Suizidioa

Ikusi eta ikasi 1x01: Suizidioa ez denean tabua

2026-01-12

Ikasleen egoera psiko-sozial eta emozionalari arreta jartzea eta zaintzea da eskolek duten erronka handienetako bat. Abadiñoko Matiena institutuan (Bizkaia) izan gara, ikasleei laguntzeko estrategiez, gazteekin hitz egiteko gakoez, suizidioaz, familiez, irakasleek gai honetan dituzten aukerez eta mugez hitz egiten. Leku oso berezian bildu gara: institutuko arnasgune gelan.

Gidoia: Mikel Garcia Idiakez
Kamerak: Manex Moreno Uharte (ARGIA), Beñat Iturrioz eta Mikel... [+]

Etxerako lanak, zertarako?

2026-01-11

Zenbat eta zein etxerako lan bidaltzen dituzte irakasleek? Zertan dira lagungarri eta zertan ez? Ba al dute zentzurik? Eztabaida klasiko batekin hasi du saila Mikel Garcia Idiakezek. Oraingo honetan, Lurdes Imaz guraso elkarteko koordinatzailea eta Iñaki Larrea irakaslea izan ditu bidelagun.

Ikasleen osasun emozionalak hartu du eskola

2025-10-08

Eskolak gero eta arazo psiko-sozial eta emozional gehiago antzematen dituen garaiotan, zein dira ikasleek azaleratzen dituzten korapilo nagusiak? Nola kudeatzen dute hezitzaileek hori guztia eta noraino iristen da eskola? “Hainbat kasuk gainezka egiten digu, baina ezin ditugu pasatzen utzi, pertsonak gara”.

Suizidioa, errespetutik eta epaitu gabe

2025-07-16

Suizidioagatiko dolua humanizatzen lagun dezaketen elementuak aztertu eta prebentziorako neurriak azaldu dituzte Suizidioaren humanizazioa ikastaroan, Biziraun elkarteak antolatuta. Osasun arloko profesionalek, suizidioak eragindako heriotza baten bizirauleek eta suizidio saiakera batetik bizirik atera direnek hartu dute parte, besteak beste. Nabarmendu dute errespetuz eta epaitu gabe entzuna sentitzeak eta hitz egiteak doluan laguntzen duela.

163 suizidio kode aktibatu dituzte Nafarroan, urteko lehen seihilekoan

2024-09-10

204 lagunek beren buruaz beste egin zuten iaz Hego Euskal Herrian, datu ofizialen arabera. Suizidatzeko arriskua izan dezakeen jendearen jarraipenean jartzen dute indarra administrazioen protokoloek. Suizidioaz egoki informatzearen garrantzia ere azpimarratu dute, Suizidioa Prebenitzeko Nazioarteko Egunaren bueltan.

Basauriko espetxeko preso bat hil dela jakinarazi du Salhaketa elkarteak

2024-07-05

Presoa ziegan aurkitu dute hilik ostegun iluntzean. Eusko Jaurlaritzak esan du suizidio kasu baten aztarnak dituela. Gainera, Jaurlaritzak 2021ean espetxeen eskumena jaso zuenetik hiltzen den zazpigarren presoa da.

Errenta baxua, suizidiorako arrisku faktore

2024-06-17

Ikerketen arabera, errenta baxua dutenen pertsonen suizidio-tasa errenta ertaina edo altua dutenen bikoitza da. Nafarroako Osasun Sareak nabarmendu du baldintza sozioekonomikoetan arreta jarri behar dela.

Ihes egin

2024-05-22

(Azken aldi luzean ezin naiz gauez atera, eta arratsaldez ere larri, eta asteburuetan ere ez, eta (jarri zaizue jada ihes egiteko gogoa), marianitoak eta bazkari azkar samarrak izaten dira nire enkontruneak. Konpainiak ondoegi aukeratu behar ditut. Ezin ditut poteoak inprobisatu, Aner Peritz eta Maialen Akizurekin egingo nukeena, kasu, mozkor, nire señora jarioaz aspertzeko. Barkatuko didate maternalismoa (barkatu), baina nik barra batean imajinatu dut hau, eta barra batean andre bati... [+]

Harrera-egoitzetan suizidioaren prebentzioa lantzeko “behar handia” dagoela ondorioztatu du EHUk

2024-03-01

Euskal Herriko Unibertsitateko zenbait ikertzaileek harrera-egoitzetako nerabeen jokabide suizidak aztertu dituzte, eta ondorioztatu dute gazteen laurdena bere buruaz beste egiten saiatu dela. Salatu dute langile gehienek ezagutza “baxua” dutela.

Zer egin eta zer ez, norbaitek esaten badizu suizidatu nahi duela

2023-12-12

Lagundu nahi eta kontrakoa eragin dezakegu, ez badakigu gestionatzen zer esan eta egin, gertuko norbaitek aitortzen digunean egoerak gain hartu diola eta bere buruaz beste egingo duela. Jarraibide erraz batzuk eman ditu Pablo R. Coca psikologoak, hain egoera konplexuari aurre egiteko lagungarri.

Espetxeko azken heriotza “izebergaren punta” besterik ez dela dio Salhaketak

2023-11-28

Salatu du larunbatean bere burua urkatu zuen presoari ez zitzaiola suizidioen aurkako protokoloa ezarri eta ziegan bakarrik zegoela, aurreko egunetan “ondo ez zegoela” adierazi bazuen ere. Azpimarratu du Jaurlaritzak espetxeen eskumena hartu zuenetik bere buruaz beste egiten duen hirugarren presoa dela, eta horrek erakusten duela “euskal espetxe ereduak huts” egiten duela. Ostiralerako mobilizazioa antolatu du Gasteizen.

Suizidio arriskuagatik 613 protokolo aktibatu dituzte EAEko ikastetxeetan

2023-10-10

Eskolan suizidioa prebenitu eta esku hartzeko protokoloa 613 aldiz abiatu dute EAEn, protokoloa martxan jarri den lehen ikasturtean. Bai irakasleak, bai ikasleak gaian trebatzea da helburua, buruko osasun arazoak ikasleen artean ere arazo larri bihurtu diren garaiotan.

Suizidioaz egoki informatzeak bizitzak salba ditzake

2023-09-12

Suizidioaz informatzeak lagundu diezaieke pentsamendu suizida duten pertsonei, baina horretarako egoki informatzea funtsezkoa da, tabu honen inguruan dauden uste okerrak, estereotipoak eta sentsazionalismoa saihestuz, eta arrisku faktoreak, prebentzio neurriak eta dauden helduleku lagungarriak jakinaraziz, besteak beste.

Buruko gaixotasunagatik 30 urtez beherakoen ospitaleratzeek %40 egin dute gora

2023-08-29

Incidence of mental disorders in the general population aged 1–30 years ikerketak osasun mentalaren inguruko datuak argitaratu ditu. Egungo egoeraren berri eman eta bizitzako etapa garrantzitsuenak zein diren argitu ditu besteak beste.

"Gomendagarria da suizidioaz galdetzea, epaiketarik egin gabe"

2023-06-22

2021an, Getxo ZUrt! egitasmoa sortu zuten Getxoko Jon Garcia psikiatrak eta Fundación Doble Sonrisa-ko Naomi Hasson erizainak, suizidioaren prebentzioan lagunduko zuen proiektu bat aurrera eramateko xedeagaz. Bi urte geroago, egitasmoa inoiz baino aktiboago dago, eta, horregatik, Garciagaz elkartu gara suizidioari lotutako mito guztiak ezabatzeko asmoz.

Presoen suizidioa: zer gertatzen da kartzela barruan?

2023-05-25

Preso dauden pertsonen artean portaera suizida areagotu egiten da, faktore psikologiko eta soziodemografikoengatik. Hego Euskal Herrian, 2023an, bi presok egin zuten beren buruaz beste astebetean. Orain gutxi, Eusko Jaurlaritzak “laguntzarako presoen” irudia indartzen duen protokolo berria jarri du martxan.

Hezkuntzako 1.800 profesionalek suizidioaren prebentziorako prestakuntza jasoko dute

2023-03-28

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak antolatu du ekimena aste honetan zehar, BECen, Barakaldon. 900 ikastetxetako ordezkariak izango dira eta zortzi orduko formakuntza jasoko dute. Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuordeak nabarmendu du ikasleen ongizate emozionala "zaintzea" garrantzitsua dela. Helburua da ikastetxeak elkarbizitza segururako gune bihurtzea.

Suizidioa, heriotza kausa nagusia Europako presoen artean

2023-02-16

Presoen suizidio tasa gizartean dagoen tasaren bikoitza baino gehiago da. Horrez gain, presoen herenak buruko gaitzen bat du. Europako presoen osasunari buruzko 2020ko datuak dira, orain aurkeztu duten OMEren txosten batetik eratorriak.

13 urteko umearen suizidioak eskola jazarpenaren arazoa berrazaleratu du Frantziako Estatuan

2023-01-17

Lucasek 13 urte baino ez zituen, urtarril honetan bere buruaz beste egitea erabaki zuenean. Homosexuala zelako auzoan eta batez ere eskolan jasaten zuen jazarpenak eraman du heriotzara, gurasoek salatu dutenez. Bullyingaren eta homofobiaren aurkako borroka eztabaidagai jarri du kasuak Frantziako Estatuan.

Suizidioaren inguruko uste okerrak

2023-01-04

Zer egin norbaitek pentsamendu suizida adierazten duenean? galderari erantzun diote “Suizidioa: XXI. mendeko beste pandemia” jardunaldietan, eta horretarako, suizidioaz dauden hainbat mito gezurtatu dituzte lehenengo, suizidioaren inguruan galdetzeaz, arreta deitzeaz, joera genetikoaz, inpultsibitateaz, osasun mentalaz…