Billy Crystal, zeinak führer-aren aldean gizateriari hainbesteko kalterik eragin ez dion arren, ez daukan onura publikoen zerrenda oso luzea ere –nahiz eta gutxienez esan ahalko duen Oscar sarien galak aurkeztu zituela musukorik gabe eta, garai hauetan inportanteagoa dena, masailekorik gabe: nire kondenarik irmoena lerro hauetatik Bel-Airreko printzeari–.

Ezegonkortasunaren eta alternatiba faltaren sintomak

2022-04-11

Ikusiko zenituen sareetan jo eta su eztabaidan. Beharbada, izan duzu haiekin ika-mikarik ere. Edo agian zu zara haietako bat. Lasai, ez da ezer gertatzen. COVID-19aren krisiak eta Ukrainako gerrak iritzi publikoa astindu dute eta lehen ez bezalako protagonismoa hartu dute, batetik, birusaren existentzia ukatu dutenek; eta bestetik, gerrari buruzko Errusiaren ikuspegia defendatu dutenek. “Erreferentziazko talde negatibo” gisa funtzionatu dute ikuspegi minoritario horiek bere egin dituztenek. LARRUN honetan, haien iritziak zer materialez eginda dauden ulertzen saiatuko gara.

Apirilaren 20tik aurrera Hego Euskal Herrian ez da maskararik beharko barrualdeetan

2022-04-06

Aste Santuaren ondoren, apirilaren 20tik aurrera, maskara erabiltzea ez da nahitaezkoa izango barrualdeetan, ospitaleetan, erresidentzietan eta garraio publikoan salbu. Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak hala eskatu zuten.

Nafarroan maskara Aste Santu osterako kendu nahi dute barnealdeetatik

2022-04-06

Hori da astearte honetan Nafarroako Gobernuko Osasun sailburu Santos Indurainek jakinarazi duena. Asteazkenean Espainiako Estatuko lurralde arteko COVID-19aren inguruko bilera dago eta bertan agian erabaki zehatzagoak hartuko direla aipatu da, nahiz eta, berez, maskaren gaia ez den gai-zerrendan.

COVID-19aren aurkako pilulak iritsi dira Hego Euskal Herrira

2022-03-29

Hego Euskal Herrira pilulaz betetako 722 kaxatxo iritsi dira, COVID-19a larri pasatzeko arrisku handiko gaixoentzat zuzenduta. Europar Patasunak COVID-19arentzako ahotik hartzeko gomendatu duen lehen pilula antibirikoa da Pfizerren Paxlovid eta Espainiako Gobernuak 253 milioi euro gastatu ditu botika hau erosten.

Txertoen intxaurrak, hamalau

2022-03-25

COVID-19 kasu asintomatiko eta arinek ez dute itxialdirik egin beharko Hegoaldean

2022-03-23

Osasun Publikoko Batzordeak hala erabakita, COVID-19an positibo ematen duten pertsonek ez dute berrogeialdirik egin beharko. Astelehenean jarriko da indarrean erabakia. Egoera epidemiologikoak okerrera nabarmen egiten ez badu, ez da itxialdietara itzulerarik egongo.

Indarkeria matxista pandemian: erailketa gutxiago eta suizidio gehiago

2022-03-15

Pandemiaren eragina indarkeria matxistan azterketa kaleratu berri du Espainiako Gobernuak. Bertan ondorioztatu dute eraildako emakume kopurua gutxitu egin dela, hauek kontrolatuta eduki dituzten denbora gehitu izanaren ondorioz. Baina emakumeen suizidioak gizonenak baino gehiago egin duela gora, eta hori indarkeria harremana pairatzeari lotuta dagoela. Harremanak ezin eteteak emakumeenganako indarkeria mota aldatzea ekarri du, beraz: eraso hilkor agerikotik, suizidiora bultzatzen duen indarkeria ikusezinago batera.

Musukoaren atzean ezkutaturik

2022-03-08

Gero eta eremu gehiagotan musukoa kentzeko aukera ematen ari zaizkigunean, fenomeno esanguratsua atzeman dute hainbat nerabe eta gazterengan: ez dute musukoa kendu nahi, norbere konplexuak, segurtasun-gabeziak eta autoestimu baxua ezkutatzeko aproposa baita maskara, kanon idealizatuen garaiotan.

Burbuila-taldeak handituko dira EAEko ikastetxeetan

2022-03-07

COVID-19aren kontrako protokoloa eguneratu du Eusko Jaurlaritzak. Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan, maila bereko ikasleek elkartzea izango dute, burbuila-taldea orain arte gela berekoen ikasleetara mugatzen zenean.

Martxoaren 14tik aurrera maskararik eta txertatze agiririk ez da beharko Ipar Euskal Herrian, salbuespen batzuekin

2022-03-03

Jean Castex Frantziako lehen ministroak iragarri duenez, txertatze ziurtagiria erakustea ez da beharrezko izango leku publikoetara sartzeko, hilaren 14tik aurrera. Orain arte Ipar Euskal Herrian derrigorrezkoa zen agiri hori erakustea kultur edo kirolgune eta ostatuetara sartzeko. Maskararen derrigorrezko erabilera ere bertan behera geratuko da barrualdetan, salbuespen batzuekin.

COVID-19az kutsatutakoen kontaktu zuzenek ez dute itxialdirik egin beharko martxoaren 5etik aurrera

2022-03-02

Martxoaren 5ean pasako da indarrean egotera erabakia. Egun horretatik aurrera, kontaktu zuzenek ez dute itxialdirik egin beharko, txertatuta egon zein ez.

Aurrez aurreko hitzorduak eskatu ahalko dira berriz Osakidetzako web-orriaren bidez

2022-03-01

Abendutik etenda egon da internet bidez Osakidetzan aurrez aurreko hitzordua eskatzeko aukera, baina otsailetik aurrera berriz jarriko da martxan. Etenaldiaren ostean funtzionamenduan jarriko dutena tresna berria izango dela jakinarazi du Gotzone Sagarduik Osasun sailburuak.

Ipar Euskal Herriko ikasleek ez dute maskara erabili beharko kanpoaldean

2022-02-28

COVID-19aren aurkako protokoloak arindu dituzte, eta maila bereko haurrek elkartzeko aukera izango dute. Aurrerantzean ez da derrigorrezkoa izango musukoa erabiltzea txertoaren ziurtagiria behar den toki itxietan.

Hipra txerto katalana merkaturatzear denean, patenteak kentzeko eskatu dute hogei erakundek

2022-02-22

Merkatura ateratzear den Hipra txertoari patenteak kendu diezazkiola eskatu diote hogei erakundek Espainiako Gobernuari. Izan ere, Kataluniako multinazional honek COVID-19aren aurkako txertoa egiteko entsegu klinikoetarako diru publikotik gutxienez 15 milioi euro jaso ditu.

Lurralde okupatuak

2022-02-21

Zisjordania, Mendebaldeko Sahara, Krimea eta orain zure etxe pareko espaloia. Noiz demontre kendu behar dituzte covidaitzakian tabernek anexionatutako terraza horiek? Ba ez dago batere argi. Agindu kontraesankorrak. Behe lainoa. Etsaia identifikatzea ere kosta egiten da –birusa zen? Atzeraldi ekonomikoa? Litroak egiten dituzten gazteak?–. Terrazak, politikaren jarraipena beste bide batzuetatik.

Hemen dator Gorillas, kalea hiltzeko makina berria: zuk eskatu eta 15 minutu barru etxean bertan jasoko duzu

2022-02-17

Amazon ondoren Glovo, Deliveroo eta Uber Eats-ek gure hiri eta auzoetako bizimodua hankaz gora jarri dutela uste baduzu, adi hurrengo uhinari: heldu dira Cajoo, Flink, Dija, Gorillas, PicNic , Everli... COVID-19 betean sortuta, tximista bezala zabaltzen ari diren banaketako start-up-ak. Etxean egunero behar dituzun elikatzeko edo garbitzeko osagai horiek di-da batean eramango dizkizute atariraino, zuk mugikorrez eskatu orduko.

COVID-19aren kontrako txertoen patentea kentzearen aurka agertu da berriro ere Europar Batasuna

2022-02-17

Hegoafrikaren eta Asiaren eskaerari ezetza ihardetsi dio Europar Batasunak: ez, txertoen patenteak ez dituzte kenduko. Aldi berean, People’s Vaccine Alliance egiturak jakitera eman duenez, EBk 55 milioi txerto dosi baino gehiago botako ditu zaborretara otsaila bukaeran, iraungitze data gainditu dutelako.

Bi

2022-02-16

Otsailean urte bi bete dira Zaldibarko zabortegia amildu zela. Martxoan pandemiaren bigarren urteurrena dator, bi hilabetez etxean geratu ginenekoa. Katastrofe bi. Bigarrenak lehenengoa estali zuen, baina Eitzagako hondamendiaren gestioak erakutsi zigun izurritea zelan kudeatuko zen.

Hondakindegiak behargin bi, Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran, eroan zituen. Beltranen gorpua ez zuten topatu. Zaborra ere bertan geratu da. Eitzagako biztanleak abandonatuta daude hondakinen ondoan. Inguruan... [+]

"Txertoa hartu nuenetik ia urtebetera, oraindik ez naiz gai bizitza normala egiteko"

2022-02-16

Eneritz Zubiaurre irakaslea da, eta lan eremu horretan egin zen gizarteko lehenengotako txerto deiari erantzunez, ziztada hartu zuen 2021eko martxoaren 14an. Astra Zeneca egokitu zitzaion. “Inork, ezta txertoa jarri zidan erizainak ere ez zidan ohartarazi izan nitzakeen ondorioez. Besterik gabe ilaran jarri nintzen, eta txertoa hartu nuen”. Egun horretatik oso kaltetua du osasuna. Osakidetzako medikuei diagnosi egokia egitea asko kosta zaiela esan du (polineuropatia dauka) , “kausa txertoa izan zitekeela onartu nahi ez zutelako”. Egoera berean direnekin harremanetan jartzea gustatuko litzaioke, gizarteak pertsona hauen aurrean ezikusia egiteari utzi diezaion eta denen artean txertoen ondorioen erantzukizunak exigitu ditzaten. Bi alaba txiki ditu, eta haiekin jolastuz deskubritzen du unean unean noraino mugitu dezakeen bere gorputza, eta noraino ez.

COVID pasaportea eta bestelako neurri murriztaile gehienak bertan behera geratu dira Nafarroan

2022-02-15

Nafarroako Gobernuak bart gauerditik aurrera indargabetu ditu COVID-19aren aurkako neurri murriztaile gehienak. Kalean eta ikastetxeetako patioetan ez da derrigorrean maskararik erabili beharko, gaueko aisialdiak eta ostalaritzak pandemia aurreko ordutegiak berreskuratuko dituzte, ez da COVID pasaporterik eskatuko, barran kontsumitu ahalko da eta mahaietan eta etxeetan ez da jende mugarik egongo elkartzeko. Hala ere, hainbat neurrik indarrean jarraituko du.

Pediatrek ikastetxe barruetan maskarak kentzea eskatu dute, modu progresiboan

2022-02-15

Katalunian Societat Catalana de Pediatria elkarteak pandemia kontrolatzeko ikastetxeetan aplikatzen diren neurriak bertan behera uzteko eskatu du, neurri horiek haurrengan dituzten ondorio kaltegarriak argudiatuz. Tartean dago gela barruetan maskararen erabilera kentzea, modu progresiboan. Euskal Herriko hamasei pediatrak Kataluniako ekimen horrekin bat egin dute eta "'normaltasunera itzultzeko' prozesuan haurrak lehenak izatea" eskatu dute, COVID-19ak gutxien haiei erasaten diela argudiatuz. Espainiako Pediatria Elkarteak ere eskatu du progresiboki gela barruetan maskara kentzea.

COVID luzeena

2022-02-14

COVID iraunkorrak milaka pertsonen bizitza aldatu du. Zenbait ikerlanen arabera, gaixotasuna pasatu dutenen %10-15i eragin diezaieke. COVID iraunkorra dutenen sintomek, hasierako infekzioa eta gero, astetan edo hilabetetan irauten dute, edo tarte batean sintoma horiek gabe egon ondoren, berriro agertzen dira. Infekzioa gainditu dute, baina bizitza aldatu zaie. Neke kronikoa, zefaleak, antsietatea, sukarra, muskuluetako mina, nahasmendua, arnasteko zailtasuna, mugikortasuna, apetitua, usaimena eta dastamena galtzea, erupzioak, ilea galtzea, txistuak barne-belarrietan, lehortasuna begietan, konjuntibitisa, palpitazioak, beherakoa… COVID-19arekin gaixotu izanaren ondorioak ez dira beti alta jasota desagertzen.

Osasun larrialdiaren amaiera iragarri du Jaurlaritzak

2022-02-11

Horren arabera, datorren astelehenetik aurrera, orain arte COVID-19ari aurre egiteko neurriak bertan behera geratuko dira Eusko Jaurlaritzaren eskumeneko alorretan. Labi bera ere desegin egingo dute.

Inauterien ospakizuna berrartuko dute Tolosan

2022-02-11

Koronabirusa dela eta izandako etenaldiaren ostean, aurten berriz ospatuko dituzte inauteriak Tolosan. Ostiralean emango ditu zehaztapen gehiago Tolosako Udalak.

Haurrek ez dute maskararik jarri beharko Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ikastetxeetako patioetan

2022-02-10

Goiz honetan Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak eta Gotzone Sagardui Osasun sailburuak egindako bileratik atera da aldaketa. Nafarroan ia neurri murriztaile guztiak bertan behera geldituko dira otsailaren 15ean eta Ipar Euskal Herriari dagokionez, txerto pasaportea "martxo bukaeran edo apiril hastapenean" kendu nahi luke Frantziako Gobernuak. Arratsaldean biltzekoa da Labi batzordea.

Bizitzaren izenean, bizitzea debekatu diete

2022-02-08

Ia bi urte dira COVID-19a zabaltzea eragozteko neurriak bata bestearen atzetik hartzen hasi zirenetik. Honezkero jakina da adinekoak kolpatu dituela gehien koronabirusak, eta heriotza-tasa altuenak adin tarte horrek izan dituela, baina ezin da ahaztu zaharrek heriotza baino hurbilago bizitza dutela, bizitza duina izateko eskubidea, babesaren izenean askotan ukatu zaiena. Bi urtez “heriotzak, bakardadea, larritasuna, ezintasuna, mina, min handia, enpatiarik eza, arreta txarra” jasan dutela gogorarazi dute Babestu Araba mendekotasuna duten adinekoen senideen elkartetik. “2020ko martxoaren 9a askori inoiz ahaztuko ez zaigun data da. Erabaki zuten egoitzak zigilatzea, inolako begirunerik gabe”.

Maskarak ez dira kalean derrigorrezkoak izango ostegunetik, baina eskoletako egoera argitzeke

2022-02-08

Ostegun honetatik aurrera Hego Euskal Herrian ez da derrigorrezkoa izango kalean maskara jantzita ibiltzea, astelehenean Espainiako Osasun ministerioak eta autonomia erkidegoek hala adostuta. EAE izan da neurria babestu ez duen autonomia erkidego bakarra.

COVID-19ak frenatu du mundu osoko ekonomien hazkundea, ez ordea arma saltzaile handiena

2022-02-07

Konfinamenduak, hornidura kateetako etenak, kontsumitzaileen etsipena... COVID-19ak muturreko galantak eman dizkie munduko ekonomia guztiei. Sektore batek, alabaina, immunitatea eduki du pandemiaren erdian: armagintzak. Gobernuek sendo segitu baitute inbertitzen gerrarako prestakizunetan. Stockholmeko Bakearen Ikerketen Institutuak (SIPRI) berrikitan erakutsi du nolaz handitu diren munduko 100 armagile handienen salmentak.

Grebak deitu dituzte Osakidetzan otsailaren 25 eta 28rako, "Jaurlaritzaren konponbide ezari" aurre egiteko

2022-02-07

"Osasun Sailaren immobilismoaren eta konponbide ezaren aurrean", otsailaren 25ean greba deitu dute lehen arretan ELA, SATSE, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek eta otsailaren 28an Osakidetzako esparru guztietan. Horrez gain, otsailaren 26an manifestazioak egingo dituzte Bilbon, Gasteizen eta Donostian. Sindikatuok iragarri dute ez dutela berriro Mahai Sektorialean parte hartuko "benetako negoziazioa eta edukiak planteatu arte".

Karrikiri: Nafarroan iazko maiatzetik ekainera 200 lagun kutsatu zituen COVIDaren aldaera

2022-02-07

Larunbatean eman dute albistea: Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan COVIDaren beste aldaera bat aurkitu zuten iazko maiatzean. Ez zen gehiegi zabaldu zorionez. Lehen kasua erregistratu zuten maiatzaren 19tik hasi eta ekainera 194 pertsona kutsatu ziren, Iruñerriko autoak konpontzeko tailer batean izandako kutsatzearen ondorioz. Ospitaleko langileek modu informalean Karrikiri izenez bataiatu zuten. Delta aldaeraren ondorioz, desagertu egin zen.

Maskara aire librean erabiltzea ez da derrigorrezkoa izango Hego Euskal Herrian

2022-02-04

Espainiako Gobernuak asteartean bertan behera utziko du maskara aire librean derrigorrez erabiltzeko neurria, Cadena SER irratiak aurreratu duenez.

COVID-19ak frenatu du mundu osoko ekonomien hazkundea, ez ordea arma saltzaile handiena

2022-02-02

Bizitza

2022-02-01

Beste hainbat bezala COVID pasearen aurka Bilbon deituta zegoen manifestaziora joan ginen aurrekoan. Bertan adin, kolore, janzkera eta hizkera askotariko zenbat jende zegoen ikusteak asko poztu ninduen, eta tartean topatu nituen unibertsitate garaiko batailetako lagunak edo nekazari ezagunak.

Nekazal munduan txikiagoa da administrazioek jendearen eta lurraldearen gainean duten kontrola, ohituak gaude eskatzen egon beharrean sortzen zaizkigun arazoak gure kabuz konpontzera. Agian horregatik... [+]

Ziztada

2022-02-01

Zizt! Hor dator berriz ere, bularraldean sentitu dut goizean goiz, arraroa da benetan ziztada hau.

Zizt! Jertsearen gainetik bihotzaldea igurtzi dut, emeki. Ea pasatzen den, esan dut baxu, inork ez entzuteko moduan. Gaur egun kontuz ibili behar da nork-zer entzungo duen kontrolatzen.

Zizt! Automasajea arnasarekin lagundu dut; hartu-bota… Ondo zaude?, galdetu dit batek autamasajearen erdian harrapatu nauenean. Zizt! Bai, erantzun diot. Ez erantzutea konplikatuegia iruditu... [+]

COVID ziurtagiria luzatzeko baimena ukatu dio EAEko Auzitegi Nagusiak Jaurlaritzari

2022-02-01

EAEko Auzitegi Nagusiak bertan behera utzi du Eusko Jaurlaritzaren eskaera: COVID ziurtagiria beste bi astez luzatu eta eremu gehiagotara zabaldu nahi zuen Jaurlaritzak. 50 lagun baino gehiagoko edukiera duten jatetxeetan eta gaueko-aisian derrigorrezkoa izaten jarraituko du ziurtagiriak.

Covid pasaportearen auzia Zarauzko Udaleko osoko bilkurara eraman dute hainbat herritarrek

2022-02-01

Zarauzko Udaleko urtarrileko osoko bilkuran, galdera erantzunen txandan sei herritarrek hartu zuten hitza, eta Covid pasaporteak eragindako diskriminazioa eta beren bizipenak azaldu zituzten; tartean, pasaporterik gabe kiroldegira sartzeagatik atxilotuta bukatu zuen gizonezkoarena. Udal taldeari gauza bakarra eskatu zioten herritar hauek behin eta berriz: alderdiak alderdi, bakoitzak norbanako gisa bere iritzia eman zezala gaiari buruz. Alkateak ukatu egin zuen hala egiterik, aurrerago udalak "adierazpen ofiziala" egingo duela argudiatuta. Pasaporteari buruzko debaterik ez zen egon, beraz.

Otsailaren 13ra arte mantenduko dituzte EAEn indarrean dauden neurriak

2022-01-28

Ostegunean Eusko Jaurlaritzak adierazi zuen indarrean dauden neurriak mantendu nahi zituela, eta erabaki horixe hartu du Labik. Eskola kirola, aldiz, baimendu egingo dute asteburu honetatik aurrera.

COVID-19aren aurkako 241 milioi txerto martxoan iraungiko dira ikerketa baten arabera

2022-01-28

Erresuma Batuko Airfinity datu analizatzaileak aurreikusi du Europar Batasunak eta G7ko estatuek erositako milioika txerto dosi xahutuko direla erabili aurretik; ohartarazi dute banaketa arazoengatik izan litekeela. UNICEFek jakinarazi du herrialde pobretuek uko egin zietela 100 milioi dosiri abenduan, iraungitze muga laburregia zutelako.

Covid pasea Naomi Klein eta Deleuzeren argitan

2022-01-28

La Bogue da Frantziako Limousin (okzitanieraz Limosin) eskualdeko hedabide alternatiboa. Kolektibo autonomo batek kudeatua, boluntarioek egina eta militantea, bere burua kokatzen du mugimendu anti-autoritarioaren baitan. Bertan agerturiko artikulua itzuli dugu euskarara.

"Haurrak ez dira dianan jarri, bilatu da defentsa gutxiago zituztenak babestea"

2022-01-25

Pandemia garaiko hezkuntza protokoloen eraginkortasunaz, umeei ezarritako neurriez eta ikastetxeetako lan kargaz galdetu diogu Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuari. Curriculuma, Euneiz eta konpetentziak ere izan ditugu hizpide, baita Legebiltzarrean egosten ari den hezkuntza hitzarmena ere. Datorren udazkenean EAErako Hezkuntza Lege berria aurkeztea aurreikusten du Jaurlaritzak eta aurre-pausoa da alderdien arteko adostasuna bilatzen duen hezkuntza hitzarmena. Hitzarmenaren hiru ardatzak mahaigaineratu dizkigu Jokin Bildarratzek: ikasleen segregazioa, euskara eta ikastetxe publiko-pribatu afera.

Umeentzako COVID txertoa eta beste neurri batzuk

2022-01-15

Pandemia honetako erabaki askok eztabaida garden, aske eta sakonen beharra daukate. COVID-19aren aurkako umeen txertaketari debatea zor diogu, Lehen Arretako Berrikuntza Mintegiaren (SIAP) eta Lehen Arretako Espainiako Sarearen (REAP) honi buruzko lanek argi utzi duten legez.

SARS-Cov2ak umeengan eragiten duen gaixotasuna, orokorrean, arina eta denboran mugatua da, askotan asintomatikoa. Europan 5 urtetik gorako umeei ematen zaizkien COVID-19aren kontrako txertoak seguruak direla esan... [+]

Normaltasuna zen arazoa

2022-01-15

Lasterketaren bat egin duen edonork badaki: ez dago azkarregi hastea baino akats larriagorik. Hanka sartzea egiten duen lasterkariak larrutik ordainduko du. Helmugaraino heltzekotan, nekez ahantziko du sufrikarioa. Hurrengorik bada, lasai, ongi neurtuko baititu indarrak, gogoak eskatzen duen baino lasaiago abiatuta. Nik esperientziak erakutsia dakit hori.

Azken bolada honetan, askotan gogoratu dut irudia. Laster bi urte beteko dira pandemiaren maratoia hasi zenetik. Gehienok gogotsuegi hasi... [+]

Bizi soziala berriro hasten denean jakingo dugu

2022-01-13

Zientzia politika publiko bihurtzen den modua kalkulu politiko eta ekonomikoek gidatzen dute, baita politikariek, alderdiek eta aholkulariek dituzten konpromiso moral eta ideologikoek ere”. Hala zioen Jana Bacevic soziologoak 2020ko apirilean The Guardian-en.

Denok ikusi ahal izan dugu zertan dautzan konpromiso moral eta ideologiko horiek: desgastea ze administraziok edo gobernuk pairatu; oposizioa neutralizatzen ahalegindu; zerbait egiten ari delako plantak egin... Hitz bitan,... [+]

Adan eta COVID-19a

2022-01-12

Gaixotu zen Adan pandemiaren bigarren neguan, eta eztulka, buruko minez, hogeita hemeretziko sukarraz, negarrari eman zion Magdalenak –eta urtezaharreko kotiloia galduko zuten guztiek– eman bezala, eta Evagana zuzenduz “positibo naiz” esan zion oihuka, “konfinatu beharko gara, maite; Kainek kutsatu nau, seguru, sintomak zeuzkan”.

“Eskerrak txertatuta gauden” pentsatu zuen Evak, eta ez zen batere harritu hitz haiekin, positibo, konfinatu,... [+]

Izorratu, botoak dakartzalako

2022-01-12

"Badut zinez txertatuak ez direnen izorratzeko gogoa. Bururaino aspertuko ditugu”. Frantziako presidentearen hitzak dira, lehendakaritzarako berriz aurkezten denarenak. Hasi da kanpaina, eta ondoko ehun egunetarako tonua eta norabidea markatu dizkigu Macronek. COVIDari bideratuko zaio monopolioa –eta izorra daitezela zerbitzu publikoez, krisi sozioekonomikoaz, kulturaz edota ingurumenaz eztabaidatzea espero zutenak–. Bestelako guzia gorderik eta aipamenik gabe atxikitzeko... [+]

COVID pasaportea zeren truke?

2021-12-29

COVID txertoa hartu edo ez, norberaren hautu bat da, legezkoa, eta batak bezala besteak errespetu bera merezi duena. Ez da derrigorra, baina behartzeko erreminta ezarria dago Euskal Herri osoan: Europar Batasunak bidaiatzeko udan jarri zuen QR pasaportea. Zer dakar QR pasaporteak? Kutsatze indizeari lotzen zaio bere aplikagarritasuna (herri batean hainbesteko kutsatze maila gainditzean egoten da indarrean), baina ez du kutsatzeak saihesteko balio: txertatuta egoteak ez baitakar immunitaterik. QR pasaporteak, lehen kolpean, txertatu ez diren herritarrak zerbitzu publikoetatik, kultur eta kirol ekintzetatik eta ostatuetatik kanporatzea dakar, eta hau ez da txantxa, egun bizi garenon bizitzan lehen aldia baita herritarren sektore bat hauetatik kanporatzea legezkotzat hartzen dena. Gizartearen kategorizazioa, gutxiengoaren kriminalizazioa eta gizarteko kohesioa pitzatzea eragiten ditu. Baina nekeza da sinestea hainbesteko kostua eta esfortzua eskatzen duen neurria ezarriko dutenik txertatu gabe dagoen %10arentzako soilik. Zer dakar QR horrek pasaportea eskuan ibiliko duenarentzat? Pasaportea duen jendea ere badago aurka. Larrun honetan mintzo direnak horren adibide: lautik hiruk dute pasaportea. Orain, eguneroko bizitzan momentu oro erabaki beharra etorri zaigu: besteei QR pasaportea eskatuko diet nire ardurapeko lanetan? Pasaportea eskatzen didatenean erakutsiko dut edo uko egingo diot erabiltzeari? Pasaporterik gabe, nola egingo dut oinarrizko zerbitzu publikoak jasotzeko, sozializatzeko eta pertsona moduan behar ditudan jarduerak egiten jarraitzeko?

*Oharra: Lan hau inprentara eramateko egunean jakin da Frantziako Gobernuak urtarriletik aurrera QR pasaportetzat txertoa soilik onartuko duela. Erreportaje honetarako elkarrizketak egin zirenean ez zen hori egoera.

(Go)gora

2021-12-24

Urte hau bukatu da. Min egiten duten arren, egunak pasatzen dira eta Bruce Sprinsgteenek kantatzen duen bezala, Reason to Believe bat aurkitzen dugu goiz oroz. Koronabirusaren hainbat aldaerek setiaturik iragan ditugu hilabeteak, errealitateari buru eginez, beldurrak somatizatuz, estatuen larderia sanitarioari gure neurriko biopolitika intimoak parean jartzen saiatuz... 2022an halaber, ihardukitzeko eta bizitzeko arrazoi bila altxatu beharko dugu. Entzuten denaren arabera bederen...

Prezioen... [+]

Zorionak 2022

2021-12-24

Bazterkeria digitala COVID garaian

2021-12-21

Bizitza aurrera ateratzea eta bizitza bera gozatzea da askoren espektatiba handiena. Ongizate hori mantentzeak, sortu dugun gizarte honetan, kudeaketa asko egitea suposatzen du ordea, erakunde publiko zein pribatuekin. Eta hori askok ez dugu oraindik behar bezala barneratuta. Eraldaketa digitalak aurrera darrai, eta ondorioz kudeaketak egiteko moduak. Gaurkoan administrazioaren eraldaketa digitalak ekarri dituen zenbait arazotan jarriko dut begirada, arrisku egoeran dauden pertsonekin lan... [+]

"Interesgarria litzateke ikustea herritarren asanblada batek zer neurri hartuko lituzkeen COVID-19ari dagokionez"

2021-12-16

Demokrazia posible da. Zozketa zibikoa eta deliberazioa herritarren boterea berreskuratzeko (La democracia es posible... gaztelaniaz) liburuaren egileetako bat dena elkarrizketatu dugu, gure eguneroko bizitzako oinarrizko erabakiak inoiz baino gutxiago herritarrok hartzen ditugun honetan.

Covidaldia

2021-12-02

Eta 2021eko uda hartan Kubaren osasun sistema ia arnasarik gabe utzi zuten Covid-19ak eta Joe Bidenen zigorrek

2021-10-24

Nekez ahantziko dute 2021eko uztaila kubatarrek. Beren osasun sistema eredugarria, pandemiaren larrialdian laguntzera mundu osora ehunka mediku eta erizain bidaltzeko gai izan dena, bat-batean K.O. geratzeko zorian aurkitu da joan den uztailean, AEBek ezarritako blokeo ekonomikoaren ondorioz botika faltan, azpiegiturak erabat ahulduta. Oxigenoa ekoizteko fabrikaren matxurak ia eman zion azken errematea.

Eta 2021eko uda hartan Kubaren osasun sistema ia arnasarik gabe utzi zuten Covid-19ak eta Joe Bidenen zigorrek

2021-10-22

Bizipena ez erre, bizi-pena bai

2021-10-21

Urriaren 4tik goiti iragan da Frantzia osoan “Osagarri mentalaren astea”: kanpaina horren helburua da jendarteak ezagut ditzan gaixotasun mentalak, eta horiek pairatzen dituzten presunen eskubideak gehiago edo hobeki errespetatuak izan daitezen. Gauza ona da, bistan dena, osagarri mentala solasgai bilakatzea gizartean, beldurrak lasaitzeko eta erienganako sostengua bultzatzeko. Ikastetxeetan, mentalki gaixo diren ikasleak integratzen ditugu; arrunta bihurtu da ikasle horiek izatea... [+]

“Sendabelarrek badakite, gu gara haiei buruz hainbeste ez dakigunak”

2021-10-21

Sendabelarrek dakitena liburua kaleratu berri du Garbiñe Larreak ARGIArekin. Egungo kezka sortarekin jo dugu beregana, eta ikuspegia aberastuta itzuli gara, gure bizimoduari buruzko galderak soinean dakartzagula.

Eskuratu liburua ARGIAren webgunean: https://azoka.argia.eus/

“Sendabelarrek badakite, gu gara haiei buruz hainbeste ez dakigunak”

2021-10-20

Sendabelarrek dakitena liburua kaleratu berri du Garbiñe Larreak ARGIArekin. Egungo kezka sortarekin jo dugu beregana, eta ikuspegia aberastuta itzuli gara, gure bizimoduari buruzko galderak soinean dakartzagula.

"Ez gara ezeren alternatiba, kalitatezko hezkuntza publikoa gara herri txikietan"

2021-10-19

Pandemia dela medio, inbidiaz begiratu du askok eskola txikietara, bertako talde txiki, kanpoko espazio zabal eta landa eremuetara. Ikastetxe hauetatik ikasteko daukagunaz eta dituzten erronkez aritu gara Euskadiko Eskola Txikiekin, gidaritzan aldaketa eman dela aitzakia hartuta. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako 54 ikastetxe biltzen ditu sareak eta indartsu daude: "Herri txikiak ez dira lo leku, ez dira argazki bat, bizirik dauden eremuak dira eta herriko eskola klabea da horretan".

"Nerabeek enbarazu egiten digutela dirudi eta horrek gatazka sortzen du"

2021-10-12

Noiz eta zergatik parte hartzen dute nerabeek? Galdera hori dute abiapuntu Oinherrik antolaturiko jardunaldiek. Bai nerabeen beharrak bai euren aisialdia bazterrean utzi dituzte pandemiaren kudeatzaileek eta arrisku faktoretzat aurkeztu dizkigute etengabe; enpatia faltak eta nerabezaroaren ikuspegi tradizionalak ez dute asko lagundu. Garbi mintzatu zaigu jardunaldietan arituko den Leire San Vicente: elkar aitortu, entzun eta benetan parte hartzeko espazioak behar ditugu.

“Gizarteak egiteke du eskubideen mugaketari buruzko eztabaida”

2021-10-12

EAEko LABI ospetsuaren azken saioaren bezperan hartu gaitu, EHUn dituen bulegoetako batean. Legelaria eta Administrazio Zuzenbideko irakaslea da Iñigo Urrutia Libarona (Jatabe, Bizkaia, 1966). Gaur egun unibertsitateko Aldezlea ere bada, hots, bertako kideen babeslea. Gauza askotaz berba egin genezakeen harekin, baina ia gai bakarra izan dugu mintzagai: COVID-19 pandemiaren alderdi juridikoa, EAEri dagokionez batik bat.

Gurasoen munduan

2021-09-07

Gazteen artean ikus-entzunezko kontsumoa astindu zuen birusa

2021-07-23

Euskal Hedabideen 2020ko Urtekaria osatzen duen artikuluetako bat da «Gazteen artean ikus-entzunezko kontsumoa astindu zuen birusa», bideoan ikerketaren mamia azaltzen ageri den Edorta Aranaz gain, honakoak dira lanaren sinatzaileak: Asier Amezaga, Maite Egia, Maialen Goirizelaia, Naia Laka, Iraitz Madariaga, Blanca Miguelez, Bea Narbaiza eta Itziar Zorita.

Aukera berriak Europatik euskal komunikabideentzat?

2021-07-22

Euskal Hedabideen 2020ko Urtekaria osatzen duen artikuluetako bat da «Aukera berriak Europatik euskal komunikabideentzat?», bideoan ikerketaren mamia azaltzen ageri da lanaren egile eta Euskal Hedabideen Behategiko kide den Josu Amezaga.

Zientziaren komunikazioa sindemiaren aroan

2021-07-21

Euskal Hedabideen 2020ko Urtekaria osatzen duen artikuluetako bat da «Zientziaren komunikazioa sindemiaren aroan». Bideoan ikerketaren mamia azaltzen ageri da Elhuyarreko Ana Galarraga Aiestaran, koronabirusaren nondik norakoak euskal erabiltzaileoi han eta hemen azaldu dizkigun zientzia-dibulgatzailea.

Pandemiak pandemia, euskal komunikabideak aurrera begira

2021-07-20

Euskal Hedabideen 2020ko Urtekaria osatzen duen artikuluetako bat da «Pandemiak pandemia, euskal komunikabideak aurrera begira», bideoan ageri den HEKIMEN euskal hedabideen elkarteko Igor Astibia Teiletxeak azaldu du lan hori.

“Alternatiba indibidualen aurrean, kolektiboki pentsatzen hasi beharko genuke”

2021-07-18

Perutarra da sortzez Luciana Alfaro, eta azken urte luzeetan Bergaran bizi da. Osasun krisiak emakume etorkinen kolektiboetan nola eragin ote duen kezkaturik jo dugu beregana, eta azkenean zaintza lanetan jarduten dutenez hitz egin dugu bereziki. Emakumeen Mundu Martxako kidea da, eta aurtengo edizioan ikusgarritasun handia eman nahi izan diote gaiari: “Hango zein hemengo identifikaturik senti dadin eta borrokari ahalik eta dimentsio handiena emateko”.

Zein kasu izan daitezke txertoa hartzea lau bider pentsatu beharrekoak?

2021-06-30

Marisa García Alonso Espainiako farmazialaria da, analisi klinikoetan berezitua. Hainbat ospitaletan lan egin izan du eta farmaziaz gain, Klinikari Aplikatutako Analisiak Ikertzeko Laborategia dauka. Núria Coll kazetariak elkarrizketatu du Youtubeko Soycomocomo kanalean eta hemen jaso ditugu elkarrizketa horretan txertoa hartzea bi bider pentsatzeko gomendatu dituen faktoreak. Zera adierazi du bere ofiziotik gaian nola kokatzen den azaltzeko: "Ez naiz txertoen aurkakoa, baina medikamentuak dira eta beraz, zuhurtziaz erabili behar dira, beharrezko jarraibideekin, ahalik min eta kalte gutxien sortzeko. Ni analista naiz, beraz, nire lana da norbanakoa baloratzea edozein tratamendu jarri aurretik, erabaki ahal izateko zergatik eman medikamentu bat eta ez bestea. Guztioi ez digu gauza berak balio, eta denoi ez digute eragin bera egiten ezta elikagaiek ere".

Txertatu ez den mediku bakan horren motiboak zein dira?

2021-06-30

Herritarrok COVID-19aren aurkako txertoa hartu edo ez erabaki beharrean gaude. Aukerazkoa da bai, baina bi aukerak ez dira berdin onartuak eta zigortu/sarituak. Deliberatzeko, aldeko zein kontrako faktoreak jarri ohi ditu norberak balantzan: ezagun zaizkigu hartzearen aldeko motiboak, behin eta berriz errepikatuak politikari, hedabide, mediku eta kontrol soziala praktikatzen duten herrikideen aldetik. Aurkako zein motibo egon daitezke, norberak bere balantzan kontuan hartu nahi balitu?

Oraingoz txertorik hartu ez duen eta bere gurasoei hartzea aholkatu dien Osakidetzako mediku bati galdetu diogu bere hautuen zergatiez.

Telefonoz

2021-06-24

Dena telefonoz hasten da, eta telefonoz amaitzen; onenean. Zure lehen deiaren ondoren, erizainak deituko dizula esango dizute. Tira, zuk medikuarekin hitzordua hartzeko deitu duzu, baina ea. Azkarregi da haserretzeko, eta gaixorik zaude (edo dago, adibidez, zure haurtxoa). Erizainak esango dizu koronabirus-proba, parazetamol, ez atera etxetik. Eta medikua? Ezateraetxetik erremedioak ez du errezeta beharrik, beraz, zuk edo haurraren arnasestuak medikurik ere ez. Bestela, auskultatu, plakak, han... [+]

"Aurreko ikasturtean galdu zena galdu da, urteak beharko dira hutsune horri buelta emateko"

2021-06-22

Ikasturte berezi hau nola aurreikusten zuten kontatu ziguten azaroan hiru ikastetxetako zuzendariek. Ikasturte amaieran berriz elkartu ditugu, protokoloen eraginkortasunaz eta neurri polemikoenez, hutsune eta soluzio pedagogikoez, baliabideez, aurtengo ebaluazio irizpideez eta ikasleen egoeraz hitz egiteko. Solaskideak, Gurutz Sanzberro Donostiako Lauaizeta ikastola publikoko zuzendaria, Mirentxu Ibargarai Seaskako Hezkuntza zuzendariordea eta Nekane Lasa Iruñeko Frantzisko Deuna eskola publikoko zuzendaria.

Uda, bidaiak eta mugazainak

2021-06-17

Hortxetan dugu uda, eta harekin, urtaro honi lotu ohi ditugun oporrak, urte osoan eman guztiaren ordaina balira bezala. Eta berriro ere jendeak joan nahi du… urrun. Munduaren beste puntako itsas-bazter, naturako mirari edota diskoteka ospetsuan egon nahi du, 2020-2021 urteak irakaspen ekologikorik eman ez baligu bezala. “Urrun. Hegazkinak eraman nazala ene egunerokotasunetik urrun”. Urrun edo hurbil. Euskal herritar batek nahiko du muga administratiboa zeharkatu, gure... [+]

“Ingurukoak ongi zaintzeko norberak ongi egon behar du”

2021-06-17

Osasun izurriteak jada zailak ziren hainbat egoera okertu ditu, eta zaintzaren esparrua da horietako bat. Mendekotasun handiko pertsonen zaintzaz arduratzen diren emakumeen inguruan solastatu dugu Maite Elizondo psikologo irundarrarekin. Autozaintzaz arduratzeko gomendatzen die artatzen dituen pertsonei, eta jendartea sostengatzen duen zaintzari balioa eta baliabide ekonomikoak emateko, berriz, botere publikoei.

Nola eman klasea kanpoan?

2021-06-15

Leku itxietan errazago kutsatzen garela jakitun, eskola asko klaseak aire zabalean ematera animatu dira pandemia garaiotan. Baina ikasgela kanpora ateratzea ez da ikasgelan egiten duguna errepikatzea edo naturan txango hutsa egitea. Behin kanpoaldea konkistatuta, nola atera etekina pedagogikoki? Nola landu curriculuma eta konpetentziak kanpo espazioetan eta aprobetxatu inguruak eskaintzen dizkigun baliabideak? Ez da erronka makala, baina ederra da emaitza.

Hauxe ona

2021-06-10

Helduen begirada nagusi den jendartean, ezin nerabezaroa ulertu

2021-06-02

Koronabirusaren pandemia garaian asko hitz egin da nerabeez, izan hezkuntzan zein aisialdian bizi duten egoeraz eta euren jarrerez. Baina zenbat hitz egin dute eurek? Azpeitiko Gaztelekuko lau gazte bildu ditugu solasaldi txiki batean eta euren ahotsa gehiago entzun beharko litzatekeela azpimarratu dute, errealitatea horrenbeste aldatu den honetan badutelako zer esan eta zer proposatu.

Bide beretik, Ane Arenas Gaztelekuko hezitzailea, Jon Ziarsolo Harremanak Hezkuntza Elkarteko hezitzailea... [+]

Superheroiak, zineman

2021-06-01

"Zergatik ari zaigu gure seme edo alaba nerabea konfinamendua eskatzen?"

2021-05-27

Jon Ziarsolok sexu heziketa tailerrak ematen ditu ikastetxeetan eta gogoratu du orain arte gurasoek beren seme-alaben sozializazioa sustatu dutela, harremanak, trebezia sozialak, irekitasuna... : “Orain horren guztiaren kontra goaz. Guraso eta hezitzaileok badakigu haur eta nerabeek beren garapenerako hori behar dutela, baina orain egoerak eskatuta nora bidaltzen ditugu? Bakardadera eta pantailetara. Eta askotan, hor uzten ditugu. Gaur egun sarean denetik dago. Eta denak balio du gure seme-alabentzat? Edozer gauza onartuko dugu? Pantailen aurrean daudenean ere helduen begirada behar dute”.

Nola eragin dio pandemiak ikasgela barruko bizitzari?

2021-05-27

Bukatzear da COVID-19 ikasturtea. Maskarekin, distantziekin, burbuilatan eta hamarraldiekin ikasi behar izan dute ikasleek curriculum berbera. Osasun neurriak konpentsatzeko neurri goxagarririk hartzea ez da kudeaketa planetan egon: irudi luke gorputzak eta egoera emozionalek ez dutela eraginik ikaskuntza prozesuan. Nola bizi izan da ikasturtea gela barruetan? Eskolaz eskola tailerrak ematen dituzten bi kide elkarrizketatu ditugu: bertsolaritza lantzen duen Estitxu Arozena eta sexualitatea jorratzen duen Jon Ziarsolo.

Adierazpen askatasunaz

2021-05-26

Egungo garaian, adierazpen askatasuna edonon eta noiznahi goraipatua den eskubidea da: eskubide politiko, sozial, praktiko eta moraltzat dauka gure gizarteak. Bizkitartean, adierazpen askatasunaren izenean, nahaskeria sozialak, zuzengabekeriak eta bortizkeriak hedatzen ikus daitezke, bereziki sareko mundu birtualean, baina espazio publiko materialean ere bai.

Adierazpen askatasunaz preseski, bi liburu interesgarri irakurri ditut berriki, frantsesez: Pierre Vesperini-ren La philosophie... [+]

Euskal dantza pandemia garaian

2021-05-24

Euskal dantza taldeetako zenbait kideri pandemia egoera honetan ze egoeratan dauden galdetu diegu. Hilabete luzez geldi egon ondoren, azken asteetan dantzariak plazan agertzen hasi dira. Espazioak itxi eta sarrerak mugatuta dantza ekitaldiak modu seguruan egin daitezkeela erakutsi dute Oñatin, Legazpin edota Beasainen. Dantzariek zein musikariek azaldu digute denboraldian itzalean egonda ederra eta beharrezkoa izan dela ikusleen aurrera bueltatzea. Aspaldian bizi gabeko sentsazioak... [+]

Besarkadarik gabeko urtea Renneseko presoontzat

2021-05-12

Renneseko (Bretainia, Frantziako Estatua) kartzelan preso gaituzten emakumeak hainbat dibisiotan bananduta gauzkate. Dibisio bakoitzean 20 ziega daude. Egunotan, gurean, A3 dibisioan, hamazortzi emakume gaude: hamazortzi adin, hamazortzi jatorri, hamazortzi kolore, erlijio eta bizitza ulertzeko modu; ezberdinak bai, baina denak galére honetan bat eginda, harresi hauen artean gatibu, ohikeriazko elkarbizitzan, ez-ohiko garai pandemiko distopiko honetan.

Askatasuna

2021-05-12

Konplotak

2021-05-12

Pil-pilean dabiltza konplotak Ameriketatik honaino: COVID-19 planetako jendezionea murrizteko sortu dutela eta iraun lezaketenak txerto zitalen bidez kontrolatu nahi dituztela. Horretan badu zerikusia azken berrogei urteko finantza-kapitalismoak. Sektore publikoen pribatizazio eta ongizate sistemaren desmantelatze planak gora doaz ziztuan (kaxu! hemen auzolanean, diosku Zakilixutek) eta bereziki errudun dira agintariak, pandemiaren kudeaketan baino areago. Engainatuak eta desjabetuak... [+]

Zumaia, herri bat COVID-19 olatuen aurrean

2021-05-07

Etxeratze agindua ezarri zenetik urtebetera estreinatu zen Zumaiako Udalak eta UKTk elkarlanean ekoitzitako dokumentala. Jon Maia aritu da zuzendari lanetan, eta zumaiarren testigantzak bildu ditu 90 minutu inguruko ikus-entzunezkoan.

Ekoizpena: Urolako Komunikazio Taldea
Kamerak: Urtzi Oteiza, Gorka Eizagirre, Julen Imaz eta Juantxo Sardon
Muntaia: Iñigo Kintana
Audio Postprodukzioa: Iosu Gonzalez
Produkzio laguntzailea: Izaro Goenaga
Zuzendaria: Jon Maia

Erositako prezioan

2021-05-07

Korrikarako eta bizikletan aritzeko duen berezko abilidadea ikusita animatu dute lagunek Juan Miel, gaurko gure protagonista, Donostiako triatloian izena ematera. Lehorrekoa izanik ordea, ez daki nola moldatuko den Donostiako badiako ur beti ez baketsuetan. Berezko sasoia nahikoa izango zen ala ez, alegia.

Zalantzaz gain, kezka ere etorri zaio gogora irteera puntuan, ilaran jarritako bizikletak ikusi dituenean. Uretatik irtendakoan, hainbesteren artean, berea topatuko ote duen pentsatu... [+]

Ni-niregatik-niretzat

2021-04-30

Modernitatea ezaugarritu zuen aurrerabidearen ideia nahiz kontakizun handiak krisian daude aspaldidanik. Horien ordez, lotura hain esturik gabeko errelatoek hartu zuten indarra; eta subjektu kolektiboari gizabanakoa gailendu zitzaion. Errealitatean, hala ere, gizabanakoaren eta kontakizun kolektiboaren gailentasunaren arteko hartu-eman hori oso aspaldikoa da; esan nahi baita gatazka hori lehenago ere gertatu izan dela. Nolanahi ere, 1990eko hamarkadatik aurrera (eta kontuan hartu beharko... [+]

Albo-kalteak?

2021-04-27

Belaunaldi baten buru osasuna kolokan

2021-04-21

Antsietatea, depresioa, larritasuna, ezintasuna... Ez da oso ohikoa gazteen ahotan hitzok entzutea. Ez zen, orain gutxi arte. COVID-19aren pandemiak haien bizitzak eta harremanak kolpetik eten ditu. Baita etorkizuna are gehiago lausotu ere. Arrazoi eta ondorioetan arakatzen ahalegindu gara, hainbat gazte eta adituk esandakoak oinarri hartuta.

Munduko txiroak zain: nork kenduko die multinazionalei COVID-19arentzako txertoen jabegoa?

2021-02-12

COVID-19arentzako txertorik gabe gera daitezke 2021ean munduko herrialde txiroenetako hamar biztanletik bederatzi. Farmaziako korporazioek jada saldutako 100 txertotatik 53 herrialde aberatsek –euskaldunok tartean– erosiak zeuzkaten, mundutarren %14 baizik ez izan arren. Urte amaierarako, nazio pobreetan txertorik ez, baina aberatsetan, herritar bakoitza hiru aldiz txertatzeko adina edukiko dute.

Kubatar guztiek uda aurretik hartuko dute txerto nazional eta publikoa

2021-02-01

2021eko uda aurretik bere populazioaren zati handi bat txertatuta eduki dezake Kubak COVID-19aren kontra, jadanik proba klinikoen 2. fasean sartuta daukan ‘Soberana 02’ txerto publiko eta nazionalak bere bidea normaltasunez burutzekotan. Horrekin lezio berri bat emana izango dio munduari: herrialde txiki batek nola zaintzen duen bere osasun burujabetza.

Nola eragin die pandemiak euskal preso politikoei?

2020-12-17

Oihana Cabello kazetariak Garazi Aranas gernikarrari elkarrizketa egin dio, Astra kultura faktorian. Garazi, Asier Rodriguez euskal presoaren bikotekidea da, eta, pandemiaren eragina kartzelan, salbuespen neurrietan oinarrituriko espetxe politika, eta horren ondorioez mintzatu da solasaldian. Ivan Battyk grabazioa, eta Haritz Petralandak edizio lana egin dute.

COVID-19: Iparreko aberatsek Hegoko herriei bideratu laguntzek ez diete zorra arintzen

2020-12-01

Koronabirusaren lehen olatuaren erdian ginela, hitz ederrak entzun ziren G20-ko Finantza ministroen zein Nazioarteko Diru Funtsaren partetik: Hegoaldeko herri pobreak laguntzea ezinbestekoa omen zitzaien eta horretarako zorraren ordainketa une batez gelditzea onarturik zuten. Baina horrek ez du ezeztatzea erran nahi eta azken lau hamarkadetan handituz doan zorrak emendatzen segitzea da arriskua. Zorraren zurrunbiloari, baita hau kontrolatzen dabiltzan eragile boteretsuei ere so jarri gara,... [+]

Silicon Valley-n gauzaturik dute jada, mundura zabaldu nahi luketen antolaketa

2020-11-13

Telelana lan-antolaketa berri bihurturik da langile askorentzat. Koronabirusak hala beharturik, azken urteetan helburu zutena egunetik biharamunera errealitate bihurtu zaie numerikoaren sektoreko oligarkei. Jendea etxetik dabil lanean, internet bidez. AEBetako Silicon Valleyn kokaturiko enpresa horien errealitateari so egitea komeni da, irudikatzeko biharko orokortu nahi luketen antolaketa eta harremantzea. “Internet hil ala bizikoa bihurtu zaigu egunetik biharamunera” diote pozik... [+]

Gakoak 2020: Bestelako konfinamendu baterako proposamenak

2020-07-27

Geure buruaren jabe izateak ematen digun askatasunaren fruitua da 100 orriko argitalpena hau, ikasturtea borobiltzeko baliatuko duguna.

Aldizkaria eskuratu, kazetaritza independenteaz gozatu eta ARGIA babestu nahi baduzu, egin ezazu bat komunitatearekin! https://www.argia.eus/eginargiakoa

COVID-19 eta merkatu librea

2020-06-24

Koronabirusaren izurriteari aurre egiteko hartutako babes eta osasun neurriak izan daitezke multinazionalentzako diru iturri. Nola? Merkatuaren liberalizazioa dakarten akordioek bideratu auzitegi pribatuetan estatuen kontrako salaketa jarriz. Bide hau ikertzen dabiltza abokatu kabineteak, Corporate Europe Observatory eta Transnational Institute izeneko Gobernuz Kanpoko Erakundeek egindako inkestak argira ekarri duenez.

Iruñea konfinatua

2020-06-01

Koronabirusak eragindako krisiaren lehen bi hilabeteetan Iruñeak izan duen eraldaketa erakusten duen lan laburra. Kale bizitza, bizilagun eta jendarteak berak aldaketa handia bizi dute egunerokotasunean. Konfinamendua, alarma egoera eta deseskalatzea, 1.
fase delakora iritsi arte.

Gosea da orain Txileko protesten arrazoia

2020-05-20

Maiatzaren 19an, asteartea, Txileko Santiago hiriburuan kalera atera dira gobernuaren aginduen aurka, konfinamenduan bizirauteko elikagaiak behar dituztela aldarrikatzera. Beste hainbat herrialdetan bezala hiriburuaren kanpoaldeko auzoetan areagotu egin da pobrezia eta jendea goseak dago.

Konfinamenduak ez ditu protestak itzali Libanon eta Txilen

2020-04-29

Koronabirusa kontrolatzeko hartutako neurriek apaldu dituzte hainbat herrialdetako protestak, Txile eta Libano, kasu. Baina haserrea ez da guztiz itzali, eta hori nabaritzen hasia da.

Libanon kalera ateratzen ari dira gobernuaren aginduen aurka, herrialdeko egoera sozioekonomikoa geroz eta okerragoa dela salatzeko, eta poliziarekin izandako istiluetan manifestari gazte bat hil dute aste honetan. Txilen ere, bertako poliziaren eguna baliatu nahi izan dute azken urteotako errepresioa salatu... [+]

COVID-19aren krisiaren inplikazio geopolitikoak

2020-04-28

Koronabirusaren kudeaketek panorama geopolitikoan eragindakoaz jardun da EHUko irakasle Asier Blas Debako Gazte Asanbladak antolatutako streaming bidezko hitzaldi honetan.

K ON FIN AMEN DU A

2020-04-24

Josu Eizagirre Oleak bere etxealdian egindako film laburra duzue honakoa. Honela laburtzen du berak filma: "Informazio gehien dugun aroan desinformazioa nagusi, politikarien lehentasunak agerian berriz eta guk ez dugu inoiz jakingo zer gertatu den eta zerk aldatu duen mundua".

670.000 isun jarri eta 5.900 atxiloketa egin ditu poliziak Espainiako estatuan alarma egoeran

2020-04-23

Espainiako estatuan 10.000 biztanletik 142k zigorren bat jaso dute alarma egoera desobeditzea egotzita, hala diote Espainiako barne ministerioaren datuek. Polizia indarkeriaren areagotzearen erakusle, El Salto hedabideak egindako bideo hau itzuli dugu.

Munduan bederatzi milioi emakumek ezingo dute abortu segururik egin Covid-19 pandemiagatik

2020-04-23

Guttermacher institutuak eta MSI erakundeak emandako datuen arabera koronabirusak areagotu egingo du ezkutuko abortuen kopurua, eta beraz, baita haurdunaldiagatiko heriotzak ere, 28.000 emakume inguruko hilko dira 2020an. Koronabirusa dela eta munduko 62 herrialdetan abortuak egiten zituzten zenbait klinika eta arreta zerbitzu itxi egin baitituzte.

AEBetako espetxeetan leihotik laguntza eske

2020-04-17

Munduan preso gehien dituen herrialdea da AEB, 100.000 biztanleko 698 preso daude. Horrez gain, koronabirusak gehien kolpatu duen herrialdea ere bada eta bi datu hauek gurutzatzea nahikoa da ohartzeko espetxeetan dauden presoen artean koronabirusa hedatzeko aukerak biderkatu egiten direla, kalean baino 30 aldiz azkarrago zabaldu daiteke covid-19a kartzela barruan.

Nor hiltzen du koronabirusak New Yorken?

2020-04-16

10.000 hildakoren langa gainditu du New Yorkek, guztira AEBtan 27.000 baino gehiago dira dagoeneko bizitza galdu dutenak eta aipatu hirian du epizentroa pandemiak. Baina New Yorkeko zonalde denetan ez da berdin eragiten ari birusa. Bertako osasun zerbitzuak emandako datuen arabera hildkaoen %62 beltzak eta latinoamerikarrak dira. Lehen lerroan lanean ari direnen gehiengoa izateaz gain, testak ere ez daudelako euren eskura, bideo honetan salatzen duten gisan.

"Ez gara laborategiko untxi madarikatuak"

2020-04-07

Haserre hitz egin du sare sozialetan Afrikako emakume honek Frantziako bi medikuk koronabirusaren txertoak Afrikan probatzeko proposatu ostean. Jarrera arrazista eta koloniala dela salatu eta afrikarrak ez direla laborategiko untxiak adierazi du.

Maskarak janariarekin trukatzeko kanpaina herritarrak Argentinan

2020-04-06

Koronabirusaren hedapena gelditzeko itxialdiak sektore ahulenei eragingo die gehien Argentinan ere. Horren aurrean, herritar talde honek argi du bake sozialak etxean janaria izatearekin duela zerikusia, eta hori bermatu ahal izateko kanpaina jarri dute martxan: janaria eurek gositako maskaren truke.

Italiako osasun langileen egunerokoa

2020-04-02

Italiako Gurutze Gorriak bideo labur hau kaleratu du osasun langileak egunerokoan egiten ari diren lana ikusarazi eta eskertzeko.

"Baztertu egin gaituzte eta laguntza behar dugu berehala"

2020-04-01

Greziako Lesbos irlan dauden errefuxiatuak kezkatuta eta gabe daude koronabirusaren pandemia dela eta. Moriako errefuxiatuen kanpalekuan 20.000 pertsona daude pilatuta, berez 3.000 lagunentzat prestatu zuten eremuan. Khalid Salad Somaliarraren hitzak bildu ditu Redfishek eta kezkatuta hitz egin du birusari aurre egiteko oinarrizko baldintzarik ez dutelako, baztertuta eta bakarrik sentitzen diela dio.

Polizia indarkeria zabaltzen ari da munduan koronabirusaren aitzakiapean

2020-03-30

Irudi gogorrak ikusi ditugu Euskal Herrian, polizia gogor oldartu da herritarren aurka Covid-19a kontrolatzeko itxialdia aitzakia hartuta jendea etxera bidali asmoz. Baina jarrera hauek mundu osoan hedatzen ari dira, zilegitasun osoz ari da polizia herritarrak kolpatzen. Ikusi egin dugun irudi bilduma.

"Nola auto-isolatuko naiz, ez badut etxerik?"

2020-03-27

Etxerik gabeko jendearen egoera geroz eta latzagoa izango da Covid-19ak herrialdeak geldiarazi ahala. Londres, Berlin eta Madrilgo testigantzak bildu ditu Redfishek erreportaje labur honetan.

"Goseak gaude" diote Kolonbian Covid-19a ez hedatzeko neurrien aurrean

2020-03-26

Ehunka herritar atera dira kalera Bogotan, Kolonbiako hiriburuan, gobernuari esanaz etxean geratzen badira gose direla. Martxoaren 20tik konfinamenduan da Kolonbia ere, gobernuak hala erabakita, baina jende askok kalea behar du bizirik iraun ahal izateko.

"Pertsona bakoitza 59.000 kutsatzearen arduraduna izan daiteke"

2020-03-25

Kalkulu matematiko sinpleen bidez azaltzen du Hugh Montgomeryk koronabirusa zeinen kutsakorra den Channel 4 kate britainiarrean. Kalkuluen azken emaitza: pertsona bakoitza 59.000 kutsatzeren arduradun izan daiteke.

Koronabirusa, beldurraren krisia:

2020-03-10

“Koronabirusak mundua lurralde ezezagun batera eraman du” esan zuen Osasunaren Mundu Erakundearen zuzendari nagusiak, eta bazekien zerbait. Krisi ekonomikoa, errudunen sorgin ehiza, esperimentu soziala, konspirazio arrastoak... gaiaren ertz asko ukitu ditugu Pello Zubiriarekin aste honetako podcastean. Krisi global honi alarmismotik haratago begiratzea komeni da, gertatzen ari dena apur bat ulertu ahal izateko.