Espetxe baldintzak

"Ez dago desintoxikaziorako baliabide sozialik zuretzat, ez dago osasun mentaleko baliabiderik zuretzat, baina kartzelan beti duzu lekua"

2026-04-20

Apirilaren 10ean pertsona preso bat hil zen Arabako Zaballa espetxean. Martxoan bi hil ziren Iruñea eta Baionakoetan. Otsailaren 5ean beste preso bat topatu zuten hilik Zaballan: ordu batzuk lehenago arreta medikua eskatzen egon zen ordu batzuk lehenago, baina itxaroteko esan zioten. Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiko kartzeletan 11 preso hil dira 2021ean Eusko Jaurlaritzak espetxeen eskumena hartu zuenetik. Ez dira kasu isolatuak, arrazoiak egiturazkoak dira. Hamarkadak daramatza hori salatzen Salhaketa Araba elkarteak. Elkarteko abokatu Marta Aldanondorekin hitz egin dugu Zaballako azken bi heriotzez eta euskal espetxeen egoeraz.

Ostiralean Zaballako espetxean hilik agertutako gaztea laudioarra zen eta familiak salatu du ez duela informaziorik jaso

2026-04-13

Astelehenean atera behar zen espetxetik eta senideek azaldu diote Aiaraldea Komunikabideari ez dutela daturik jaso.

Preso zegoen beste pertsona bat hil da Zaballan

2026-04-13

Oraindik ez dituzte heriotzaren arrazoiak argitu. Aurten, Euskal Herriko kartzeletan preso zeuden lau pertsona hil dira jada; bi Zaballan, bat Baionan eta beste bat Iruñean. Gardentasun faltaz eta espetxeak osasunean sortzen dituen kalteez ohartarazten du Salhaketak.

Euskal Herriko kartzeletan hiru preso hil dira aurten, Baionan ostiralean azkena

2026-03-23

23 urteko preso bat hilik topatu zuten pasa den ostiralean Baionako espetxean, Sud Ouest hedabidearen arabera. Euskal Herriko kartzeletan aurten hil den hirugarrena da. Otsailaren 5ean 35 urteko presoa hil zen Zaballan (Araba), eta martxoaren 9an Salhaketa-Nafarroak jakinarazi zuen 80 urteko presoa hil zela Iruñean.

Beste pertsona bat hil da Zaballako espetxean, osasun arreta ukatua izan ostean

2026-02-10

Iragan astean pertsona bat hil zen Zaballako espetxeko bere ziegan, ustez bihotzekoak jota; mediku arreta eskatuta ere ez zuen jaso. Salhaketa Arabako presoen aldeko elkarteak adierazi du ez dela izan “kasu isolatua, ezta salbuespenekoa ere”, eta kontzentrazioa deitu du ostiralean Gasteizen.

"Espetxean hiltzen uzten bagaituzte, jakin dadila hor kanpoan"

2025-12-23

Gaizki tratatutako tronbosi baten eraginez galdu du bizia andre batek Iruñeko kartzelan, Patxi Ruiz preso politikoak salatu duenez. Osasun-arreta penagarria salatzeko, zazpi eguneko gose-greba egin du berriki.

Osasun arreta faltagatik Iruñeko espetxeko presoak "babesgabetasun" eta "ziurgabetasun" egoeran daudela dio Salhaketa Nafarroak

2025-12-19

Berriki Iruñeko espetxean hildako presoa espetxe logikaren biktimatzat jotzen du Salhaketa Nafarroak. Salatu dute asteburuetan ez dagoela medikurik, eta orokorrean arreta “urria” dela.

Errepublika kartzeleroak

2025-09-03

Guatemala da. baina izan zitekeen El Salvador edo Honduras. Erdialdeko Amerikako kaleak husten ari dira, segurtasunaren eta herrialdearen garapenaren izenean, eta kartzelak bete. Munduan, proportzioan, preso gehien dituzten herrialdeen artean daude. Baina ziegetan ez daude diktadoreak, narkoak, epaile ustelak, botereaz abusatzen duten polizia edo militarrak. Ziegetan maila baxuenetako kideak daude, pandilla kide izan ala ez, estatu hautsi baten arrakaletan galduta.

Argazkia: Guatemalako... [+]

Poloniak berriz ireki du Pablo Gonzalezen kontrako prozesu judiziala

2025-08-05

Pablo Gonzalez Polonian atxilotu zuten 2022an espioitza leporatuta. 2024ko abuztuan aske utzi zuten baina ez zuten bere prozesua itxi. Orain, prozesua berriz ireki eta epaileek 2025eko udazkenean epaitu nahi dute Gonzalez.

Iruñeko espetxeko osasun arreta "urria" dela salatu du Salhaketa Nafarroak

2025-07-18

Nafarroako Gobernuak espetxeetako osasun zerbitzuaren eskumena eskuratu zuenetik, baliabideak “indartu” dituzten arren, presoek nabarmendu dute ez diela sobera eragin egunerokoan.

EAEko kartzelariak greba egitera deitu ditu ELAk

2025-06-06

Espetxeetako funtzionarioek lanuzte partzial bat egingo dute ekainaren 9tik 15era bitartean.

Iruñeko espetxeko presoek tratu txarrak, birgizarteratzeko baliabide falta eta generoaren araberako desorekak sufritzen dituztela dio Salhaketak

2025-06-06

Nafarroako espetxean dauden pertsonen bizi baldintzak aztertu ditu elkarteak. Ondorioztatu du Nafarroako Gobernua kartzelaren kudeaketaz arduratu beharko litzatekeela.

Iruñeko espetxearen "gabeziak" eta presoen pilaketa salatu ditu Salhaketa elkarteak Nafarroako Parlamentuan

2025-04-30

Nafarroako espetxe egoeraren mapatzea txostena aurkeztu du elkarteak Nafarroako Parlamentuan, 2024. urtean jasotako datuekin eta Iruñeko espetxeko presoen testigantzekin. Presoek salatu dute pilatuta dituztela moduluetan, eta batzuetan jipoiak eman dizkietela espetxeko funtzionarioek. Nafarroako Gobernuak espetxe osasunaren eskumena hartu zuenetik osasun mentalari eskainitako arretak hobera egin duela azpimarratu du Salhaketak.

Espetxetan jarduerak edo emankizunak antolatu nahi dituzten artista eta eragileei auto-zentsura agiri bat sinatzea exijitzen hasi da Jaurlaritza

2025-03-19

“Saihestu egingo dira giza eskubideen, ordenamendu juridikoaren eta espetxeetako tratamendu psikosozialaren aurkako balioak eta jarrerak babestea, justifikatzea eta goratzea ekar dezaketen adierazpenak”, dio, besteak beste, agiriak. Azaroan Eusko Jaurlaritzako Justizia eta Giza Eskubideen Sailak adierazi zuen espetxeetan kultur emanaldiak antolatu ahal izateko baldintzak gogortuko zituela, ezagutu ostean Fermin Muguruzak Sarri Sarri abestia jo zuela Martuteneko espetxean. Urtarril hasieraz geroztik, hainbat artista eta elkartek Jaurlaritzaren agiria jaso dute, hura sinatzea baldintza gisa jarrita kartzelan sartu ahal izateko.

Hilda agertu da beste preso bat Zaballako espetxean

2025-03-17

34 edo 35 urteko gizonezkoa, gasteiztarra eta alaba baten aita, ostegunetik ostiraleko gauean hil zen, Salhaketak jakinarazi duenez. Elkarteak gogoratu du Jaurlaritzak espetxe eskumena hartu zuenetik hiltzen den bederatzigarren presoa dela, eta egiturazko aldaketak eskatu ditu heriotza gehiago ekiditeko.

"Torturak gauzatzeko baldintzek bere horretan jarraitzen dute", Askek salatu duenez

2025-02-13

Torturaren kontrako eguna baliatuz, Aske antolakundeak prentsaurrekoa egin du Bilboko Justizia Jauregian. Gaur egun ere tortura gauzatzeko baldintzek bere horretan jarraitzen dutela salatu dute.

Kartzela, gurasotasuna eta seme-alabatasuna

2025-02-06

Aiaraldeako Ideien Faktorian egindako hitzaldia da honakoa, Eztizen Artolaren Gurpilak liburua aitzakia hartuta. Bertan hitza hartu zuten eleberriaren egileak, Joxe Blanco euskal preso politiko ohiak, Ilazki Ussia motxiladun umeak eta Ainhoa Ayesta presoen aldeko elkartasun mugimenduan aritutako ekintzaileak.

Beste gai askoren artean, kartzelaz, errepresioaz, haurtzaroaz, heziketaz eta zaintzaz aritu ziren. Joxe Blancok bere atxiloketa eta espetxealdiari buruzko kontakizuna irakurri zuen,... [+]

%221ko gainpopulatzea, Baionako presondegian

2025-01-20

Alarma jo du, beste urte batez, OIP Presondegien Nazioarteko Behatokiak. Abenduaren lehenean marka berri bat hautsi zen frantses estatuan, 80.792 pertsona atxiloturekin. Espetxe-administrazioaren aitzinikuspenen arabera, gainera, 86.000 baino gehiago izan litezke 2027an egungo joerari eutsiz gero. Urtez urtez, beraz, gero eta jende gehiago metatzen da Frantziako presondegietan, zigor luzeagoekin eta baldintza okerragoekin. Baionako presondegiak bere aterpetze gaitasuna bikoizten du. Frantziako Justizia Ministerioaren datuen arabera, 166 preso ditu Baionako espetxeak, 75 aterpetzeko gaitasuna duelarik. Horrek erran nahi du, 9 metro karratuko geletan, hirunaka metatzen dituztela atxilotuak. OIP behatokiak baieztatu duenez, 3.600 presok lurrean ezarritako matalazetan lo egiten dute frantses presondegietan.

Zaballako espetxeko funtzionarioek "ezkutuko greba" hasi dutela salatu dute zenbait presok

2024-12-23

Hainbat euskal presok salatu duenez, Zaballako espetxezainek "ezkutuko greba" hasi dute, haien erdiak gaixotasun baja hartuta. "Ezkutuko greba honen bitartez, 'zerbitzuaren gabeziak' salatzea dute helburu, baina benetako greba bati ekin ez, eta preso politiko eta sozialen eskubideak urratzen dituzten neurriak hartu dituzte", salatu dute. Presoek istiluak sortzea eta horiek beren mesederako erabili nahi dituztela salatu dute. "Ez dugu kartzelari makurren doinura dantzatuko, geuk erabakiko dugu noiz eta nola ekin ezpata dantzari", adierazi dute zenbait presok.

Kartzelatik irtetean ematen zen diru-laguntza apurra desagerrarazi dute Espainiako Estatuan

2024-11-19

Nafarroako Salhaketak jakinarazi duenez, laguntza hori ezinbestekoa zen preso egondako pertsonek "gutxieneko oinarri ekonomiko bat" eduki zezaten, "askatasunean bizitzen hastera igarotzean". 480 eurokoa baino ez zen subsidioa.

Basauriko espetxeko preso bat hil dela jakinarazi du Salhaketa elkarteak

2024-07-05

Presoa ziegan aurkitu dute hilik ostegun iluntzean. Eusko Jaurlaritzak esan du suizidio kasu baten aztarnak dituela. Gainera, Jaurlaritzak 2021ean espetxeen eskumena jaso zuenetik hiltzen den zazpigarren presoa da.

Beste preso bat hil da espetxean, oraingoan Basaurin

2024-05-07

Ostiralean aurkitu zuten hilotz, “gaindosi” zantzuekin, Naiz-ek argitaratu duenez. Jaurlaritzak ez du heriotza baieztatu asteartera arte, eta autopsiaren emaitzen zain dagoela adierazi du. EAEko espetxeen eskumena hartu zuenetik espetxean hiltzen den seigarren presoa da.

"Kartzelak gaixotzen du eta kartzelak hiltzen du"

2024-04-19

Espetxeetako osasun zerbitzuaren gabeziez mintzatu da Libertad Francés Lecumberri, Salhaketa Nafarroa elkarteko koordinatzailea: “Osasun arloko langileak espetxeko logikekin eta irizpideekin kutsatzen direnean, zenbait eskubideren bermatzaile izan beharrean, espetxearen interesak babesten dituzte”.

Kataluniako 5.000 preso konfinatuta izan ditu Generalitateak

2024-03-18

Kartzeletako funtzionarioen protestak aitzakiatzat hartuta, milaka preso erabat giltzapetuta eduki dituzte Kataluniako sei espetxetan.

"Gu horrela tratatu bagaituzte, zer ez dute egingo espetxe barruan"

2024-02-14

Iragan astean Oroitz Herrero 26 urteko irundarra hilik aurkitu zuten Arabako Zaballa espetxeko bere ziegan. Eusko Jaurlaritzaren arabera “heriotza naturala” izan zen. Gaztearen senideek ARGIAri adierazi diote, ordea, Herrerori ez diotela arreta mediku egokirik eman berak hala eskatu arren, eta nahiz eta bihotzeko gaitzak izan hainbat medikamentu hartzen ari zela beharrezko kontrolik gabe. Behin Herrero hilda espetxeak eta Jaurlaritzak familiari eman dioten tratua ere salatu dute.

Preso bat hil da Zaballako espetxean, bi urtean hirugarrena

2024-02-07

Eusko Jaurlaritzak espetxeen transferentzia bere gain hartu zuenetik, duela bi urte eskas, laugarren heriotza izan da euskal kartzeletan, hirugarrena Zaballako espetxean.

Espetxeko azken heriotza “izebergaren punta” besterik ez dela dio Salhaketak

2023-11-28

Salatu du larunbatean bere burua urkatu zuen presoari ez zitzaiola suizidioen aurkako protokoloa ezarri eta ziegan bakarrik zegoela, aurreko egunetan “ondo ez zegoela” adierazi bazuen ere. Azpimarratu du Jaurlaritzak espetxeen eskumena hartu zuenetik bere buruaz beste egiten duen hirugarren presoa dela, eta horrek erakusten duela “euskal espetxe ereduak huts” egiten duela. Ostiralerako mobilizazioa antolatu du Gasteizen.

Preso bat topatu dute hilik berriro ere Zaballa espetxean

2023-11-27

Salhaketa Arabak eman du heriotzaren berri. Elkartearen arabera, 47 urteko jatorri hegoamerikarreko gizonezkoa da hildakoa, eta bere burua urkatu du. Jaurlaritzak espetxeen eskumena hartu zuenetik Arabako espetxean hiltzen den bigarren presoa da.

Tipularen sehaska kanta

2023-09-01

Diagnostiko bat egiteko edo tratamendu bat izateko medikuarenera joatea gauza arrunta da kanpoko munduan. Baina preso den ororentzat bide oso zaila edo ezinezkoa da. Lander Garro, zuzendaria, kartzelan gaixo egotearen esperientzia bizi izan dutenengana joango da, zer ondorio duen hobeki ulertzeko. Diskurtso politikotik harago doan hizkuntza erabiltzen du, osasunerako eskubiderik ez duten presoen indefentsioa emozioen ikuspegitik esploratuz, artefakto zinematografikoaren baten bidez.

Film... [+]

Amaitutzat eman dute gose greba preso politiko maputxeek, 100 egun igaro ostean

2023-08-25

Maiatzean ekin zioten gose grebari 17 preso politikok. Haien eskubide kultural eta territorialak errespetatzea, lege antiterrorista bertan behera uztea, Lanaren Nazioarteko Erakundearen 169 hitzarmena onartzea eta preso politiko maputxeen askatasuna exijitu dituzte.

31 preso hil dira Ekuadorko espetxe bateko liskarretan

2023-07-26

Pasa den larunbatean (hilak 22) hasi ziren presoen arteko borrokak Ekuadorko Guayaquil hiriko Litoral espetxean. Iturri ofizialek jakinarazi dute 31 preso hil direla, eta hamahiru zauritu –baita polizia bat ere–. Poliziak eta Armadak "kontrola" berreskuratu dutela adierazi du gobernuak.

Gutxienez 41 emakume hil dira espetxe batean Hondurasen

2023-06-22

Presoen arteko liskar batek eragin ditu hilketak, polizia iturrien arabera. Azken urteetan Honduraseko espetxe batean gertatu den ezbehar handienetarikoa da.

Presoen suizidioa: zer gertatzen da kartzela barruan?

2023-05-25

Preso dauden pertsonen artean portaera suizida areagotu egiten da, faktore psikologiko eta soziodemografikoengatik. Hego Euskal Herrian, 2023an, bi presok egin zuten beren buruaz beste astebetean. Orain gutxi, Eusko Jaurlaritzak “laguntzarako presoen” irudia indartzen duen protokolo berria jarri du martxan.

Frantziako presondegi guztiek giza-eskubideak urratzen dituzte

2023-05-23

Iragan urteko Frantziako Estatuko presondegien bilanak egoera gordina utzi du agerian. Dominique Simonnot txostenaren arduradunak azpimarratu du kartzelak jendez gainezka direla, beren edukieraren %200eraino batzuetan. Gain populakuntza horri lotzen dizkiete baldintza oker gehienak, horri darion presoen arteko tentsioa, zaindari, janari eta arta eskasa.

Beste zazpi euskal preso politiko gose greban, Garikoitz Etxeberriarekin elkartasunez

2023-04-25

Garikoitz Etxeberria Goikoetxea preso lizartzarrak gose greba hasi zuen Zaballako espetxean apirilaren 19an, zelda partekatzera behatu eta uko egin zionean zigor bezala isolamenduan jarri zutela salatzeko. Orain, beste zazpi preso batu dira gose grebara elkartasunez.

Zaballan hil zen Maleken familia ez dator bat bertsio ofizialarekin eta auziaren prozeduran aurkeztuko da

2023-03-07

Otsailaren 28an hil zen 22 urteko presoa Arabako Zaballa espetxean. Jaurlaritzak adierazi zuen presoak bere buruaz beste egin zuela eta ez zegoela suizidioen aurkako programan sartuta horretarako zantzurik ez zegoelako. Familiak dio Malek “oso egoera latzean” zegoela eta hil aurretik espetxean bertan suizidatzeko beste saiakera bat egin zuela. Salhaketa Arabak kontzentrazio batekin salatu ditu iragan asteko bi presoren heriotzak.

"Euskal espetxe ereduak huts" egin duela aurpegiratu dio Salhaketak Jaurlaritzari

2023-03-02

Suizidioaren aurkako protokoloan preso guztiak egotea eskatu du espetxeen aurkako elkarteak. Espainiako Estatuko espetxeetan bi egunetik behin preso bat hiltzen dela azpimarratu du, eta heriotza gehienak buru gaixotasun larriek eragindako suizidioekin eta zigor luzeekin dutela harremana. Azken bi heriotzak salatzeko mobilizazioa antolatu du.

Zaballako espetxean hildako presoa zigortuta zegoen, ustez telefono mugikor bat izateagatik moduloz aldatzera behartua

2023-03-02

Hala Bedik jakin duenez, 22 urteko gaztea zigortu egin zuten hil aurretik: moduluz aldatzera behartu zuten ustez telefono mugikor bat izateagatik. 13. moduluan zegoen, Zaballan bizi-baldintza kaskarrenak dituenetako batean.

Euskara espetxean

2023-03-01

Espetxeetan harremanak ezberdinak dira. Hainbat baldintzapen dituzte, baina nagusiak dira espetxean daudenek ez dutela bertan egon nahi eta ezin dutela elkar ekidin. Testuinguru muturreko horretan sortzen diren egoera komunikatiboak, hizketa egintzak, erregistro eta gakoak bereziak dira eta, ondorioz, arrasto agerienetakoa hizkeran islatu ohi da. Hamaika ikerketa egin dira hizkuntzalaritzaren hainbat esparrutatik, eta ondorio argia da lexikoan zein fraseologian berrikuntza iturri oparoa direla... [+]

Espetxeak eta zigorrak ere badute bere musika

2023-02-21

Zer eta zertarako da espetxea? Zer zigor kodea? Zeri esaten diogu birgizarteratze? Kartzelak present dituen herri honetan, nago gutxi hitz egiten dela beronen eraginaz eta zigorraren kulturaz. Milaka herritarren errealitatea dena, hormez kanpoko errealitatetik hain urrun. Preso sozial batek eramango gintuenik ere hausnarketa horietara ez zen askoren buruetan egongo. Baina kondena politikoa da, politikoarentzat zein sozialarentzat, eta bere 54 urteen erdiak baino gehiago sistema penalaren zurrunbiloan egin dituen Santi Cobos presoaren historia da horren erakusle.

Ziegan hilik aurkitu dute euskal herritar bat, Palentziako Dueñasko espetxean

2023-02-15

43 urteko bilbotar bat hilik aurkitu dute ziegan, Palentziako Dueñas espetxean. Salhaketa Arabak jakinarazi duenez presoak egunak zeramatzan osasun-arreta eske, bularrean min zuelako. Familiak beste preso baten eskutik izan du senidearen heriotzaren berri. Salhaketak salatu du espetxean jazotako azken heriotza hau ez dela kasu isolatua, eta zenbait neurri hartzea eskatu die Espainiako Gobernuari, Barne Ministerioari eta Espetxeetako Zuzendaritza Nagusiari.

Zaballako preso baten heriotzaren gaineko ikerketaren edukia ez dio eman Arartekoari Segurtasun Sailak

2023-01-16

Zaballako preso bat Gasteizko Ospitalean hil ondotik, heriotza argitzeko babesa eskatu zion 2020an Salhaketa-Arabak Arartekoari. Azken horrek abenduan jakinarazi die kasuaren gaineko ikerketa artxibatu egin dela, eta Segurtasun Sailak ez diola eman ikerketaren eduki guztia. Poliziaren esku-hartzearen gaineko dokumentaziorik ere ez zaio ahalbidetu.

Denok gara txori urdinak

2022-12-23

Santiren hitzak paperera ekarri eta Txori Urdinak idatzi izanaren albo-kalte ederrenetako bat izan da tokian tokiko aurkezpenetan ondoan izan ditudan pertsonak entzutea; preso ohiak gehienak, baina ez denak.

Gasteizko Hala Bediren lokalean, Santiren arreba Silviak mahai gainean jarri zituen espetxeak pobreziarekin duen lotura estua eta presoen senideen kondena ezkutua. Mitxelek preso sozial eta politikoen arteko aldebiko elkartasuna gogoratu zuen, eta azpimarratu sozialek euskal preso... [+]

‘Txori Urdinak’ liburuaren irakurraldi publikoa Oreretan, espetxea “beste ikuspuntu batetik” ezagutzeko

2022-12-07

Herriko eragile, sindikatu, alderdi edo kultur arloko 20 pertsona inguruk liburuaren pasarteak irakurriko dituzte abenduaren 15ean Reina Aretoan. Sarek antolatu du saioa, Errenteriako Udalaren Giza Eskubideen Jardunaldien VIII. edizioaren barnean.

Jaurlaritza, espetxeez faltsukerian?

2022-11-28

Espetxe sistemaren eta zigorraren kulturaren inguruko hausnarketari bidea irekitzen

2022-09-14

Espetxe sistemaz, zigorraren kulturaz, gatazkak mendeku eta biolentzia bidez konpontzeko ditugun moduez, hausnartzeko bidea irekitzen dute Txori Urdinak liburuaren aurkezpenek, aitzakia hori probestuz.

Basauriko espetxean hilda aurkitu duten preso baten heriotza ikertzen ari dira

2022-06-14

Basauriko espetxean bere buruaz beste egin duela uste den preso baten heriotza ikertzen ari dira. Mota honetako lehenengo kasua da, Eusko Jaurlaritzak espetxeen gestioa bere gain hartu zuenetik.

Pandemiaren aitzakian Iruñeko kartzelako presoek isolatuta jarraitzen dutela salatu dute

2022-04-19

Pandemiari lotutako neurriak kentzen edo arintzen ari diren honetan, Iruñeko kartzelan COVID-19agatik ezarritako murrizketak mantentzen direla kritikatu du Salhaketa kolektiboak. Hala nola, irteteko baimena duten presoek bueltan berrogeialdia egin beharra edo bisean bisak galarazita egotea.

Bukele, mendeku politika eta espektakulua

2022-04-05

Espetxe barneko zuzenbidea

2022-02-23

Udako Euskal Unibertsitateak eta Eusko Ikaskuntzak antolatutako hitzaldi honetan Joana Faltxak espetxe barruko zuzenbidearen nondik norakoak azaldu ditu eta Kanaldudek jaso du solasaldia bideo batean.

Ramada presoak ospitaleratuta jarraitzen du eta Martuteneko espetxeak hirugarren gradua ematea eskatu du

2022-01-24

Zainketa intentsiboetako unitatetik (ZIU) kanpo dago jada euskal preso politikoa, baina ospitalean. Eusko Jaurlaritzari dagokio espetxeak proposatutako hirugarren gradua berrestea edo ukatzea.

Presoak lanaren bidez birgizarteratu nahi dituela dio Jaurlaritzak

2022-01-13

Eusko Jaurlaritzak espetxeen eskumena hartu eta hiru hilabetera aurkeztu dute programa. Funtsezkotzat jo dute presoen prestakuntza eta ekoizpen jarduerak bultzatzea, haiek “birgizarteratzeko” eta “segurtasun handiagoa emateko gizarteari”.

Presoekin ‘Kafe expreso’ bat, maitasunetik eta umoretik

2021-12-24

Presoekin ‘Kafe expreso’ bat, maitasunetik eta umoretik

2021-12-20

Presoei zuzendutako irratsaio bat jaioko da abenduaren 30ean, Hala Bedin sortua baina irrati gehiagotan eta interneten ere emango dena, uhinak Euskal Herriko espetxe eta euskal preso guztietara hedatzea helburu. Espetxearen eta kalearen arteko zubiak indartu nahi ditu Kafe expreso-k, maitasuna erregai eta umorea lanabes.

PODCASTA | Txori Urdinak liburuari ahotsa jartzen

2021-12-20

Santi Cobosen ahozko testigantzan oinarrituta, espetxearen erretratu bat da Zigor Olabarriaren Txori Urdinak liburua. Santi Cobosek (Leon, Gaztela, 1968) bizitzaren erdia eman du preso. Pairatu ditu torturak, jipoiak, muturreko isolamendua, FIES sailkapena; burutu ditu ihes saiakerak murrutik, teilatutik, kartzeleroak eta poliziak bahituz. Preso politikoekin elkartasun eta adiskidetasun harremanak egin ditu. Bere bizipenez harago, espetxe-sistema ezagutzeko kontakizuna da Santirena.

Txori Urdinak liburuari buruzko podcasta

2021-12-20

‘Txori urdinak’ liburua aurkeztu du ARGIAk Gasteizen

2021-11-29

"Preso sozial eta politikoen arteko zubiei balioa ematen die Santi Cobosek"

2021-11-25

Santi Cobos Fernándezek (Leon, Gaztela, 1968) 25 urte eman ditu preso, bere bizitzaren erdia. Erreformatorioa, adingabeentzako espetxea, adin nagusientzakoa. Urterik gehienak FIES preso bezala sailkatuta, muturreko isolamendu eta tratu txar baldintzetan. Bere bizipenak Txori urdinak liburuan jaso ditu ARGIAko kazetari Zigor Olabarriak, espetxe sistema eta zigorraren kultura jo-puntuan dituen kontakizuna osatzeko.

Espainiako espetxe eta komisarietako tratu txarrez ohartarazi du Europako Kontseiluak

2021-11-09

Tratu txarrak antzeman ditu Europako Kontseiluko Tortura Prebenitzeko Batzordeak Espainiako Estatuko kartzeletan, polizia-etxeetan, kartzeletako ospitale psikiatrikoetan eta adin txikikoentzako atxiloketa zentroetan. “Neurri eraginkorrak” eskatu dizkie Espainiako agintariei.

Gose eta egarri greba bertan behera utzi du Ibai Aginaga presoak, isolamendutik aterata

2021-10-15

Hilaren 10ean Berangoko Ibai Aginaga preso politikoak Basauriko espetxean abiatutako gose eta egarri greba bertan behera utzi du ostegunean , errepresioaren aurkako eta aministiaren aldeko Tinko taldeak jakinarazi duenez.

Oinarrizko errenta eta askatasunaz gabetuak

2021-10-07

Attica: mende erdia eta hobekuntzarik ez

2021-09-01

Duela 50 urte, 1971ko irailaren 9an, AEBetako Atticako espetxeko presoak matxinatu ziren bizi-baldintza hobeago batzuk exijitzeko. New Yorkeko estatuko gobernadorearen aginduz espetxea indarrez hartu zuen poliziak eta 39 hildako eragin zituen erasoak.

Joseba Sarrionandia: «Abuztuan bidali zidaten karta bal oraindik itxoiten nago»

2021-07-12

Joseba Sarrionandiarekin euskararen egoera eta errepresioa gartzeletan gaiaz. "Korrika 4"-ren prentsa bulegoak eskaini digu ondoko elkarrizketa argitaratzeko aukera. Joseba Sarrionandia Herrerako desterru urrunetik desterru hurbilago batetara ekarri zuteneko aukera bat aprobetxatuz eginda dago, eta gartzeletan euskarak sufritzen duen egoera eta pertsekuzioa dira ikututako gaiak.

Espetxeen transferentziaren atarian, justizia errestauratibo eta ez punitiboa aldarrikatu du Salhaketa-Arabak

2021-06-28

Transferentziarekin zigorrak kudeatzeko eskumen garrantzitsuenak estatuaren esku jarraituko dutela salatu du, baina irekiko den aukera eredua aldatzeko aprobetxatzera deitu du. Espetxerik gabeko zigor sistema bat garatzeko proposamen sorta egin du.

Besarkadarik gabeko urtea Renneseko presoontzat

2021-05-12

Renneseko (Bretainia, Frantziako Estatua) kartzelan preso gaituzten emakumeak hainbat dibisiotan bananduta gauzkate. Dibisio bakoitzean 20 ziega daude. Egunotan, gurean, A3 dibisioan, hamazortzi emakume gaude: hamazortzi adin, hamazortzi jatorri, hamazortzi kolore, erlijio eta bizitza ulertzeko modu; ezberdinak bai, baina denak galére honetan bat eginda, harresi hauen artean gatibu, ohikeriazko elkarbizitzan, ez-ohiko garai pandemiko distopiko honetan.

"Altsasuren karikatura egin nahi izan dute, baina gaizki atera zaie"

2021-03-02

Duela lau urte “batzuek” erabaki zuten lehen lerro politiko eta mediatikora eramatea, azken hamarkadetan Euskal Herriko leku ugaritan gertatu izan diren liskar horietako bat. Zazpi gazte eta herri oso bat deabru bilakatuta. Zurrunbiloaren erdian harrapatu zuen gazteetako bat da Adur Ramirez de Alda, 21 urterekin espetxeratu zuten. Jukutriaz, amarruaz, espetxeaz, elkartasunaz eta garaipenaz hitz egin dugu berarekin. Galder Barbadok eta Aitor Zelaiak lau urteko espetxe zigorra jaso eta bi astera. Pablo Hasélen espetxeratzearen biharamunean. Espainiako Guardia Zibilak Egunkaria itxiarazi zuela 18. betetzear zirela. Bertsio ofizialak ez sinesteko gogorarazi digun herrian: Altsasun.

Euskal presoen bizipenak lehen pertsonan

2020-12-28

Jendarte osoak nola, espetxeek astinaldi izugarria bizi dute COVID-19ak sortutako krisiaz geroztik. Piramidearen behealdean jotzen dute olatuek oldarkorren, ordea. Ilunean argi pixka bat egin nahian, ARGIAk lau euskal preso politikori proposatu die martxotik bizitzen ari direna gutun bidez era librean azaltzea. Asier Mardones, Olatz Lasagabaster, Alicia Sáez de la Cuesta eta Iñaki Garcésen eskutik ezagutuko dugu nola bilakatu dituzten Espainiako Estatuko espetxeak espetxeago, nola gehitu dioten isolamenduari isolamendua, eta oro har izurria nola eragiten ari zaien presoei. Ezagutuko ditugu hilabeteotako haien bizipen pertsonalak, batzuk zinez lazgarriak, eta haien etorkizuneko kezkak.

"Espetxeen abolizioaren alde"

2020-09-09

Ruth Wilson Gilmore akademiko eta giza eskubideen aldeko ekintzailea Critical Resistance abolizioaren aldeko erakundearen kide eta Kaliforniako Espetxeen Moratoria Proiektuaren (Prison Moratorium Project, ingelesez) sortzaileetako bat da. COVID-19az, “indarkeria antolatuaz” eta abolizionismoaz mintzatu da.

"8. moduluko funtzionario nagusia hortik ken dezatela eskatzen du Patxik"

2020-05-28

Patxi Ruiz euskal preso politikoak gose eta egarri greba hasi zuen maiatzaren 10ean. Ainhoa Mejias da bere bi abokatuetako bat eta larritasunez beteriko egunak bizitzen ari da. Medikuek esan dute bosgarren egunetik aurrera edozein momentutan bihotzekoak jota hil daitekeela Ruiz. Espetxeko zuzendaritzak eta medikuak izaten ari diren jarrera ankerra salatu ditu bereziki. Hamargarren egunean egina da elkarrizketa hau, maiatzaren 20an. Hurrengo egunean ospitalera eraman zuten Ruiz, batean eta bestean kontzentrazioak eta salaketa ekintzak biderkatzen ari diren bitartean.

AEBetako espetxeetan leihotik laguntza eske

2020-04-17

Munduan preso gehien dituen herrialdea da AEB, 100.000 biztanleko 698 preso daude. Horrez gain, koronabirusak gehien kolpatu duen herrialdea ere bada eta bi datu hauek gurutzatzea nahikoa da ohartzeko espetxeetan dauden presoen artean koronabirusa hedatzeko aukerak biderkatu egiten direla, kalean baino 30 aldiz azkarrago zabaldu daiteke covid-19a kartzela barruan.

Presoen osasuna, bazter utzitako eskubide hori

2020-02-13

Eskutik doaz espetxea eta heriotza. Hango eta hemengo kartzeletan hildako pertsonen zifrak behatu besterik ez dago murru artean heriotza zeinen presente dagoen antzemateko. Instituzioak kustodiapean diren norbanakoen birgizarteratzea eginkizun duela esanagatik ere, espetxe baldintzek suntsitzailetik integratzailetik baino gehiago dutela, ez da gauza berria. Baldintzok preso dauden norbanakoen osotasuna degradatu egiten dute, espetxe barruko heriotza tasa altua izanik horren muturreko adierazle... [+]

Presoen osasuna, bazter utzitako eskubide hori

2020-02-12

Mandela askatu zuten eguna

2020-02-05

Lurmutur Hiria (Hegoafrika), 1990eko otsailaren 11. Nelson Mandela aske utzi zuten, 27 urtez giltzapean egon ondoren.

Santi Cobos, nola irabazi kartzelari

2019-11-29

Santi Cobos Fernándezek 51 urte ditu. Horietarik 26 zigortuta eman ditu giltzapean, zazpi daramatza baldintzapean “aske”, eta 2029 arte ez du behin betiko askatasunik berreskuratuko. FIES galerietan urteak eman zituen, “espetxe barneko espetxea”, bere hitzetan. Cobosen bizitza hotzikara eragiten duen kartzela sistema demokratikoaren kronika da. Baina bada borroka kolektibo baten historia ere. Eta garaipen pertsonal baten lekukotasuna: bizitza osoa barrote artean... [+]

Preso sozial eta politikoen arteko mundu txikia

2019-11-28

Asier Otxoa de Retana Simonek eta Gorka Lazkano Muruak sei eta bost urte egin dituzte preso hurrenez hurren. Otxoak Jarrai-Haika-Segi sumarioan auzipetuta, Lazkano ETAri laguntza eman izana leporatuta. Salamancako Topas espetxean ezagutu zuten elkar 2000ko hamarkadaren bigarren erdialdean. Urte batzuez, haiek eta beste preso batzuek elkarbizitza talde estua sortu zuten, espetxeari gozamenerako eta kidetasunerako espazio bat irabaziz.

Nola atera bizirik espetxeko infernutik

2019-11-28

Zornotzako espetxea, bizidunen hilobia

2019-10-08

Zornotza (Bizkaia), 1939ko abuztua. Zornotzako Emakumeen Espetxe Zentrala jarri zuten abian egun El Carmelo ikastetxea dagoen eraikinean, eta Espainiako estatu osotik errejimen frankistarentzat “oso arriskutsuak” ziren emakumeak bertara eramaten hasi ziren.

Isolamendua apurtu

2019-05-29

Xabier Gonzalez zuen izena, 28 urte zituen, baina bere izen-abizena ez zen notizia izan apirilean, Zaballako espetxeko ziega batean hil zen arte. Haren senitartekoek telefono dei baten bitartez jakin zuten haren heriotzaren berri. Salhaketa elkarteak salatu zuenez, bere hiru alabek ezin izan zuten aita ikusi barroteen artean pasa zituen bi urte eta hiru hilabeteetan. Hala berean, haren espetxealdiaren azken aroan bere bikotekideari ukatu zioten hura ikusteko eskubidea. Gorpua erraustua izan zen... [+]

Zubietako tatuaiak

2017-03-28

Kartzelarik onena kartzela ez dena da, kantatu zuen bertsolariak, eta kartzelarik gabeko mundu bat eskatu zuen zorionekoa kartzela zigorrera kondenatu zuten. Ez dugu maite, edo hori diogu ahopeka, baina behar dugula uste dugu. Hauxe da egun kartzelari buruz sozietateak, oro har, egiten duen gogoeta. Alternatibarik ikusten ez dugula onartuta, auziari garrantzia kentzen diogu eta kartzela mendekua dela ahazten zaigu. Ondorioz, hura gutxiesteko joera handia dago.

Emakume presoak: zigor penalaz gain, zigor morala

2017-02-08

Zigortzea da kartzelaren funtsa. Zigorra ordea, ez da denentzat bera izaten, bestelakotzen delako generoa, arraza, klase soziala edota beste ezaugarri sozialen arabera. Euskal preso emakumezkoen kasuan argi geratzen da zigor-sistema. Espetxea gizonak gizonarentzat pentsaturiko gunea eta unea izanik, patriarkatuari eta heterosexismoari aurre egin behar die emakumeak. Egiaztapen hori egunerokoan zer nola gauzatzen den azaltzeko denbora hartu dute emakume preso politiko ohi eta eragile feminista batzuek.

Zama Doinuz Arindu II. elkartasun jaialdia

2017-01-20

Jaialdia 2017ko urtarrilaren 15an ospatu zen Etxarri Aranatzen. Helburua dispertsioak Etxarriko senide eta lagunei eragiten dien zama arintzea da eta bide batez, dispertsioaren eta espetxe politikaren kontrako aldarri egitea. Fermin Valencia, La Chula Potra, Fran-Zuriñe Hesian, Hutsun, Gozategi, Anje Duhalde, El Deseo del Doctor, Zopilotes Txirriaus eta Gorka Urbizu musikari eta taldeek hartu zuten parte.

Holandan erotu egin dira: presoak gutxitu eta espetxeak ixten ari dira

2016-09-01

Espainian edo Frantzian –Euskal Herria barne– presondegi berriak eraikitzen dituzten bitartean, Holandan atxilotuak %27 gutxitu dira 2011tik eta espetxe sobranteei alternatibak bilatzen dizkiete: batzuk itxi, beste batzuk etorkinentzako aterpetxe bihurtu eta beste batzuk atzerriko estatuei eskaini haien kondenatuak ostatatzeko alokairuan. Espetxe politikan ere alternatibak badiren seinale.

Kartzela: zigorra espetxe barruan bukatzen al da?

2016-01-13

Kartzela eta gero zer, noraino luzatzen da zigorra? Behin kanpoan egonda, kartzelaren eragina nolakoa da? Horri buruz aritu dira Ertzak sioan Alfontso Castro, Fernando Arburua eta Maritxu Uzkudun preso ohiekin, eta Oihana Barrios psikologoarekin.

Behin bestaldean zer?

2015-07-15

Markel Ormazabal:: Hemen naiz, ez gelditzeko baina

Txalaparta, 2014

Kartzelako angelu itsuak

2014-07-29

Hemen naiz, ez gelditzeko baina: Markel Ormazabal.

Txalaparta, 2014