Elikadura

Landare: 34 urte elikadura ekologikoa arrakastaz ereiten

2026-08-07

Iruñeko Arrotxapea auzoan eta Atarrabian (Nafarroa) ditu bere dendak Landarek, produktu ekologikoen kontsumitzaile elkarteak. 3.500 bat bazkide, helburu nagusi batekin: ekologikoan kontsumitzea, gertuko ekoizleekin, eta nekazari eta abeltzainekiko begirunezko elkarlanean. Euskal Herriko gisa horretako elkarterik handiena da –baita estatukoa ere– eta berriki hektarea eta erdiko baratze proiektuari ekin dio, lehenbizikoz hainbat barazkiren ekoizpena bere gain hartuta.

Elikagai-sistema osasungarriago eta jasangarriago batek goitik behera aldatuko luke nekazaritza

2026-07-29

2050erako mundu mailan dieta osasungarriagoa egingo bagenu, produktibitatea handituko balitz, eta elikagai-xahutzea erdira murriztuko bagenu, nekazaritzaren mundu mailako egitura eraldatuko litzateke.

“Astebeterako munduaren beste muturreraino joan gaitezke, baina aste osoa irauten duen bost euroko ogia garestia iruditzen zaigu”

2026-07-22

Gernikako (Bizkaia) azoka plazatik gertu dago Mai-ona. Dendaren kanpoaldean aurki daitezkeen barazkiengatik elikagai denda bat dela pentsa daiteke, baina badira bestelako produktuak ere: liburuak, lore freskoak edo baxera. Bertako ekoizleak gerturatzeko asmoz abiatu zuen proiektua Maria Agirre Landak. Tokikoaz, merkataritzaz eta kontsumo-ohituraz jardun gara berarekin.

Euskal gastronomiaren Ja(ki)tea sariak banatu dituzte, lehen sektorea laudatu eta instituzioak interpelatuta

2026-07-22

Elkarteak hamazazpi urte betetzen dituenean, zortzigarrenez banatu dituzte sariak, eta bosgarrenez egin dute ekitaldia Adunako (Gipuzkoa) Zabala sagardotegian. Hamar saritu izan dira, horietako bat ARGIAren eta Bizi Baratzearen kolaboratzaile Mattin Jauregi partaide den proiektua, Bedaioko (Gipuzkoa) Balerdipeko Erleak; bertako ekoizle onenaren saria jaso dute. Sari nagusia, bestalde, kalitate eta produktu onenarena, Beasaingo (Gipuzkoa) Urkiola jatetxeak jaso du.

Transgenikoak: krisi klimatikoari egokitzeko soluzio faltsu eta arriskutsua

2026-07-01

Transgenikoei zuzenduriko arauditik TGB Teknika Genomiko Berriak izendaturiko transgenikoak kentzeko bidea ireki zuen 2023ko uztailean Europako Batzordeak, eta ekainaren 17 honetan alde agertu dira eurodiputatuak. Trazabilitaterik ez denez izanen, kontsumitzaileak ez du jakinen transgenikorik jan ote duen, eta ingurunean badauden ere ez da jakinen. Inork kontrolatu gabe zabalduko dira, beraz, lehenik eta behin polinizazioa ezin delako kontrolatu. Opari ederra egin diote agroindustriari. Arazoa da landareetan eta, oro har, bizidunetan eta ingurumenean izan ditzaketen ondorioei buruz ezjakintasun handia dagoela.

Baratzeko eta inguruko landareekin egindako kosmetika artisaua

2026-06-28

Antzerkiaren eta ikuskizunen munduan ari zen lanean Karolina Peños pandemiak bete-betean harrapatu gintuenean. “Kimikako goi mailako zikloa egina nuen, pandemian lanik gabe gelditu nintzenean baserrian bizi ginen Bergaran, eta hor hasi nintzen inguruan genituen landareak erabiliz etxerako olioak eta bestelakoak egiten”, gogoratu du.

Urduña Herri Eskolako jantoki eredua arriskuan dagoela salatu du Guraso Elkarteak, Eusko Legebiltzarrean jasotako informazioaren arabera

2026-06-17

Astelehenean Urduña (Bizkaia) Herri Eskolako hezkuntza komunitateak agerraldia egin zuen Eusko Legebiltzarrean eta EAJko ordezkariak azaldu zien "sukalde propio in situ eta bertikala" ezarriko duela Jaurlaritzak, egun dagoen ereduaren ordez.

Politika publikoekin nola bultza elikadura burujabetza?

2026-06-10

Arlo juridikoa izango du erdigunean ekainaren 19an Azpeitian (Gipuzkoa) egingo den Udako Euskal Unibertsitatearen Lurra, legea eta elikadura. Nekazaritza eta elikadura-sistema ikuspegi juridikotik politika publikoetan jardunaldiak. Nekazaritza eta elikadura sistemetako marko juridikoa azalduko dute, ikuspegi kritiko eta eraldatzailetik, ikusteko politika publikoetan ze aukera eta erronka dauden elikadura burujabetza, agroekologia eta tokiko proiektuak garatzeko.

Jaten duguna gero eta ezezagunago: ingeniaritza-genetikoaren hedapen isila

2026-06-08

Europako Parlamentuak eta Ministro Kontseiluak Teknika Genomiko Berrien (TGB) inguruko aurre-akordioa lortu dute, 2028 erditik aurrera aplikatuko den marko berria. Horrek, Genetikoki Eraldatutako Organismoak (GEO) modu libreagoan erabiltzea ahalbidetuko du: segurtasun kontrolak malgutuko zaizkie, ez da trazabilitaterik bermatuko, eta beren etiketetan ez da GEOak direla esan beharrik izango.

Jaurlaritzak aitzindaritzat aurkezturiko Basauriko eskola-sukalde ereduak ez ditu herriko guraso elkarteak asebete

2026-05-27

Ikastetxean bertan eraikitako sukalde propioak eta zonaldeko sukaldea uztartuko ditu Basaurin Jaurlaritzak aurkeztu duen eskola-sukalde ereduak, bakarra EAEn. Bertako guraso elkarteak, ordea, kezkatuta daude: elikagaiak zeinek eta nondik ekarriko ditu eta zein kalitatekoak? “Ez dugu horri buruz ezer hitz egin eta hornitzaile-lizitazioa egungo catering enpresa berak eskuratzen badu, adibidez, kalitateak txarra izaten segituko du berdin-berdin”.

Danoneren eta Nestléren umeentzako jaki ontziak milaka mikropastikoz kutsatuta daude, Greenpeacek egindako ikerketaren arabera

2026-05-22

Greenpeacek aste honetan eman du bere ikerketaren berri, eta bertan zehazten denez, plastikotan bildutako haurtxoentzako elikagai horiek polimero sintetikoen sarbide handia dira. Horietako errazio elikagai bakoitzak 11.000 mikroplastiko partikula izan ditzake.

Puajj edo umm…? (1996)

2026-05-20

Azenario krema eta legatz enpanadilla. Hori aurkitu zuten egun horretan haurrek platerean. Ez dakigu “puajj ze nazka” edo “umm ze goxoa” esan ote zuten, baina 1990eko hamarkada amaieran bizkor zabaltzen ari zen eskola jangela eredu zentralizatuaren irudia da goian duzuena.

Udaletan norbaitek pentsatzen al du janarian?

2026-05-20

Udaberriarekin batera, ortuzainak etenik gabe gabiltza udako barazkiak landatzen. Askotarikoa da gure herrietako baratze paisaia: badira hirigunetik kanpo etxeen ondoan dauden baratzeak eta industria zein trenbideari itsatsita txapa txaboladun ortuak.

Horien guztien artean, hemen ere ugaritzen ari dira eskoletako baratzeak eta lurra eskuragarri ez duten auzotarrentzako hiri baratzeak. Tamalez, ordea, azpiegitura horiek behin abiatuta, badira emaitza emankorra lortzea galarazten duten hainbat... [+]

Gertatzen ari da

2026-05-18

Aspaldian sentitzen naiz lekuz kanpo. Aspaldian bizi dut ez dudala asmatzen barruan dudan zenbait kontu helarazten, ulertarazten; mundua neure baitan hasi eta bukatuko balitz bezala. Akaso, munduen paralelotasunaz jabetu naiz. Ezer berririk ez. Baina otsailaren 28an Ormuzeko itsasartea itxi zenetik areagotu egin zait lehenagotik nuen sentsazioa.

Elikadura, energia eta Ormuz. Arazoak eta aukerak

2026-05-14

Talka geopolitikoek eragin zuzena dute elikagaien ekoizpen kostuetan eta Ormuzeko krisiak agerian utzi du, beste behin, aurretiaz Ukrainako gatazkak utzi zuen bezala. Oraingoan, erregai fosilak izan dira neurrigabeko prezio gorakadaren kausa; jakinik elikadura sistema globalizatuen oinarria ekoizpen agroindustriala dela, eta haren menpekotasuna erabatekoa dela erregai fosilekiko eta ongarri sintetikoekiko. Kontutan izan behar dugu elikadura sistema globalizatuek produktu petrokimiko guztien %40... [+]

Lakabe, Ametxe, Aginaga Biziberritzen, Aleka, Errigora eta Etartie proiektuak ezagutu nahi?

2026-05-13

Maiatzaren 16an III. Udaberriko Festa izango da Amillubi proiektuan, Zestoako (Gipuzkoa) Iraeta auzoan. Goizean, bi mahai-inguru izango dira. Lehenean, ekoizpen proiektu kolektiboek hartuko dute hitza: Aleka, Errigora ta Etartie. Bigarren mahai-inguruan, amets kolektibo izatetik praktikara pasatu diren esperientziak arituko dira hizketan: Lakabe, Ametxe eta Aginaga Biziberritzen. Mahai-inguru horien ostean herri bazkaria egingo dute eta arratsaldean hainbat kultur ekitaldi izango dira.

Hernaniko ikastetxe guztiek bi urtez landutako jangela eredu berria aurkeztu dute Legebiltzarrean

2026-05-12

Eskola-jantokietako catering sistemarekin "nazkatuta", jangela eredu berri baterako hiru alternatiba jasotzen dituen proposamen landua egin du Hernaniko hezkuntza komunitateak, lehen sektorearekin, sukaldaritza adituekin, aholkulari juridikoekin eta beste zenbait aditurekin batera. Proposamenaz hitz egiteko Hezkuntza sailburuarekin biltzea lortzen ez dutela-eta, Legebiltzarrera jo dute eta hainbat galderari erantzun diote bertan.

Hartz baratxuria eta larre lirioa

2026-05-11

Porru ederra dugu, era guztietako jendea bada. Mendira edo errio ondora joan eta ikusten duen landare guztia on, jangarri, bizi-lorea dela uste duena, eta, ahuntzak adarrak dituen aldera, dena ezin ukituzko, pozoitsu, hilgarria denaren iritzikoa, natura bera eta naturala den guztiarekiko vaderetrosatanaszaleak, beldur bizia bizitzen dutenak.

Laborariek kudeatutako denda Ortzaizen

2026-05-04

20 urteko ibilbidea du Ortzaizeko (Nafarroa Beherea) Kaiku Borda proiektuak; 2006an sortu zuten inguruko hiru gasnagilek. “Artisauen gunea zen eraikina lehenagotik, eta emeki-emeki, bertan laborariak biziarazteko eta beren ekoizpenak saltzeko tokia ere izan zezaketela pentsatu zuten”, azaldu du Antton Urrizagak, dendako egungo ekoizleetako batek. Saltokia bide departamentalaren ondoan dago, gune estrategikoan, tokiko jendearentzat nahiz kostaldera doazenentzat pasaeran. Duela hogei urte hiru gasnagileren artean abiatu zuten denda 18 etxaldeko taldeak kudeatzen du gaur egun.

Sukaldeko teknologia

2026-04-22

Etxeen berriztapen zikloa 25-30 urtetan zehaztu ohi da. Hau da, belaunaldi baten bizi-etapa bat igarotzean etxean aldaketak eragiteko behar bat suertatzen da. Arrazoiak, askotarikoak: izan denborak etxeko bukaeretan sortzen duen higatzeagatik, izan dekorazioak iragartzen duen iraganeko moda atzean uzteagatik, izan bizi-etapa berriak beste espazio atmosfera bat eskatzen duelako, izan segurtasun arau berrietara egokitzeko, izan etxeko gailuak hondaturik direlako edo eraikuntzako akatsak daudelako... [+]

Jaurlaritzaren araudiak eskola-jantokietan "ondo jatea ezinezkoa" egiten duela salatu du azterketa batek

2026-04-15

Eskola-jantokietako zerbitzua arautzen duten pleguak aztertu dituzte, eta menuetan ezarritako prezioei, eskakizun nutrizionalei, logistika-ereduari eta abarri erreparatuta, ondorio garbia atera dute: eskala industrialeko eta kalitate baxuko elikadura bultzatzen du Eusko Jaurlaritzaren araudiak.

Bertako artoarekin egindako taloen janari postu mugikorra Basaburuan

2026-04-13

Zalgurdi forma du Kata Gartziak Jauntsaratsen (Nafarroa) ireki berri duen Jan Talo janari postu mugikorrak, eta izenak argi adierazten duen moduan, taloak dira protagonista. Hori bai, betiko talo eskaintzatik zertxobait desberdintzen saiatu da basaburuarra. “Taloen food truck-aren ideia aspalditik nuen buruan, bertako produktuak eta ekoizleak bultzatzeko modu egokia izan zitekeela iruditzen baitzitzaidan, eta haragirik jaten ez nuen garai luze batean ohartu nintzen alor horretan ere hutsune handia zegoela”, dio. Izan ere, aukera begetariano eta beganoa eskaintzen ditu Gartziak, baita glutenik gabekoa ere.

Lurra eta kultura ardatz dituen festa egingo dute Amillubin maiatzaren 16an

2026-03-31

Hirugarren Udaberri Festa egingo dute Amillubi proiektuan, Zestoako (Gipuzkoa) Amilibia baserrian, "Lurra oinarri, utopien bidean" lemapean. Goizetik iluntzera iraungo duen egitaraua aurkeztu dute, hausnarketa, elikadura eta kultura uztartuko dituena.

Inperialismoa, gerrak eta elikadura

2026-03-31

Egungo egoera geopolitikoan, non kapitalismoaren faserik gorena den inperialismoa modu garden eta gordinean erasotzen ari den, mundu mailako krisi ekonomiko larria aurreikusten da, besteak beste, elikadura segurtasuna kolokan jartzen duena. Geopolitikan adituak ez garen arren, ez dagokigu beste alde batera begiratzea, eta gaurkotasunak behartzen gaitu gure mugetatik harago gertatzen dena kontuan hartzera.

Paleolitoko goi sukaldaritza

2026-03-18

Paleolitoko ehiztari-biltzaileek nagusiki haragia, zenbaitetan arraina, eta ahal zutenean bildutako fruituren bat jaten zutela uste izan dugu luzaroan. Zeramikazko ontziak aurkitzean, ondo garbitzeko ohitura zeukaten arkeologoek.

Baina azken urteotan, arrasto organikoak garbitu ordez, zehatz aztertzeari ekin diote, eta horrek asko aldatu du historiaurreko sukaldaritzaz ganeukan irudia. Yorkeko unibertsitateko ikerlariek, Lara González arkeologoa buru dutela, 81 ontziren arrastoak... [+]

EAEko eskola jantokietako langileak lanera itzuli dira, aurreakordioa sinatu ostean

2026-03-11

Laugarren greba egunaren ostean sinatu dute akordioa LABek, CCOOek eta UGTk patronalarekin. Eusko Jaurlaritzak ratioak murriztea proposatu ondoren heldu da adostasuna. ELAk, baina, ez du akordioa sinatu, “langileek eskatutako gutxienekoak betetzen ez dituela” argudiatuta.

Amillubi erosketaren "azken txanpan" sartu da eta "Eskola Haziak" formazio saio teoriko-praktikoak eta Udaberriko Festa iragarri ditu

2026-03-05

2023ko abenduan abiatu zuen laborantza ekologikoaren Biolur elkarteak Zestoako (Gipuzkoa) Iraeta baserria eta bere lurrak kolektibizatzeko Amillubi proiektua eta 390.000 euro lortzea jarri zuen helburu erosketarako eta baserria konpontzeko. Azken bultzada baterako diru iturriak lantzen ari direla jakinarazi du Amillubik, eta datozen 5-15 urteetan Amillubin zein proiektu martxan jarriko dituzten definitzeko prozesua martxan dutela. Horrez gain, "Eskola Haziak" formazio saio teoriko-praktikoak abiatuko dituzte martxoaren 15etik aurrera, agroekologiaren eta nekazaritza jasangarriaren inguruan ikasi nahi duen edonorentzat zuzenduta. Hirugarren urtez Udaberriko Festa ere egingo dute, aurten maiatzaren 16an.

Abian da Errigoraren kanpaina eta martxoaren 18a arte iraunen du

2026-02-26

Eskutik Eskura egiten dugu herria lelopean eman diote hasiera kanpainari ostegun honetan. Ohiko moduan saskiak erosteko aukera irekita dago. Horrez gain, kontsumitzaileek elikadura-sistemaren baitan duten eragina azpimarratzea dute antolatzaileek xede eta horretarako gogoeta kolektiboa bideratzeko ekimen bat eskainiko dute Euskal Herriko sei hiritan: Galdakao, Bilbo, Iruñea, Donapaleu, Amurrio eta Oiartzun.

16 urtez azpikoei edari energetikoak saltzea debekatuko dute Hego Euskal Herrian

2026-02-26

Gazteen osasunean eragin dezaketen kalteak saihesteko hartu du erabakia Espainiako Gobernuak. Debekua 18 urtera artekoa izanen da 100 mililitroko 32 miligramo kafeina baino gehiago duten edarientzat.

Eskola jantokiak greban: feminizatua bezain prekarizatua dagoen funtsezko zerbitzua

2026-02-24

Milaka ikasleri zerbitzu publikoa ematen dieten sukaldari eta begiraleak grebara deituak daude astearte, asteazken eta ostegun honetan, hainbeste ikaslerentzako begirale gutxiegi eta lan zama handiak dituztela-eta. Zehazki, EAEko ikastetxe publikoetako jangelak kudeatzen dituzten eta Eusko Jaurlaritzak azpikontratatu dituen enpresetako langileak daude grebara deituta. Hezkuntza sailburuak esan du ez duela negoziaketetan parte hartuko.

Negu on igaro

2026-02-23

Aurten hotz pixka bat badugu, bejondeigula. Negurako jasotako jakiak gozatzeko eguraldi aproposa. Gaur egun izozkailua eta hozkailua ditugu horretarako erreginak, baina garai batean barazkiak, fruituak, okelak eta arrainak jaso eta irauteko beste bide batzuk erabiltzen ziren. Bide guztien helmuga da janaria alferrik galduko luketen bakterioei sarrera eragoztea. Gorde-jakiak egiteko era horiek lehen sukaldaritza trikimailuak izan zirela dio baten batek. Jende asko ari da orain kontserbabide horiek erabilita ahosabaia kitzikatzen zuten dasta haien bila.

Nekazarien iragarritako heriotzaren kronika

2026-02-18

Europa-Mercosur akordioa gauzatzeko arriskua mahai gainean den honetan, Europa berriz ere bidegurutzean da: tokiko elikadura sistemak indartzearen alde egin, edo elikagaiak mundu globalizatuko negozioetarako merkantzia gisa erabili. Europako Nekazaritza Politika Bateratuaren sorrera eta ibilbidea errepasatu dugu, Unzalu Salterain EHNE Bizkaia sindikatuko koordinatzaileak eman zuen hitzaldian oinarrituta. Laborantzako egungo hainbat korapilo ulertzeko gakoak daude bertan.

Kieto protokoloa

2026-02-16

Urtarrila oso azkar pasa da, oso azkar. Tartean elurra eta guzti, oraindik ere negurik badela gogoratzeko. Konturatzerako, ehun arkume baino gehiago ditugu inguruan, ehun bizitza baino gehiago geure arduraren pean. 75 ardi baino gehiago erditu dira, halabeharrez eta eskuzabal. Nola ez da, bada, urtarrila azkar pasako?

Biotech Foods haragi sintetikoaren laborategia bisitatu du Insaustik

2026-02-13

Donostiako alkate Jon Insausti Biotech Foods enpresan izan da ostegunean, hiriak dituen erronka ekonomikoen inguruan hitz egiteko aprobetxatuz. Sustapen ekonomikoa bere agenda politikoaren lehentasuna dela azpimarratu du alkate berriak: “Sustapen ekonomikoa lehentasunezkoa da nire agendan, enplegu gehiago eta hobea sortzeko, enpresak erakartzen jarraitzeko eta Donostiara inbertsioak ekartzeko”.

Kafe usnariak garagardoa sustatzeko

2026-02-11

Prusia, 1777ko irailaren 13a, Frederiko II.a Handiak dekretu bat jarri zuen indarrean kafearen kotsumoa murriztu eta garagardoarena sustatzeko asmoz. Dekretuak zera esaten omen zuen, gutxi gorabehera: “Herritar guztiek kafea kontsumitzen dute. Ahal bada, hori saihestu behar da. Herriak garagardoa edan behar du. Erregea garagardoarekin hazi zuten, bere arbasoak eta ofizialak bezala. Garagardoz elikatutako soldaduek gudu asko borrokatu eta irabazi dituzte; eta erregeak ez du uste soldadu... [+]

Hiritik landa eremurako bizitza aldaketarako, ogia bide

2026-02-09

2012an iritsi ziren Maeztura (Araba) Natxo Beltran de Heredia eta Anna Minguella. “Bartzelonan bizi ginen eta multinazional batentzat egiten genuen lan, baina denbora generaman landa eremura aldatzeko eta eskuekin lan egiten hasteko gogoz”, azaldu du Beltran de Herediak. Araban bizi zen lagun bat ogiarekin zerbait egitekotan zela eta, berarekin hastea planteatu zien, eta proposamena hartzea erabaki zuten. “Baratzea egiten hasi ginen, oiloak ere bagenituen eta ogia egiten genuen”, gogoratu ditu hastapenak. Urtebete zeramatzatenean erabaki zuten batez ere ogian zentratzea. 2014an lagunak proiektua utzi zuen eta bikotea gelditu zen proiektuan. Azazetan jarri zuten martxan lehen obratzailea.

"Gastronomia ez da neutroa, eta horren kontzientzia izan behar dugu"

2026-02-04

Jatea zenbat gustatzen zaidan, eta kozinatzeko nolako zaletasuna dudan, alderantziz proportzionalak dira; bata asko eta bestea gutxi. Horregatik, Ane Galardi Fernandez de Agirre sukaldariaren Instagram kontua ezagutu nuenean –eguneroko errezeta erraz eta goxoak, sasoiko produktuekin– laster batean hasi nintzen jarraitzen. Gerora jakin nuen, berarentzat, janaria prestatzea baino askoz gehiago dela kozinatzea.

Auzoaren eta ekoizle agroekologikoen arteko zubi

2026-01-26

Gasteizko Judimendi auzoan sortu berri den proiektua da Ekonomatoa, Bionekazaritza ekartetik sustatu dutena. “Saskibarazki deitutako proiektua martxan zuen elkarteak aurretik, zenbait ekoizlerekin elkarlanean ari ziren, baina proiektua handitzeko asmoarekin auzoari deialdi irekia egin zioten, ekonomatoa irekitzeko aukera aztertzeko”, azaldu du Xabi Baldor Sobron proiektuko kideak. Urtebete pasatxoko prozesua egin du Bionekazaritzako kideez eta auzoko jendeez osatutako lantaldeak, eta lanketa luzearen eta hainbat froga piloturen ondoren, urtarrilean abiatu dute ekimena.

Elikagai ultraprozesatuen publizitatea mugatu dute Erresuma Batuan

2026-01-21

Umeen gizentasunari aurre egiteko Erresuma Batuko Gobernuak erregulatu egin du elikagai ultraprozesatuen publizitatea, bai Interneten, baita telebistan eta irratian ere. Urtarriletik aurrera mugatuta dago produktu horien publizitatea egitea. Gobernu britainiarrak hamarnaka mila obesitate kasu saihestu nahi ditu.

Detox

2026-01-19

Hasi da urte berria eta detox hitza ageri zait alde guztietatik. Sare sozialetan, eskatu gabeko iragarkietan eta baita whatsappeko mezuetan ere. Gabonetan egindako gehiegikeriak orekatzeko eta gorputza pixka bat garbitzeko laguntza eta aholkua eskatuz idatzi dit hainbatek, fantasia hori posible balitz bezala.

Zizur Nagusiko hiru eskola publikoentzat jantoki publiko bateratua eraikiko da

2026-01-09

Nafarroako Hezkuntza Departamentuak jantoki berri baterako lizitazioari ekin dio Zizur Nagusian (Nafarroa), herriko hiru eskola publikoentzat eskola jantoki bat eraikitzeko. Eskola horietan 1.329 ikasle ari dira gaur egun eta proiektuaren kostua milioi bat eurotik gorakoa izango da, departamentuak osorik finantzatuko duena.

Eskola-jantokiko menuan intsektuak egotea lehengai fresko eta hurbilekoak erabiltzearekin lotu du Hezkuntza sailburuak

2026-01-07

Eskola-jantokietako menuen kalitateaz eta janarian zizareak agertzeaz galdetuta, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak erantzun du kalitatea prozesu osoan dagoela bermatuta eta intsektuak agertzea ez dela, berez, kalitate-gabeziaren adierazgarri. Aitzitik, “hurbileko produktuekin eta pestizidarik erabili gabe landutako produktuekin lan egiteak horrelako gorabeherak eragin ditzake”.

Baratze eta sukalde munizipala, herri langileek aurrera eramanak

2025-12-29

Urteak daramatzate Urruñako Herriko Etxean zirkuitu laburrak eta tokiko elikadura bultzatzen. “COVID-19a bizi izan genuenean argi gelditu zen hurbileko mozkinak beharrezkoak direla, kamioiak hiru egunez gelditzen badira aski gaizki gelditzen baikara gehienak”, adirazi du Marie Christine Elizondo zinegoziak, laborantza eta elikadura gaien arduradunak. 2020an sartu ziren udalean, eta bi proiektu garrantzitsu jarri dituzte martxan tarte honetan: herriko etxearen baratzea sortzea, eta sukalde munizipala eraikitzea.

44 sukalde berri iragarri dituzte eta hazten jarraitzen du sukalde propioa nahi duten ikastetxeen kopuruak

2025-12-24

EAEko ikastetxeetan 28 sukalde in situ eta zonaldekako hamasei eraikiko dituztela dio Hezkuntza Sailaren azken azpiegitura planak. Sukaldeen mapa eguneratua argitaratu du EHIGEk: dagoeneko sukaldea daukaten EAEko ikastetxe publikoak, sukaldea egitea onartua dutenak eta sukaldea eskatu baina oraindik erantzun egokirik ez dutenak. “Sukaldeak dira elikadura osasungarriagoa lortzeko lehen urratsa”.

Sumendi batek ekarri zuen izurria

2025-12-17

1345. urte inguruan sumendi batek eztanda egin eta tenperatura jaitsiera nabarmena, uzta txarrak eta gosea eragin zituen Europan hurrengo urteetan. Krisia arintzeko, garia Itsaso Beltzaren inguruko eremuetatik inportatzen hasi ziren eta, hala, Yersinia pestis bakterioari Europa ahulduan sartzeko ateak ireki zitzaizkion.

Kontinenteko populazioaren erdia hil zuen izurriak 1348 eta 1349 urteetan. Izurri Beltzaren jatorriari buruzko hipotesi berria Communications Earth & Environment... [+]

Azaroaren 29an Biriatun fruta arbolen ekitaldi berezia

2025-11-28

Arbolaren Bestaren hirugarren edizioa izango da azaroaren 29an Biriatun. Tokiko arbola, fruitu arbola eta landare ekoizle txikien merkatua izango da egunaren ardatza. Horrez gain, hainbat ekimen berezi antolatu dituzte, horien artean, Jakoba Errekondok, Antton Olariagak eta Maddalen Arzallusek eskainiko duten fruta arbolei buruzko ekitaldi berezia, 2026ko Ilargia eta Landareak agendaren aurkezpena ere izango dena.

Gaur banatuko dituzte Rikardo Arregi sariak

2025-11-26

ARGIAko Jenofa Berhokoirigoin kazetariaren artzaintzari buruzko erreportajea da finalistetako bat. Jakoba Errekondori emango diote ohorezko mugarria, baratzearen inguruko jakintzaren dibulgazioan egindako lanagatik, besteak beste, ARGIAren Bizi Baratzea proiektuan. Andoainen izango da sari banaketa, 19:00etan.

Platerean agertutako zizarea gertaera isolatua ez dela eta, eskoletako jangela eredua aldatzeko eskatu diote Jaurlaritzari

2025-11-25

Basauriko Basozelai-Gaztelu ikastetxeko jangelan ikasle batek indabetan zizare bat aurkitu ostean, herriko eskola publiko guztietako guraso elkarteak batu dira, catering enpresen bidez ematen den zerbitzuarekin kritiko. Eredu aldaketa eskatu dute.

Janari ultraprozesatuak mugatzeko politikak eskatu dituzte

2025-11-21

43 nazioarteko adituk janari ultraprozesatuari buruzko artikulu-sorta bat argitaratu dute The Lancet aldizkarian. Hiru artikulu dira; lehena, ultraprozesatuek osasunean duten eraginari buruzkoa; bigarrena, produktu horiek arautzeko eta mugatzeko politiken gainekoa, eta, azkena, merkatuaren botereaz.

Kolokan dagoela esan du 'Soberania alimentaria' aldizkariak, lurraren kulturan erreferenteak

2025-11-18

15 urteko ibilbidea du hedabide kataluniarrak. Diru-bilketa abiatu du, eta unea baliatu bere balioen aldarri egiteko: "Konbentzituta gaude lurrarekiko eta elikadurarekiko gure begirada eta lotura politikoa indartzen jarraitu behar dugula, gizartea aberasteko, inarrosteko eta eraldatzeko".

Arnasa

2025-11-16

Uste dut behin edo behin idatzi dudala hemen planetaren mugak gainditzearen ondorioei buruz. Behin baino gehiagotan idatziko nuen ondorio horien egitateak lurrarekin eta animaliekin bizi garenok jasotzen ditugula inork baino lehenago. Horratx gure etxeko lau aje txiki-handiak adibide.

Sukaldariak eta laborariak elkarlanean jartzeko gogoa mahaigaineratu du Euskal Sukaldaritza Tradizionalaren lehen topaketak

2025-11-06

Dozenaka lagun batu dira astelehenean Saran (Lapurdi) burutu Euskal Sukaldaritza Tradizionalaren lehen topaketen baitan. 2009an sortutako Ja(ki)tea elkartea egon da hitzorduaren oinarrian, eta Bidasoaz bi aldeetako sukaldari, ekoizle eta sukaldaritza formatzaileak elkar juntatu eta hausnarrean jartzea izan da helburuetariko bat.

Jakoba Errekondori emango diote Rikardo Arregi sarien ohorezko mugarria

2025-11-03

Baratzearen inguruko jakintzaren dibulgazioan egindako lanagatik omenduko dute usurbildarra, besteak beste, ARGIAren Bizi Baratzea proiektuan zein Euskadi Irratiko Landaberri saioan egindako ibilbide luzeagatik. Azaroaren 26an banatuko dituzte Andoainen kazetaritza sari hauek.

Ekofeministen bira Araban larunbatean

2025-10-23

Urriaren 25ean "bira ekofeminista" egingo dute autobusez Araban zehar hainbat erresistentzia esperientzia ezagutzeko. "Emakumeak eta gorputz disidenteak" daude deituak bertan parte hartzera.

Ehunka lagun bildu dira Manteoko Basque Culinary Centerren inaugurazio-ekitaldian protestatzeko

2025-10-21

Jantegi bat osoki lekuko ekoizpenekin eta produktu biologikoekin, posible da

2025-10-21

Esperientziaren bitartez posible zela erakutsi nahi zuen Biharko Lurraren Elkarteak (BLE). Horretarako elkarlanerako egitura egokia zuen Bidarteko jantegia ta bere lan taldea. Aste batez, osoki lekuko eta biologikoak diren oinarriekin sukaldatu dute.

Basque Culinary Centerrek GOe inauguratu du astelehenean Donostian, kritiken artean

2025-10-20

Gipuzkoako hiriburuan duen bigarren egoitza da, "gastronomia eta sukaldaritza" sustatzeko helburua duena. Donostiako hainbat eragilek protesta egingo dute arratsaldean, "operazio urbanistikoak ekarriko duen espoliazioa" salatzeko.

“Jaten ditugun onddo espezie gehienak gordinik toxikoak dira, adibidez, shiitakea”

2025-10-10

Udazkenean zentzumen guztiak erne dituztela joaten dira onddo biltzaileak mendira. "Hau jangarria ote da, edo toxikoa?", horra onddoen erreinuko ale bakoitzaren aurrean egiten duten galdera. Asmatu ez dutenek, kasurik larrienetan, ospitalean bukatuko dute eta orduan Pedro Arrillagak medikuen deia jasoko du: "Zehazki zein espezie da gaixo honek jan duena?". Intoxikazio kasu gutxiago egon daitezen, Arrillagak eta Itziar Mayozek liburu bat kaleratu berri dute, bertako 90 espezie jangarri inguru eta 120 espezie toxiko inguru nola bereizi azaltzen duena.

Gazako haurren aurkako gosea

2025-09-29

Elikadura burujabetza ardatz hartuta egiten ari dira Hernaniko Merkataritza Festa

2025-09-11

Irailaren 9tik 12ra hamaika ekintza antolatu dituzte, herriko eragile, ekoizle eta merkatariekin elkarlanean. Gure lurra, gure jatekoa lelopean, herritarrak “bertako produktua zaintzera” bultzatu nahi dituzte, besteak beste. Ostiralean da hitzordu nagusia: azokak kalea hartuko du, eta bertan egongo da Bizi Baratzeko postua ere, Jakoba Errekondorekin.

Nafarroako azoka ekologiko handiena Noainen lurreratuko da irailaren 12tik 14ra

2025-09-09

Hamargarren urtemuga ospatuko du aurten Nafarroako Azoka Ekologikoak. Berrogei postuko azokaz gain mintzaldiak, tailerrak, kontzertuak eta erakusketak izanen dira

Urruñako sukalde zentrala prest da herriko haur eta adinekoei tokiko elikadura prestatzeko

2025-08-27

Herriko Etxeak elikadura burujabetzaren aldeko urrats handia egingo du 380 metro koadroko azpiegitura berriarekin. Sukaldeak haur eta adinekoentzako janari osasungarria eskainiko du, tokiko produktuekin eta tokiko laborantza indartuko du.

Ahidura

2025-07-30

109 elkartek adierazi berri dute, tartean Munduko Osasun Erakundeak edo Mugarik Gabeko Medikuek, Gazan gosete masiboa sufritzen ari direla, Israelgo Gobernuak hala erabakita. Bi milioi lagunen kontra gosea arma gisa erabiltzen ari dira, etekin politikoak lortu asmoz. 2025ean, hauteskunde demokratikoak dituen estatu batek. Egoeraren tamainaz ohartzeko, hamarkada luzez munduko gerra eta gatazka gehienetan izan den AFP agentzia ezagunak adierazi berri du “historian lehen aldiz” haien... [+]

Gaza Humanitarian Foundation: palestinarrak desplazatzeko enegarren bidea

2025-07-09

Lau astetan 550 hildako eta 4.000 kolpatu egon dira GHF fundazioaren banaketetan. Jakiaz gain, tiroak ere banatzen dabiltzalako sionistak. 170 GKEk dute egitura horren desagerpena galdatzen. Baina Israelek beregain nahi du laguntzaren saila ere –finean, gosetearena badelako gerrako arma hilkorra–. Maiatzaren 16an Israelek abiaturiko Gedeoneko orga operazioaren baitan kokatu behar da GHF. Azken horrekin "Gazaren konkista" eta gazatarren "hautuzko abiatzea" du Netanyahouk helburu. Nola? Jaki gune bakanetara jendea desplazatuta eta bizilekuak beti eta beti bonbardatuta, behingoan itzuli ez daitezen.

"Berrikuntza egiteak prozesuan gorabehera asko dakar batzuetan, eta hala behar du"

2025-06-18

Lanez lepo harrapatu dugun arren, eskuzabal hartu gaitu Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak; elkarrizketarako aurrez adostuta genuen denbora luzatzen utzi digu, luze jo baitu solasaldiak. Karguan urtebete egin duelarik, berrikuntzaz aritu gara Begoña Pedrosarekin, baita baliabideez, premia berezidun ikasleez, burokraziaz, konpetentziaka lan egiteaz, ebaluazioaz, segregazioaz, ikastetxeen arteko fusioez, EAEko hezkuntza sistemako sare ezberdinez, digitalizazioaz, euskara eta irakurmen mailaz, eskola jantokiez, osasun mentalaz… “Erantzun guztiak nahi ditugu, eta irakasle batzuek erraztasun handiagoa dute ziurgabetasun horretan murgiltzeko, baina beste batzuek ez. Oso legitimoa eta oso humanoa da, eta horri aurre egiteko lidergoak behar dira, irakasle liderrak”.

Kairos #02: Haragiaz, Maialen Sagues eta Lorea Floresekin

2025-06-08

Haragiaren kontsumoa murriztea komeni zaigu krisi ekologikoa apaltzeko bidean. Errazagoa da esaten egiten baino: esangura kultural eta sozial sakonak ditu haragiak. Esanahi horiez eta Kaparrosoko makroetxaldeaz aritu gara Maialen Sagues (NOR talde antiespezista) eta Lorea Floresekin (Greenpeace).

Bibliografia

Monbiot, G (2023) Regénesis (Capitan Swing)

Adams, C. J. (1990) La Política Sexual de la Carne (Ochoporcuatro)

Musika

Atomizador - HAZ (2024)

Erregeen sukaldaria eta sukaldarien erregea

2025-05-28

Saint-Cloud (Frantzia), 1810eko apirilaren 1a. Napoleon enperadorea Maria Luisa Austriakoarekin ezkondu zen, eta eztei-tarta ikusgarria Marie-Antoine Carême (1784-1833) sukaldari ospetsuak egin zuen.

Baina Carême gorteko luxuetatik urrun jaio zen, Pariseko auzune txiro batean eta txabola xume bat partekatu behar zuen gurasoekin eta hamalau anai-arrebekin. 1792an, zortzi urte zituela, Frantziako Iraultzaren Izualdiarekin batera hasi zen mutikoaren izualdia; gurasoek,... [+]

Iazko udako uzta txarretik bildutako irakaspenak

2025-05-21

Uda da sasoirik oparoena baratzean. bai, behintzat, udaberrian ereintza eta landaketa lanak egin badira. iazko uda ez dadila errepikatu desio dute elikagaiak lurrean eta zeruari begira lantzen dituzten laborariek. Izan ere, batez beste %45 uzta txikiagoa jaso zuten. Datu hori jaso du laborantza ekologikoaren aldeko Biolur elkarteak egin duen azterlanak. Gainera, uztarik okerrenak negurako gordetzen diren laboreetan jaso zituzten eta, beraz, urte osoko diru-sarreretan igarri dute jaitsiera. Baina, zergatik izan zen uzta hain eskasa? Zer ondorio ekarri ditu lehendik baldintza gogorretan irauten duten baratzezainen artean? Zer konponbide ari dira aztertzen etorkizunean horrelako egoerei hobe aurre egiteko?

"Arrainarena edo okelarena baino askoz ere mundu gozagarriagoa da barazkiena"

2025-05-14

Kax-kax jo dut etxolako atean, segituan ireki didate. Bi musu emateko prest nengoela eskua luzatu dit Bittor Barandiaranek. “Ala, ze ongi”, pentsatu dut. Ederra da barnea eta leihoen bestaldekoa, basoak inguratzen du garaian jatetxe izandako elkarte gastronomikoa. Kafeak eskutan atera gara merenderora, jakin-minez nago sukaldariak zer kontatuko didan. Ez litzaidake inportako astearte goizak hemen ematea.

Italiar sukaldaritza ez da existitzen

2025-04-11

Florentzia, 1886. Carlo Collodi Le avventure de Pinocchio eleberri ezagunaren egileak zera idatzi zuen pizzari buruz: “Labean txigortutako ogi orea, gainean eskura dagoen edozer gauzaz egindako saltsa duena”. Pizza hark “zikinkeria konplexu tankera” zuela gaineratu zuen idazle eta kazetariak, “pizza saltzailearen itxurarekin guztiz bat datorrena”.

XIX. mende amaieran, pelagra, B3 bitaminaren eskasiak eragindako gaixotasuna, endemikoa zen Italiako hainbat... [+]

Angolan lehorteak 2,3 milioi pertsona mehatxatzen ditu, baina nori axola zaio?

2025-04-02

Munduan gutien aipaturiko krisi humanitarioa da Angola hego-mendebaldean 2019az geroztik irauten duena. Klima aldaketak indarturiko lehorte luze baten ondorioz milioika pertsona janari eskasean edo desegokitasunean bizi dira eta ura bilatzeko ahalegin handiak egin beharrean dabiltza egunero. Gainera, txarrera doan testuinguru sozioekonomikoari ere aurre egin behar diote. Guzti hori hedabide handien interesetik eta arretatik urrun.

Plater garbiak

2025-03-26

“Hondakinik ez platerean!”. Hori zen kontsigna gure txikitako otorduetan. Janariak zeozer sakratu bazukeen, batez ere ogiak; lurrera erori eta, jasotakoan, musua eman behar zitzaion. Harik eta adin zozoan mamia baztertzeko moda etorri zen arte, lodiarazten zuelakoan. Adin nagusian ere badira berdin jokatzen dutenak. Osterantzean, zer goxoa ogi mamorra saltsan bustia. Lastima, etxean bakarrik egitekoa da, publikoan ez ei da polita. Are gehiago, batzuek diote jaki zerbait platerean... [+]

"Herri Mugimendua saretu eta eraginkortzeko tresnak eskaini nahi ditu BAMek"

2025-03-05

Euskal Herriko bi muturretatik datoz Itziar (Bilbo, 1982) eta Ekaitz (Erriberri, 2002), sortzen ari den Burujabetzaren Aldeko Mugimenduaren berri ematera. Euskal Herrian diren burujabetza prozesu ugariak arloz arlo bultzatu eta indartu nahi ditu BAMek. Lan horretan hasteko, Herri Mugimenduko kideak eta burujabetza zein herri boterearen aldeko jendea elkartu nahi dute, Tafallan, maiatzaren 24an. Argitu digute ez direla bozeramaileak, sare horretako bi kide baizik.

Nestlé eta Sources Alma eskandalua: supermerkatuko ur natural botilak ez genituen uste bezain naturalak

2025-02-26

Ur kontaminatua ur mineral eta ur natural gisa saltzen aritu dira urte luzeetan Nestlé eta Sources Alma multinazional frantsesak. Legez kanpoko filtrazioak, iturburuko ura txorrotakoarekin nahasi izana... kontsumitzaileen osagarria bigarren mailan jarri eta bere interes ekonomikoak lehenesteko hautu argia egin dute batak zein besteak. Eskandalu hori argira ekarri du Le Monde eta Radio France komunikabideek bideraturiko ikerketak. Are gehiago, estatu-eskandalua ere badela dirudi: Frantziako Gobernuarekin eskuz esku bideraturiko lege aldaketak eta erabakiak egon direlako. "Iruzurra" argitzeko, salaketa jarri du Foodwatch elkarteak eta ikerketa abiatu du Parisko Auzitegiak otsailaren 13an.

Laborarien borroka Palestinan

2025-01-29

Gaur egun, Gazan su-etena dago, eta ez dakigu noiz arte iraungo duen; bitartean, sarraskiak, anexioek, kolonizazioak eta era guztietako giza eskubideen urraketek bere horretan diraute gainerako lurralde okupatuetan. Jarraian irakurriko dituzunak ez dira kasu isolatuak, Zisjordanian ematen ari den okupazioaren eta apartheidaren ondorioen adibide bakan batzuk baizik, joan den abenduan Via Campesina mugimenduaren izenean joandako Europako laborari delegazio batek geure begiz ikusi genituenak. Martxan den genozidioa ez da Gazako Zerrendara mugatzen, itzalean gordetzen diren beste aurpegi batzuk ditu lurralde okupatuetan. Nabarmenenetako bat Palestinako laborantza sektorearen aurkako eraso zuzena da, Israelen okupazioaren eta garbiketa etnikoaren kontrako erresistentziaren lehen lerro dena. Lur horretantxe baitatza haien elikadura burujabetzarako giltzarria: euren kultura, tradizioa eta antzinako erroak zein haien potentzial ekonomikoetako bat. Lurraldearen defentsa dute, finean, bizirauteko berme eta herri duintasunerako baliabide-iturri.

"Balear Uharteetako irla bakoitzean besteetan ez dagoen landare barietate asko dago"

2025-01-08

Oporlekuekin soilik lotuko dituzte askok Balear Uharteak, baina agroekologiaren eta kontsumoaren bueltan mugimendu bizia dute Mallorca irlan: Associació de Varietats Locals de Mallorca (tokiko hazi barietateen elkartea) da horren adibide. Abenduaren hasieran, elkarte horretako koordinatzaile den Aina Socies Fiol Donostiako Kaxilda liburudendan izan zen hitzaldia ematen, Cristina Enea Fundazioaren Haziera proiektuak gonbidatuta. Euskal Herritik mugitu beharrik gabe, Mallorcara hurreratzeko aukera ederra izan zen, Kantinako sukaldariek prestatutako hango mokadu goxoarekin lagunduta.

Etorkizuneko arrantza kaiola batean

2024-12-11

Getarian (Gipuzkoa) itsasoratu berri dute Euskal Herriko lehen itsas zabaleko arrain haztegia. 50 metroko diametroa eta 40 metroko sakonera duten bi kaiola jarri dituzte, eta itsasoko baldintzetara ongi egokitzen badira, aurtengo udan 50 hegalabur (atun gorri gisa ere ezaguna, eta Getarian zimarroi deritzona) haztea da asmoa. Proiektuak zalantza eta jakinmin handia piztu ditu herrian, ziur aski, bere partikularrean beharrean, lehen sektorearen eraldaketa orokorraren beste saiakera baten modura ulertzen delako.

Tunagate: merkurio pixka bat nahi entsaladarekin?

2024-12-04

Atun latatan aurkitu diren merkurio kopuruekin asaldatuta dabiltza herritarrak. Bloom erakundeak Europan egindako ikerketa baten arabera, Carrefour, Intermarché, Mercadona, Aldi... supermerkatu guztiek merkaturatzen dute atuna kutsaturik. Arrantza industrialak berehala gutxietsi ditu datuok. Izan ere, hedabide nagusiek erakutsiko ez dizuten beste arazo bat ere badago atzean: lobbyen presioa gu kutsatzen jarraitzeko.

3x09: Lorejaleak

2024-11-12

'Zer jan, hura izan' dio euskarazko esaera zaharrak; eta halaxe gabiltza, haragijaleok, bejetarianook, beganook, eta bestelako dietak jarraitzen ditugunok, gure elikadura zaindu eta inguruan eragiten dugun inpaktua murriztu nahian. Arrazoi ideologikoengatik zenbait, osasunagatik besteak, eta ohitura hauek modak direla dionik ere izango da... Baina historian zehar, zer? Beste kontu askoren artean, haragia jateari uko egin zioten pertsonaia historikoak ekarri dizkigu Nagore... [+]

Haziak eta etorkizuneko auziak

2024-09-18

Haziak nola egin azaltzen duen jakintza praktikoa eta hazietan datzan ikuspegi politikoa. Biak uztartu dituzte Haziak liburuan Miguel Arribas Kelo-k eta Marc Badal-ek. Hamaika auzi baitaude jokoan hazi bakoitzean: biodibertsitatea vs estandarizazioa, autonomia vs menpekotasun ekonomikoa, transgenikoak vs agroekologia... "Hazia kontrolatzen duenak elikadura kontrolatzen du eta elikadura kontrolatzen duenak herria kontrolatzen du", ohartarazi du Guy Kastler-ek, liburu honetarako propio idatzi duen artikuluan.
Horretaz guztiaz gain, haziak egitea landareen bizi ziklo ederra osorik gozatzea da, Dani Blancok 211 argazkitan jaso duenez.

Irailaren 20an aurkeztuko dute liburua Azpeitiko Elikagunean.

Lurraren erritmoan beharko luke gorputzak

2024-09-11

Baserritarren oporrak

2024-09-11

Baserritarrek badute oporrik? Galdetu dute eskolan. Ezezkoa erantzun dute ikasleek. Orduan, egunero lanean, baserritar izan nahiko zenukete etorkizunean? Eta inork baserritarra izan nahi ez badu, nork egingo du guretzako janaria? Airean gelditu da galdera.

Pertsonaren osasun eta ongizaterako beharrezkoa da norbere gustu eta interesak garatzeko denbora izatea, egunerokotasunetik deskonektatu eta atsedenerako tartea edukitzea. Gainera, Euskal Herria oso toki industrializatua da, baserriko... [+]

"Janaria mintzaira bat da, epistemologia alterno bat"

2024-07-11

Iruñerrian ondo ezagutzen dute, baina ni neu txundituta geratu nintzen Ana Laura Duarteren janari-instalazioak ikusi nituenean, lehenik Iruñeko Ziudadelan eta handik astebetera Uharteko parke batean, ekainaren erdialdean. Instalazio efimeroak izan ziren biak ala biak: dena jan genuen. Duartek argi dauka: elkarrekin jaten dugunean, jan baino askoz gehiago egiten dugu.

2x23: Azoken Egoera | Aitziber Plazaola (Ereindajan) eta Jon Ruiz de Egino (Eskubaratz)

2024-06-24

Jon Ruiz de Egino baratzezaina da, Eskubaratz proiektuko kidea. Eta Aitziber Plazaola dendaria, Ereindajan kooperatibako kidea. Beste hainbat kiderekin, Bergarako elikadura mahaian parte hartu dute. Bertan aztertu dute herriko azoka nola biziberritu eta saio honetan mintzo dira azoken egoeraz, erosleen profilaz, jendea erakartzeko egin dituzten aldaketez... Bestalde, lehen sektoreko errelebo faltari aurre egiteko martxan jarri duten "ortulaguntza" zerbitzua ere azaldu dute.

Ikusten banauzu, egin negar

2024-06-07

Elba ibaiaren arroa, 1417. Lehorteak eraginda ibaiaren mailak nabarmen egin zuen behera, eta norbaitek ur maila markatu zuen harri batean, idazkun bat zizelkatuta: “Harri hau berriro ikusten baduzu, negar egingo duzu. Ura maila honetan zegoen 1417 urtean”.

Hurrengo idazkuna 1616koa da: “Ikusten banauzu, egin negar”. Harri horretan beste hainbat urte daude markatuta: 1707, 1746, 1790, 1800, 1811, 1830, 1842, 1868, 1892 eta 1893.

Ez da antzeko markak eta inskripzioak... [+]

Erromatar ardoa ez zein hain txarra

2024-05-03

Antzinako erromatarrek edaten zuten ardoa gaizki egina, gorputzik gabea eta zapore desatseginekoa zela uste izan da. Baina Gante eta Varsoviako unibertsitateetako ikerlariek Antiquity-n argitaratu duten lanak uste hori bertan behera uztea eragin du.

Antzinako erromatarrek ardoa dolia izeneko tina handi batzuetan egiten zuten, ontzi horiek mundrunaz inpermeabilizatzen zituzten, edabeak airearekin zeukan kontaktua kontrolatuz, eta, lurpean sartuta, tenperatura ere kontrolatu zezaketen... [+]

"Eskolan ortu xume bat lantzeak testuingurua ematen digu planetan ditugun arazoez aritzeko"

2024-04-10

Gasteizko Haur eta Lehen Hezkuntzako ikastetxeetako baratzeak ikertu ditu Iratz Pou EHUko ikasleak. Zenbat eskolek dute ortua? Nolako erabilera ematen diote, zein helburu eta asmorekin? Probetxu pedagogiko eta didaktikoa ateratzen al diote baratzeari? Pourekin eta Igone Palacios ikerketaren zuzendari eta EHUko irakaslearekin aritu gara: “Irakasle gisa baratzean gure burua ziur ikusteko, ereduak behar ditugu”. Elkarrizketa honen bukaeran, Errekabarri eta Zabalgana ikastetxeetako esperientziak jaso ditugu.

10. Artoaren iraultza

2024-03-27

Hainbat herritan antolatzen diren sagardo egunetatik hasi eta neguko solstizioa zedarritzen duen San Tomas feriaraino, artoa ezinbesteko osagaia da folklore-kutsua duen ospakizun orotan. Nonahi ikus daitezke talogileen postuak, olanazko estalkietatik zintzilik jarritako artaburu idorrez apainduta, baserri-giroko produktu tipikotzat jotzen den arto-irinezko opil zapalak salgai dituztela. Haur zein helduentzako herri-kirol lehiaketetan ere, lokotx-bilketa da inoiz falta ez den probetako bat... [+]

Opari ederra Bruselak transgeniko ekoizleei: bukatu dira orain arteko kontrolak

2024-03-06

Agroindustriaren alde doan erabaki garrantzitsua hartu zuen Europako Batzordeak otsailaren 7an: NBT New Breeding Techniques teknikaren bidez genetika moldaturik duten haziak ez ditu transgeniko gisa sailkatuko. Hori horrela, transgenikoei orain arte egindako kontrol, segipen eta betebeharrak ez zaizkie bideratuko. Azkenean, hazien pribatizazioaren bidezko biziaren gaineko kontrola helburu duten multinazionalei egindako opari ederra dugu hor. GEO Genetikoki Eraldatutako Organismoek ia 30 urte betetzekoak dituztela, sustatzaileek hitz emandakoari begira jarri gara, bilan ttipi bat egiteko asmoz.

1.300 urtez, elkarrekin lurra landu eta bizi

2024-03-05

Gaubea haranean, Tobillas herriaren alboan, Serna deitzen dioten nekazaritzarako lursail bat dago. Baina ez da baratze soil bat: historiak eta arkeologiak diote 1.300 urteko bizia duela eremu horrek. Herritarren langintza kolektibo baten emaitza izateaz gain, parada ematen du gizartean zeuden harreman konplexuak aztertzeko.

Israelen kolonizazioa ezin daiteke ulertu mapa hidraulikoari begira jarri gabe

2024-01-24

Juduen eta musulmanen testu sakratuetan balio handiko osagai gisa ageri da ura, eta Jordan ibaia leku garrantzitsutzat dute batak eta besteak. Baina esparru izpiritualetik hezur eta haragizko errealitatera jaitsi eta hil ala biziko osagai gisa ageri zaigu guztioi, eta tartean, palestinarrei. Iturri, ibai eta lurpeko ur geruzen arabera finkatu zuelako bere kolonizazioa Israelek. Orduz geroztik berdin darrai, palestinarrei ura debekatzen, Palestinako urak bereganatzen eta lapurturikoa prezio garestian saltzen palestinarrei... Guzti hori ilegalki eginda... edota Osloko Itunaren zigilu pean.

Merkataritza gerrek bakarrik ez, ur gabeziak ere murriztu dezake txipen ekoizpena

2024-01-18

Gero eta ezinbertzekoagoak zaizkigu erdieroale txipak, eta dagoeneko erronka geopolitiko bihurtu dira. Haien ekoizpena azkarki emendatuko dela iragartzen dute Txinan, AEBetan eta Europan, ezohiko finantzamendu publikoen bermearekin. Baina estatuen borondatea ez da industria horiek behar duten gauza bakarra: kopuru mugatutan dauden mineralez gain, ur behar oso handiak dituzte, eta etorkizuneko baldintza meteorologikoekerabaki garrantzitsuak hartzera behartuko gaituzte.

2x01: Haragi sintetikoa hemen da

2024-01-13

Bueltan da Egonarria podcasta eta pilpilean diren gaiez elkarrizketak egingo ditu Eli Pagolak ARGIAko platoan. Gaurko saioan, Aitor Aranburu Behieko proiektuko kidea izan dugu gonbidatu haragi sintetikoari buruz aritzeko.

Agroekologia, alternatiba politiko bat

2023-12-21

Gabonei buruz gaizki esaka behar baino gehiago jan eta edan, hondamendira garamatzan kontsumismoaren parte garela onartu eta gurutze hori eramangarria egiteko bidea aurkitu, etzidamu egunerokora itzuli arte. Askok egingo dugu hori, eta ez dut uste indibidualki eta etxean gotortuz mundua aldatzeko giltza bihurtuko garenik. Elikaduraren auziari behar den lekua eta dimentsio politikoa eman eta saihestezina den eztabaida egitea, aldaketa sakonetarako giltzetako bat dela argi ikusi dut ordea EHNE... [+]

Sukaldeak

2023-12-14

Sukalderik gabeko etxeak proposatzea probokazioa eta iraultza bat izan daiteke. Horrela dio Anna Puigjaner arkitekto katalanak bere ikerketa lanean. Sukaldea etxe garaikideen hausnarketa leku garrantzitsua da; genero berrikuspenetik begiratuta, sukaldea etxearen kokapenak eguneroko janaria egiten duenaren adierazpena espazioratzen du, izan emaztea edo neskamearen leku. Sukaldea, egongela eta jantokia elkarrekin bat egitea, baina, ez da sukaldearen baloratze garaikidearen soluzioa, baizik eta... [+]

Dortoka errea bazkaltzeko

2023-12-13

Irango Zagros mendikatearen hegoaldean dagoen Ghar-e Boof kobazuloan ez dute hominidoen hezurrik aurkitu, baina bai haiek duela 80.000 urte inguru jandako animalien hezurrak; zehazki, 941 hezur.

Eta hezur horiek aztertuta, garai hartako dietaren berri jakin ahal izan dute adituek. Scientific Report aldizkarian jakinarazi berri dutenez, gehien kontsumitzen zituzten animaliak ugaztun apodunak ziren (ardiak, ahuntzak, gazelak…) eta horien atzetik, bigarren postuan, dortokak zeuden,... [+]

Lur bat, kolektiboa, itxaropen haziak ereiteko

2023-12-04

Gipuzkoako kostaldean, Urola ibaiaren meandroan daude Amillubi baserria eta bere lurrak (toponimoaren arabera “Amilibia”). Udalerriz Zestoa da eta Iraeta auzoan dago naturaren paradisu txiki hau. Aurten 30 urte bete dituen nekazaritza ekologikoaren aldeko Biolur elkarteak ondasun kolektibo bihurtu nahi du eremu hori: lurrarekin errespetuzkoa den laborantza eginez bertan, nekazariek lurrak baldintza onetan eskuratu ditzaten eta herritarrek, elikagaiak. Deia zabalik da herritar, erakunde eta enpresen artean, Amillubiko metro koadro bat lur babestu dezagun bakoitzak. Begirada estrategikoarekin, praktikatik erantzun nahi diete elikaduraren etorkizuneko erronkei.

Arrautza - kaioletan esplotatutako oiloen bizitza

2023-11-08

Etxaldeetan ustiatutako oiloen bizitzari buruz argi pixka bat eman nahi duen testigantza bisuala da.

Etxalde industrialean, arrautzak ekoizteko presioaren, pilaketaren eta ingurumen-baldintzen ondorioz, oiloek gaixotasun eta patologia ugari izaten dituzte. Horietako asko hiltegira iritsi aurretik hiltzen dira, eta haien gorpuak kaioletako lurretan gera daitezke, bizirik dauden gainerako oiloen ondoan, egunetan edo asteetan.

Arrautzaren industriak, oiloen ongizatea, ustezko... [+]

Agenda batek hainbeste joko eman zezakeenik

2023-10-12

Nork bere baratzea gehiago ezagutzeko tresna da agenda hau, agenda arrunt baten eran oharrak apuntatzeko erabilera izateaz gain, landareekin egiten ditugun lanak apuntatzeko ere prestatuta dagoena”. Halaxe definitu du Jakoba Errekondok, irakurle, zazpigarren urtez argitaratu eta aurkeztu berri duten Ilargia eta landareak agenda, Garazi Zabaletak egindako elkarrizketan. Ezagutu dugu, ordea, Jakoba Errekondok eta Antton Olariagak ondutako agendari beste erabilera bat ematen dionik ere.

10. Elikadura sistema

2023-06-21

Astero lurrari lotutako gai bat jorratzen gabiltza, eta iritsi da elikaduraz hitz egiteko unea. Hala ez uste arren, guztiz planifikatuta dagoelako gure elikadura sistema eta antolaketa hori gure eta lurraren beharretara egokitzea beharrezkoa da Asunek Behatokiko Goiuri Alberdi eta Aintzira Oñederrak esan digutenez.

Esperientziaren atalean, berriz, baretzegintzan buru belarri ari den Ane Zeberioko etorri zaigu Arriatzu Barazkiak proiektutik.

Egonarria proiektua babesten... [+]

Food 4 Futur-en soluzio distopikoa

2023-06-08

"Duela gutxi arte, hango putzuetatik tira egin zuten laborariek, baina jada ezin dute. Zenbait gunetan, 300 miligramo nitrato dituzte litroko, eta baimendutako maximoa 50 da". Berria-k uraren kudeaketaz osaturiko erreportajean irakurritako esaldia dugu, eta Nafarroa hegoaldeko Caparroso herriaz ari da. Bertan du Valle de odieta enpresak bere 8.000 abelburuko makroetxaldea –jabearen webgunean “biogranja, proyecto sostenible” gisa aurkezturikoa–. Urak... [+]

Oiartzungo Urmendi Haur Eskolako jantoki proiektua

2023-06-07

Aste honetako Egonarria saioan Oiartzungo Urmendi Haur Eskola ezagutu dugu; zehatzago, bertako jantoki proiektua, nekazaritza ekologikoan eta bertakoan oinarritzen dena. Iraia Etxebeste Urmendiko zuzendaria izan da gurean.

“Etorkizuneko janaria lurrari lotua izango da, edo ez da izango”

2023-06-07

Food For Future kongresua egin dute maiatzean BECen, “elikagaien industriako berrikuntza teknologikoak" erakusteko. Aztik ingeles hutsean antolatu duen "negozio plataforma” horretan elikagai sintetikoak eta 3D inprimagailuak egon dira ikusgai. Bezperetan, baserritar txiki batzuek BEC aurrean elkarretaratzeko deia egin zuten. Hauengana jo dugu, etorkizuneko janariaz galdezka.

Elikadura

2023-05-10

Laster izango dira udal hauteskundeak eta hautagaiak herrietarako programak idazten ariko dira. Gehienak eraikuntza eta hirigintza proiektuetaz ariko dira, era tradizionalean.

Gutxiago izango dira inguruko baliabideak erabiltzeaz eta bere kudeaketarako sare komunitarioak egituratzeaz ariko direnak, horiek izango dira, ordea, interesgarrienak.

Pandemiak, klimak eta azken urteotako gertakizunek ikusarazi digute gure helburu eta bizimoldea aldatzeko beharra. Pentsamendu aldaketa hori... [+]

Igeldoko Esnea proiektuaren esperientzia

2023-05-05

Igeldoko Esnea proiektua ezagutzeko aukera izan dugu aste honetako Egonarria saioan. Eneritz Otamendi bertako kideak azaldu dizkigu euren lan moldea, handitik txikira egindako prozesua eta esnegintzaren egungo panorama.

EDKH #04: Gaizka Izagirre eta Iñigo Gabilondo

2023-03-30

Gaizka Izagirre zinema eta serie kritikaria eta Iñigo Gabilondo ekoizlea izan dira Azpeitiako Elikagunean Ekozipen Duina Kontsumo Herrikoia saioan, Xabi Izagirreren gidaritzapean. Saio honetan, Gaizka Izagirrek azenario bizkotxoa egin du.

Saio hauek, “DUINA; baratza ekologikoen bideragarritasunaren lanketa kolektiboa” ikerketa proiektuan jasotako emaitzetan oinarrituz sortu dira. Elikadura osasutsua eta nekazaritza ekologikoa sustatu nahi ditugu eta bizitza duinagoak... [+]

EDKH #03: Uxue Amonarriz eta Nere Aspiazu

2023-03-23

Biolur Elkartearen Ekoizpen Duina Kontsumo Herrikoia sukaldaritza saioko hirugarren atalean Uxue Amonarriz, Huntza taldeko musikaria eta nekazaria, eta Nere Aspiazu ekoizlea izan dira. Azpeitiako Elikagunean elkartu dira Xabi Izagirrerekin eta oraingoan zerba opilak egin dituzte.

Saio hauek, “DUINA; baratza ekologikoen bideragarritasunaren lanketa kolektiboa” ikerketa proiektuan jasotako emaitzetan oinarrituz sortu dira. Elikadura osasutsua eta nekazaritza ekologikoa sustatu nahi... [+]

EDKH #02: Onintza Enbeita eta Ane Gorosabel

2023-03-16

"Ekoizpen Duina Kontsumo Herrikoia" sukaldaritza saioko bigarren atala da honakoa, Biolur Nekazaritza Ekologikoaren Aldeko Elkartearen eskutik. Oraingoan, Onintza Enbeita bertsolari eta kazetaria eta Ane Gorosabel ekoizlea izan dira Azpeitiako Elikagunean, Xabi Izagirreren gidaritzapean. Saio honetan, Onintza Enbeitak brokoli kuskusa egin behar izan du.

Saio hauek, “DUINA; baratza ekologikoen bideragarritasunaren lanketa kolektiboa” ikerketa proiektuan jasotako... [+]

EDKH #01: Julen Portillo eta Urdaspal Alberdi

2023-03-09

"Ekoizpen Duina Kontsumo Herrikoia" sukaldaritza saioko lehen atala, Biolur Nekazaritza Ekologikoaren Aldeko Elkartearen eskutik. Julen Portillo umoregile eta eduki sortzailea eta Urdaspal Alberdi ekoizlea izan dira Azpeitiako Elikagunean, Xabi Izagirreren gidaritzapean. Saio honetan, Julen Portillok kalabaza pizza bat egin behar izan du.

Saio hauek, “DUINA; baratza ekologikoen bideragarritasunaren lanketa kolektiboa” ikerketa proiektuan jasotako emaitzetan oinarrituz... [+]

Vesuviopeko dieta aberatsa

2023-02-27

Orain arte bagenekien Ponpeia eta Herkulanoko biztanleek itsaski eta oliba olio asko kontsumitzen zutela, eta gizonen eta emakumeen dietak ez zirela berdinak. Unibertsitate-ikerketa batek datu gehiago eman ditu erromatar hiri haietako elikaduraz.

Etxekoen janari guzia ekoizteko laborantxa

2023-02-06

Odei Bimboire eta Gorka Torrek euren esperientzia partekatu dute etxean behar diren elikagaiak bertan ekoizteko. Alde praktikoan zein filosofikoan sakondu dute, gai honek soka luzea baitu eta arlo asko izan behar dira kontuan.

Giren lekurat helduak girela, eta dugun mundu hau dugula begipean, bi galde egin daitezke: Nola kendu zieten laborariei etxekoen janari guzia ekoizteko posibilitatea? Nola, merkatuan sartuz, laborantxa kutsatzailea bilakatu zen?

Laborantza mota honen helburuak... [+]

Gure beharren asetzea, geure gain

2023-01-25

Aurélien Berlan filosofo eta baratzezainak denbora erdiz idatzi eta kurtsoak ematen ditu eta beste denbora erdia ‘bizirauteko lanetan’ ematen du, baratzean bezala etxean. 2021eko azaroan La Lenteur argitaletxe txikian plazaratu du ekologia politikoaren mundu frankofonoan oso aipatua –eta goraipatua– izaten ari den Terre et Liberté, la quête d’autonomie contre le fantasme de délivrance (Lurra eta Askatasuna. Autonomia lortu nahia versus zereginak gainetik kentzeko ameskeria). Egileak egin dituen zenbait aurkezpenen eta eskaini dituen elkarrizketen artean, LARRUNen irakurleentzako hautatu dugu Montreuil hirian (Paris metropoliko udalerria, 111.000 biztanle) Michèle Firk kafe-liburutegian egindako hitzaldia, Radio Zinzine irratiak Internetez eskainia. Zer lotura ote daukate gaur irteerarik gabeko bidean daukagun egoera sozio-ekologikoak eta askatasunaren kontzepzio modernoak? Zergatik ezin da osotasunean ulertu krisi ekologikoa ez bada krisi sozialarekin, gizakien esplotazio eta menperatzearekin? Zein euskarri filosofiko eta politikotan oinarritzen dira autonomia material eta politikoa eskuratzeko ahaleginak, aurkitu ditzakegunak bai ekologia politikoaren eta bai kapitalismo globalaren aurkako hainbat mugimendu enblematikoren muinean? Aurélien Berlanek erakusten du libertatearen kontzepzio modernoek, izan liberal edo marxista, barruan daramatela zereginak gainetik kentzeko gogo bat, ondorio sozial eta ekologiko sakonak dakartzana. Ikuspegi hori nagusitu zaio bestelako askatasun kontzepzio bati, hain zuzen ere garaiotan berpizten ikusten dugunari: autonomia gure bizimodua geure gain hartzea bezala ulertua. Berlanen eta berak ordezkatzen duen pentsamenduaren arabera, nahi baldin badugu bizirautea bai lurrak eta bai askatasunak, beste imajinario horren ildoan sakondu beharra daukagu.
Aurelien Berlan bizi da Saint Sulpice la Pointe herrian, Okzitaniako Tolosa inguruan, etxalde kolektibo batean.

"Gosea erabiltzen ari dira berriz ere gerrarako arma gisa"

2022-12-28

EHUn Nazioarteko Harremanetako irakaslea da Karlos Perez de Armiño (Bilbo, 1964), eta, era berean, unibertsitate barruko Hegoa institutuko kide ere bada. Beti kezkatu izan da elikaduraren segurtasunaz eta, azken boladan, gerrako taktikek gosearen sorreran duten eragina neurtzeko metodologia bat garatzen ibili da hark zuzendutako Hegoaren lantalde bat, Gosearen Kontrako Ekintza erakundearekin lankidetzan.

Sendabelarrek espazioa merezi dute

2022-12-14

Azaroak 26, larunbata. Ordurako bete da Hernaniko Plaza Feministako aretoa. Eta sarri ez bezala, ordurako hasi da Garbiñe Larrea Iturralderen azken liburuaren aurkezpena. Han da bera, landareen babesean, hamabi sendabelarrez osatutako palaxuaren atzean. Iridiologo batentzat ezin aproposagoa eman diote itxura Sendabelar baratzea. Urte osoa loretan liburuari. Polita da, berezia, egitea proposatzen den baratzea bezalakoxea.

Tafallan ospatuko den Burujabe Egunak subiranotasuna egunero lantzearen aldarria zabalduko du

2022-09-12

Sistema kapitalistari aurre egiteko eta bestelako kontsumo ereduak ezartzeko hitzordua antolatu dute hainbat eragileek Tafallan irailaren 17an. Multinazionalak gure egunerokotasunetik baztertzeko deia zabalduko dute jardueraz beteriko egun batean.

Gosearen geopolitika: Ukrainako gerra da azken errematea, gosetea lehendik handitzen ari zen munduan

2022-06-21

Ezker internazionalistan klasiko bat den Centre Tricontinental elkarteak aldizkari berezia eskaini dio gosearen geopolitikari: Un système alimentaire à transformer (“Eraldatu beharreko elikadura sistema”). Gosetea, azken hamarkadetan, eten ez, baina zabaldu egin da, nahiz eta aspalditik egon formulatuta mundu guztia elikatzeko alternatibak. Ukrainakoak azken kolpea eman dio mundutar guztiak asetzeko gaitasunik ez duen sistemari.

Errigora: Oinak lurrean

2022-03-10

Errigoraren komunitatea koskortzen ari da. Gero eta gehiago dira kontsumitzeko erak aldatzeko hautua egin duten herritarrak eta, ondorioz, gero eta gehiago ekoizteko erak aldatzen ari diren nafar ekoizleak, emeki, baina pauso sendoz, tokiko elikadura-sistemen alde eginez. Errigorak ekoizleen testigantzak jaso eta bideo erreportaje honetan bildu ditu.

Ondalan, uholdeen kalteak gainditu eta gero martxan da elikadura burujabetzaren aldeko proiektua

2022-01-28

Ondalan duela urte eta erdi jarri zuten martxan nafar batzuek, eta ilusio handiarekin hasi ziren lanean, gaur egungo erritmo eroarekin sukaldean aritzeko denborarik ez dutenentzat janaria prestatzen. Elikadura burujabetzaren aldeko proiektu kooperatibo honek, baina, kolpe gogorra jaso zuen pasa den abenduan izan ziren uholdeekin. Burlatan duten lokala ur azpian geratu zen, eta galerak oso handiak izan ziren. Orain, berriz martxan dira eta bazkide berriak bilatzen dituzte.

Elikadura mitoak

2021-09-21

Bergarako Udalak antolatuta Bittor Rodriguez nutrizionistak elikaduraren inguruan dauden hainbat mito desegin eta azaldu ditu hitzaldi honetan.

"Lurrik Gabeko Mugimendua ez dago Brasilen bakarrik, Euskal Herrian ere behar dugu"

2021-07-01

Lurraren Orena Lezoko Apaiziartza auzoan dagoen agroaldea bat da. Orain hamar urte okupatu zituzten lurrak lantzen jarraitzen dute proiektu txikitzaileen aurka eta nekazaritza jasangarriaren alde. Osasuntsu jatea denon eskubidea dela ardatz hartuta eta auzolana oinarri, produktu ekologikoak ekoizten dituzte modu kolektiboan.

Lurra Herriari Deika ARGIAk eta Agroekologia mugimenduak elkarlanean abiatu duten proiektua da, kamisetak ateraz hasi zenaren osagarri da Euskal Herriko hainbat... [+]

"Haziak tresnak dira guretzat, eta ez museoko piezak"

2021-06-29

Aleka elkartea egungo hazi-merkatuaren alternatiba sortzen diharduen ekimena da. Beizamako Leundaberri baserrian kokatzen da eta hamabi ekoizleko sarea du oinarri. Haziak multinazionalen esku utzi ditugula dio proiektuko langilea den Kelo Arribasek, eta hazi-merkatu horrek uniformetasuna eta higadura genetikoa nahiz kulturala inposatzen dizkiola gure nekazaritzari. Horren aurrean, eredu agroekologikoaren aldeko apustu argia egiten dute Alekan.

Lurra Herriari Deika ARGIAk eta Agroekologia... [+]

Transgenikoak eta glifosatoa debekatu dituen Mexiko jomugan du Monsanto erosi zuen Bayerrek

2021-04-30

“Arto indigena babesteko” eta “elikadura burujabetzaren alde” hartu zuen Mexikoko Gobernuak arto transgenikoen ekoizpena eta inportazioa baita glifosatoa deitu herbizida ere debekatzeko erabakia 2020ko abenduaren 31n. Orduz geroztik, atzera eginarazteko presioak ez dira gutxitu agroindustriako lobbyen eta AEBetako Estatu Federalaren partetik. Besteak beste, debeku hauek merkataritza librearen aldeko itunen kontra doazela diote agroindustriako multinazional zein... [+]

Fraternités Ouvrières-ko Gilbert: permakultura partitzea da: hobe zaborra jatea elkarrekin, bakarka ´bio´ baino

2020-12-24

1.800 metro koadroko paradisu bat gainbehera etorritako hiri industrialean hormigoiz inguratua, fruitu baratze bat obrero xeheek antolatua, lurgintzako aditu gehienen aholkuen kontrara, lurrik oparoena sortzea lortu duen Eden txit emankorra... Pikardiak, Flandriak eta Valoniak topo egiten duten Mouscronen daukagu zain Fraternités Ouvrières ortu obreroa, nahiz eta azaroaren 13tik falta den Gilbert Cardon lider zaharra, sindikalista permakultorea.

Aldude, Banka, Urepeleko baratzez baratze

2020-10-30

Aldude, Banka, Urepeleko herritar multzo batek gogoeta egin du lekuan lekuko janaria ekoizteari buruz, barazkiez batez ere. Ideia hau gogoan, Pantxo Hirigaray gidari, hiru herrietako bost etxe-baratzeen bisita egin du Kanaldudek.

Saheleko baso berrien miraria: zuhaitzei ugaritzen laguntzeko, zuhaitzetatik ere jaten ikasi

2020-10-22

Oihanak atzeraka ari dira mundu osoan. Oso-osoan? Ez, badira txoko batzuk non zuhaitzak ugaritzen ari diren haiekiko harremana aldatu duten baserritarren lanari esker. Hauek ikasi behar izan dute arbolak ez direla laboreen etsaiak, zuhaitz eta zuhaixken esku dagoela lurzoruaren eta biodibertsitatearen oparotasuna hein handi batean eta –barneratzen are zailagoa– gizakia basotik ere elika daitekeela. Ikasi baino, mende luzez ahantzarazitakoa berrikasi.

Donostiako Herrerako Sukalde proiektua

2020-09-25

Donostiako Herrerako auzotarren jateko-beharra asetzen lagundu nahi duen auzoko-zerbitzua da Herrerako Sukalde. Kontsumo-kolektibizatu honen bitartez, jakiak prestatzeak dituen kostuak auzotarron artean berdinduz (lehengaiak, sukaldea eta langileak) eta tokiko nekazari, abeltzain eta arrantzaleok ekoitzitako produktuak landuz, elikadura osasuntsu eta goxoak prezio onetan eskaini nahi zaizkie auzotar eta kideei, elkarte gastronomikoekin lankidetzan.

Auzoko-zerbitzua erabiltzea,... [+]

Komunitatearendako baratza sortu dute Altsasun

2020-07-27

Aisiaz Blai, Altsasuko Udaleko haurrendako aisialdi eskaintzak, baratze komunitarioa sortu du Amandrea kaleko auzokonpostagailuaren inguruan gaur goizean. Barazkiak landatu ondoren Komando Baratzerok komunikatua irakurri du.

Tipi-tapa bizimodu jasangarrietarantz

2019-11-29

Egungo garapen-ereduaren aurrean alternatibak bilatzen ari diren hainbat kolektibok (gizarte-mugimenduak, GGKEak, sareak edota sindikatuak) sustatutako lana da. Honen bidez garapen jasangarri baterantz bideratzen gaituzten praktikak zabaldu nahi dituzte.

Artisau okintza

2019-10-17

Ehne Bizkaia eta Mundubatek ekoiztutako formaziorako bideo honetan Ama Oreako lagunek ogi artisauaren inguruko lanaz hitz egiten dute.

Oharra: Bideoan euskarazko azpitituluak gaitu behar dira.

LGBTfobiaren aurkako nazioarte eguna

2019-05-17

Gaur, Donostian kalera aterako dira, LGTBIfobiaren aurkako nazioarteko egunean.

Ogiaren ibilia

2018-12-21

Adunako herritarrek ogia egiteko prozesu osoa auzolanean egin eta bideoz jaso dute dokumetal labur honen bitartez.

- Irudiak: Aiora Mujika Ane Urkola Saina Hourcade Ahotsak.eus
- Gidoia: Iñaki Aristeta (Txatarras)
- Edizioa: Aiora Mujika
- Ahotsa eta musika: Maite Oiartzun
- Abestiak: Hausnarketa Baietz
- Jantziak: Miren Genua
- Eskerrak: Anoetako Barrundi baserriko Joxe Jabier eta Igor Urkolari, Zaldibiako Ramon Gorostizuri, Eguzkileire okindegiari, Adunako Herri Eskolari,... [+]

Burujabetza behetik gora eraikitzen da

2018-08-28

Euskal Herriko Laborantza Ganbarako presidente ohi eta ELB sindikatuko kide Mixel Berhocoirigoin-en hitzaldia, ekainaren 16an Gasteizen, ELA sindikatuak antolatutako "Burujabetza nazionala eta auzi soziala" mintegian.

Baionako festak (Elikadura burujabetza)

2017-08-07

Elikadura burujabetzaren konpromisoa hartu du Baionako txosnaguneak, eta hori nola garatu duten azaldu digute gazteek.

Elikadura burujabetzarako gazteentzako gida

2017-07-19

Gazteraiki topaketetan elikadura burujabetzarako gida aurkeztu zuten eta egun sarean dago ikusgai: elikaduraburujabetza.eus webgunean.

Guk elikadura burujabetza

2017-06-22

Hendaiako Mac Donald's okupatu eta herri bazkaria egin dute barruan Aitzina gazte antolakundeko kideek.

Ehkolektiboa: Laborariak agroekologiaren bidean

2017-01-17

Zer da agroekologia? Galdera horri erantzuteko eta EHKOlektiboa ezagutzera emateko, bideo bat plazaratu dute. EHKolektiboak Euskal Herrian agroekologian ari diren laborariak biltzen ditu. Lau sailetan egiten dute lan: laborantza biologikoa, bertako ekoizpenak eta salmenta zuzenak, elikadura burujabetza eta ikuspegi soziala.

ERRIGORAgo

2016-10-12

Errigora egitasmoa hiru urtetan nora heldu den azaltzen du bost minutuko bideo honek: "Errigoraren sorrerako ametsak beteta, amestuko ditugu zerumuga berriak? Joango gara Errigorago?".

"Altza Porru" baratzea marrazteko

2016-07-13

Jakoba Errekondok baratzea bizitzeko era berri bat aurkeztu du "Altza Porru" komiki-liburuan. Horretarako, zortzi komikilariren laguntza izan du: Asisko, Antton Olariaga, Unai Iturriaga, Zaldieroa, Mattin, Unai Gaztelumendi, Ainara Azpiazu eta Joseba Larratxe. Hitzaurreaz Maialen Lujanbio arduratu da. Errekondo, Azpiazu eta Larratxerekin izan gara. Liburua www.bizibaratzea.eus webgunean eskuratu daiteke.

Gazteak, bizia eta airea

2016-02-29

"Gazteek bizia ekartzen dute. Nekazaritzak beharrezkoak ditu gazteak, bestela ez daukagu etorkizunik. Gazteak azkenean, nekazaritza bezala, bizia, aldaketa eta airea dira".

Etxebizitzekin negozio egitetik elikadura produktu finantzarioa izatera

2016-02-17

Baserritarrek mundu mailan bizi duten egoera aztertu dute Ertzak saioan. Elikadura negozio bilakatu da inoiz baino gehiago, eta horrek zuzenean kolpatu ditu mundu mailako nekazari guztiak. Hazi transgenikoak, eredu agroindustrialaren aldeko diru-laguntzak... badago bestelako nekazaritza eredua eta hori da eragileek defendatzen dutena. Esti Redondo (Via Campesina) eta Paul Nicholsonekin (EHNE Bizkaia) ertzak aztertu dituzte.

Jakintza, gure hazi garrantzitsuena

2015-12-14

Auto formakuntza, belaunaldiz belaunaldi informazioa transmititzea, ondokoekin jakintzak partekatzea... jakintza ondasun kolektiboa gisa ulertzea aurrera jarraitzeko.

Lurra, gure sustraien sostengua

2015-11-17

Erosketa publikoa, kudeaketa kolektiboa, lursailen berreskurapena eta emakume eta gazteentzako jabetza edo alokairuaren sustapena dira lurra eskuratzea posible egiten duten ekintza batzuk; elikadura burujabetza bermatzeko lehenengo pausoa.

Bide berriak: elikadura burujabetza Euskal Herrian

2015-11-13

Badakigu zer jaten dugun? Nondik datorren? Nola eta nork ekoizten duen?... Ekoiztea eta kontsumitzea baino gehiago da elikadura, antolakuntza eta harreman justuagoak eraikitzea ere bada. Euskal Herriko hainbat esperientzia bisitatzera gonbidatzen gaitu dokumentalak.

Zirriborro ekoiztetxeak egindako lana.

Kontsumo Taldeak

2015-10-21

Bide Berriak dokumentalean Euskal Herrian ugaltzen ari diren kontsumo taldeei eskainitako atala.

Emakume Baserritarrak, bestelako etorkizuna ereiten

2015-10-19

Bide Berriak dokumentalean emakume baserritarrei eskainitako atala.

Makrobiotika, elikatzeaz haratago

2015-07-09

Makrobiotika filosofia eta elikadura ereduari buruzko erreportajea.

Perretxikoak, basoetako altxorrak

2015-06-05

Xabier Laskibar mikologian adituak eta Kastor Naldaiz perretxikozaleak Euskal Herriko basoetan murgilduko gaituzte, pagadi, artadi eta hariztietatik barrena, perretxiko bila.

Urtea: 2006
Iturria: Eitb.tv

Zuzendaria: Eduardo Llorente
Gidoia: Jon Gurrutxaga, David Erauskin

Hilario Arbelaitz sua eta eskua

2015-04-17

Zuberoa jatetxeko nagusi Hilario Arbelaitz oiartzuarrak sukaldaritza ulertzeko duen erari buruzko lana.

2008an ETBrentzat egindako lana.

Nafar hegoaldeko uzta, eskutik eskura

2015-02-23

"Asko gara udazkeneko kanpainako keinuaz harago, gure kontsumo ohiturak birplanteatu eta, urrunekoen ordez, urte osoan bertoko jakiak kontsumitzeko prest gaudenok." Horretara dator Errigoraren #EskutikEskura, Nafarroa hegoaldeko produktuak herriz herri eta ekoizlearen jatorrizko prezioan eskaintzera, despentsa urte guztirako betetzeko.

Antiguaotarrak kontsumo taldea

2014-12-19

Donostiako Antigua auzoan elikadura subirautzaren alde lan egiten duen taldeari buruzko lana.

Egilea: Antiguotarrak Kontsumo Taldea.