Ardoa

Irulegiko arnoaren sormarkaren besta buruilaren 14an Irulegin

2025-09-16

Irulegiko arnoaren sindikatuak antolaturik, Irulegiko arnoaren sormakaren besta ospatuko da buruilaren 14an, igandearekin, Irulegin. Mahastia, arnoa eta tokiko kultura uztartuz, egun osoan animazioak.

Arabako Mahastiak sor-markari behin betiko itxi dio bidea Espainiako Auzitegi Gorenak

2025-06-20

EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak ezetza eman zion ABRA Arabako Errioxako Upategien Elkarteak bultzatutako sor-markari. Elkarteak helegitea jarri zion ebazpenari, eta orain Espainiako Auzitegi Gorenak ezetza berretsi du.

Ebroko muga zaharraren lorratzetan

2025-04-02

Nafarroako Erriberako Andosilla herrian, sorpresa ugari ematen ari den indusketa arkeologikoa egiten ari dira Aranzadiko arkeologoak eta herritar boluntario taldeak. Resako aztarnategian orain arte oso ezezaguna zaigun Goi Erdi Aroko gizarteak hobeto ulertzeko aztarnak aurkitu dituzte, besteak beste. Eta Iruñeko Erresumak hegoaldeko bere mugak nola kontrolatzen zituen ere jakin dezakegu horiek aztertuta, galdera berriak zabaltzearekin batera.

Arabako Mahastiak sor-markaren kontrako helegitea ontzat jo du Auzitegi Nagusiak

2024-11-07

Arabako Errioxako ardogileek euren izendapena izateko bidea judizialki eten du EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak, Errioxako Jatorri Izendapenaren Kontseilu araultzaileak jarritako helegitea babestu ondoren. Hala, ezin izango dute Arabako Mahastiak sor-marka erregistratu. Nolanahi ere, Arabako upategiek marka-bereizgarri bat aurkeztu berri dute, "A" sinboloa duena.

Arabako ardogintza: txikitasuna aldarri, eredu aldaketa bultzatzen

2024-09-16

Arabako Mahats-bilketaren Jaiaren XXIX. edizioa ospatu dute Moredan, igandean. Egun batzuk lehenago, ABRA Arabako Errioxako Upategien Elkarteak agerraldia egin zuen, Arabako ardogintzak bizi duen “krisi larriaz” beste behin ohartarazi, eredu aldaketa exijitu, eta Arabako Errioxako ardoa Errioxa sor-markatik bereizteko kanpaina berria iragartzeko.

Horretaz guztiaz hitz egin du ARGIAk Itxaso Compañon ardogile eta ABRAko presidentearekin. Ardogintzaren egoera zinez zaila irudikatu du upategi handien morrontzapean, baina horretatik askatzeko proposamenak ditu elkarteak.

"Nekazaritzaren erritmoa ez dator bat gaur egungo gizartearen abiadurarekin"

2024-07-03

Titulu handia iruditzen zaio “nekazari”. Bera “mahastizain” omen. Baina, izan, da nekazari mahastizaina. Eta da, izan, emakume nekazari mahastizaina. Eta mahatsaren orpotik mama goxoa nola, halaxe aletu ditu Ana Iriarte Bañezek lanbidearen... ez beti penak, ez beti nekeak.

"Upategietan parakaidisten eredua nagusitu da"

2024-04-12

Ardogintza borborka dago: mundu mailan gaineskaintza dagoela-eta, iaz milaka litro erosi zituen Jaurlaritzak destilatzeko. Espainiako Gobernuak diruz lagundu zuen mahats berdea lurrera botatzea. Aurten ere antzeko neurriak hasi dira agertzen. Baina nola iritsi gara egoera honetara? Galdera hori egin dio Eli Pagolak Egonarria saioan eta Esti Besak erantzun dio horretaz, eta ardogintzak izan duen bilakaeraz, jatorri izendapenaz, mahastigintza ereduez...

2x13: Ardo sektorea borborka

2024-04-10

Iragan udazkenean gain eskaintza egon omen zen, ez hemen bakarrik, mundu mailako gain eskaintza baizik. Beraz, jaurlaritzak milaka litro erosi zituen. Gaurko gaia ardogintza izango da, ustekabean bezala, azken hamarkadetan bilakaera handia izan duen produktua. Bilakaera hori lantzeko Esti Besa elkarrizketatu du Eli Pagolak, Candido Besa upategiko ardogilea.

Basque Culinary Center, Arabako Guardian ere

2023-11-29

Edariak eta Ardoa (EDA) Drinks & Wine Campusak bigarren egoitza bat izango du Arabako Errioxan, Gasteizkoarekin batera. EDA Basque Culinary Centerrek “garatu eta gidatutako” proiektua da, Eusko Jaurlaritzak eta Arabako Foru Aldundiak sustatu dute. “EDAk Araba munduko ardoaren eskualde handien mailan kokatu nahi du”, diote campusaren sustatzaileek.

Arabako ardogintza, agortutako eredua aldatzeko unea?

2023-09-22

Igandean eman zitzaion hasiera ofiziala mahats bilketari Araban, Navaridaseko Mahats-bilketaren Jaiaren XXVIII. edizioa eginda. 2023an Jaurlaritzak 15,3 milioiko laguntzak eman dizkio sektoreari, milioika litro ardo erabilera industrialerako destilatu edo mahatsa zuzenean botatzeko, "gainprodukzioari" eta kontsumo beherakadari irtenbide gisa. Bitartean, bestelako ardogintza eredu bat bultzatzeko erreminta izan zitekeen Arabako Mahastiak sor-markak epaitegiek geldituta jarraitzen du, eta Errioxa sor-markari arazoak biderkatzen ari zaizkio. “Egoerak ez du zentzurik”, ez ekologikoki ez ekonomikoki, azaldu dio ARGIAri Itxaso Compañon ardogile, UAGA sindikatuko kide eta ABRA Arabar Errioxako Upategien Elkarteko presidenteak. Egiturazko arazoei egiturazko konponbideak eman beharra defendatu du.

Errioxako mahatsen esklusibotasunaren araua baliogabetzeko eskatu dio Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari

2023-08-03

Errioxa Jatorri Izendapenaren estatutu aldaketari oniritzia eman zion Espainiako Nekazaritza Ministerioak, eta merkatuaren eta lehiaren ikuspegitik desegokia delakoan, Jaurlaritzak errekerimendua bidali du Madrilera.

Traba gehiago Arabako ardoen izendapen propioari: esklusibotasunaren baldintza onartu du Espainiako Gobernuak

2023-06-08

Errioxa ardoen jatorri izendapenak, Arabako Mahastiak sor-markaren aurka bide judizialari ekiteaz gain, esklusibotasunaren eskakizuna onartu zuen bere batzorde arautzailean; mahats ekoizleek, haien mahatsa Errioxako ardo izendapenetik irten eta marka propioa sortzen duten upategiei salduko baliete, urtebetez ezingo lieke mahatsik saldu Errioxako kideei, eta alderantziz. Espainiako Nekazaritza Ministerioak oniritzia eman dio.

Baztango Xurie proiektuaren esperientzia

2023-04-28

Aste honetako Egonarrian Baztango Xurie ardo naturala dastatzeko aukera izan dugu, Ana Iriarte eta Iñaki Bengoetxearen proiektua da eta Iriarte izan da gurean euren esperientziaren berri ematen. Zozketan parte hartzeko aste honetako galdera ere ekarri digu, beraz, adi.

2. Lurra

2023-04-25

Aste honetako Egonarrian lurra izan da protagonista eta gaian sakontzeko Lurzaindiako Martin Lemaire izan da gurean. Esperientziaren atalean, berriz, Baztango Xurie ardo naturala ekarri digu Ana Iriartek.

"Inbertsio taldeak lurra erosten ari dira"

2022-10-26

"Azken urteetan Arabako upategi txikiak desagertzen ari dira. 1995ean 700 inguru izatetik, gaur egun 200 eta gutxi gelditzen gara", adierazi du Esti Besak.

Toloño: faila erraldoi bat Pirinioen mugan

2022-08-18

Arabako Errioxako lurretan mahasti onenak hazi eta ardoak gustuz ontzen badira, ez da soilik mendez mende eta belaunaldiz belaunaldi kultur transmisio baliotsu batek iraun duelako; duela milioika urte izandako gertaera tektoniko baten ondorioz ere bai.

Iaz bezala, izotzak berriz ere azkarki kaltetu ditu Irulegiko mahastiak

2022-04-07

Izotzak desmasia handiak eragin ditu berriz ere Ipar Euskal Herrian. Irulegiko mahastien erdia baino gehiago kalteturik atera da iragan astetik.

Eltziegoko emakume ardogileak

2022-01-12

1899an Eltziegoko (Araba) ardo ekoizpenaren %40aren jabe emakumeak ziren. Datuak adierazten du emakumeek Arabako Errioxako herri horretako ardogintzan pisu handia zutela garai hartan.

"Nekazari txikiok elkar aberastu behar dugu, ezagutzak partekatzea ezinbestekoa da"

2021-09-13

Arabar Errioxako Eskuernaga herrian dago Candido Besa Upategia. Agroekologia oinarri hartuta bertan egiten dute lan Esti Besa eta Julen Gorroño ama-semeek, beste bi kiderekin batera.

Lurra lantzetik hasi, lan baldintzekin segi eta produktua ekoitzi zein banatzeko modua, dena zaintzen dute eta horretan jarraitzea da asmoa, euren txikitasunari eutsiz. Hala ere, instituzioen aldetik baztertuta sentitzen direla diote, eta politika integralen falta somatzen dutela, honela dio Besak... [+]

Dena ez delako mahastia Arabako Errioxan

2021-09-09

"Errioxako Jatorri Deituran erabaki guztiak dira bodega aberatsenen aldekoak"

2021-08-01

San Juliango sakanan elkartu gara, mahasti artean. Harro erakutsi dizkigu landareak eta bertako parajeak. Alto de la Hueserako trikuharrian ardo pixka bat edan dugu gero. Eta bazkalduz egin izanak eragin du elkarrizketak tenpranillo eta garnatxa ikutuak izatea.

Ez txakolina ez Irulegiko arnoa, hau Baztango Xurie da!

2021-07-22

Ana Iriarte Bañez eta Iñaki Bengoetxea daude "Baztango Xurie", mendiko mahastigintza ekologiko proiektuaren atzean. Nekazaritzako ingeniariak dira biak, eta horretan ari ziren lanean 2013ko krisian langabezian gelditu ziren arte. Iruñetik Arizkuna bueltatzea erabaki zuten orduan, nekazaritzako proiekturen batean sartzeko asmoz. “Bizitzan zirt edo zart egin beharreko momentu horietako bat izan zen”, gogoratzen du Iriartek. Hasieran ez zuten lurrik, baina partzelak alokairuan uztea lortu eta urteotan hiru txandatan landatu dituzte mahastiak; horietako baterako Udalbiltzaren laguntza bat jaso zuten. Egun, Arizkungo lau partzelatan banatuta dauden hiru hektarea lantzen dituzte.

Ai, ardoa

2021-07-01

Plinio zaharraren pasarterik maiteena, aldiz –ezagutzen dizkiodanen artean, noski, ez baititut Naturalis Historia-ko 37 liburukiak irakurri–, ez da pasa den zutabean aipatu genuen zazpigarren liburuko hogeita laugarren kapitulua, hain justu oroimenaz ari dena, baizik eta hamalaugarrena, osorik hamalaugarren alekia, mahasti, mahastizaintza, mahatsaren hartziduratik sortzen den zukuaren arteaz diharduena: Ardoaren liburua. Duela ia 2.000 urte idatzia, ardogintzari buruzko antzinako... [+]

Euskal Herriko 25 ardo ekologiko edan eta erosi ahalko dira Donostiako Kaxildan

2020-12-16

Kaxilda eta Biba Ardoak kooperatibek elkarlanean martxan jarri duten ekimena aurkeztu dute abenduaren 15ean. Amarako liburu denda eta jatetxea aurrerantzean Euskal Herriko ardo ekologikoen ardandegi ere izango da eta "ardo kultura berria" sustatzeko ekimenak antolatuko ditu.

Botere-jokoak mahastien inguruan

2020-10-25

Ebro ibaiaren ertzean kokatuta, Torrentejo herri hustuak eta alboko Castrijo mendiko terrazek mahastien historia gorabeheratsua gordetzen dute. Berau ezagututa, ikus daiteke nola "tradizionaltzat" duguna, sarri, oso garaikideak diren joera ekonomikoetan oinarrituta eraikitzen den.

"Lan hitzarmen duinaren alde" mobilizazioei ekin die Arabako ardogintza sektoreak

2020-10-02

LAB, UGT, ELA eta CCOO sindikatuek mobilizazioak egin dituzte asteazkenean Arabar Errioxan. Arabako ardogintza sektoreko hitzarmenak sinatu gabe jarraitzen du dagoeneko 22 hilabetez luzatu diren negoziazioen ostean.

Topa ardoaren kultura osasuntsu eta herritarraren alde

2020-03-18

Duela 10-15 urtetik aldaketa nabarmena izan du ardoaren industriak munduan: mahastizain eta ardogilearen figura berreskuratzen ari da eta berriro ere mahastira itzultzen ari dira, ardo garbiak eta ekologikoak eginez”. Arturo Villanueva Arteaga Biba Ardoak proiektuko koordinatzailearen hitzak dira. Ardoaren kulturan ematen ari den aldaketa hori Euskal Herrian ere ematea dute helburu. Horretarako batu dira hamalau mahastizain eta ardogile txiki, gurean agroekologiaren baitan sortzen ari den... [+]

Arrakala, gero eta handiagoa

2020-02-11

Ardogintzaren jarduerak arrakala sozial eta desberdintasun ekonomiko handiak eragin ditu Arabako Errioxan; oinarrizko soldata kobratzera iristen ez diren herritarrak eta milioidunen upategiak elkarrekin dira.

Arabako Errioxako ardoak sor-marka propioa izateko pausua eman dute

2020-01-29

Arabako Mahastiak sor-markaren eskaera argitaratu du Espainiako Estatuko Aldizkari Ofizialak (BOE). Arabako Errioxako Upategien Elkartearen (ABRA) arabera, ekimenari legezkotasuna eta sendotasuna ematen dio argitarapenak. Errioxako Kontseilu Erregulatzaileak emandako pausua kritikatu du.

Ardoa eta klima aldaketa

2019-10-23

Beaune (Borgoina, Frantzia) herri ardogilean, mahats uztaren erregistroak gorde dira ia 700 urtez, 1354. urteaz geroztik.

ARGIAren Mendeurrena ospatzeko bazkaria egin dugu Besa upategian

2019-09-25

ARGIAren 100 urteen ospakizunek ez dute etenik eta irailaren 21ean Eskuernagako Candido Besa upategian bazkaria egin genuen ARGIAko hainbat langile eta kolaboratzailek.

Galileoak, upel borobildua

2019-02-22

Zura gogorrak, iraunkorrak, tentsio eta indar handiak jasan behar izango dituztenak, ilbehera hauetan botako dira, nioen lehengoan. Deskuiduan horrelako zuren bat eskuratzeko zuhaitzen bat moztekotan bazara, otsaileko ilbehera hilabetearekin amaituko da, eta egun horiexek dituzu onenak, 21a, 22a eta 23a. Ustekabean harrapatu eta ezin moldatu bazara, urteko egunik onenak joan zaizkizu. Dena dela, toki hotzetan, berandu mugitzen diren zuhaitzak martxoko ilbeheran bota daitezke, 16tik 28ko... [+]

Bertso artean joan da mahats bilketaren ospakizun jendetsua Bilarren

2018-09-17

25 urte eta gero, aurrenekoz, euskaraz zabaldu dute Arabako Errioxako Mahats Bilketaren Festa, Maialen Lujanbioren bertsoek lagunduta.

Ardoak pestizidak daramatzanez, ezagutu ditzagun haien zaporeak

2018-04-26

Guztiok edan dugu noizbait, edo sarri, baso erdi bat pestizida, ekologikoak ez diren ardorik onenetan ere badaudelako. Gilles-Eric Seralini zientzialariak eta Jerome Douzelet sukaldariak dastatzaile jakitunei eta sukaldari ezagunei proposatu diete kalitate handiko ardoak probatuz daramatzaten botiken zaporeak aurkitu eta zehaztea. Liburu berri batean azaldu dute zein zapore daukaten edaten ditugun mama goxoen pozoi ohikoenek.

Ardoa ilargitan

2018-03-12

Nekazaritza ekologikoa puri-purian den honetan, biodinamika oinarri duen nekazaritzan ekoitzitako ardoek bereganatzen dituzte gero eta sari gehiago. Ikuskizun da mahats ardoetan bezala ote datorren sagardo, udareardo, garagardo eta abarretan.

Ardogintzan asko ikertzen ari da lurra aberastea eta zeruaren eragin integrala oinarri dituen nekazaritza hau. Ardoak ematen du, eta, zenbat eta naturalago, eta gehiago emango du: osasuna bezala txanpona. Frantzia da ikerketa mota horren lurralde... [+]

Sinadura bilketa martxan, AHT Arabar Errioxatik ez pasatzeko

2018-01-18

AHT Arabar Errioxatik pasatzeko mehatxuaren aurrean, herritarrak antolatzen hasi dira. change.org atarian sinadura bilketa martxan jartzea ekimenetako bat izan da.

Lehen arno merkatua ontsa iragan da Donibane Garazin

2017-12-04

Irulegiko arno sormakaren ezagutzeko jende andana pollita bildu da Donibaneko merkatu estaldian.

Azalaren koloreak

2017-11-15

Beltzetik zurira minbizi bat dago. Ardo beltzetik ardo zurira minbizi bat dago. 1988an Errioxako Murillo del Río Lezan, Jesús Galilea Esteban mahastizainak bitxikeria bat topatu zuen bere mahasti batean. Mahats beltza ematen duen “tempranillo” aldaerako mahatsondo batean (Vitis vinifera) mahats mordo zuri bat aurkitu zuen. Hura eman zuen adarretik abiatuta, txertatu eta txertatu, “tempranillo zuria” aldaera izango zenaren lehen mahatsondoak sortu zituzten.

Barrikakada urte

2017-09-18

Jende askoren galdera da urteen poderioz zergatik edari batzuk aldatzen diren eta beste batzuk ez. Erantzuna motza eta zehatza da, baina bide luzeak ireki eta era askotara loratzen direnetan barrena gozatzeko aukera ematen du. Erantzuna motzean: hartzitzen diren edariak etengabe aldatzen joango dira (sagardo, ardo...), garapen horretan ondu, hobetu, mindu, ozpindu... Denetik gerta daiteke. Hartzitu ordez, egosi eta irakinarazitako edarietan (destilatuak, patxarana...) behin botilaratuz gero ez dira gehiago aldatuko.

Marka guztiak hautsi ditu aurtengo mahats-bilketak Arabako Errioxan

2016-11-21

Errioxa Kontseilu Arautzaileak egin du dagoeneko aurtengo mahasti-bilketaren gaineko lehen balorazioa. Emaitza "oso onak" jaso direla nabarmendu du. Kalitatea eta kopuruari dagokionez, "aparta" izan dela gaineratu du.

Zigor ezazue pozoirik nahi ez duen ardogile intsumitu hori

2014-03-18

Joan den otsailaren 24an epaitu dute Emmanuel Giboulot mahastizain eta ardogilea Frantziako Dijonen, uko egin diolako bere lurretan zabaltzeari agintariek derrigorrezkotzat jo duten intsektizida. Prokuradoreak hasierako eskaria –sei hilabete espetxean eta 30.000 euroko isuna– 1.000 euroraino jaitsi duen arren, arazoa ez da sendatu.

Nortasun agiria

2013-10-03

Amaia Rodriguez Hernandorena (Irun, 1958).

Biologia ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean, Sorbonan eta Oxforden. Utzia du garai hartan ireki zuen bidea, hitzaldi, liburu eta ikerketa. Eusko Jaurlaritzako Kultura saileko Kultura Sortu eta Zabaltzeko zuzendari kargua bete zuen 1995etik 1999ra, eta Remelluriko etxaldea zuzentzen du joan den aspaldian, bertan diren elementu guztiak koordinatzen ditu, eta dena delako lekutik –Oiartzundik nahiz Bilbotik, Madriletik edo... [+]