Transfeminismoa https://www.argia.eus eu ARGIA Transfeminismoa kanaleko albisteak Mon, 11 May 2026 16:39:16 +0200 Mon, 11 May 2026 16:39:16 +0200 Transfeminismoa https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Askotariko zapalkuntzen aurrean, antolakuntza feminista aldarrikatu du Euskal Herriko Mugimendu Feministak]]> https://www.argia.eus/albistea/askotariko-zapalkuntzetarako-antolakuntza-feminista-aldarrikatu-dute-bilbon 2026-03-08 https://www.argia.eus/albistea/askotariko-zapalkuntzetarako-antolakuntza-feminista-aldarrikatu-dute-bilbon Hiriburuetan eta hainbat herritan deialdiak egin ditu Euskal Herriko Mugimendu Feministak Beste mundu bat feminismotik lelopean. Milaka feministak aldarri antiinperialista, antikolonial eta antirrazista egin dute, gerraren aurkako garrasiekin batuta; intersekzionalitate ariketa handiak hartu du Euskal Herria.

]]> <![CDATA[LGBTI+ udal-diagnostikoak: erakunde-kosmetika ala politika eraldatzailea?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2954/lgbti-udal-diagnostikoak-erakunde-kosmetika-ala-politika-eraldatzailea 2026-03-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2954/lgbti-udal-diagnostikoak-erakunde-kosmetika-ala-politika-eraldatzailea Hiruki Larroxan paradoxa deseroso bat bizi dugu aktibista transfeminista profesionalizatu gisa. Udalei LGTBI+ udal-diagnostikoak egiten laguntzen diegu, eta, aldi berean, geure buruari galdetzen diogu ea ekoizten dugun hori benetan eraldaketa-tresna den edo erakundeen irudia blindatzeko mekanismo sofistikatua. Eta, benetan, galdera ez da teknikoa, politikoa baizik.

LGBTI+ diagnostikoak behar material errealetik (eta identitariotik) sortzen dira. Alegia, indarkeriari lotutako bizipenak jaso,... [+]

]]> <![CDATA["Ikusi behar dugu hizkuntzak noiz jokatzen duen rol estrategikoa, eta noiz ez"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/onintza-legorburu-euskal-camp-erradikala 2025-12-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/onintza-legorburu-euskal-camp-erradikala Hitz egin ahala, Onintza Legorburuk hitzak eta zeinuak zirrimarratzen ditu koadernoan: boligrafoa eskuan, zehatz azaltzen ditu gauzak. Nik, bitartean, belarriekin egiten diot txalo. Maiatzean, behaketa eder baten bidez jaso zuen Señora sariketako kanporaketa bat, eta hala jakin nuen zertan zebilen. Euskal hiztun transfeminista eta antifaxista gisa ditugun kezka asko ekarri ditu hitzetara.

]]> <![CDATA[Ez gizonik ez emakumerik ez duen gizartea helmuga: ‘Garen piztiaz beste’]]> https://www.argia.eus/albistea/ez-gizonik-ez-emakumerik-ez-duen-gizartea-helmuga-garen-piztiaz-beste 2025-12-06 https://www.argia.eus/albistea/ez-gizonik-ez-emakumerik-ez-duen-gizartea-helmuga-garen-piztiaz-beste Iñi Etxezarreta eta Elene Lopetegik ‘Garen piztiaz beste: Hitz egin liteke euskal transfeminismoaz?’ liburua aurkeztu dute Durangoko Azokako lehen egunean. Iñigo Satrustegi Txalapartako editoreak lagunduta, menpekotasunean oinarritzen diren kategorien desagerpenerako lehen pausoak diseinatu dituzte, intersekzionalitatean oinarrituta eta Euskal Herriko testuinguruan kokatuta.

]]> <![CDATA[Garen Piztiaz Beste. Hitz egin liteke euskal transfeminismoaz?]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/garen-piztiaz-beste-hitz-egin-liteke-euskal-transfeminismoaz 2025-12-04 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/garen-piztiaz-beste-hitz-egin-liteke-euskal-transfeminismoaz Elene Lopetegi eta Iñi Etxezarretak “Garen Piztiaz Beste. Hitz egin liteke euskal transfeminismoaz?' liburuxka idatzi dute, eta hemen duzue Iñigo Satrustegi Txalaparta argitaletxeko editorearekin eta Andoni Olariaga Iratzar fundazioko ordezkariarekin batera egin duten aurkezpena. Iratzar Fundazioaren Iparrorratza bildumaren 12. liburua da honakoa eta Donostiako Teila fabrikan aurkeztu dute.

]]> <![CDATA["Normaltzat jotzen zutena zalantzan jartzen hasi diren pertsonen prozesuak laguntzea da gure lorpenik handiena"]]> https://www.argia.eus/albistea/normaltzat-jotzen-zutena-zalantzan-jartzen-hasi-diren-pertsonen-prozesuak-laguntzea-da-gure-lorpenik-handiena 2025-12-02 https://www.argia.eus/albistea/normaltzat-jotzen-zutena-zalantzan-jartzen-hasi-diren-pertsonen-prozesuak-laguntzea-da-gure-lorpenik-handiena Hiruki Larroxa kooperatibak bost urte egin dituela-eta, LGBTI+ diagnostikoez, maskulinitate tailerrez, esku-hartze feministez eta haur eta gazteekin eskoletan egiten dituzten lanketez mintzatu gara Egoitz A. Albeniz, Ibai Fresnedo eta Joseba Gabilondo kooperatibako hiru bazkideekin.

]]> <![CDATA[Feminismoaren lubakitik “antolakuntza feminista” aldarrikatu dute 800 gaztek, Zaldibarko Baterajotzean]]> https://www.argia.eus/albistea/feminismoaren-lubakitik-antolakuntza-feminista-aldarrikatu-dute-800-gazte-feministak-zaldibarko-baterajotzean 2025-11-03 https://www.argia.eus/albistea/feminismoaren-lubakitik-antolakuntza-feminista-aldarrikatu-dute-800-gazte-feministak-zaldibarko-baterajotzean Euskal Herriko Gazte Feministen Baterajotzeko antolatzaileek azpimarratu dute “autodefentsa feminista” indartsuz erantzungo diotela “beldurrak gidaturiko subjektu otzanak” nahi dituen erregimenari. Hiru egunez konspiraziorako, eztabaidarako eta gozamenerako espazio bilakatu dute Zaldibar.

]]> <![CDATA[Euskal udalekuen aurkako espedientea zabalduko du Arabako Foru Aldundiak]]> https://www.argia.eus/albistea/euskal-udalekuen-aurkako-espedientea-zabalduko-du-arabako-foru-aldundiak 2025-10-27 https://www.argia.eus/albistea/euskal-udalekuen-aurkako-espedientea-zabalduko-du-arabako-foru-aldundiak Bernedoko udalekuetako gertakarien harira, aldundiak iragarri du espediente administratiboa zabalduko duela asteon Euskal Udalekuen aurka. Epaitegietako ikerketa bide penalera iristen bada, baina, espedientea gelditu egingo dutela esan dute.

]]> <![CDATA[EHUko bi irakaslek Euskal Udalekuen harira idatzitako mezu transfoboak aztertzen ari dira]]> https://www.argia.eus/albistea/ehu-bi-irakaslek-euskal-udalekuen-harira-idatzitako-mezu-transfoboak-aztertzen-ari-da 2025-10-17 https://www.argia.eus/albistea/ehu-bi-irakaslek-euskal-udalekuen-harira-idatzitako-mezu-transfoboak-aztertzen-ari-da Eiki Leioako campuseko talde feministak salatu ditu irakasleen mezuak. Bi irakasle horietako batek hitzez eraso egin diela salatu dute. EHU gertatutakoa “ikertzen” ari da, elDiario.es-ek jakinarazi duenez.

]]> <![CDATA[Euskal Udalekuen harira hemeretzi salaketa egin dituzte, exhibizionismoa eta derrigortzea leporatuta]]> https://www.argia.eus/albistea/euskal-udalekuen-harira-hemeretzi-salaketa-daude-erregistratuta-exhibizionismoagatik-eta-derrigortzeagatik 2025-10-13 https://www.argia.eus/albistea/euskal-udalekuen-harira-hemeretzi-salaketa-daude-erregistratuta-exhibizionismoagatik-eta-derrigortzeagatik Bernedoko Euskal Udalekuetako hainbat familiak hemeretzi salaketa jarri dituzte Ertzaintzan. Horietako bat sexu erasoen delitu batekin dago lotuta, eta besteak exhibizionismoarekin eta derrigortze delituekin. Emakundek hiru kexa jaso ditu.

]]> <![CDATA[Euskal Udalekuetako hezitzaileek berretsi dute ez dutela "eraso salaketarik" jaso, eta “difamazioa” gaitzetsi dute]]> https://www.argia.eus/albistea/euskal-udalekuetako-hezitzaileek-berretsi-dute-ez-dutela-eraso-salaketarik-jaso-eta-difamazioa-gaitzetsi-dute 2025-10-03 https://www.argia.eus/albistea/euskal-udalekuetako-hezitzaileek-berretsi-dute-ez-dutela-eraso-salaketarik-jaso-eta-difamazioa-gaitzetsi-dute Euskal Udalekuetako hezitzaileek agerraldi jendetsua egin dute ostiralean. Azaldu dute edozein eraso “erabat” gaitzesten dutela eta prest agertu dira, beren artean erasotzailerik balego, “neurriak hartzeko”. 

]]> <![CDATA[Euskal udalekuen aurka eskuinak abiatutako lintxamendua salatu du mugimendu transfeministak]]> https://www.argia.eus/albistea/eskuinak-euskal-udalekuen-aurka-abiatutako-lintxamendu-kanpaina-salatu-du-mugimendu-transfeministak 2025-10-03 https://www.argia.eus/albistea/eskuinak-euskal-udalekuen-aurka-abiatutako-lintxamendu-kanpaina-salatu-du-mugimendu-transfeministak Mugimendu transfeministaren ustez, Bernedoko udalekuen inguruko gezurrak hedatu dituzte eskuin muturrak eta sektore erreakzionarioek. “Lintxamendu kanpaina” eta “eraso antolatua” olatu erreakzionario orokorrago baten markoan kokatu dituzte. Sexu-genero disidentzia haurren aurkako erasoekin lotzea salatu dute. Udalekuetako begiraleei elkartasuna eta babesa adierazi diete.

]]> <![CDATA[Bernedoko udalekuetako hezitzaileen aurkako difamazioa eta mezu transfoboak gaitzetsi dituzte]]> https://www.argia.eus/albistea/bernedoko-udalekuen-aurkako-difamazioa-eta-mezu-transfoboak-gaitzetsi-dituzte-hezitzaileek 2025-09-26 https://www.argia.eus/albistea/bernedoko-udalekuen-aurkako-difamazioa-eta-mezu-transfoboak-gaitzetsi-dituzte-hezitzaileek Bernedoko hezitzaileen aurkako salaketa publikoak zabaldu dira azken asteetan, besteak beste, nerabeak dutxa mistoak izatera "behartzeagatik". Hezitzaileek gezurtatu egin dute halakorik zein gazteekiko tratu okerrik, eta gaitzetsi dute "mezu transfoboak zabaltzeko udalekuetako jarduna" erabili izana: "Gure hezkuntza-proiektua balio transfeministetan oinarritzen da, eta identitate eta gorputz guztientzat gune seguruak sortzea du helburu".

]]> <![CDATA["Drag-ari esker deskubritu nuen pertsona trans bat nintzela"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2925/gorputz-hotsak 2025-07-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2925/gorputz-hotsak “Bohemioa”, “poeta”, “mozkorra” eta “amodioaz maiteminduta” dagoen drag bat da Travis Tea (2024, Travistonia planetakoa). Autopertzepzio bat dela dio, eta kanpotik “talenturik gabeko eta antigoaleko poetatzat” dutela. Drag-a genero sistema binarioa zalantzan jartzeko tresna politikoa izan daitekeela uste du. Poesiaz baliatzen da maitasunaz eta desamodioaz mintzatzeko. 

]]> <![CDATA[Izartxoak *, arriskutsuak patriarkatuarentzat]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2899/izartxoak-arriskutsuak-patriarkatuarentzat 2024-12-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2899/izartxoak-arriskutsuak-patriarkatuarentzat Sistema kolonial kapitalista heteropatriarkala auzitan jartzen eta borrokatzen denean, gupidarik gabe erasotzen du bueltan. Eskura dituen tresna guztiak erabiliz, instituzioak, medioak, justizia, hizkuntza, kultura, indarkeria... boterea berrindartzeko, sendotzeko eta finkatzeko.

Bi astetik behin erailketa matxista bat izaten den Suitzan, aurten 21 feminizidio zenbatu ditugun herrialdean, eskuinak “woke erokeria” deritzotenarekin bukatzeko beharra sentitu zuen. Elizan... [+]

]]> <![CDATA[Zein ekarpen egin dezakete pertsona argalek lodien borrokan?]]> https://www.argia.eus/multimedia/btn/zein-ekarpen-egin-dezakete-pertsona-argalek-lodien-borrokan 2024-12-14 https://www.argia.eus/multimedia/btn/zein-ekarpen-egin-dezakete-pertsona-argalek-lodien-borrokan Aste honetan loditasunaz aritu gara Mijo Lizarzaburu filosofo eta militante transfeministarekin. Saio amaierako kolaborazioan Edurne Azkarateren txanda izan da, eta oraingoan entzutera eta galdetzera etorri da oiondarra: zein ekarpen egin dezakete pertsona argalek lodien borrokan? Edo behintzat, nola ez molestatu? Askotan hori ere ez da eta gutxi.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

 

]]> <![CDATA[2x23: Mijo Lizarzaburu | Gai potoloak]]> https://www.argia.eus/multimedia/btn/btn-2x23-mijo-lizarzaburu-gai-potoloak 2024-12-09 https://www.argia.eus/multimedia/btn/btn-2x23-mijo-lizarzaburu-gai-potoloak Lodi, potola edo borobil deituta, ondo; sahiestu potolita, potxola edo hezurdura zabalekoa bezalako eufemismoak pertsona lodiez hitz egiterakoan. Horixe baita aste honetako gai potoloa: loditasuna. Mijo Lizarzaburu filosofo eta militante transfeminista gonbidatu dugu gaian sakondu eta bere esperientziatik hitz egiteko: lodi identitatea, edertasuna, osasungintza, 'Body positive' mugimendua, Euskal Herriko lodien topaketak, pertsona argalentzako aholkuak... Bi orduko saioa egin... [+]

]]> <![CDATA[Debrien Figurak, feminismoaren eta transfeminismoaren inguruko egun arrakastatsua Oztibarren]]> https://www.argia.eus/albistea/debrien-figurak-feminismoaren-eta-transfeminismoaren-inguruko-eguna-arrakastatsua-oztibarren 2024-11-05 https://www.argia.eus/albistea/debrien-figurak-feminismoaren-eta-transfeminismoaren-inguruko-eguna-arrakastatsua-oztibarren Baionan Loverdose eta Atharratzen Bekat’uros egin den bezala, Oztibarren (Nafarroa Beherea) Debrien Figurak feminismoaren eta transfeminismoaren inguruan antolatutako egunak arrakasta izan du.

]]> <![CDATA[Heteroarauaz beste egiten, elkarrekin]]> https://www.argia.eus/albistea/heteroarauaz-beste-egiten-elkarrekin 2024-07-03 https://www.argia.eus/albistea/heteroarauaz-beste-egiten-elkarrekin Lau hamarkada luzeko ibilbidea du Euskal Herrian bolleren borrokak; garaiko lesbiana feministen oinordekoak dira. Desira eta identitate sexual hutsa baino askoz gehiago da bollerismoa: sistema zisheteropatriarkal eta koloniala borrokatzeko estrategia politikoa, gorputzetik eta egunerokotik arituz, eta taldean eraikiz.

 

]]> <![CDATA[Zuriketa arrosa, indarkeria medikoa eta psikiatrikoa eta Palestinako genozidioa salatu ditu LGTBIAQ+ mugimenduak]]> https://www.argia.eus/albistea/zuriketa-arrosa-indarkeria-biomedikoa-eta-psikiatrikoa-eta-palestinako-genozidioa-salatu-ditu-lgtbiaq-mugimenduak 2024-07-01 https://www.argia.eus/albistea/zuriketa-arrosa-indarkeria-biomedikoa-eta-psikiatrikoa-eta-palestinako-genozidioa-salatu-ditu-lgtbiaq-mugimenduak Kaleak bete dituzte LGTBI Komunitatearen Nazioarteko Egunean. Salatu dute erakundeek aurpegia garbitzen dutela keinu sinbolikoekin. 

]]> <![CDATA[“Parafernalia eta politika ere bai, baina guk bertsotan egiten dugu” ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2877/maider-arregi 2024-06-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2877/maider-arregi Iaz, Señora Sariketa irabazi zuenean, Maider Arregik “inporta zaizkion jendea eta kausak” aipatu nahi izan zituen agurrean: “Infernu auzokoak, bollerak, marikak, AHTren kontra dabiltzan lagunak, okupazioaren aldekoak…”. Horiek denak eta beste batzuk ekarri ditugu hizpidera elkarrizketa honetan.

]]> <![CDATA["Gutun trukeak isolamendua apurtzen eta mina eta borroka kolektibizatzen laguntzen digu"]]> https://www.argia.eus/albistea/gutun-trukeak-isolamendua-apurtzen-eta-mina-eta-borroka-kolektibizatzen-laguntzen-digu 2024-05-31 https://www.argia.eus/albistea/gutun-trukeak-isolamendua-apurtzen-eta-mina-eta-borroka-kolektibizatzen-laguntzen-digu Zigor sistemak gizartean eragiten dituen ondorioez mintzatu da Naiara Perea, larunbat honetan Gasteizen izanen diren espetxeen aurkako jardunaldi transfeministen asanbladako kidea.

]]> <![CDATA[Bollera subjektua erdigunean jartzera datorren hitzordua]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2868/bollotopaketak 2024-04-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2868/bollotopaketak Apirilaren 26, 27 eta 28 hauetan iraganen da Euskal Herriko bolleren topaketa, Leitza herrian. Izenak argiki dioen gisara bollerei irekitako jardunaldiak dira, baina, oro har, sexu/genero disidente oro da gomitaturik. Egitarau aberatsa eta askotarikoa ondurik, taldean hausnartzeko hitzordua izanen dute, baita giro seguruan eta sanoan bestatzekoa ere. Gaur egungo galdera, eztabaida eta erronkei begira jartzeaz gain, iraganari ere so eginen diote, orain dela 40 urte Euskal Herriko lesbianen lehen topaketak antolatu zituztenei eskertza eta aitortza eginez.

]]> <![CDATA[Maialen Berra Zubieta: "Baionan ere queer mugimendua bada"]]> https://www.argia.eus/albistea/maialen-berra-zubieta-baionan-ere-queer-mugimendua-bada 2024-04-02 https://www.argia.eus/albistea/maialen-berra-zubieta-baionan-ere-queer-mugimendua-bada Bitxi Bitxi queer kolektiboa sortu dute hogei bat kidek berriki Baionan. Queer izatea, heteronormatibitatetik kanpo izatea da besteak beste. Baita genero ezberdinen adierazpena sustatzea ere.

]]> <![CDATA[Hitanoak generoan eragiten dituen zapalkuntzak, gogoetagai]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2860/hitanoak-generoan-eragiten-dituen-zapalkuntzak-gogoetagai 2024-02-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2860/hitanoak-generoan-eragiten-dituen-zapalkuntzak-gogoetagai Zergatik ari dira gizonak, lagun talde batean, euren artean hitanoa erabiltzen, gizonak ez diren bestelako gorputz eta identitateak ere zirkulu horretan baldin badaude? Zer esan nahi du horrek? Zer sentsazio sortzen dira? Eta horri aurre egiteko, emakumeek ere hitanoa erabiltzea al da soluzioa? Nola? Gizon ez direnentzat, baliagarria izan daiteke noka forma berreskuratzea? Lagunarteko hizkuntza edukitzeko tresna?

]]> <![CDATA[80 pertsonak dastatu zuten Bermu Okerra]]> https://www.argia.eus/albistea/80-pertsonak-dastatu-zuten-bermu-okerra 2024-01-02 https://www.argia.eus/albistea/80-pertsonak-dastatu-zuten-bermu-okerra Arabako Mendialde eta inguruetako identitate disidenteek osatzen duten Asteriskes kolektiboak Bermu Okerra musika jaialdia antolatu zuen abenduaren 28rako. Araba eta Nafarroa arteko mugan kokatuta dagoen Kontrasta herrian egin zuten, eguerdian. Antolatzaileek azaldu dutenez, "Hurbileko eta urrutiko animalitxo arraroak, periferietako iratxoak eta dantzari amorratuak hurbildu ziren bertara".

]]> <![CDATA[Abenduaren 28an identitate disidenteek antolatutako Bermú Okerra musika jaialdia Kontrastako tabernan]]> https://www.argia.eus/albistea/abenduaren-28an-identitate-disidenteek-antolatutako-bermu-okerra-musika-jaialdia-kontrastako-tabernan 2023-12-19 https://www.argia.eus/albistea/abenduaren-28an-identitate-disidenteek-antolatutako-bermu-okerra-musika-jaialdia-kontrastako-tabernan Arabako Mendialde eta inguruetako identitate disidenteek osatzen duten Asteriskes kolektiboak antolatu du Bermu Okerra musika jaialdia abenduaren 28rako. Araba eta Nafarroa arteko mugan kokatuta dagoen Kontrasta herrian egingo dute jaialdia, eguerdian.

]]>