Teknologia https://www.argia.eus eu ARGIA Teknologia kanaleko albisteak Mon, 20 Apr 2026 11:25:08 +0200 Mon, 20 Apr 2026 11:25:08 +0200 Teknologia https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Delta Chat webgunea euskaratu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/delta-chat-webgunea-euskaratu-dute 2026-04-14 https://www.argia.eus/albistea/delta-chat-webgunea-euskaratu-dute Bi itzultzaile boluntariok Delta Chat mezularitza-aplikazio deszentralizatu eta seguruaren webgunea euskaratu dute. Lehendik ere aplikazioa bera euskaraz erabiltzeko aukera bazegoen eta, orain, horri batzen zaio informazioz beteriko gunea. Bertan topa daitezke, besteak beste, Delta Chat-en inguruko oinarrizko informazioa, deskargatzeko aukerak eta maiztasunez egin ohi diren galderak.

]]> <![CDATA[Home Assistant domotika aplikazioak euskaraz hitz egin dezake orain]]> https://www.argia.eus/albistea/home-assistant-domotika-aplikazioak-euskaraz-hitz-egin-dezake-orain 2026-04-13 https://www.argia.eus/albistea/home-assistant-domotika-aplikazioak-euskaraz-hitz-egin-dezake-orain Home Assistant etxeko domotikako aplikazioak euskarazko ahotsez erantzun dezake jada, tartean Piper aplikazioa erabilita, eta euskarazko adimen artifizialeko tresnak garatzen diharduen Itzune taldeak prestatu dituen euskarazko ahots-ereduak tarteko.

]]> <![CDATA[Maien merkataritza agerian]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/maien-merkataritza-agerian 2026-04-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/maien-merkataritza-agerian Maien lur beheretan (egungo Mexikon) ikerlariek 50etik gora multzo arkitektoniko berezi aurkitu berri dituzte.  Zirkuluetan edo laukizuzenetan antolatutako tontortxoak dira, tartean pasabideak dituztenak. Adituek ondorioztatu dute oinarri horien gainean saltokiak zeudela eta pasabideak erosleek erabiltzen zituztela saltoki batetik bestera joateko. Alegia, merkataritza-guneak zirela. Maien merkataritza uste baino konplexuagoa zela adieraziko luke horrek.

Eta hala, berriro ere,... [+]

]]> <![CDATA[Erresistentzia-saioak III: bizum]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/erresistentzia-saioak-iii-bizum 2026-04-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/erresistentzia-saioak-iii-bizum “Ez. Ez dut bizumik”, erantzun dut pareko lagunen harridurarako. Eta hala, erresistentzia-saioekin behin baino gehiagotan gertatu bezala, nik momentua edo egoera aukeratu gabe, galdera eta aholku fronte antolatu baten aitzinean suertatu naiz. Asmo onez. Nire hobe beharrez.

“Baina zuk nola ordaintzen dituzu gauzak? Txartela, sikiera, erabiliko duzu, ezta?”. Eta hantxe hasi naiz, neolitoko gizakiaren pare, txanponak eta billeteak erakusten. Zerbitzariak, horretarako... [+]

]]> <![CDATA[Instagram, TikTok eta Youtube auzipetzearekin mehatxatu ditu Australiako Gobernuak, adin txikikoei sartzen uzteagatik]]> https://www.argia.eus/albistea/instagram-tiktok-eta-youtube-auzipetzearekin-mehatxatu-ditu-australiako-gobernuak-adin-txikikoei-sartzen-uzteagatik 2026-03-31 https://www.argia.eus/albistea/instagram-tiktok-eta-youtube-auzipetzearekin-mehatxatu-ditu-australiako-gobernuak-adin-txikikoei-sartzen-uzteagatik 16 urtetik beherakoei sare sozialetan aritzeko debekua behar bezala ez betetzea eta nahikoa neurri ez hartzea leporatu die Australiako Gobernuak plataforma handiei. Ikerketa abiatu du: "Probak biltzen ari gara, Auzitegi Federalera joateko".

]]> <![CDATA[Oporretarako hamar puntuko erronka jarri diete Irungo eskola bateko familiei: "Baietz pantaila kontsumoa murriztu!"]]> https://www.argia.eus/albistea/oporretarako-hamar-puntuko-erronka-jarri-diete-irungo-eskola-bateko-familiei-baietz-pantaila-kontsumoa-murriztu 2026-03-27 https://www.argia.eus/albistea/oporretarako-hamar-puntuko-erronka-jarri-diete-irungo-eskola-bateko-familiei-baietz-pantaila-kontsumoa-murriztu Parkera edo erosketetara mugikorrik gabe ateratzea, lagunekin egingo dugun plana pantailarik gabeko arnasgune izan dadin adostea gainerako familiekin, etxekoekin otorduak errespetatzea (pantailak erabili gabe), oporretarako helburu kuantifikagarriak jartzea… Proposamen dekalogo bat da, helburu argiarekin: oporrez gozatzea, pantailen menpekotasunetik aske.

]]> <![CDATA[375 milioiko zigorra Metari, haurren esplotazioa errazteagatik]]> https://www.argia.eus/albistea/375-milioiko-zigorra-metari-haurren-esplotazioa-errazteagatik 2026-03-26 https://www.argia.eus/albistea/375-milioiko-zigorra-metari-haurren-esplotazioa-errazteagatik AEBetan Mexiko Berria estatuko epaimahai batek 375 milioi dolar ordaintzera zigortu du Meta, bere plataformetan (Facebook, Instagram eta WhatsApp) haurren sexu-esplotazioa errazteagatik eta plataformen ustezko segurtasunaz erabiltzaileak engainatzeagatik.

]]> <![CDATA[Hezkuntza komunitatearen adimena]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2957/teknologia-2 2026-03-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2957/teknologia-2 Digitalak eremu askotan, askori, bizitza erraztu digula ezin eztabaidatu. Digitalak, baldintza batzuen baitan, bizitza on baterako onurak ekar ditzakeela uste dut. Bat nator 2017tik Hezkuntza Librezalek aldarrikatzen dituen baldintzekin: eraldaketa digitala librea, auditagarria, etikoa, jasangarria, segurua eta burujabea. Eraldaketa hori lortzeko bidean, Altxa Burua taldearekin teknologiatik haratago begiratzen ikasi dugu, gizarte antolatuaren eragiteko gaitasuna ulertuta. Teknologiekiko... [+]

]]> <![CDATA[Letxuga bat]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2956/berriketa-gutxi-2 2026-03-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2956/berriketa-gutxi-2 Pottokiek bezala amaituko dugu hizketan. Edo urtxintxa hiperaktiboen gisan. WhatsAppeko audioak 2x-an entzuten ohitu gara. Kafe baten zain gaudela, zerbitzariari begirada hiltzaileak botatzen dizkiogu: nola liteke kikara bat garbitzeko hiru segundo oso behar izatea. "Itxaron" hitza latina bezain zaharkituta geratu zaigu, gure eguneroko hiztegi takikardikoan lekurik gabe.

Kargagailu bila dabilen mugikorrak ematen dugu. Entxufe bila beti. Entxufatuta beti. Denetik daukagu: aplikazio... [+]

]]> <![CDATA[Orakulu hauek...]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2956/teknologia 2026-03-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2956/teknologia Fikzioa dirudien errealitate aztoratu honetan, gaiztakeria klase arteko kontua dela dirudi, gizateria klasetan banatzeko aitzakia ugari sortzen direla, “gutakoen” alde, edo “besteen” kontra egiteko.

AEBetako Alex Karp-ek, Palantir enpresako zuzendari nagusiak, AAren eragina gizartean azaltzeko bi klase definitu ditu, “The new rebublic” webgunean irakurri dudan artikuluan: akademikoki humanitateetan heziak izan diren emakumeak alde batetik, eta euren kabuz... [+]

]]> <![CDATA[Zer dago Whatsappek Gurasoen Kontrola ezartzearen atzean?]]> https://www.argia.eus/albistea/zer-dago-whatsappek-gurasoen-kontrola-ezartzearen-atzean 2026-03-18 https://www.argia.eus/albistea/zer-dago-whatsappek-gurasoen-kontrola-ezartzearen-atzean Seme-alaben Whatsappean Parental Control edo Gurasoen Kontrola funtzioa ezartzeko aukera emango du plataformak datozen hilabeteetan. Iragarpena orain egitea ez dela kasualitatea eta plataformaren kalte handienei aurre egiteko ez duela balio –hots, babes sentsazio faltsua dela– azaldu digu Telmo Lazkano gaian adituak: “Produktua zuritzeko saiakera bat da, beste behin”.

]]> <![CDATA[Mugikorrak, dominazio arma]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2955/mugikorrak-dominazio-arma 2026-03-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2955/mugikorrak-dominazio-arma Teknologia kritikatzea ez dago ondo ikusia. Beti dago argudio hau: kontu bat dira aurrerapen teknologikoak, eta beste bat, nola erabiltzen diren. Armen kasuan, aitzakia hori berehala deuseztatzen da: pistola batek zertarako balio dezake, hiltzeko ez bada? Mahai baten herrena berdintzeko erabil genezake, edo zartagin bat zulatzeko gaztainak txigortzeko; baina erabilera burugabeak izango lirateke, eta pistola egiteko prozesu industrial osoa zentzugabea eta alferrikakoa bihurtuko... [+]

]]> <![CDATA[Polymarket: gerrarekin apostuak egin eta dirua irabazi]]> https://www.argia.eus/albistea/polymarket-gerrarekin-apostuak-egin-eta-dirua-irabazi 2026-03-04 https://www.argia.eus/albistea/polymarket-gerrarekin-apostuak-egin-eta-dirua-irabazi 2026ko Iranen aurkako Ameriketako Estatu Batuen eta Israelen erasoak asteburuan gertatuko zirela pronostikatu zuten baten batzuek (sei apostu edo sei kontu) 1.2 milioi dolar irabazi berri dute, Iranen inguruan gerra piztearekin batera. Urtarril hasieran, beste apustuzale batek 400.000 dolar irabazi zituen, kontu bat sortu, apostua egin eta hura kobratuta, apenas 3 eguneko tartean. Gauza hauek Interneten gertatzen dira, modako apustu-etxean (nolabait esateko), Polymarket izeneko munstro teknologiko batean.

]]> <![CDATA[Behar dugunetik hasi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2953/teknologia 2026-02-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2953/teknologia Batzuetan, inguruan dagoenari liluratuta begiratzen diogu; batzuetan, perfektuak diruditen ereduek gure baitan eragin psikologiko handia dute, geldiarazi egiten gaituzte. Horri denari heltzeko lar lan egin delako, lar jende dagoelako atzean, lar baliabide erabiltzen direlako. Baina batzuetan, galdera erraz bat erantzutea baino ez dugu, geldirik gaituen lilura hori desegiten joateko: hori al da gure bizitzarako nahi duguna? Galdera xume horrek dena desegin dezake. Galdera horri beldurra diote... [+]

]]> <![CDATA[Arrastoez]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2953/arrastoez 2026-02-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2953/arrastoez Hatz erakuslearekin klikatu duzu pantailaren mendebaldea, eta ohartu ez bazara ere, beste arrasto bat gehiago utzi duzu zure aztarna digitalean. Norabiderik eta testigurik gabe nabigatzen ari zarela uste duzu, baina giza oinatzak uzten ari zara itsaso digital honetan. Esan duzuna, nahi duzuna eta pentsatzen duzuna dagoeneko ez dira zure barruan bakarrik aterpetzen, beste askoren eskutan daude. Ulertzen ez dituzun pribatutasun baldintzak onartzen dituzu dena publiko egitearen truke. Eta... [+]

]]> <![CDATA[Nor da nor?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/teknologia-2 2026-02-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/teknologia-2 Eskolan bagenuen binaka jolasteko mahai-jokoa: ezaugarri ezberdinak adierazita, zurekin jolasten zuen lagunak zituen pertsonaiak asmatu behar zenituen. Horretarako galderak egiten zenizkion pertsonaiaren ahalik eta informazio gehien jasotzeko.

Espainiako Gobernuak iragarri du plataforma digitaletan 16 urtetik beherako gazteen datuen erabilera gurasoen baimen espresu barik prozesatzea debekatuko duela. Arauak dio plataforma horiek adina egiaztatzeko sistema eraginkorrak ezarri beharko... [+]

]]> <![CDATA["Baimendu ezin dezakegun luxua da orokorkerian erortzea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/julen-apella 2026-02-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/julen-apella Postal bat desertuan (Balea Zuria, 2023) poema liburuaren ostean, eta hau ere literatur beka bati esker, Sakelako bihotzak (Elkar, 2025) eleberria argitaratu du Julen Apellak (Berriz, Bizkaia, 1998). Unibertsitate ikasketak amaitzen ari diren bi gazte ditu protagonista; kontakizun errealista egin du, garaiko tendentziak presente dituela.

]]> <![CDATA["Digitalizazio libreaz" eta euskal hezkuntzaz jardunaldia antolatuko dute Errenterian]]> https://www.argia.eus/albistea/otsailaren-25ean-errenterian-izango-dira-digitalizazio-librea-euskal-hezkuntza-askatzeko-jardunaldiak 2026-02-12 https://www.argia.eus/albistea/otsailaren-25ean-errenterian-izango-dira-digitalizazio-librea-euskal-hezkuntza-askatzeko-jardunaldiak Errenteriako (Gipuzkoa) Torrekuan otsailaren 25ean hezkuntza komunitateko kideentzako jardunaldia antolatu dute. Bertan, digitalizazio librea eta euskal hezkuntza uztartuko dituzte, ikas-egoerak ere aurkeztuko dituzte eta Nora Salbotxek hitzaldia emango du.

]]> <![CDATA[Bidegurutzean]]> https://www.argia.eus/albistea/bidegurutzean 2026-02-12 https://www.argia.eus/albistea/bidegurutzean Gurasoek astelehenetik ostiralera debekatu egiten ziguten anaiari eta bioi PlayStation eta ordenagailuan jokatzea. Ez dut ukatuko noizean behin ezkutuan egiten nuela, urduri, exekuzio publiko baten zain banengo bezala. Gela ondoko urratsak entzuten nituen bakoitzean bihotza husten zitzaidan. Galarazpen hura, orduan krimenik okerrenen pareko bidegabekeriatzat nuena, gaur egun autoritarismoz mozorrotutako maitasun-ekintza gisa ulertzen dut.

Hego Euskal Herrian haur eta nerabeei sare sozialak... [+]

]]> <![CDATA[Migratzaile digitalak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/teknologia 2026-02-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/teknologia Migratzaile baten alaba eta beste baten bikotekidea naiz, eta ulertu dut ez dela erraza lurra, etxea, familia, kultura, gastronomia... alboratzea, zure mundu ikuskerarekin inongo loturarik ez duen beste leku batean bizi berria eraikitzeko. Lana dela-eta, migratzaile askorekin harremanak izan ditut eta askok komunean dutena da bakardadeak itzal luze bat margotzen duela haien inguruan, pertsonez inguraturik bizita ere.

2025. urte hasieran, hainbat kolektibok Goazen lagunok! sortu zuten, X... [+]

]]> <![CDATA[Satira motz geratzen denean: planeta finitu batean denborarik gabe bizitzea]]> https://www.argia.eus/albistea/satira-motz-geratzen-denean-planeta-finitu-batean-denborarik-gabe-bizitzea 2026-02-09 https://www.argia.eus/albistea/satira-motz-geratzen-denean-planeta-finitu-batean-denborarik-gabe-bizitzea Don’t Look Up pelikula satirikoan, Kate Dibiasky (Jennifer Lawrence) eta Randall Mindy (Leonardo Di Caprio) zientzialariek sei hilabete barru gure planeta zuzenean kolpatuko duen kometa bat antzematen dute, planeta suntsitzeko adinako tamaina duena. Etxe Zuriak haien argudioei entzungor egin ostean, hainbat telebista katetan elkarrizketak eskaintzen dituzte gobernua presionatzeko, baina usteak ustel, zorotzat eta katastrofistatzat hartzen dituzte. Ez naiz oso spoiler zalea, baina ez diogu... [+]

]]> <![CDATA[Erabakia ChatGPTren esku utzi du 13 urteko Aitorrek]]> https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2026/02/08/erabakia-chatgptren-esku-utzi-du-13-urteko-aitorrek/ 2026-02-09 https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2026/02/08/erabakia-chatgptren-esku-utzi-du-13-urteko-aitorrek/ <![CDATA[Artizarra berritu du UEUk, aditu euskaldunen sare soziala]]> https://www.argia.eus/albistea/artizarra-berritu-du-ueuk-aditu-euskaldunen-sare-soziala 2026-02-06 https://www.argia.eus/albistea/artizarra-berritu-du-ueuk-aditu-euskaldunen-sare-soziala UEUk Artizarra sare sozial berritua sareratu du. Baliabide hau 2018an jarri zen martxan euskaldunen sare sozial tekniko-zientifiko-profesionala izan eta komunitate hori trinkotzeko helburuarekin. Orain erabilterrezagoa da eta itxura berrituarekin dator. Une honetan 1.000 kidek osatzen dute bertako komunitatea.

]]> <![CDATA[Emakumeek gutxiago erabiltzen dute AA, ardura etiko eta ekosozialengatik]]> https://www.argia.eus/albistea/emakumeek-gutxiago-erabiltzen-dute-aa-ardura-etiko-eta-ekosozialengatik 2026-02-06 https://www.argia.eus/albistea/emakumeek-gutxiago-erabiltzen-dute-aa-ardura-etiko-eta-ekosozialengatik Zenbait ikerketak erakutsi dute genero-arrakala dagoela adimen artifizial sortzailearen erabileran: oro har, emakumeek gizonek baino % 20 gutxiago erabiltzen dituzte txatbotak eta halako tresnak. Iaz, Harvard Unibertsitateko HBS-ek argitaratutako lan batean, gaiari buruz mundu osoan egindako 18 ikerketa aztertu zituzten. Guztira, 140.000 pertsonaren datuak ziren, arlo guztietakoak: ikertzaileak, ikasleak, profesionalak… Eta baieztatu zuten arrakala unibertsala zela. Horrez gain, ondorioztatu zuten, arrazoiak, batez ere, sozialak, etikoak eta moralak zirela, eta ez zutela hainbesteko erlaziorik eskuragarritasunarekin edo ezagutzarekin, adibidez.

]]> <![CDATA[Elon Muskek deklaratu beharko du Pariseko epaitegian]]> https://www.argia.eus/albistea/elon-muskek-apirilaren-20an-deklaratu-beharko-du-pariseko-epaitegian 2026-02-05 https://www.argia.eus/albistea/elon-muskek-apirilaren-20an-deklaratu-beharko-du-pariseko-epaitegian X sare sozialen kontrako ikerketa bat irekita du Pariseko Auzitegiak, jasotako seinalamendu batzuen harira. Xn izandako gorroto-diskurtsoen ugaritze kezkagarria, baita europar estatuetako politikan Musken "esku-sartze pertsonalak" egon izanagatik irekita dute ikerketa. Apirilaren 20an deklaratu beharko du.

]]> <![CDATA[Instagram eta Youtube epaiketara AEBetan, haur eta nerabeengan "mendekotasuna eragiteagatik"]]> https://www.argia.eus/albistea/instagram-eta-youtube-epaiketara-aebetan-haur-eta-nerabeengan-mendekotasuna-eragiteagatik 2026-02-05 https://www.argia.eus/albistea/instagram-eta-youtube-epaiketara-aebetan-haur-eta-nerabeengan-mendekotasuna-eragiteagatik Amerikako Estatu Batuetan historikotzat jo duten epaiketa abiatuko da aste honetan Los Angeleseko Konderriko Gorte Nagusian sare sozialetako multinazional handien aurka: Meta (Instagram eta Facebooken jabea), TikTok (ByteDance) eta YouTube (Google).

]]> <![CDATA[Emakumeek gutxiago erabiltzen dute AA, ardura etiko eta ekosozialengatik]]> https://www.argia.eus/albistea/emakumeek-gutxiago-erabiltzen-dute-aa-ardura-etiko-eta-ekosozialengatik 2026-02-04 https://www.argia.eus/albistea/emakumeek-gutxiago-erabiltzen-dute-aa-ardura-etiko-eta-ekosozialengatik Zenbait ikerketak erakutsi dute genero-arrakala dagoela adimen artifizial sortzailearen erabileran: oro har, emakumeek gizonek baino % 20 gutxiago erabiltzen dituzte txatbotak eta halako tresnak. Iaz, Harvard Unibertsitateko HBS-ek argitaratutako lan batean, gaiari buruz mundu osoan egindako 18 ikerketa aztertu zituzten. Guztira, 140.000 pertsonaren datuak ziren, arlo guztietakoak: ikertzaileak, ikasleak, profesionalak… Eta baieztatu zuten arrakala unibertsala zela. Horrez gain, ondorioztatu zuten, arrazoiak, batez ere, sozialak, etikoak eta moralak zirela, eta ez zutela hainbesteko erlaziorik eskuragarritasunarekin edo ezagutzarekin, adibidez.

]]> <![CDATA["Algoritmoak ez du zertan arriskutsua izan, baina teknologia inoiz ez da neutroa"]]> https://www.argia.eus/albistea/algoritmoak-ez-du-zertan-arriskutsua-izan-baina-teknologia-inoiz-ez-da-neutroa 2026-02-04 https://www.argia.eus/albistea/algoritmoak-ez-du-zertan-arriskutsua-izan-baina-teknologia-inoiz-ez-da-neutroa Australiaren esperientzia eta gero etorri dira Frantziako eta Espainiako gobernuen iragarpenak: sare sozialak debekatuko zaizkie haur eta nerabeei. Debekua da bidea? Eraginkorra izango da neurria? Zigorra plataformentzat ala erabiltzaileentzat izango da? Horiek eta beste hainbat galdera egin dizkiogu Telmo Lazkano osasun digitalaren arloko aholkulariari.

]]> <![CDATA[AAk zertarako sortu?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2949/teknologia 2026-01-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2949/teknologia Asteburuan Dabne kooperatibak egin duen lantegi batera joan naiz: “AArekin elkarlanean, noiz eta nola”. Lantegian adimen artifizialaren funtzionamendua erakutsi digute, hizkuntzaren erabilera antolatuaren (informazioaren) eta ezagutzaren arteko ezberdintasunak bereizteko moduak ulertu, eta adimen artifizial eredu ugari dagoela ikusi dugu, hala nola lizentzia libredunak eta zerbitzari lokaletan instalatu daitezkeenak.

Lantegian ohartu naiz gobernu faxistek, korporazio... [+]

]]> <![CDATA[Euskarazko Wikipedia: 25 urte euskaraz eta libre]]> https://www.argia.eus/albistea/euskarazko-wikipedia-25-urte-euskaraz-eta-libre 2026-01-28 https://www.argia.eus/albistea/euskarazko-wikipedia-25-urte-euskaraz-eta-libre

Munduko ezagutza guztia bildu, antolatu eta irakurleei eskaintzea. Hori izan da entziklopedismoak bere hasieratik amestutako ideia. Entziklopediagintza Ilustrazioa baino lehen hasi bazen ere, Frantziako filosofoek ondu zuten Encyclopédiek arrakasta handia izan zuen, belaunaldiz belaunaldi, jakin beharreko guztia antolatzeko lanean. XX. mendean milaka entziklopedia-saltzaile aritu ziren etxez etxe aurrekoa baino nabarmen hobea, osoagoa, berrituagoa, ikasleentzat aproposagoa edo... [+]

]]> <![CDATA[15 urtez azpikoei sare sozialak debekatzea onartu du Frantziako Asanbleak]]> https://www.argia.eus/albistea/datorren-irailetik-aurrera-15-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatzea-onartu-du-frantziako-asanbleak 2026-01-28 https://www.argia.eus/albistea/datorren-irailetik-aurrera-15-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatzea-onartu-du-frantziako-asanbleak Australiaren ostean, adin txikikoei sare sozialetan aritzea debekatuko dien bigarren herrialdea izateko bidean da Frantziako Estatua, baina kasu honetan erabiltzaileen bizkar jarri da ardura, ez plataforma handietan. Lizeoetan mugikorra mugatzea ere badakar legeak. Datorren irailetik aurrera litzateke.

]]> <![CDATA[Izarkomek eta Goienerrek Iruñean partekatzen duten bulegoa inauguratu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/izarkomek-eta-goienerrek-irunean-partekatzen-duten-bulegoa-inauguratu-dute 2026-01-26 https://www.argia.eus/albistea/izarkomek-eta-goienerrek-irunean-partekatzen-duten-bulegoa-inauguratu-dute Goiener energia berriztagarria sortzeko eta kontsumitzeko kooperatiba bat da, eta Izarkom Euskal Herriko telekomunikazio kooperatiba bat ere bada. Biek alternatiba bat eskaintzen dute energia eta telekomunikazio enpresa handien aurrean. Orain, bulego bat partekatzen dute Iruñeko Alde Zaharrean, bezeroei eta informatu nahi dutenei arreta eta informazioa emateko.

]]> <![CDATA[Adin txikikoen 4,7 milioi kontu ezabatu dituzte sare sozialetatik Australian: "Ezingo zela zioten"]]> https://www.argia.eus/albistea/adin-txikikoen-47-milioi-kontu-ezabatu-dituzte-sare-sozialetatik-australian-ezingo-zela-zioten 2026-01-21 https://www.argia.eus/albistea/adin-txikikoen-47-milioi-kontu-ezabatu-dituzte-sare-sozialetatik-australian-ezingo-zela-zioten Abendutik, 16 urtez azpikoek ezin dituzte sare sozialak erabili Australian, baina praktikan neurria ez zela egingarria zioen ahots ugarik. Plataformek emandako datuak eskuan, kontrakoa frogatu dela dio Australiako Gobernuak: “Guraso australiarrek jakin dezatela euren seme-alabek haurtzaroa berreskuratu dutela”.

]]> <![CDATA[Slop musika copyright-dun musikaren plagio zuzena dela demostratu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/slop-musika-copyright-dun-musikaren-plagio-zuzena-dela-demostratu-dute 2026-01-19 https://www.argia.eus/albistea/slop-musika-copyright-dun-musikaren-plagio-zuzena-dela-demostratu-dute

Slop musika, hau da adimen artifizialeko (AA) sortzen dute musika-mordoiloa copyright-dun musika zuzenean plagiatuz sorten dela demostratu dute AEBetako unibertsitate kontsortzio bateko ikertalde batekoek. Musika mota hori sortzen duten Suno bezalako zerbitzuek diote "sorkuntza berria" dela euren emaitza, eta estilo jakinak imitatzen ikasi dutela beren AA sistemek, estilo baten orokortasunak errepikatzeko gai direla. Baina ikertzaile hauen metodo ondo pentsatuak (Adversarial PhoneTic Prompting edo APT deitu diote) agerian jarri du abesti zehatzak kopiatzen dituela Sunok. Ez da estilo berregiketa bat, plagio zuzena baizik.

]]> <![CDATA[WhiteDate ligatzeko webgune filonazia agerian eta barregarri geratu da]]> https://www.argia.eus/albistea/whitedate-ligatzeko-webgune-filonazia-agerian-eta-barregarri-geratu-da 2026-01-16 https://www.argia.eus/albistea/whitedate-ligatzeko-webgune-filonazia-agerian-eta-barregarri-geratu-da Urte hasierako istorio teknologiko interesgarrienetako bat: nola utzi duten agerian WhiteDate.net izeneko harremanak edukitzeko webgunea. Baina harremanak... halakoxeak: esklusiboki arraza zuriko pertsonen artean, espreski ideia supremazistak dituztenen arteko sexua edukitzeko edo bikoteak osatzeko pentsatua zegoen webgunea. Alemanian hacker biltzar batean (Chaos topaketa) atera zuen agerira garatzaile batek: metodo desberdinekin WhiteDate-ko profil guztiak arakatu eta gorde zituen, eta publiko egin. Hau da, WhiteDate-n zeuden guztien profilak eta preferentziak publiko egin dira. Nazi edo filonazi mordo baten ligatzeko esperantzak eta estrategiak, agerian. Ikusgarria.

]]> <![CDATA[Negozioek behar dituzten jokabideak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2947/teknologia 2026-01-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2947/teknologia Berrietan entzun dut adimen artifizialak finantzaketa baliabide handiak xurgatzen dituela, garatzaileek euren inbertsoreengandik presioak jasotzen hasi direla, adimen artifiziala oraindik ez delako teknologia errentagarria. Mundu horren baitan beldurra hazten hasi da: ez ote da adimen artifiziala burbuila bat izango?

Bizi dugun garaia nahiko neurotikoa iruditzen zait, 2022ko azaroaren 30ean ChatGPT atera zenetik hiru urte besterik ez da igaro, eta jada inbertsoreak estresatuta? Alegia, ez da... [+]

]]> <![CDATA[2026an euskaldunon komunikabide nazionala Instagram da]]> https://www.argia.eus/albistea/2026an-euskaldunon-komunikabide-nazionala-instagram-da 2026-01-14 https://www.argia.eus/albistea/2026an-euskaldunon-komunikabide-nazionala-instagram-da

Sare sozial toxiko eta arrotzetatik irteteko premia batzuentzat ageriko samarra da. Iaz ekimen bat egon Goazen Lagunok izenekoa, bereziki Twitter uzteko eta jendea Fedibertsora animatzeko; eta aurten berriro "mugimendua" iragarri dute: "#GoazenLagunok ildoa berrindartu nahi dugu". Agian zerikusia du berriz Twitter zikintzen duten eskandaluekin (porno eta abusuak sortzeko makina hori), baina pertsonalki, Twitterrekin baino gehiago, Instagramekin nago ni kezkatua. 

]]> <![CDATA[Twitter kakamokordoko AAk (Grok) jendea biluzten du argazkietan]]> https://www.argia.eus/albistea/twitter-kakamokordoko-aak-grok-jendea-biluzten-du-argazkietan 2026-01-12 https://www.argia.eus/albistea/twitter-kakamokordoko-aak-grok-jendea-biluzten-du-argazkietan

Twitter sare sozial kakaztuan (Elon Musk-ek erosi ondoren X izendaturiko horretan), 2026 hasieran eskandalua dugu adimen artifizialeko (AA) Grok luzapenari argazkiak eraldatzeko eskatuta, jendea biluzten duela kalitate handiko deepfake-eak sortuz. Guztizko biluztasuna ez, baina bikini eta barruko arropetan utzi bai, ikuspegi sexualizatuak eskainiz. Emakumeen kontrako jazarpen/eraso iturri masiboa bihurtu da, eta haurren argazkiekin ere funtzionatzen du gauza higuingarri honek.

]]> <![CDATA[2026 izango al da burbuila berri baten urtea?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2946/2026-izango-al-da-burbuila-berri-baten-urtea 2025-12-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2946/2026-izango-al-da-burbuila-berri-baten-urtea Urtea amaitzen ari dela-eta, ohikoa den bezala datorren urtean zer etorriko den galdetzen hasi gara. Ekonomisten artean, azken hilabeteetan galdera bat dabil bueltaka: Adimen Artifiziala eta teknologia berrien inguruan sortzen ari den booma benetako eraldaketaren seinalea da, ala beste burbuila finantzario baten hasieran gaude? Zoritxarrez, ez dugu kristalezko bolarik, baina badaude zenbait zantzu, adi jarraitu beharrekoak.

Burbuila bat gertatzen da aktibo baten prezioa bere balio errealetik... [+]

]]> <![CDATA[Bazterkeria garaikidea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2946/teknologia 2025-12-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2946/teknologia Urtea hastea beti gustatu zait. Bada zerbait nire baitan ezin dudana azaldu, inongo oinarri zientifikorik ez duena, gizadiaren gehiengo batekin lerrokatua egoteak ekartzen duen ongizateari lotua: urte amaieran izaten dudan sentimendua. Pertsona asko prestatzen gara ziklo bat ixteko eta beste bat irekitzeko. Ez da denboraren banatze eta neurketa hutsa, bizitza Lurraren taupadara egokitzeko lana da, taupada horren eraginik onenak gozatzekoa eta gaitzak ahalik eta ongien kudeatzekoa. Lurraren... [+]

]]> <![CDATA[Etorkizuna, teknologia II]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2946/etorkizuna-teknologia-ii 2025-12-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2946/etorkizuna-teknologia-ii <![CDATA[Nahikoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2945/teknologia 2025-12-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2945/teknologia Gehiago' hitzari gizakiok lotu diogu egungo bizimodua mantentzea eta garapen espektatibak betetzea.

Bada pisua neurtzeko antzina erabiltzen zen tramankulu bat, balantza. Modu oso bisualean alde batean pisu gehiago jarrita, bestean gutxiago geratzen zela erakusten zuena. Ideia hori buru askotan inprimatuta geratu zen. Beharbada, holako ideia sinplea da kapitalismoaren atzean dagoena, gehiago edo gutxiago izatearen borroka etengabean.

Behar den gehiago hori neurtzeko modua oso ezberdina... [+]

]]> <![CDATA[Etorkizuna, teknologia]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2945/etorkizuna-teknologia 2025-12-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2945/etorkizuna-teknologia <![CDATA[Betaurreko (ustez) adimendunak]]> https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2025/12/22/betaurreko-ustez-adimendunak/ 2025-12-22 https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2025/12/22/betaurreko-ustez-adimendunak/ <![CDATA["Hizkuntza gutxituetako komunitateak tematiak izan behar dira, existitzen direla erakutsi behar dute"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/amadeu-abril 2025-12-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/amadeu-abril Hogei urte bete dira ICANN Izenak eta Zenbakiak Banatzeko Interneteko Korporazioak .cat domeinua onartu zuenetik. Gertakari horren erantzule nagusienetakoa Amadeu Abril (Bartzelona, 1961) abokatua izan zen. Adimen artifiziala eta teknologia berriak nazioartean hartzen ari diren garrantziaren aurrean, Interneten gobernantzari buruzko Euskarabildua jardunaldia egin dute Donostian azaroan, Iametzak, Ametzagaiñak eta Argiak antolatuta. Han izan da Abril, ICANNen funtzionamenduaz mintzatzeko. ARGIAk bera elkarrizketatzeko aukera izan du. 

]]> <![CDATA[Gazteei sare sozialak debekatzeaz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/gazteei-sare-sozialak-debekatzeaz 2025-12-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/gazteei-sare-sozialak-debekatzeaz <![CDATA[AAren burbuila]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/aaren-burbuila 2025-12-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/aaren-burbuila Azkeneko hilean Adimen Artifizialarekin (AA) lotura duten zortzi teknologia konpainia handiren galerek bilioi bat dolarreko muga gainditu dute, Financial Times-en arabera. Horien artean Ndivia, Oracle edo Meta bezalako enpresa erraldoiak daude. Nazioarteko finantza sistema desegonkortzeko ahalmena lukeen burbuila baten leherketaren aukera gero eta gauzagarriagoa da.

Adimen Artifizialaren bilakaera lehen urratsetan egon arren, garapenaren inguruan sortu diren igurikapen edo espektatibak... [+]

]]> <![CDATA[Sustraitu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/teknologia 2025-12-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/teknologia Joan den astean Robe abeslariaren heriotzaren berri izan nuenean, gaztetako parranda-lagunekin mezuak partekatu nituen, bere musikarekin bizitakoak oroitzen. Egia esan, gaztea nintzenean ez nion arreta asko jartzen pertsonaiari, ez taldeari, soilik musika eta letrei. Bere heriotzaren berri entzuterakoan, gaur egun zen pertsona motaren inguruan jakin-mina piztu zitzaidan. Interneten bere bizitzaren inguruan kuxkuxeatzen ari nintzela, bere lurraldean, Extremaduran, egin zioten omenaldi batean... [+]

]]> <![CDATA["Ez dut uste AA Orokorra lortzen saiatu behar dugunik, immorala da"]]> https://www.argia.eus/albistea/ez-dut-uste-aa-orokorra-lortzen-saiatu-behar-dugunik-immorala-da 2025-12-17 https://www.argia.eus/albistea/ez-dut-uste-aa-orokorra-lortzen-saiatu-behar-dugunik-immorala-da ‘Empire of AI’ liburua idatzi du Karen Hao kazetariak, OpenAI inperioa eta haren buru Sam Altman hizpide. Adimen Artifizialaren burbuilaz, kalteez eta etorkizunaz dihardu bertan.

]]> <![CDATA[Ikastetxeetako kameren aurkako boikotera deitu du IASek]]> https://www.argia.eus/albistea/ikastetxeetako-kameren-aurkako-boikotera-deitu-du-iasek 2025-12-12 https://www.argia.eus/albistea/ikastetxeetako-kameren-aurkako-boikotera-deitu-du-iasek  "Hezkuntza-eredu autoritario eta diziplinatzaile batean sakontzen ari dira eta ezin dugu onartu", salatu du ikasle-antolakundeak. Hezkuntza Sailak berriki esan du aukera dagoela hainbeste aurkakotasun sortu duten kamera berriak ez ipintzeko. 

]]> <![CDATA[Bakardadea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2943/teknologia 2025-12-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2943/teknologia Duela urte asko, Steven Spielberg-en AA (Adimen Artifiziala) pelikula ikusi nuen. Pelikula hartan, AAz hitz egiterakoan ez zen eraginkortasunaz hainbeste ari, bakardadeaz baizik. Pelikulan bazen peluxezko hartz bat, bere baitan txatbot bat zuena, haurrek norekin jolastu, hitz egin, denbora pasa izan zezaten.

Panpinekin hitz egiten orduak eta orduak gogoratzen dut nire ahizpa, norekin jolastu ez zuenean. Jolasteko modu horri adituek jolas sinbolikoa deitzen omen diote. AA pelikulan... [+]

]]> <![CDATA[Software librea etxean]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2942/teknologia-2 2025-12-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2942/teknologia-2 Etxepare Lizeoko ikasleek software librean oinarrituriko sistema eragilea zelan instalatu daitekeen partekatzen duen eskuliburu txiki bat sortu dute. Liburuxka horrekin, sistema eragile komertzialen aurrean, hala nola Windows 11, zaharkituta geratu diren ordenagailuei bizitza luzatzeko bidea ulergarriagoa egiten dutela uste dut.

Eskuliburua ikusteko aukera izan dut, eta oso ondo azalduta dagoela iruditu zait. Pausoz pauso eta irudi askorekin. Inoiz halakorik egin ez baduzu ere, gutxienez... [+]

]]> <![CDATA[Nazcako lerroak biderkatzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2942/nazcako-lerroak-biderkatzen 2025-12-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2942/nazcako-lerroak-biderkatzen Nazcako lerroak (Peru) bilatzeko adimen artifiziala erabili berri du Yamagatako unibertsitatea (Japonia) buru duen ikerlari talde batek, eta emaitza ikusgarriak lortu dituzte: duela 2.000 urte baino gehiago lurrean marraztutako beste 300dik gora lerro edo irudi topatu dituzte, orain arte ezagutzen zirenak ia bikoiztuz.

Gainera, oraindik baieztatzeke dauden beste 1.000 hautagai ere antzeman ditu AAk. Kopurua handitzeaz gain, lerroen interpretazioan ere lagun dezake ikerlanak, apaingarri... [+]

]]> <![CDATA[Adimen artifizialean murgiltzeko beharra, berandu izan baino lehen]]> https://www.argia.eus/albistea/adimen-artifizialean-murgiltzeko-beharra-berandu-izan-baino-lehen 2025-12-01 https://www.argia.eus/albistea/adimen-artifizialean-murgiltzeko-beharra-berandu-izan-baino-lehen Estaturik gabeko nazioen subiranotasuna eta identitatea jorratu ditu Nazionalismoa ikertuz nazioarteko kongresuak azaroaren 27an eta 28an, Bilboko EHUren Bizkaia aretoan, Parte Hartuz ikerketa taldeak eta Subiranotasuna Europako Herrietan masterreko partaideek antolatuta. Bigarren egunean, adimen artifizialaren auzian euskal kasua aztertu dute Olatz Arbelaitz, Asier Amezaga eta Igor Calzada ikertzaile eta irakasleek.

]]> <![CDATA[Israelgo armadak adimen artifizialeko sistema bat garatu du soldaduen krimenak ezkutatzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/israelgo-armadak-adimen-artifizial-sistema-bat-garatu-du-gerra-krimenak-ezkutatzeko 2025-11-28 https://www.argia.eus/albistea/israelgo-armadak-adimen-artifizial-sistema-bat-garatu-du-gerra-krimenak-ezkutatzeko Israelek Morpheus martxan jarri du, soldadu israeldarrek beren sare sozialetan partekatzen dituzten sarraskiak ezabatzeko. Bertsio ofizialak dio, aldiz, informazio sentibera babesteko dela. Bitartean, genozidioak ez du etenik: su-eten akordiotik hona Israelek gutxienez 347 palestinar hil eta 889 pertsona zauritu ditu.

]]> <![CDATA[Musk eta bere ideologia, erridikulu patetiko eta agerikoa egiten Twitterren]]> https://www.argia.eus/albistea/musk-eta-bere-ideologia-erridikulu-patetiko-eta-agerikoa-egiten-twitterren 2025-11-28 https://www.argia.eus/albistea/musk-eta-bere-ideologia-erridikulu-patetiko-eta-agerikoa-egiten-twitterren Elon Musken X/Twitter sarean bere sortzailea eta ideologia erridikuluan uzteko desastreak gertatzen ari dira. Azken astean, bi intzidente nabarmen. Batetik, Grok adimen artfizialak Musk modu patetikoan goraipatzen duela etengabe. Bestetik, kontuen jatorria bistan uzten duen funtzio batek agerian utzi duela MAGA eta ultraeskuineko kontu asko "atzerritarrak" direla, edozein herrialdetatik dabiltzan kontuak, ustez patriotikoak balira bezala. 

]]> <![CDATA[Hasiera askoren kabi@]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2941/teknologia-2 2025-11-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2941/teknologia-2 Urteak dira kabi@-k Durangoko Azokan lehen urratsak egin zituela. Garai hartan, kupula geodesiko eder baten baitan gogoratzen dut Talaioseko Gorka Juliok, elementu guztien kontra, programa eder bat lantzeko egiten zuen lan itzela. Teknologia eta digitala ez ziren kultur sorkuntzaren gaitzat eta emaitzatzat errazki hartzen. Jende askok ezagutu genuen elkar. Eta ezagutu nituen eremu fisikoan zein digitalean euskararen eta digitalaren inguruan gogoetatzen zuten egitasmo asko, eta elkar topatzeko... [+]

]]> <![CDATA[AA-ren jokoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2940/teknologia-2 2025-11-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2940/teknologia-2 Margarita Padillaren Inteligencia Artificial: Jugar o Romper la Baraja liburua hasi naiz irakurtzen. Konputazioaren historioari errepasoa egiten dio. Ezagutzen ez nituen gauza asko ikasten nabil, adibidez, xakera jokatzeko motorren funtzionamendua. Arreta eman dit hor egiten duen oharra: xake motorren eta pertsonaren arteko ezberdintasun interesgarri bat dago xakera jokatzeko garaian, pertsonok xakera jokatzen dugunean estrategia ezberdinak irudikatzen ditugula gure buruetan, xake motorrak... [+]

]]> <![CDATA[Haurrak Interneten babesteaz mintzatzeko Google gonbidatu dute Eusko Legebiltzarrera]]> https://www.argia.eus/albistea/haurrak-interneten-babesteaz-mintzatzeko-google-gonbidatu-dute-eusko-legebiltzarrera 2025-11-18 https://www.argia.eus/albistea/haurrak-interneten-babesteaz-mintzatzeko-google-gonbidatu-dute-eusko-legebiltzarrera Haurrak eta nerabeak ingurune digitalean babestea ardatz duten jardunaldiak antolatu dituzte Euskaltel Fundazioak eta Eusko Legebiltzarrak legebiltzarrean bertan. Ekitaldia kritikatu du hainbat elkartek, jardunaldiko parte-hartzaileak eta haien diskurtsoak aintzat hartuta. “Korporazio teknologiko handien jarduera zuritzen laguntzea” leporatu diote Eusko Jaurlaritzari.

]]> <![CDATA[AAren eragin gero eta nabarmenagoa bilatzen (eta aurkitzen) dugun edukian]]> https://www.argia.eus/albistea/aaren-eragin-gero-eta-nabarmenagoa-bilatzen-eta-aurkitzen-dugun-edukian 2025-11-18 https://www.argia.eus/albistea/aaren-eragin-gero-eta-nabarmenagoa-bilatzen-eta-aurkitzen-dugun-edukian Adimen artifizialaren (AA) eragina gero eta nabarmenagoa da Interneten bilatzen eta aurkitzen dugun edukiaren auzi funtsezkoan. Bilaketa da oraindik 2025 honetan Interneten informazioa edo edukia topatzeko modu nagusia, baina AAk gero eta "bitartekaritza" handiagoa egiten du hor. Jakina da bilaketaren erdiguneko tresnak, Googlek, AA modua edo laburpen esplizituak eskaintzen dituela orain bilaketa askotan, eta horrek badirudi klikak aurrezten dizkigula (Googlek dio ezetz, klik eta informazio txukunagoa ematen duela, sinets ezazue!). Baina horretaz gain, bi ikerketa edo datu jakinarazi dira berriki: batetik, Interneten dagoen edukiaren erdia baino gehiago AAk sortutakoa da jada, gizakiek sortu dutena baino gehiago, alegia. Bestetik, Wikipediak, bilaketa eta informazio atzitzearen bidez baliabide nagusietakoa denak, jakinarazi du 2025 honetan bere trafiko globala %8 jaitsi dela, eta uste dute badakitela zein den motiboa.

]]> <![CDATA[Digitalki deskonektatzeko beharra azaleratu du haur eta nerabeen erdiak baino gehiagok]]> https://www.argia.eus/albistea/digitalki-deskonektatzeko-beharra-azaleratu-du-haur-eta-nerabeen-erdiak-baino-gehiagok 2025-11-13 https://www.argia.eus/albistea/digitalki-deskonektatzeko-beharra-azaleratu-du-haur-eta-nerabeen-erdiak-baino-gehiagok “Gure seme-alabak biolentzia digitala kontsumitzen ari dira uste duguna baino askoz leku gehiagotatik”, dio pantailen kontsumoaren inguruan Espainiako Estatuan inoiz egin den azterketarik handienak. 100.000 haur eta gazte galdekatu dituzte, eta belaunaldi berriak kontsumo horren arriskuez eta ardurez kontzienteago direla ere badio ikerketak.

]]> <![CDATA[Kolonia digitala gara]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2939/teknologia 2025-11-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2939/teknologia Askotan pentsatu eta hitz egin dut kolonialismo digitalaren inguruan. Alegia, herri gehienek duten eredu digitala ez dela eratorri duten mundu ikuskeraren bilakaeratik. Baina aurreko astean, Euskarabildua topaketetara gerturatu nintzen, eta Cristina Caffarra Eurostack proiektuko bultzatzaile eta lehiakortasun ekonomikoan adituak adierazi zuenean kolonia digitala garela, nire buruan eztanda txikia izan nuen. Zertan nenbilen ni, kolonialismo digitala prozesu bezala pentsatzen, jada kolonia... [+]

]]> <![CDATA[Edukiaren inbutua gero eta aproposagoa Bluesky eta Twitterren]]> https://www.argia.eus/albistea/edukiaren-inbutua-gero-eta-aproposagoa-bluesky-eta-twitterren 2025-11-11 https://www.argia.eus/albistea/edukiaren-inbutua-gero-eta-aproposagoa-bluesky-eta-twitterren Sare sozialetan edukia algoritmikoki kontrolatzeko ahaleginak gero eta nabarmenagoak dira X/Twitterren eta ustez haren alternatiba jatorragoa den Blueskyn. Edukia bideratzeko algoritmoek, inbutu baten eran zuren pantailara bideratzen dutenak, gero eta jite kontrolatuagoak dituzte. Muturreko edukia eztarritik behera sartzeko, edo ustez kontrakoa egiteko (muturrekoa ekiditeko adimen artifiziala erabiliz), norberak ez aukeratzea eta haiek zure partez edukia hautatzea da kontua.

]]> <![CDATA[Teknologia burujabetza hizpide, zubiak eraiki dituzte Euskarabilduan]]> https://www.argia.eus/albistea/teknologia-burujabetza-hizpide-zubiak-eraiki-dituzte-euskarabilduan 2025-11-06 https://www.argia.eus/albistea/teknologia-burujabetza-hizpide-zubiak-eraiki-dituzte-euskarabilduan
Azaroaren 4an Donostiako San Telmo museoan egin dute aurtengo Euskarabildua jardunaldia. Hamalaugarren edizio honek interneten gobernantza eta euskal komunitatearen papera sare globalean izan ditu hizpide. Adituen ahotsak entzun eta tokiko proiektu berriak ezagutzeaz gain, harremanetan jartzeko eta zubiak eraikitzeko espazioa izan da.

 

]]> <![CDATA[Artifizialtasun gainetik]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2938/artifizialtasun-gainetik 2025-11-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2938/artifizialtasun-gainetik Duela aste batzuk, Seaskari esker, formakuntza bikaina segitu dut Adimen Artifizialaren erabilpenaz irakaskuntzan, Egoitz Etxeandia Romerorekin. Gai hori da korapilo handienetarikoa, egun, irakasleontzat. Ikasle guziek, omen, ezagutzen eta erabiltzen dute AA, gehienetan gibelapen kritikorik gabe. Baina irakasle frankok ere jotzen dugu tresna horretara, gure kurtsoa hobeki prestatzeko edo ebaluazioak sortzeko. Eta pertsonalki ere, irakasleok jakinen dugu ChatGPT edo Gemini zoin praktikoak diren... [+]

]]> <![CDATA["Ezin gara antipantailak izan ingurune digitalak alde batera uztea ezinezkoa den mundu honetan"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2938/lucas-ramada 2025-11-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2938/lucas-ramada Filologia hispanikoan lizentziatua da Lucas Ramada Prieto, eta Bartzelonako Diputazioko Liburutegi Zerbitzuak sortutako Ficció en Joc egitasmoa gidatu du. Haur eta gazteen fikzio digitalaren estetikaren eta honek hezkuntza artistiko eta literarioarekin duen loturaren gainean egin du lan bereziki. Hamarkada bat darama irakasle, liburuzain eta kultur bitartekariak trebatzen. Euskal Herrian izan berri da, ALDEE Artxibo, Liburutegi eta Dokumentazio Zentroetako Profesionalen Euskal Elkarteak gonbidatuta. 

]]> <![CDATA[Egiazko gezurrak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2938/egiazko-gezurrak 2025-11-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2938/egiazko-gezurrak Batzuetan, txakurtxo tematiaren pare, sarean usnaka gabiltza, mundua nola dabilen ikasi eta ikusi nahian. Bat-batean albiste potoloek burumuina emokatzen digute: publizitate hutsak dira batzuk eta besteak egia itxurako gezur borobilak. Gertatzen da berri horiek ziztuan sinesten ditugula eta handik gutxira damutzen garela hain inozenteak izateagatik. Sareko behako bakoitzak sistema anbiguo horren konplize egiten gaitu. Eta oraino, nik ez dut berri horiek partekatzeko joerarik.

Adimen... [+]

]]> <![CDATA[Latxa berriketa-bot bertsioan atera dute]]> https://www.argia.eus/albistea/latxa-berriketa-bot-bertsioan-atera-dute 2025-11-04 https://www.argia.eus/albistea/latxa-berriketa-bot-bertsioan-atera-dute Latxa txatbota probatarako erabilgarri jarri du Hitz Zentroak, hemen: https://latxa.hitz.eus. Hala iragarri du euskarazko adimen artifizialeko (AA) ekimen honen sortzaileak, EHuko Hitz zentroak: "Jaso ditugun eskaerei erantzunez, zuen eskura jarri dugu Latxaren bertsio ahaltsuena, chatGPT-tik gertu dabilena, baina euskara txukunagoa sortuz."

]]> <![CDATA[Ni.eus eta euskal komunitate digitalaren bestelako esperientziak Euskarabilduan]]> https://euskarabildua.eus/albisteak/ni-eus-eta-euskal-komunitate-digitalaren-bestelako-esperientzia-batzuk-erakutsiko-dira-euskarabilduan 2025-11-03 https://euskarabildua.eus/albisteak/ni-eus-eta-euskal-komunitate-digitalaren-bestelako-esperientzia-batzuk-erakutsiko-dira-euskarabilduan Lorea Arakistainek, PuntuEUS Fundazioko komunikazio arduradunak eta Asier Etxeberriak, Iametzako negozio-ereduak eraldatzeko prozesuen arduradunak, hilabete gutxi barru martxan izango den ni.eus euskarazko posta eta hodei segurua aurkeztuko dute. Ni.eus egitasmoa PuntuEUS Fundazioaren, Iametzaren eta Azkue Fundazioaren elkarlanaren baitan gorpuzten ari den proiektua da. 

]]> <![CDATA[Erabilera militarrerako AA modeloak garatuko ditu Multiverse Computing enpresa donostiarrak, Indrarekin batera]]> https://www.argia.eus/albistea/erabilera-militarrerako-aa-modeloak-garatuko-ditu-multiverse-computing-enpresa-donostiarrak-indrarekin-batera 2025-10-31 https://www.argia.eus/albistea/erabilera-militarrerako-aa-modeloak-garatuko-ditu-multiverse-computing-enpresa-donostiarrak-indrarekin-batera Elkar ulertzeko memorandum bat (MoU) sinatu dute Donostiako Multiverse Computing enpresak eta teknologia militarren espezializatutako Indra taldeak “erabilera zibil eta militarreko adimen artifizialeko IndraMind plataforma berriaren garapenean laguntzeko”. Aliantzak Europako autonomia teknologikoa indartu nahi du AA aurreratuaren eremuan, eta haren aplikazioa defentsan eta azpiegitura kritikoetan, Europa Pressek jaso duenaren arabera.

]]> <![CDATA[Euskarazko hizkuntza teknologia eta adimen artifizial propioa posible al da?]]> https://euskarabildua.eus/albisteak/euskarazko-hizkuntza-teknologia-eta-adimen-artifizial-propioa-posible-al-da 2025-10-31 https://euskarabildua.eus/albisteak/euskarazko-hizkuntza-teknologia-eta-adimen-artifizial-propioa-posible-al-da <![CDATA[Bauman kapitaina]]> https://www.argia.eus/albistea/bauman-kapitaina 2025-10-31 https://www.argia.eus/albistea/bauman-kapitaina Bost hilabete dira, iratzarri orduko, selfieak ateratzen dizkiodala neure buruari, eta erretratuak ikustean, balizko harrotasunez jantzi ohi naiz. Aspaldion, ordea, (hatz) erakuslea objektiboari sakatu ezinean nabil; egoak beldurtuta nauka; flashak erakutsi beharreko balizko edertasun hori desitxuratuko duelakoan, Photoshop-ak erretratua konpondu ezin eta argazkiak sare sozialetan kolorge agertuko direlakoan. Izan ere, sare sozialen itsaso zakarrean, dagoeneko bigarren mailako marinelik edo... [+]

]]> <![CDATA[Iratxe Esnaolak hezkuntzaren digitalizazio arduratsuari buruz hitz egingo du]]> https://euskarabildua.eus/albisteak/iratxe-esnaolak-hezkuntzaren-digitalizazio-arduratsuari-buruz-hitz-egingo-du 2025-10-30 https://euskarabildua.eus/albisteak/iratxe-esnaolak-hezkuntzaren-digitalizazio-arduratsuari-buruz-hitz-egingo-du Iratxe Esnaola ingeniaria da Informatikan eta Doktorea Hezkuntzan. Era berean, software librearen eta burujabetza teknologikoaren defendatzailea eta  Hezkuntzan Librezaleko kidea.

]]> <![CDATA[Eurostack, Europako proiektu digital burujabea aurkeztuko du Cristina Caffarrak Euskarabilduan]]> https://euskarabildua.eus/albisteak/cristina-caffarrak-eurostack-proiektua-aurkeztuko-du-europako-burujabetza-digitalaren-alde 2025-10-29 https://euskarabildua.eus/albisteak/cristina-caffarrak-eurostack-proiektua-aurkeztuko-du-europako-burujabetza-digitalaren-alde <![CDATA[Seme-alaben argazki eta bideoak sare sozialetan partekatzea arautu nahi du Espainiako Gobernuak]]> https://www.argia.eus/albistea/seme-alaben-argazki-eta-bideoak-sare-sozialetan-partekatzea-arautu-nahi-du-espainiako-gobernuak 2025-10-29 https://www.argia.eus/albistea/seme-alaben-argazki-eta-bideoak-sare-sozialetan-partekatzea-arautu-nahi-du-espainiako-gobernuak Mugak eta baldintzak jarri nahi dizkiote hain ohiko bilakatu den joerari, adin txikiko seme-alaben irudiak eta informazioa sare sozialetan partekatzeari. Haurren gain-esposizioaren kalteez ohartarazi du Gazteria eta Haurtzaro Ministerioak.

]]> <![CDATA[ICANN erakundea eta Interneteko gobernantza saiakera hizpide izango dira aurtengo Euskarabilduan]]> https://www.argia.eus/albistea/icann-erakundea-eta-interneteko-gobernantza-saiakera-hizpide-izango-dira-aurtengo-euskarabilduan 2025-10-28 https://www.argia.eus/albistea/icann-erakundea-eta-interneteko-gobernantza-saiakera-hizpide-izango-dira-aurtengo-euskarabilduan Amadeu Abril abokatuak ICANN erakundearen funtzionamenduari buruzko argibideak emango ditu eta Josu Waliño PuntuEus Fundazioko zuzendariak erakunde horretan euskaldunon ahotsaren ordezkaritza zer nolakoa den azalduko digu. Euskarabildua jardunaldia azaroaren 4an egingo da Donostiako San Telmo museoan.

]]> <![CDATA["Gaur egun kontrakoa den arren, gizartearentzat onuragarria den adimen artifiziala posible da”]]> https://www.argia.eus/albistea/gaur-egun-kontrakoa-den-arren-gizartearentzat-onuragarria-den-adimen-artifiziala-posible-da 2025-10-27 https://www.argia.eus/albistea/gaur-egun-kontrakoa-den-arren-gizartearentzat-onuragarria-den-adimen-artifiziala-posible-da Manuela Battaglini datuen etikan eta pribatutasunean espezializatutako abokatua da. Azaroaren 4an Donostiako San Telmo museoan egingo den Euskarabildua jardunaldian azalduko digu adimen artifizialari buruz munduan hartzen diren erabaki politikoek gure bizitzetan zer nolako eragina duten. 

]]> <![CDATA[Altxa Burua mugimenduak I. Topaketa Orokorra egingo du asteburuan Eibarren]]> https://www.argia.eus/albistea/altxa-burua-mugimenduak-i-topaketa-orokorra-egingo-du-asteburuan-eibarren 2025-10-24 https://www.argia.eus/albistea/altxa-burua-mugimenduak-i-topaketa-orokorra-egingo-du-asteburuan-eibarren Altxa Burua mugimenduak, larunbatean, I. Topaketa Orokarra egingo du Eibarren. Hau da, lehen aldiz Bizkaiko, Arabako eta Gipuzkoako taldeak elkartu eta indarrak batuko dituzte Eibarren.

]]> <![CDATA[“Teknologia modu burujabean, era kritikoan eta euskaraz kudeatzea ezinbestekoa zaigu”]]> https://www.argia.eus/albistea/teknologia-modu-burujabean-era-kritikoan-eta-euskaraz-kudeatzea-ezinbestekoa-zaigu 2025-10-23 https://www.argia.eus/albistea/teknologia-modu-burujabean-era-kritikoan-eta-euskaraz-kudeatzea-ezinbestekoa-zaigu Azaroaren 4an Donostiako San Telmo museoan egingo da aurtengo Euskarabildua jardunaldia. 14. edizio honek Interneten gobernantza eta euskal komunitatearen papera sare globalean izango ditu hizpide. iAmetzako Eli Pombo antolatzailearekin hitz egin dugu.

]]> <![CDATA["Teknologia pedagogiara egokitu beharrean, pedagogia teknologiara egokitzeko bidea egin da eskolan"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2936/teknologia-pedagogiara-egokitu-beharrean-pedagogia-teknologiara-egokitzeko-bidea-egin-da-eskolan 2025-10-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2936/teknologia-pedagogiara-egokitu-beharrean-pedagogia-teknologiara-egokitzeko-bidea-egin-da-eskolan Eskoletako digitalizazioak izan duen inpaktuaz eta eragin akademikoaz, etxerako lanak ordenagailu eramangarrian egiteaz, ikasleak motibatzeko teknologiara jotzeaz eta klaustro gero eta gehiagotan digitalizazioaz egiten ari diren gogoetez mintzatu gara Altxa Buruako kide Telmo Lazkanorekin. Parte hartu du Izarkomek argitaratu duen eta ARGIAk datorren asteko aldizkariarekin batera banatuko duen Doitu. Ebidentzietan oinarritutako hezkuntzaren digitalizazio osasuntsua eta librea gidan.

]]> <![CDATA[Periferiak hurbiltzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2936/teknologia-2 2025-10-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2936/teknologia-2 Herriko jaietako txosnetan, Odei, Lapurdiko hip-hop taldea entzun dut. Ez pentsa, ez naiz hain modernoa, baina batzuetan nire ohituren kobazulotik irten eta holako sorpresak aurkitzen ditut. Euren abestietariko batek euskararen periferietan bizitzearen inguruan hitz egiten du: euskaldun berri etiketaren betikotzeaz, muga eta zentralitatea denaz... Hizkuntzaren periferiakoak parte sentitzearen erronka problematizatzen du abestiak.

Abestia oso iradokitzailea iruditu zitzaidan, eta entzuten... [+]

]]> <![CDATA[Donostian ordenagailu kuantikoa instalatu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/donostian-superordenagailu-kuantiko-bat-instalatu-dute 2025-10-14 https://www.argia.eus/albistea/donostian-superordenagailu-kuantiko-bat-instalatu-dute AEBetako teknologia eta zerbitzu informatikoen enpresa multinazionala da IBM, eta Eusko Jaurlaritzarekin batera IBM-Euskadi Konputazio Kuantikoko Zentroa inauguratu dute: System Two.

]]> <![CDATA[Kultura sinboloak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2934/teknologia 2025-10-08 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2934/teknologia Hasiera batean, memea ez nuen behar bezala ulertu, hitz hori entzuterakoan gustu txarreko irudiak zetozkidan burura, ustez grazia egin behar lidaketenak. Memeka zebilen mundu guztia nire inguruan, mugikor bidez irudi horiek igorriz, nire ustetan hutsalkeriak zabaltzeko besterik balio ez zutenak, ideia garrantzitsuak beharrean. Wikipediaren arabera, memea da gizabanakoen artean transmititu daitekeen gutxienezko kultur informazioa neurtzen duen unitatea. Aspaldikoa da hitza, 1976an Richard... [+]

]]> <![CDATA[Datuak ditugu!]]> https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2025/10/05/datuak-ditugu/ 2025-10-06 https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2025/10/05/datuak-ditugu/ <![CDATA[Fandoma]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2933/teknologia-2 2025-10-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2933/teknologia-2 Interneteko plataforma boteretsuenek fenomeno bat sortu dute: euren sistemen baitan, negozio eredu “burujabeak” sortzearen ilusioa.

Australiako Glitch estudioak Guiniverreko zaldunak 2D animazio telesaila argitaratu berri du Youtube plataforman. Istorioan, Dana Terrace marrazkilari eta zuzendariak etorkizun distopiko baten inguruan dihardu. Disney korporazioaren marrazkilaria izan zen, eta entretenimenduaren industriari kritika egiten dio, bere esperientzian oinarrituta... [+]

]]> <![CDATA[Tescreal]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2931/teknologia 2025-09-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2931/teknologia Radical futures diseinu espekulatibora zuzentzen den estudioak aurkezpen interesgarri bat partekatu du: A quick guide to the mythologies driving tech power (gida azkarra teknologien boterean daudenak gidatzen dituzten mitologien inguruan). Bertan diote Silicom Valleyko eliteak ez direla ari soilik produktuak sortzen, errealitateak baizik. Errealitate okertuak, modu sutsuan babestuak, diru kopuru basatiekin bultzatuak.

Tescreal hitza Timni Gebru konputazio zientzialariak eta Émilie P... [+]

]]> <![CDATA[Bideo-jokoak lapurtzen dituen artista kolektiboa, klase kontzientzia sortzeko]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2931/bideo-jokoak-lapurtzen-dituen-artista-kolektiboa-klase-kontzientzia-sortzeko 2025-09-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2931/bideo-jokoak-lapurtzen-dituen-artista-kolektiboa-klase-kontzientzia-sortzeko Total Refusal izena du bere buruari “gerrilla mediatiko” deitzen dion talde austriarrak: bideo-joko ezagunen irudiak lapurtzen ditu, eta akats minimoak egiten ditu irudien diseinuan, legearen aurrean eskuak ez harrapatzeko. Zinea egiten dute irudiekin. Filmin plataforman ikus daiteke Hardly Working deituriko film laburra, ezagun egin dena. 

]]> <![CDATA[Teknologia bizigarriak?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2930/teknologia 2025-09-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2930/teknologia Teknologien azken joerengatik galdezka aritu da mastodon.eus-eko erabiltzaile bat, ezagutzen zuenak ez baitzion zirrararik eragiten. Zer pentsatua eman digu zenbaiti, eta jaso dituen erantzunak oso ezberdinak izan dira.

Nik adierazi diot teknologiek gizakion arteko harremanetan duten eraginean begia jartzen nahikoa pizgarri dudala, teknologiek munduan errealitate ezberdinak sortzeko duten gaitasuna ulertzen saiatzen ez naizela aspertzen. Nire erantzuna berrirakurtzerakoan, ohartu naiz zeinen... [+]

]]> <![CDATA[Turistak eta aktibistak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2929/teknologia 2025-09-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2929/teknologia Oporretan nengoela, gorputza eta burua gozatzera bideratu ditut. Turista bilakatu naiz, eremu digitalean zenbait trebezia dugunontzat, oso erraza. Motxila hartuta familiarekin handik hona ibili naiz, poltsikoan dibisa asko barik, mapa fisiko barik, plan asko barik… aplikazio ugari instalatuta ordea: mapak, erreserba plataformak, tokiko agenda kulturalak, hegaldi bilatzaileak, autobus aplikazioak, dibisa bihurtzaileak, itzultzaileak…

Digitalizazioaren onurak darabiltzan turista... [+]

]]> <![CDATA[Sormenerako suntsipena]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2928/teknologia 2025-07-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2928/teknologia Gaztetxo bati lehen mugikor adimentsuak eskaini beharko liokeena zer izan beharko litzatekeen hasi naiz pentsatzen. Nork daki, beharbada ordenagailuetarako Luberri edota Txikilinux sistema eragile libre euskaldunak sortu ziren bezala, mugikorretarako garatu liteke Linage bezalako sistema eragile librerik, gazte eta ez hain gazteentzat pentsatua. Egungo datu ustiaketa dinamika zapaltzaileetatik librea.

Hori bai, argi dut teknologiak ez duela inoiz ordezkatuko maitasuna, hezkuntza eta mugen... [+]

]]> <![CDATA[Lehen mugikor adimentsua]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2927/teknologia-2 2025-07-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2927/teknologia-2 Egungo bizimoduan “pertsona bat gailu bat” mantra bete dela argi dago. Gailu barik ere bizi daiteke, eta oso ondo bizi, baina aukera hori gutxi batzuen luxua eta/edo hautua bilakatu da.

Ezagun batek semeari lehen mugikor adimentsua eman behar ziola-eta, zenbait ardura partekatu zizkidan. Gazteren batekin mugikor adimentsuen inguruan hitz egin beharko banu, honakoak aipatuko nizkioke:

Hasteko, saiatuko nintzateke azaltzen teknologia ez dela neutrala. Horretarako, gizakion arteko... [+]

]]> <![CDATA[Hiru melanomatik batean erratu eta azal iluneko pazienteak alboratzen dituen algoritmoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2927/hiru-melanomatik-batean-erratu-eta-azal-iluneko-pazienteak-alboratzen-dituen-algoritmoa 2025-07-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2927/hiru-melanomatik-batean-erratu-eta-azal-iluneko-pazienteak-alboratzen-dituen-algoritmoa Osakidetza lanean ari da Asisa aseguru-etxe pribatuaren filial baten Quantus Skin sistema osasun-zentroetan ezartzeko, 1,6 milioi euroko inbertsioa eginda. Adituek kritikatu egin dute adimen artifizialeko sistema hori, emaitza "eskasak" eta "arriskutsuak" dituelako. Algoritmoa paziente zuriekin bakarrik dago trebatuta.

]]> <![CDATA[Whatsappa utzi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/teknologia-2 2025-07-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/teknologia-2 Ez naiz buruan ideia hau darabilen bakarra, asko gara munduan Whatsapp eta Telegram mezularitza aplikazioak hartzen ari diren botereaz kontziente bide hori jorratu nahi dugunak.

Familia, lagunak, komunitateak, lana, komunikabideak... Mezularitza aplikazioekin dena dugu eskura. Azken urtean, Whatsapp eta Telegram plataformek adimen artifiziala txertatu izanaren dinamika da gutariko askorengan ardura areagotu duena.

Asteburu askotan bikotearekin tortilla pintxoa hartzeko ohitura dut eta... [+]

]]> <![CDATA[Bitxoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2925/teknologia-2 2025-07-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2925/teknologia-2 Palentziako amama oso emakume soila zen hitzetan. Bazituen zenbait hitz dena adierazteko balio zutenak, tartean bitxo hitza: berba horren baitan kabitzen ziren zomorroa, behia, txakurra... eta batzuetan baita gizakia ere. Bitxoek auzokide latzak dituzte gizakiongan, ez baikara espezie lagunkoia, batez ere intsektuen kasuan. Horren adierazle, 2019an argitaratu zen Etnofaunaren mundu mailako beherakada ikerketa, non ohartarazten den zomorroen biomasak eta aniztasunak azken 40 urteetan jasandako... [+]

]]> <![CDATA[Isileko itzultzaileak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2924/teknologia-2 2025-07-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2924/teknologia-2 Pasa den astean kontabilitatea egiteko software libreko programa instalatu nuen ordenagailuan. Ez dakit lurralde guztietan berdin izango den, baina Bizkaian jarduera ekonomiko bat garatzen dugunok Batuz atarian egin behar ditugu fakturak. Batuz ataria ondo dago, baina aldundiaren kontrol helburuak lortzera lehenetsita dagoela begi-bistakoa da. Horrela, profesionalok aparteko sistemak sortu behar ditugu, jarduerarentzat hain beharrezkoak diren datu agregatuak eta horien nondik norakoak aztertu... [+]

]]> <![CDATA[OSHW]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2923/teknologia-2 2025-06-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2923/teknologia-2 2016. urtean Ping elkarteak urtero Nantesen antolatzen duen Summer Lab-ean izan nintzen. Gurean ere halakorik badugu, adibidez uztaileko lehen astean Tabakalerako Medialabean ematen dena.

Nanteseko Summer Lab-ean OSHW (Open Source Hardware / Kode Irekiko Hardwarea) inguruan, talde bat sortu zen. Talde hura FLOSS (Free/Libre and Open Source Software / Kode Irekiko Softwarea eta Software Librea) dituen lizentziak, edota edukiak partekatzeko sortzaileen eskubideak babesteko Creative Commons... [+]

]]> <![CDATA["Bestea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2922/teknologia 2025-06-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2922/teknologia Bestea”-k gogaituta du gizateria, duena kenduko dio, duena eraldatuko du, kutsatuko du... “Bestea”-k definitzen gaitu... baina “bestea” denok izan gaitezke.

Egun, nor da “bestea”? Nork seinalatzen du izan behar ez dena?

Zapalduen seme-alabek ongizatea zer den dastatu dute. Baina bizimodu horren eraikuntzan zelan parte hartu ez diete erakutsi nahi izan. Askok baliabide izan dira soilik, eragileen arauak jarraitzeko heziak. Eta euren bizitzetara... [+]

]]> <![CDATA["Berrikuntza egiteak prozesuan gorabehera asko dakar batzuetan, eta hala behar du"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2922/begona-pedrosa 2025-06-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2922/begona-pedrosa Lanez lepo harrapatu dugun arren, eskuzabal hartu gaitu Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak; elkarrizketarako aurrez adostuta genuen denbora luzatzen utzi digu, luze jo baitu solasaldiak. Karguan urtebete egin duelarik, berrikuntzaz aritu gara Begoña Pedrosarekin, baita baliabideez, premia berezidun ikasleez, burokraziaz, konpetentziaka lan egiteaz, ebaluazioaz, segregazioaz, ikastetxeen arteko fusioez, EAEko hezkuntza sistemako sare ezberdinez, digitalizazioaz, euskara eta irakurmen mailaz, eskola jantokiez, osasun mentalaz… “Erantzun guztiak nahi ditugu, eta irakasle batzuek erraztasun handiagoa dute ziurgabetasun horretan murgiltzeko, baina beste batzuek ez. Oso legitimoa eta oso humanoa da, eta horri aurre egiteko lidergoak behar dira, irakasle liderrak”.

]]> <![CDATA[Giza adimena]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2921/giza-adimena 2025-06-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2921/giza-adimena Stanfordeko Unibertsitateak dohainik eskaintzen duen Storm deituriko erreminta ezagutu berri dut. Adimen artifiziala erabilita, edozein gairen inguruan artikulu akademikoak sortzeko diseinatutako ikerketa tresna da. Fidagarriak eta baimenduak diren hamaika iturri erabiltzeko gai omen da eta, eskatuz gero, hamar orriko (edo gehiagoko) artikulu bat izan dezakezu bueltan. Adimen artifizialarekin probak eginda, oraindik ere akatsak izateko aukera dezente daudela jakina da; baina etorkizun hurbilean... [+]

]]> <![CDATA[Elon Musken adimen artifiziala Telegramen sartuko dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2920/elon-musken-adimen-artifiziala-telegramen-sartuko-dute 2025-06-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2920/elon-musken-adimen-artifiziala-telegramen-sartuko-dute Elon Musken xAI enpresak garatutako Grok adimen artifizialeko txatbota Telegramen txertatuko dute. 1.000 milioi erabiltzailetan sartuko da eta horren truke 264 milioi dolar jasoko du Pável Dúrovek zuzendutako enpresak. Orain arte, Grok X sarean edo Musken bestelako tresnetan bakarrik zegoen eta horietan erabiltzaileek edozer galde diezaiokete hari. Akordio honen arabera, Telegrameko erabiltzaileek berdintsu jokatu ahal izango lukete Grokekin, akordioa guztiz ixten... [+]

]]> <![CDATA[Komunikazioa aro digitalean]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/komunikazioa-aro-digitalean 2025-03-20 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/komunikazioa-aro-digitalean Aro digitalean sartu gara eta komunikazio sistema goitik behera aldatzen ari da. Sekula baino informazio gehiago iristen zaigu, baina egia eta gezurra bereiztea gero eta zailagoa da. Notizia faltsuak eta zarata dira nagusi albisteen zurrunbilo honetan. Nork kontrolatzen ditu informazio kanal nagusiak? Eskuin muturrak eta sektore erreakzionarioek zein estrategia darabilte? Zer egin dezakegu ezkerreko mugimenduetatik? Eta administrazio publikotik? 

Ane Urkiri eta Jonathan Martinez galdera... [+]

]]> <![CDATA[21. #Euskarabildua24 hausnarketa: Miren Berasategi eta Maider Likonarekin]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/21-euskarabildua24-hausnarketa-miren-berasategi-eta-maider-likonarekin 2024-11-23 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/21-euskarabildua24-hausnarketa-miren-berasategi-eta-maider-likonarekin Saio honetan 2024ko Euskarabildua 'Artifiziala ez den teknologia' jardunaldian atera ziren ideia nagusiei buruzko hausnarketa egin dugu. Euskarabilduan teknologiak demokraziarekin, identitatearekin eta erantzukizun kolektiboarekin duen harremanari buruz eztabaidatu genuen. Eta hausnarketa honetarako, bertan egon ziren bi emakume ditugu saio honetan: Maider Likona, informatikako ingeniaria eta Bikonet operadoreko kidea, eta Miren Berasategi, Komunikazioan doktorea, Deustuko... [+]

]]> <![CDATA[Teknologia berrien erabilpena indar polizialengandik]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/teknologia-berrien-erabilpena-indar-polizialengandik 2024-09-13 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/teknologia-berrien-erabilpena-indar-polizialengandik Ahoztar Zelaieta idazleak Arberatze-Zilhekoan 2024ko EHZ festibalean emandako hitzaldia da honakoa, indar polizialek teknologia berriak nola erabiltzen dituzten azaldu zuen bertan.

]]> <![CDATA[20. Txikilinux Eguna II: Euskarak Software librea behar du]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/20-txikilinux-eguna-ii-euskarak-software-librea-behar-du 2024-06-09 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/20-txikilinux-eguna-ii-euskarak-software-librea-behar-du Donibane Ikastolan Txikilinux zerbitzaria instalatu dute eta ospatzeko Txikilinux egunaren bigarren edizioa antolatu dute. Bertan egon gara Peio Etxeleku, Donibane ikastolako zuzendariarekin hitz egiten. Egunak aditu ezberdinak elkartu dituela aprobetxatu dugu eta gaia ikuspuntu ezberdinetatik lantzeko mahai-inguru bat antolatu dugu Egoitz Urrutikoetxea, Seaskako hezkuntza arduraduna; Iñigo Gebara, Bigarren hezkuntzako teknologia eta informatika irakaslea; eta Orai zentroko Muitze... [+]

]]> <![CDATA['IA DENA' adimen artifizialaren inguruko jardunaldiak | Dapa - 37]]> https://www.argia.eus/multimedia/dapa/ia-dena-adimen-artifizialaren-inguruko-jardunaldiak-dapa-37 2023-09-20 https://www.argia.eus/multimedia/dapa/ia-dena-adimen-artifizialaren-inguruko-jardunaldiak-dapa-37 Aditzen du adimen artifizialak? Adi dago adimen artifiziala? Adimenik badu adimen artifizialak? Badaki galderak egiten adimen artifizialak? Zer daki egiten adimen artifizialak? Badaki aginduak ez betetzen? Badaki isilik egoten hitz egiteko eskatzen zaionean? Badaki euskaraz egiten adimen artifizialak? Zer daki adimen artifizialak? Zertarako da adimen artifiziala? Zerk egiten du hain erakargarri adimen artifiziala? Ispilua izateak beharbada?

Informazio gehiago: https://dinamoa.eus/dapa/

]]> <![CDATA[15. Ordenagailuak, txikiak geratzen zaizkigunean zer?]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/ordenagailuak-txikiak-geratzen-zaizkigunean-zer 2023-03-13 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/ordenagailuak-txikiak-geratzen-zaizkigunean-zer Arropak bezala, ordenagailuak ere “txiki” gera daitezke. Baina norbaiti “txiki” geratzen zaion ordenagailua, beste pertsona batentzat guztiz egokia izan daiteke. Hori erakutsi digute Ilargikoop eta Elkartenet-eko ‘Mugarik gabeko ikasgelak’ proiektuek, ordenagailuen berrerabilpena oinarri duten bi egitasmoek.

]]> <![CDATA[14. Euskarabilduaren ondorioak: tokiko eragileen burujabetza egitasmoak]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/euskarabilduaren-ondorioak-tokiko-eragileen-burujabetza-egitasmoak 2022-12-19 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/euskarabilduaren-ondorioak-tokiko-eragileen-burujabetza-egitasmoak 2022ko Euskarabildu jardunaldian argi geratu zen ezinezkoa dirudien utopiaren bidea egiteak ere nahikoa balioa duela. Hor ditugu adibidez, Hernani Burujabe, Errenteriako Data Center eta Herria Bizia proiektuak eta Antic Pays Basque et Atelier Lan Berria, erakusten digutenak Euskal Herri digital eta burujabea lortzea posible dela. Horiek ezagututa teknologia burujabetzaren bidean urratsak ematen ari garela ikusi dugu.

]]> <![CDATA[13. Belaunaldi berriak teknologia burujabetzari buruz]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/belaunaldi-berriak-teknologia-burujabetzari-buruz 2022-10-23 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/belaunaldi-berriak-teknologia-burujabetzari-buruz Asko dira azkenaldian menpekotasun teknologikoa murrizteko teknologia berrien garapenean, ekoizpenean eta eskuragarritasunean borrokan ari diren herrialde zein herritar taldeak. Baita gazteen artean ere. Saio honetan Leire Lison eta Jon Olibaresekin egon dira. Biek, Mikel Hercerekin batera, subiranotasun digitalen inguruko proiektu bat dute amankomunean.

]]> <![CDATA[12. Hezkuntza burujabetza: Ipar Euskal Herrian egin diren azken urratsak]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/hezkuntza-burujabetza-ipar-euskal-herrian-egin-diren-azken-urratsak 2022-06-20 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/hezkuntza-burujabetza-ipar-euskal-herrian-egin-diren-azken-urratsak 2022 urte hasieran Ipar Euskal Herriko hezkuntzan teknologia burujabetzara bidean bi urrats itxaropentsu eman dira: Donibane Lohitzuneko ikastola TxikiLinux erabiltzen hasi dela eta Baionako Etxepare Lizeoko 140 ordenagailu Debian sistema eragilearekin erabiltzen dituztela jakin dugu.

Saio honetan Eder Etxeberriarekin, Donibane Lohizuneko gurasoa eta Bernat Etxepare lizeoko irakaslea, eta Donibane Lohitzuneko ikastolako hainbat protagonistekin egon gara.

]]> <![CDATA[11. Sakananet sare mankomunatua]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/sakananet-sare-mankomunatua 2022-04-11 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/sakananet-sare-mankomunatua Saio honetan Sakananet proiektua zer den azaldu digute gure gonbidatuek: Oihana Olaberria Jaka (Arakilgo alkatea), Iker Manterola Matxain (Sakanako Garapen Agentziako arduraduna) eta Maialen Martiarena (Guifinet Fundazioa).

Sakananet zuntz optikoko sare mankomunatua da eta sakandar guztiei Interneteko konexioa eskaintzea du helburu, operadore handiek errentagarriak ez zaizkielako baztertutako herri, industrialde eta landa-eremuetara ere iritsiz. Sare honetan finantzazioa, mantentzea eta... [+]

]]> <![CDATA[10. Hezkuntza burujabea]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/hezkuntza-burujabea 2022-03-30 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/hezkuntza-burujabea Zergatik da garrantzitsua Euskal Herrian hezkuntza burujabearen inguruan hausnartzea? Hau da beharbada gai honen inguruan hausnartzeko gure buruari egin behar diogun lehenengo galdera. Gaur egun erraldoi teknologikoek irakaskuntzaren eremua ia guztiz monopolizatuta dutela esan genezake. Hezkuntzaren eremua da nabarmenetakoa, non Google edo Microsoft tresnen sarrera masiboa izan den azkeneko urteetan batez ere.

]]> <![CDATA[9. Hezkuntzan Librezaleko Iñigo Gebarari elkarrizketa]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/hezkuntzan-librezaleko-inigo-gebarari-elkarrizketa 2022-03-20 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/hezkuntzan-librezaleko-inigo-gebarari-elkarrizketa “Hezkuntzan, jangelekin eta garbiketarekin egin bezala, digitalizazioan ere pribatizazioaren alde egin du Jaurlaritzak”
Euskal Herriko ikastetxeetako ikasle, irakasle eta gurasoen artean partekatzen den informazio publiko zein pribatuaren gehiengoa AEBetako multinazionalen eskuetan dago, eta haien software itxien bitartez kudeatzen da. Google Drive, Gmail, Hangouts, Meet, Chrome, Classroom, Calendar… Beren buruaren jabe izan nahi dutenentzat ez da abiapuntu polita, baina... [+]]]> <![CDATA[Ni bezala munduan galduta al zaude?]]> https://www.argia.eus/multimedia/film-laburrak/ni-bezala-munduan-galduta-al-zaude 2022-02-10 https://www.argia.eus/multimedia/film-laburrak/ni-bezala-munduan-galduta-al-zaude Steve Cutts marrazkilari ingeles ezagunaren animaziozko lana, XXI. mendeko munduaren eta bizimoduaren ikuspegi dekadentea ematen duena, oraingoan teknologia berrien erabilerari kritika zorrotza eginez.

Are you lost in the world like me? 2016ko animaziozko film labur onenaren sarirako izendatu zuten Webby Awards sarietan, eta bideoklip gisa erabili zuen Moby abeslariak The Void Pacific Choir kantarako.

]]> <![CDATA[Hizkuntza teknologiak: Bartzelonako Supercomputing Center eta Librezale]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/hizkuntza-teknologiak-bartzelonako-supercomputing-center-eta-librezale 2021-12-23 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/hizkuntza-teknologiak-bartzelonako-supercomputing-center-eta-librezale 2021eko Euskarabildua jardunaldiaren baitan Ona de Gibert eta Asier Iturraldek hizkuntza teknologien inguruan eskaini zituzten euren hitzaldiak.

Ona de Gibert Bartzelonako Supercomputing Center-en ikertzailea da eta hizkuntza gutxituetarako hizkuntza-teknologiak garatzen laguntzen du. NLP Comunicat katalanezko teknologia garatzeko komunitate libre eta irekiaren sortzaileetarako bat ere bada, sareak sortzearen garrantzian sinesten baitu. Bere aisialdian, irakaslea da eta emakume eta bitarrak... [+]]]> <![CDATA[Etorkizuna marrazten: Fairphone eta Onaro proiektua]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/etorkizuna-marrazten-fairphone-eta-onaro-proiektua 2021-12-15 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/etorkizuna-marrazten-fairphone-eta-onaro-proiektua 2021eko Euskarabildua jardunaldiaren baitan Iratxe Acha eta Xabier Igartuak bi kasu praktiko ekarri zituzten San Telmo museora. Lehenak, Fairphone telekomunikazio enpresa eta Igartuak Oñatiko Onaro proiektua.

Fairphone enpresa holandar bat da, bidezkoagoa den industria elektronikorako mugimendua eraikitzen ari dena eta Iratxe Achak tresna honen erabiltzaile bezala bere esperientzia partekatu du. Fairphone-en bokazioa zera da: justizia handiagorantz lan egiteko beharrari buruzko... [+]

]]> <![CDATA[Kris de Decker - Nola (ez) eraiki eguzki-energia bidezko internet?]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/kris-de-decker-nola-ez-eraiki-eguzki-energia-bidezko-internet 2021-12-13 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/kris-de-decker-nola-ez-eraiki-eguzki-energia-bidezko-internet Internetek gizartea desmaterializatu eta energia erabilera gutxituko zuela esan ziguten. Aurreproiektu honen kontra, energia kontsumitzaile handi eta azkarra bihurtu da. Energia berriztagarria irtenbidearen parte izan daiteke, baina energia gero eta handiagoa den erabilerarako bidea ere zuzendu behar da.

Kris De Decker Low-tech Magazine aldizkariaren egilea da, arazo guztiek konponbide teknologikoa dutela onartzen ez duen argitalpena. 2018az geroztik, Low-tech Magazine aldizkaria... [+]

]]> <![CDATA[Euskal Herria digitala manifestuaren aurkezpena]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskal-herria-digitala-manifestuaren-aurkezpena 2021-11-03 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskal-herria-digitala-manifestuaren-aurkezpena Euskal Herria Digitala jardunaldia egin dute 2021eko urriaren 15ean Errenterian. Gorka Julio Talaios Koopeko kideak eta Idoia Zengotitabengoa Iratzar Fundazioko kideak azaldu dute jardunaldi hauetarako prestatutako manifestua.

]]> <![CDATA[Teknologia libreak: sortu, sustatu eta saretu]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/teknologia-libreak-sortu-sustatu-eta-saretu 2021-11-03 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/teknologia-libreak-sortu-sustatu-eta-saretu Euskal Herria Digitala jardunaldia egin dute 2021eko urriaren 15ean Errenterian. Bertan Teks elkartea aurkeztu du Jaione Martinez proiektuko kideak, teknologia libreez eta hauek saretzearen beharraz aritu da. Hemen duzue Martinezen hitzartzea osorik.

]]> <![CDATA[Euskarabildua 2021: zenbat kutsatzen du 'like' batek?]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/euskarabildua-2021-zenbat-kutsatzen-du-like-batek 2021-10-29 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/euskarabildua-2021-zenbat-kutsatzen-du-like-batek 2021eko Euskarabildua jardunaldia egin dute Donostiako San Telmo Museoan 'zenbat kutsatzen du like batek?' lemapean. Bertan bildutako lagunek eta streaming bidez jarraitu zutenek atzeraezineko aldaketa klimatiko eta muturreko desberdintasun sozialen garai honetan, azpiegitura teknologikoek duten eraginaz hausnartu dute aurtengo Euskarabilduan.

Erreportaje honetan jardunaldiko irudiak eta Fair Phonen kasu praktikoa bildu ditugu, bidezkoagoa den industria elektronikorako mugimendua... [+]

]]> <![CDATA[8. Euskarabildua 2021]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/euskarabildua 2021-10-19 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/euskarabildua Hodeia ez da existitzen podcastaren bigarren denboraldiko lehen saio hau urriaren 28an ospatuko den Euskarabildua Jardunaldiari buruz hitz eginez hasiko dugu. Aurtengo gaia “Zenbat kutsatzen du like ?? batek? Mundu osorako Internet jasangarrirantz” da. Jarraian albisteen atalean Facebookeko langile ohi batek egindako filtrazioa aztertuko dugu: Interneteko erraldoiaren trapu zahar asko geratu dira agerian. Amaitzeko gure aztarna digitalaren eta mundu amaiera distopikoei buruz... [+]]]> <![CDATA[Ingeniari desertoreak, puntako lanpostuari uko eginda sistemaren kontra borrokan]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/ingeniari-desertoreak-puntako-lanpostuari-uko-eginda-sistemaren-kontra-borrokan 2021-06-04 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/ingeniari-desertoreak-puntako-lanpostuari-uko-eginda-sistemaren-kontra-borrokan Ez dira gutxi konpainia handietako goi mailako ingeniari eta teknikariak beren lanpostuari uko egiten diotenak. Horiez entzun ohi da erabakia hartu dutela ‘erreta’ zeudelako, lanbideaz nazkatuta edo garapen pertsonal bila. Baina badira desertatu eta bizimoduz aldatzeko erabakia hautu politikotzat aldarrikatu dutenak, gizartea hondamendira daraman sistemaren eliteko laguntzaile izateari uko eginez.

]]> <![CDATA[6. Datuen jabetza]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/datuen-jabetza 2021-03-01 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/datuen-jabetza Azkeneko saioan hilabeteko albisteez gain, Iratxe Esnaolari datuen jabetzaren inguruan egindako elkarrizketa izan dugu hizpide eta mundu-mailako itzalaldi teknologiko baten aurrean zer gertatuko litzatekeen hausnartzen aritu gara Don DeLillo idazlearen “Isiltasuna” liburuaren baitan.

]]> <![CDATA[5. Elkarrizketa Ekaitz Cancelari]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/ekaitz-cancela 2021-02-15 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/ekaitz-cancela Ekaitz Cancela kazetariari elkarrizketa interesgarria egin diogu, kapitalismoak eta teknologia digitalek duten harremanaren gainean.

]]> <![CDATA[4. Kapitalismoa eta teknologia digitalak]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/kapitalismoa-eta-teknologia-digitalak 2021-01-31 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/kapitalismoa-eta-teknologia-digitalak Podcast saio honetan albiste esanguratsu mordoxka dugu whatsappen auziaz hasieta google-n kontratu ikusezinetaraino. Ekaitz Cancela kazetariari elkarrizketa interesgarria egin diogu ere, kapitalismoak eta teknologia digitalek duten harremanaren gainean. Eta amaitzeko, ARGIAn inteligentzia artifizialeko lehen kazetariaren gainean aritu gara ere.

]]> <![CDATA[3. Elkarrizketa Gorka Juliori]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/gorka-julio 2021-01-18 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/gorka-julio Gorka Julio a.k.a. Teketen teknologia eta gizarte gaietan topatuko duzu edozein saltsetan. Software askeak eta teknologia burujabetzak gizarte eraldaketan (eta norbere bizitzarenean) duen eraginaz jardun du saio eder honetan.

]]> <![CDATA[2. Sareekiko menpekotasuna]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/sareekiko-menpekotasuna 2020-12-30 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/sareekiko-menpekotasuna Hodeia ez da existitzen saioaren bigarren atalean hilabeteko albisteez gain, Gorka Juliori egindako elkarrizketa izan dugu hizpide eta “10 Arrazoi zure Sare Sozialak ezabatzeko” liburuaren gainean aritu gara. Fikzioari eskainitako Noiz da Gero atalean, sarearen gaineko menpekotasunaz aritu gara, agian hain fikzioa ez den errealitateaz.

]]> <![CDATA[1. 2020ko Euskarabilduaren ondorioak]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/2020ko-euskarabilduaren-ondorioak 2020-11-25 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/2020ko-euskarabilduaren-ondorioak 'Hodeia ez da existitzen' podkasta jarri du martxan Iametzak. Hilabetean behin zabalduko da saioa eta bertan teknologiaren inguruko albisteak, erreportajeak, elkarrizketak, liburu eta dokumental gomendioak eta fikzioak landuko dira, besteak beste. Helburua euskaraz sortutako dibulgazio saio bat egitea da, eztabaidak zabalduz eta eremu kualifikatuetatik urrundu asmoz.

]]> <![CDATA["Datuen pribatutasuna modu kolektiboan ulertzea beharrezkoa da"]]> https://www.argia.eus/multimedia/ekitaldiak/datuen-pribatutasuna-modu-kolektiboan-ulertzea-beharrezkoa-da 2020-10-30 https://www.argia.eus/multimedia/ekitaldiak/datuen-pribatutasuna-modu-kolektiboan-ulertzea-beharrezkoa-da Donostiako San Telmo museoan egin dute 2020ko Euskarabildua jardunaldia. Segurtasun neurriak medio, interesatuek streaming bidez jarraitu dituzte hitzaldiak.

COVID-19 garai honetan, bi gai izan dituzte ardatz Euskarabilduaren 9. jardunaldietan. Batetik, datuen pribatutasunaren galera, eta bestetik, teknologia burujabetzak gai honetan egin ditzakeen ekarpenak. Guzti horri aurre egiteko, gaia modu kolektiboan ulertzearen beharra azpimarratu dute.

]]> <![CDATA[Baliabide teknologikoak euskararen eta kulturaren heziketa arautuan]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/baliabide-teknologikoak-euskararen-eta-kulturaren-heziketa-arautuan 2020-05-08 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/baliabide-teknologikoak-euskararen-eta-kulturaren-heziketa-arautuan
"Euskara ala ezkara ingurune digitalean?" galderari erantzun zioten Elgoibarren 2019ko 'Euskara ala ezkara' jardunaldietara batutako aditu eta arituek. Elgoibarko Izarrak, Elgoibarko Udalak eta PuntuEUS fundazioak antolatu zuten, DanobatGroupen eta IMHren laguntzarekin. Imanol Epelde irakasle eta blogariaren hitzaldia.
]]> <![CDATA[Bagaude ingurune digitalean? Eta euskal kultura?]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/bagaude-ingurune-digitalean-eta-euskal-kultura 2020-05-06 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/bagaude-ingurune-digitalean-eta-euskal-kultura "Euskara ala ezkara ingurune digitalean?" galderari erantzun zioten Elgoibarren 2019ko 'Euskara ala ezkara' jardunaldietara batutako aditu eta arituek. Elgoibarko Izarrak, Elgoibarko Udalak eta PuntuEUS fundazioak antolatu zuten, DanobatGroupen eta IMHren laguntzarekin. Josu Landa informatikariaren hitzaldia.

]]> <![CDATA[Aplikazio eta esperientzien saio paraleloak]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aplikazio-eta-esperientzien-saio-paraleloak 2020-02-11 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aplikazio-eta-esperientzien-saio-paraleloak Teknologia burujabetza mintzagai aplikazio eta esperientzien saio paraleloan. Hurrez hurren, Talaios Kooperatibako Unai Goorotxategi, Hirikilabseko Ibai Zabaleta eta Codesyntaxeko Luistxo Fernandez, informatikari euskaldunen XI. bilkuran, 2018an.

]]> <![CDATA[Hezkuntza teknologikoa eta teknologia hezkuntzan]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hezkuntza-teknologikoa-eta-teknologia-hezkuntzan 2020-02-07 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hezkuntza-teknologikoa-eta-teknologia-hezkuntzan Sagra Crespo Zulet eta Galder Gonzalez Larrañagaren hitzaldia, Edurne Larrazak dinamizatuta, informatikari euskaldunen XI. bilkuran, 2018an.

]]> <![CDATA["Burujabetza teknologikorako bidea jorratu ezean, enpresa pribatuen esku geratuko dira oinarrizko eskubideak"]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hodeia-ez-da-existitzen-teknologia-burujabetza-bai 2019-10-29 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hodeia-ez-da-existitzen-teknologia-burujabetza-bai Ametzagaiñak, Iametzak eta ARGIAk elkarlanean antolatutako Euskarabildua jardunaldiak hausnarketa eta galdera mordoa utzi dizkigu aurrera begira. Elikadura edo energia burujabetzarekin parekatu dute teknologia burujabetza, eta aurrera begira lan lerro berriak ireki eta garatzeko beharra azpimarratu dute.

]]> <![CDATA[Mahaingurua | Digitalizazioa eta hezkuntza]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/mahaingurua-digitalizazioa-eta-hezkuntza 2019-09-02 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/mahaingurua-digitalizazioa-eta-hezkuntza Udako Euskal Unibertsitateak antolatuta ekainean Bilbon eginiko "Humanitate digitalak:aukerak, erakundeen rol berriak eta elkarlana"  jardunaldian digitalizaioaren eta hezkuntzaren inguruan aritu ziren Montse Maritxalar, Joseba Abaitua eta Xabier Mujika. Hemen duzue mahaingurua osorik.

]]> <![CDATA[Teknologiekin euskaraz aritzeko auzolan digitala antolatu du Librezalek]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/teknologiekin-euskaraz-aritzeko-auzolan-digitala-antolatu-du-librezalek 2019-04-02 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/teknologiekin-euskaraz-aritzeko-auzolan-digitala-antolatu-du-librezalek Librezalek martxan jarri duen Common Voice proiektuak teknologietan euskaraz aritzeko ahotsak biltzea du helburu. Horretarako, auzolan digital bat egingo dute apirilaren 9an Tabakaleran, ahots ezberdinek grabatutako 5.000 esaldi baino gehiago behar baituzte.

]]> <![CDATA[Teknologia burujabetza]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/teknologia-burujabetza 2019-01-04 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/teknologia-burujabetza Talaios Kooperatibako Gorka Julio eta Skura Mobile-ko Maitena Urretabizkaia teknologia burujabetzaz eta teknologiak nazio eraikuntzan duen paperaz aritu zaizkigu. Honakoak izan daitezke goiburu nagusiak, baina bideoak ikusteak merezi du, badira eta gehiago:

  • Produkzioaz: Helburua hemen dena produzitzea litzateke. Ea nola egin dezakegun horrelako proiektuak hemen produzitzeko: Interprest, Wimy… Lan baldintzak ere kontuan izan behar ditugu… Ez dugu ezagutzen ondo zer dugun... [+]
]]> <![CDATA[Zeure mugikorrak ezkutatzen duena]]> https://www.argia.eus/multimedia/bideo-herrikoiak/zeure-mugikorrak-ezkutatzen-duena 2018-11-06 https://www.argia.eus/multimedia/bideo-herrikoiak/zeure-mugikorrak-ezkutatzen-duena Teknologiaren eta indarkeriaren arteko loturak hausteko kanpaina da “Gatazkarik gabeko teknologia”. Alboan GKEak ezagutzera eman nahi du mugikorrek, tabletek eta ordenagailuek Kongoko Errepublika Demokratikoko ekialdeko gerrarekin duten lotura. Era berean, eskura ditugun lankidetza-proposamenak planteatzen dizkigu indarkeria geldiarazten laguntzeko.

]]> <![CDATA[Txantxangorria euskal karaokea]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/txantxangorria-euskal-karaokeari-buruzko-hitzaldia 2018-03-14 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/txantxangorria-euskal-karaokeari-buruzko-hitzaldia Youtubeko euskarazko karaoke ezagunenari buruzko hitzaldia, Gabi de la Maza proiektuaren sortzailearen eskutik.

]]> <![CDATA[Nomofobikak 1x05: "Freedom ya!"]]> https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x05-freedom-ya 2018-01-09 https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x05-freedom-ya Nomofobikak terapiaren azken txanpan sartu dira. Sendatu ote dira? Nomofobikak amaitu al da betiko? Azken atal honetan erantzun guztiak

]]> <![CDATA[Nomofobikak 1x05: "Konexio zuzena"]]> https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x01-konexio-zuzena 2017-12-12 https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x01-konexio-zuzena Nomofobikek erronka handiagoa gainditu behar dute oraingoan, Asteburu osoa mugikorrik gabe.

]]> <![CDATA[Nomofobikak 1x04: "Ai ene mobila!"]]> https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x04 2017-12-01 https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x04 Nomofobiken terapian 1. erronka: "Ordubete mobilik gabe”. Kattalink izango da saiatzen bigarrena. Lortuko al du?

]]> <![CDATA[Nomofobikak 1x03: "Ganba alaia"]]> https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x01-ganba-alaia 2017-11-16 https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x01-ganba-alaia Nomofobiken terapian 1. erronka: "Ordubete mobilik gabe”. Aizyber izango da saiatzen lehena. Lortuko al du?

]]> <![CDATA[Nomofobikak 1x02: "Aizyber"]]> https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x02-aizyber 2017-11-03 https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x02-aizyber Aizyber eta Kattalink Nomofobikoentzat abangoardiako terapia esperimental batean hasiko dira legearekin dituzten arazoekin itota.

]]> <![CDATA[Nomofobikak 1x01: "Kattalink"]]> https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x01-kattalink 2017-11-02 https://www.argia.eus/multimedia/nomofobikak/nomofobikak-1x01-kattalink Aizyber eta Kattalink Nomofobikoentzat abangoardiako terapia esperimental batean hasiko dira legearekin dituzten arazoekin itota.

]]> <![CDATA[Kopiatu madarikatuak!]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/kopiatu-madarikatuak 2017-03-10 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/kopiatu-madarikatuak Iraultza digitalak planteatzen duen erronka etiko eta moralari buruzko eztabaidan sakondu nahi du, egile baimenak eta lizentzia libreen ikuspegitik.

Iraupena: 58 minutu.
Zuzendari, gidoilari eta ekoizlea: Stéphane M. Grueso

]]> <![CDATA[Euskal blogariekin solasean]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/euskal-blogariekin-solasean 2017-01-20 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/euskal-blogariekin-solasean Blogetan! Euskal blogariak lehian lehiaketaren 2. edizioa martxan da eta jendea parte hartzera animatzeko bost blogari elkarrizketatu dituzte euskarazko blogintzaren inguruan: zergatik hasi ziren bloga idazten, zein maiztasunez egiten duten, noiz, zein gai lantzen duten... Castillo Suarez, Joxe Rojas, Gaizka Izagirre, Maitane Segurola eta Mikel Garcia blogariek erantzun dituzte galderak.

]]> <![CDATA["Cyberbullying" fenomenoa]]> https://www.argia.eus/multimedia/ertzak/cyberbullying-fenomenoa 2017-01-09 https://www.argia.eus/multimedia/ertzak/cyberbullying-fenomenoa Geroz eta bullying kasu gehiago daude eta arreta berezia jarri nahi izan diogu "cyberbullying" deitzen zaionari. Nola detektatu eta saihestu daiteke? Hiru aditurengana jo dugu gaian sakontzeko: Julen Linazasoro, Ageda Laraudogoitia (Kiva programa) eta Aritz Anasagasti (Emotional Network).

]]> <![CDATA[Stop gorrotoaren diskurtsoari]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/stop-gorrotoaren-diskurtsoari 2016-08-25 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/stop-gorrotoaren-diskurtsoari Hitzek eragina dute eta maiz talde gutxituen eta etorkinen kontra erabiltzen diren armak bilaka daitezke sare sozialetan.

PRISM proiektuaren helburua da sare sozialetako gorrotoaren diskurtso horiek atzeman, ekidin eta aurre egitea. Europako bost herrialdeetan abiarazi dute PRISM: Italia, Frantzia, Errumania, Erresuma Batua eta Espainiako Estatua.

]]> <![CDATA[Ikasteko Ingurune Birtualak: erronka teknologikotik erronka pedagogikora]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/ikasteko-ingurune-birtualak-erronka-teknologikotik-erronka-pedagogikora 2015-11-24 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/ikasteko-ingurune-birtualak-erronka-teknologikotik-erronka-pedagogikora Iratxe Esnaolaren hitzaldia (23. minututik aurrera) Udako Euskal Unibertsitatearen 2013/2014 ikasturtearen hasiera ekitaldian.

]]> <![CDATA[Sare sozialen aplikazioa eta esperientziak kulturan]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/sare-sozialen-aplikazioa-eta-esperientziak-kulturak 2015-07-06 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/sare-sozialen-aplikazioa-eta-esperientziak-kulturak Zumaia Agendako Olatz Erdozia, Donostia Kulturako Mikel Iturria eta Zumalakarregi Museoko Ane Arrietaren hitzaldia sare sozialen erabilpenei buruz, Kultura Saretzen egitasmoaren barnean.

]]>