Sendabelarrak https://www.argia.eus eu ARGIA Sendabelarrak kanaleko albisteak Thu, 16 Apr 2026 23:45:47 +0200 Thu, 16 Apr 2026 23:45:47 +0200 Sendabelarrak https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Zuhaitzak ere sendagai]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/zuhaitzak-ere-sendagai 2026-04-16 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/zuhaitzak-ere-sendagai Animaliak eta landareak soinuen bidez komunikatzen dira, lehen ere aritu izan gara gai honetaz. Gustatzen zaigun gaia da eta beste ikerketa bat ekarri dugu gaurkoan, lerro beretik, biologian gauzak aldatu egin baititzake. Animaliak eta landareak, azken hauentzat estres egoerak daudenean, komunikatu egiten direla ikusi da berriro ere. Gizakiak entzun ezinezko hertzio maila batean gertatzen da hau eta biokomunikazioaren esparruan jakintza areagotzea ekarri du, oraindik ikertzeko dagoen... [+]

]]> <![CDATA[Txikori belarra, berriz ere]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/txikori-belarra-berriz-ere 2026-03-26 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/txikori-belarra-berriz-ere Txilen “belar txarrei” buruz egindako ikerketa lan bat ekarri dugu gaurkoan, eta belar txartzat hartutako hauetako bost landareri buruz aritu gara, sendabelarrak baitira. Baztertuak izanagatik badituzte onurak, eta gainera, Euskal Herrian ere baditugu aipatu bost sendabelarrok. Hemendik hara mugitutakoak dira, sendabelar kosmopolitak.

Gaurko sendabelarra txikori-belarra izan da. Bai, berriz ere sendabelar honi buruz aritu beharra daukagu, baina gaur modeloen lagun omen... [+]

]]> <![CDATA[Goroldio xumetik azafraira]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/goroldio-xumetik-azafraira 2026-03-12 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/goroldio-xumetik-azafraira Artsenikoz kutsatutako ura garbitzen duen goroldio bat ekarri dugu gaurkoan. Izan ere, artseniko kutsadura osasun publikoko arazoa da egun, glifosatoa bezalako agrotoxikoengatik, eta ez da batere samurra kutsadura honi ihes egitea. Baina bada berri on bat: Warnstorfia fluitans goroldio xumeak uretako kutsadura modu eraginkorrean garbitzeko gaitasuna duela frogatu du, eta guri aipatzeko moduko albistea iruditu zaigu.

Gaurko sendabelarra azafraia da, sendabelar eta espezia artean... [+]

]]> <![CDATA[Artemisa, sendabelar onirikoa?]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/artemisa-sendabelar-onirikoa 2026-02-26 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/artemisa-sendabelar-onirikoa Atapuerca esanda ez zaigu landaredia etortzen burura, baina bertan loratzen diren 600 landareren katalogoa aurkeztu dute, beraz, bada landarerik zonalde honetan. Burgoseko probintziako lau landaretik bat Atapuercan dago, eta hori izugarrizko proportzioa da. Albiste horrekin hasi dugu saioa.

Gaurko sendabelarra artemisa izan da. Erabilera anitzeko sendabelar honek sinesmen asko ditu bere inguruan, eta guk bati heldu diogu: amets egiteko, edo hobe esanda, eginarazteko, omen duen gaitasunari... [+]

]]> <![CDATA[Hamabi konposatu minbiziaren kontra]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/hamabi-konposatu-minbiziaren-kontra 2026-02-12 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/hamabi-konposatu-minbiziaren-kontra Oso modu arraroan aldatzen ari dira landareak Danimarkan, eta zientzialariek ez dakite zergatik. Albiste deigarria iruditu zaigu eta saioaren sarreran hainbat hipotesiri buruz aritu gara. Gai nagusia, berriz, minbizia izan da, bere kontra egiteko hamabi osagai edo konposaturi buruzko ikerketa sendo bat, zehazki. Hauetako asko sendabelarrak dira, eta batzuk gure artean oso ohikoak. Gomendioaren atalean ikerketa honetan aipatzen diren konposatu hauek nola baliatu eta egunerokotasunean... [+]

]]> <![CDATA[Eztarrirako sendabelarrak]]> https://www.argia.eus/albistea/eztarrirako-sendabelarrak 2026-02-09 https://www.argia.eus/albistea/eztarrirako-sendabelarrak Santa Ageda bezperan ari naiz gaurko artikulua idazten eta koplari buelta bat ematera noakizue. Uste dut nahiko aberats gaudela diruz, nahiz gehiagoko nahia beti hor dugun, eta baita ere aberats gaudela oinetakoz, batzuk beste batzuk baino gehiago; baina ez gabiltzala eztarriz sano, ezin baitugu kantatu nahita ere gogoz.

]]> <![CDATA[Detox]]> https://www.argia.eus/albistea/detox 2026-01-19 https://www.argia.eus/albistea/detox Hasi da urte berria eta detox hitza ageri zait alde guztietatik. Sare sozialetan, eskatu gabeko iragarkietan eta baita whatsappeko mezuetan ere. Gabonetan egindako gehiegikeriak orekatzeko eta gorputza pixka bat garbitzeko laguntza eta aholkua eskatuz idatzi dit hainbatek, fantasia hori posible balitz bezala. 

]]> <![CDATA[3x08: Emakume zientzialariak bai, guruak ez!]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x08-emakume-zientzialariak-bai-guruak-ez 2026-01-15 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x08-emakume-zientzialariak-bai-guruak-ez  

Rosa Tristanek Mujeres con Ciencia webgunean idatzitako artikulu bat landu dugu gaurkoan. Asima Chatterjee kimikari indiarraz aritu gara. Emakume honek balio handiko lana egin zuen sendabelarren eta botiken arloan eta interesgarria iruditu zaigu bere bizitza gure podcastera ekartzea. Ayurveda medikuntza tradizionalean erabiliak diren sendabelarrak ikertzen hasi zen eta haietatik eratorritako botikak sortu zituen, gaur egun ere minbiziaren, epilepsiaren eta malariaren aurka... [+]

]]> <![CDATA[3x07: Sendabelarrak eta botikak, ze parea!]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x07-erremedio-naturalak-eta-inflamazioa 2025-12-29 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x07-erremedio-naturalak-eta-inflamazioa Sendabelarren eta botiken arteko elkarreraginak izango ditugu hizpide. "Emaidazu zerbait naturala, botika asko hartzen dut eta" bezalako esaldiak askotan entzuten ditugu, eta pentsamolde horren okerraz aritu gara. Rosario Cáceres Fernández-Bolaños farmazilariak idatzitako artikulua ekarri dugu. Bertan botika “kimikoen” eta alternatiba “naturalen” arteko talkaz ari da; Idorreria, liseriketa txarra, lotarako arazoak, likido atxikipena... [+]

]]> <![CDATA[3x06: Udazken laranja: liburu bat eta kurkuma]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x06-udazken-laranja-liiburu-bat-eta-kurkuma 2025-12-15 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x06-udazken-laranja-liiburu-bat-eta-kurkuma Diario rural. Apuntes de una naturalista. Otoño-invierno liburua (Susan Fenimore Cooper, Pepitas de calabaza argitaletxea) ekarri dugu gaurkoan, tarteka sendabelarrekin, landareekin zein naturarekin lotutako irakurketak gomendatzea pentsatu baitugu. Udazkenerako irakurketa egokia iruditu zaigu. Batetik gure garaitik eta bizi moldetik urrun dagoen testu bat delako, eta bere erritmo pausatuak badu gure bizi martxari eragiteko ahalmenik, lasaitze aldera noski. Bere garaian Darwinek... [+]

]]> <![CDATA[3x05: Genomarik handiena, garoarena]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/4x05-genomarik-handiena-garoarena 2025-12-01 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/4x05-genomarik-handiena-garoarena Munduan genomarik handiena duena landare bat da, garo bat, hain zuzen ere, eta asko dauka esateko. Berriro ere landare batek txunditu gaitu eta txiki utzi du gizakiaren genoma. Pazifikoan hazten da eta bere genoma sekuentziatu ondoren etorri da sorpresa. Espezieen bizi irauteari eta egokitzeko gaitasunari buruzko informazioa ematen digu. Genomaren tamainaz ere aritu gara, hau da, zertarako sortzen diren halako genoma handiak.

Gaurko sendabelarra zuhaitza izango da, senda-zuhaitza baita... [+]

]]> <![CDATA[3x04: Udazkeneko erorierarentzat bost sendabelar]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x04-udazkeneko-erorierarentzat-bost-sendabelar 2025-11-17 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x04-udazkeneko-erorierarentzat-bost-sendabelar Sandra Diaz biologo argentinarraren ekarpen interesgarriekin hasi gara gaurkoan. Bide horretatik, etorkizunaz, gure zein landareen etorkizunaz, biodibertsitateari buruz eta kontsumokeriak eta ingurumen arazoek hartu duten larritasun mailaz ariko gara. Izan ere, berak ematen dituen datuak beldurtzekoak dira: munduko begetazioaren %40 arriskuan dago. Bake Nobel sariduna da Diaz, eta zientzian gehien axola duten hamar pertsonen artean dago.

Gaurko sendabelarrak bost izango dira, udazkeneko... [+]

]]> <![CDATA[Urak beherantz]]> https://www.argia.eus/albistea/urak-beherantz 2025-11-10 https://www.argia.eus/albistea/urak-beherantz Jubilatutakoan bizitzera Oriora joan zen andoaindar bati entzun nion behin: “Pertsonak, ondo izatera, bere bizian Oria ibaiak bezala egin behar du, hau da, beherantz”. Itsasondon jaioa zen berez eta badira urte batzuk hil zela; bere bizia ere Oria ibaia bezala amaitu zela pentsatu nahi dut, ur handiagoekin bat eginez.

]]> <![CDATA[3x03: Landareak berpizten dituen gizona]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x03-landareak-berpizten-dituen-gizona 2025-11-03 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x03-landareak-berpizten-dituen-gizona Ingalaterrako lorategiak maite ditugu. The poison garden lorategiari buruz aritu ginen podcasteko hamargarren saioan eta gaur Kew Gardens lorategiari buruz arituko gara. Londresen dago kokatua eta munduan dagoen landare bilduma handiena dago bertan. Hango lorezainen artean dago Carlos Magdalena asturiarra. Bere lanaren berezitasunak aipatu ditugu, nola aditua den desagertutako landareak, batez ere tropikalak, berpizten. Berpizteaz gain jatorrizko ekosistemetan nola txertatzen dituen ere kontatu... [+]

]]> <![CDATA[3x02: Landareen oihuak eta azeri buztana]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x02-landareen-oihuak-eta-azeri-buztana 2025-10-20 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x02-landareen-oihuak-eta-azeri-buztana Landareen inteligentzia, gaitasunak eta sentiberatasuna hizpide izan ohi ditugu podcast honetan, eta azken urteetan botanikan egiten ari diren ikerketak ekartzen ditugu horretaz aritzeko, landareekiko daukagun begirada aldatzen ari baita. Gaurkoan landareek oihu egiteko gaitasuna dutela aipatzen duen albistearekin gatoz; hori gutxi ez, eta hainbat egoeraren aurrean angustia sentitzeko gaitasuna dutela ere badio notiziak. Tomatea da ikertu duten landarea eta sitsak erasotzen duenean zer nolako... [+]

]]> <![CDATA[3x01: Mina tratatzeko landarerik zaharrena]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x01-mina-tratatzeko-landarerik-zaharrena 2025-10-06 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3x01-mina-tratatzeko-landarerik-zaharrena Deigarria egin zaigun aurkikuntza arkeologiko batekin hasi dugu saioa. Mina tratatzeko landarerik antzinakoena aurkitu dute Tafugalten, Marokon, egindako indusketetan. Ephedra (Ephedra sinica) da sendabelarra eta prehistoriako medikuntzaz, hau da, duela 15.000 urte egiten zen medikuntzaz hitz egiten du. Gaur egun ere erabiltzen dugu eta oso antzeko erabilerak ematen dizkiogu, hori da bitxiena (edo ez). Efedrina gaur egun anestesiatik esnarazteko erabiltzen da, kirurgia ondorenean, tentsioa... [+]

]]> <![CDATA[Loreen agurra]]> https://www.argia.eus/albistea/loreen-agurra 2025-10-06 https://www.argia.eus/albistea/loreen-agurra Udazken sasoia iritsi zaigu eta ohikoak diren irudiak etorri zaizkigu; hostaje gorrixkak, erortzen ari diren hosto bakan malenkoniatsuak, haizeak astindutako orbela.

]]> <![CDATA[Sendabelarrak oliotan]]> https://www.argia.eus/albistea/sendabelarrak-oliotan 2025-07-28 https://www.argia.eus/albistea/sendabelarrak-oliotan Sendabelarra oliotan beratzeaz ariko gara baina ukendurik egin gabe. Bai, arraroa dirudi baina sendabelar freskoak oliotan beratu, iragazi eta erle argizaria ipinita ukendua egiten ikasi duenari olioarekin beste era batera lan egitea badagoela esan nahi nioke. Oleato edo olio medizinala deitzen zaio eta oso eskura daukagu orain egitea.

]]> <![CDATA[“Zazpi sendabelar ukendua”-ri zor dioguna]]> https://www.argia.eus/albistea/zazpi-sendabelar-ukendua-ri-zor-dioguna 2025-07-07 https://www.argia.eus/albistea/zazpi-sendabelar-ukendua-ri-zor-dioguna Ukenduak egiten dituen orok solstizio bueltako data hauetan zeruari begiratu dio: bateko beroa eta besteko ekaitzak, sendabelarrak noiz bildu erabakitzen komeriak izan dira. Ikusten denez, San Joan eguna ez da edozein egun, indar eta sinbolismo bereziko eguna dugu. Edozein direla ere sendabelarrak, edozein dela ere horiek bildu ditugun tokia, ekainak 24an egin badugu bilketa, ukenduak balio handia duenik ez da auzitan jartzen.

]]> <![CDATA[Oztibarren ere bada sendabelarrik eta ez gutxi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2919/oztibarren-ere-bada-sendabelarrik-eta-ez-gutxi 2025-05-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2919/oztibarren-ere-bada-sendabelarrik-eta-ez-gutxi <![CDATA[2x15: Samaritarraren ukendua eta zaingorri ukendua]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x15-samaritarraren-ukendua-eta-zaingorri-ukendua 2025-05-26 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x15-samaritarraren-ukendua-eta-zaingorri-ukendua Gaurkoan oso ohikoa ez den zerbait ekarri dugu saiora. Entzule batek gugana jo eta samariar baltsamoaren formula ekarri digu. Duela 50 bat urte Donostiako Santa Teresa klausurako lekaimeek Bálsamo Samaritano deitua egiten omen zuten, eta galdu ez dadin, errezeta helarazi digu. Benetan gai interesgarria da, gaur egun egiten ditugun ukenduen antzik ez duen formula baita, eta atzean duen istorioa ere ez da edonolakoa. Hemen baltsamoaren alde asko izan ditugu hizpide, eta gehiago jakin nahi... [+]

]]> <![CDATA[2x14: Landareen burmuinaz eta elorri zuriaz]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x14-landareen-burmuinaz-eta-elorri-zuriaz 2025-05-12 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x14-landareen-burmuinaz-eta-elorri-zuriaz Landareen inteligentziari buruzko eztabaidak hor jarraitzen du, eta podcast honetan gustatzen zaigun gaia denez, berriro ere ekarri egin dugu. Memoria, kontzientzia eta komunikazioa gauzatzeko gaitasuna gizaki eta animaliez gain landareek ere ba ote duten da oraingo ikerketa honen gaia. Burmuinik gabe pentsa ote daitekeen, hori da gaurko eztabaidaren beste ardatzetako bat.

Gaurko sendabelarra, berriz, elorri zuria da. Aurrekoan izeiarekin esan genuen moduan, zuhaitzak eta... [+]

]]> <![CDATA[2x13: Espeziak sendabide eta izeia sendabelar]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x13-espeziak-sendabide-eta-izeia-sendabelar 2025-04-28 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x13-espeziak-sendabide-eta-izeia-sendabelar Espezieei buruz aritu gara gaurkoan. Aurreko saioetan ere aipatu izan ditugu, baina gaurkoan ikerketa bat ekarri dugu, datu interesgarri asko dituelako. Kurkuma, kanela eta jengibrea oso ohikoak ditugu gure artean, baina badira espezietzat jotzen diren sendabelarrak ere (ezkaia, oreganoa edo salbia), eta baita hauts egindakoan espezietzat hartzen ditugun barazkiak ere, piperrak kasu. 

Ikerketak heriotza arriskua jaisteaz, polifenolez, erradikal askeez eta superoxido dismutasa izeneko... [+]

]]> <![CDATA[Gu ere lugorri]]> https://www.argia.eus/albistea/gu-ere-lugorri 2025-04-14 https://www.argia.eus/albistea/gu-ere-lugorri Sendabelarrak non bildu galdetuz idazten didate eta bide bazterrei erreparatzeko esan ohi diet. Erromantizismoak kalte egin digu bizitzako esparru askotan eta hemen ere bai, sendabelarrak ez baitaude mendi tontorretik gertu dauden bide zidorretan (bakarrik), ezta kostatik bertan dagoen leku birjin horretan ere.

]]> <![CDATA[2x12: Aste Santua klabe begetalean eta hirusta gorria]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x12-aste-santua-klabe-begetalean-eta-hirusta-gorria 2025-04-07 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x12-aste-santua-klabe-begetalean-eta-hirusta-gorria Erramua, nardoa, benjui, mirra, sandaloa, garia, isipu-belarra eta halakoak hartu ditugu ahotan gaurko saioaren hasieran. Aste Santuari eta erlijio katolikoari loturikoak denak ere, sinbolismo handikoak, eta gure egunerokoan arruntak direnak, nahiz askotan ez dakigun izenik jartzen ere.

Gaurko sendabelarra, berriz, hirusta gorria da. Urte sasoi honetan loratze betean daukaguna. Loretxo gorri honi buruz aritu gara eta bere infusioa nola eta noiz erabil dezakegun azaldu dugu.

]]> <![CDATA[2x11: Zuhaitz biblikoak berpizteaz eta txikori-belarraz]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x11-zuhaitz-biblikoak-berpizteaz-eta-txikori-belarraz 2025-03-24 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x11-zuhaitz-biblikoak-berpizteaz-eta-txikori-belarraz Zientzialariek egindako beste ikerketa harrigarri bat dakargu gaurkoan. Ez da sinetsi erraza, baina Biblian agertzen den zuhaitz bat berpizteko gai izan direla esan digute berriki. Honek zer esan nahi duen, zertarainoko eragina izan dezakeen eta bestelako ondorioei buruz aritu gara podcastaren lehen zatian.

Gaurko sendabelarra txikori-belarra da, bai, beste behin. Gure podcastaren lehen denboraldiko hamabigarren saioan ere aritu ginen sendabelar honi buruz, baina hain da emankorra eta... [+]

]]> <![CDATA[Samariar baltsamoa]]> https://www.argia.eus/albistea/samariar-baltsamoa 2025-03-24 https://www.argia.eus/albistea/samariar-baltsamoa Sare sozialen kontra hitz egitea ondo dago, beno, nire inguruan ondo ikusia bezala dago sare sozialek dakartzaten kalteez eta txarkeriez aritzea; progre gelditzen da bat horrela jardunda, baina gaur alde hitz egin nahi dut. Ez ni optimista digitala nauzuelako, baizik eta sare sozialetatik gauza onak ere badatozelako. Irakurleen komentario, iritzi, iradokizun eta ekarpenak kasu. Sarri-sarri jasotzen ditut eta poz ematen didate, esan beharra daukat.

]]> <![CDATA[2x10: Garoa atzeraka eta intsusarekin zereginak]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x10-garoa-atzeraka-eta-intsusarekin-zereginak 2025-03-10 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x10-garoa-atzeraka-eta-intsusarekin-zereginak Garoa atzeraka eboluzionatzen ari dela irakurri dugu, eta beste behin, filosofatzeko atea ireki digu horrek. Harvard Unibertsitateko ikerketa batek ekarri du albistea, 360 milioi urte dituen espezieak eboluzioaren inguruko ideiak auzitan jarri dituelako. Eboluzioa konplexutasunerako bidea dela pentsatu izan da orain arte, baina garoak kontrako norabidea hartu du, sinpletzera joaz.

Intsusari buruz hitz egin beharra ere badago urte sasoi honetan, negu amaiera eta udaberri hasieran hasten baita... [+]]]> <![CDATA[Txikori-belarra udaberrian]]> https://www.argia.eus/albistea/txikori-belarra-udaberrian 2025-03-03 https://www.argia.eus/albistea/txikori-belarra-udaberrian Udaberri aurreratua ate joka dabilkigu batean eta bestean, tximeletak eta loreak indarrean dabiltza. Ez dakit onerako edo txarrerako, gure etxean otsailean tximeleta artaldean ikustea baino otsoa ikustea hobea zela esaten baitzen.

]]> <![CDATA[2x09: Itxaropena eta pasmo belarra]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x09-itxaropena-eta-pasmo-belarra 2025-02-24 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x09-itxaropena-eta-pasmo-belarra Beste podcast bat dugu abiapuntu gaur: "La senda de las plantas perdidas" saio etnobotanikoa. Gurea entzuten duzuen askorentzat interesgarria izango delakoan. Bere newsletterra jasotzen dugu (gomendatzen dizuet), eta itxaropenaz eta landareez egindako hausnarketa asko gustatu zaigu. Aina. S Erice biologo eta idazlea da egilea eta "plantaesperanza" terminoaren alde idatzi du eta guk ere horri heldu diogu.

Bestetik, podcast hau egiten hasi ginenean pentsatu genuen... [+]]]> <![CDATA[2x08: Sendabelarren inguruko albiste sentsazionalista eta mendaroa]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x08-sendabelarren-inguruko-albiste-sentsazionalista-eta-mendaroa 2025-02-10 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x08-sendabelarren-inguruko-albiste-sentsazionalista-eta-mendaroa El Correok argitaratutako albiste sentsazionalista samar bat aletu dugu gaurko saioan. Izan ere, sendabelarren inguruan dibulgazio okerra egitea oso ohikoa da, zoritxarrez. Aloe vera, tearen zuhaitza eta bestelako landare on askori buruzkoa da aipatu artikulua; eta egia da, askotan ez direla hain onak sendabelar hauek, edo ez behintzat edonorentzat.

Albisteak oinarrian Rosa Porcel idazle eta zientzialariaren liburu bat dauka: “Plantas que nos ayudan “ (Destino... [+]

]]> <![CDATA[2x07: Salbiaz asko daukagu esateko]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x07-salbiaz-asko-daukagu-esateko 2025-01-27 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x07-salbiaz-asko-daukagu-esateko Gaurkoan sendabelar bakarra hartu dugu hizpide, badauka eta zer sakondua. Salbia (Salvia officinalis) da sendabelar hori, eta honen inguruan argitaratu den albiste bat hartu dugu abiapuntu, gai asko lantzeko aukera ematen digulako.

Sendabelar honen olio esentzialarekin egindako ikerketaz aritu gara hizketan. Bertan, olio esentzial hau usaindu dute menopausia ostean dauden emakumeek eta horrek euren funtzio sexualean eta asetasunean duen inpaktua neurtu dute. Izan ere, askotan ikusi da... [+]]]> <![CDATA[Aurtengorako irakurgaiak]]> https://www.argia.eus/albistea/aurtengorako-irakurgaiak 2025-01-20 https://www.argia.eus/albistea/aurtengorako-irakurgaiak Urte berriaren hasieran asmo berritu egiten gara dirudienez, eta egin beharreko zereginen zerrendak egiten ditugu gutako batzuk. Egiteko horien artean irakurtzeko ditudan liburuen zerrenda izaten da bat, gero eta zerrenda gizenagoa. Zuetako ez gutxik zer irakurtzen dudan galdetu izan didazuenez, zerrenda horren berri ematea pentsatu dut. Donostiako Hontza liburu denda jarraipen bila ari dela berriki jakin dudalarik, bihotzeko minez ere idazten dut gaur liburuez.

]]> <![CDATA[2x06: Zuhaitzen eguna, bostorria eta jengibre erremedioa]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x06-zuhaitzen-eguna-bostorria-eta-jengibre-erremedioa 2025-01-13 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x06-zuhaitzen-eguna-bostorria-eta-jengibre-erremedioa Gaurko lehen gaia Tu Bishvat edo Zuhaitzen Eguna dugu. Pasa den urtea geroztik ari gara ikusten egunero Palestinatik datozen irudi lazgarriak, eta podcast honetan sendabelarrei buruz hitz egiten dugun arren, gaurkoan egoera honi leku egin nahi diogu. Ez palestinarrei ezer esateko (zer esan?) baizik juduei zerbait gogorarazteko.

Egutegi erlijioso juduan otsaileko ilargi betearekin (otsailak 12) Tu Bishvat deituriko jaia ospatzen da, haientzat urteak dituen lau urteberri egunetatik aurrenekoa... [+]]]> <![CDATA[2x05: Iltze aromatikoa ere sendabelarra da]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x05-iltze-aromatikoa-ere-sendabelarra-da 2024-12-16 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x05-iltze-aromatikoa-ere-sendabelarra-da Gaurko sendabelarra iltze aromatikoa (Syzygium aromaticum) izango da, berari eskaini diogu gaurko podcasta osorik. Hainbatentzat sukaldean dugun espezia aromatikoa dena sendabelarra ere bai baita, gero eta argiago diote hori ikerketek.

Podcast honen bosgarren saioan ere aipatu genuen iltze aromatikoa. Orduan chai egoskinaz aritu ginen, Indiatik datozen edari hauek ohikoak bihurtu zaizkigulako gurean ere, bereziki udazken eta negu garaia iristen zaizkigunean. Beste hainbat espeziarekin batera... [+]]]> <![CDATA[2x04: Izpiliku fina, moretasunean sakontzen]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x04-izpiliku-fina-moretasunean-sakontzen 2024-12-02 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x04-izpiliku-fina-moretasunean-sakontzen Gaurko sendabelarra izpiliku fina (Lavandula angustifolia) izango da. Zenbat du sendabelarretik lurringintzarako erabiltzen dugun lore moreak? Askorentzat sendabelarra baino, lurrina da lore hau, eta horrek zaildu egiten du dituen balio terapeutikoak ezagutzea. Izan ere, lurrina edo xaboia edatearen pareko zerbait da askorentzat izpiliku infusioa, eta aukeran nahiago izaten dugu bestelako sendabelarrak hartzea.

Izpilikuari lotuta, Arabar Errioxan aurkitu dugu sasoi honetan egiten den jai... [+]]]> <![CDATA[Nola garbitu eta zaindu, gorputza eta Lurra kutsatu gabe?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2895/kosmetikoak-sendabelarrekin 2024-11-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2895/kosmetikoak-sendabelarrekin Azala ez da azaleko gaia, kanpoarekiko muga eta gure buruaren babesa baizik. Ordea, kosmetiko industrialak erabiliz gero, toxiko kimikoak barneratzen ditu gure gorputzak azaletik, eta dutxako zulotik behera joaten direnean, ura eta Lurra ere kutsatzen ditugu egunero. Eredu kutsatzaile horretatik ateratzeko tresnak ematen ditu Garbiñe Larreak Kosmetikoak Sendabelarrekin liburuan: 67 formula azaldu ditu, urteetan eman dituen ikastaroetan garatu eta frogan jarri dituenak. Beraz, adi: liburu hau ez da gorputz batzuentzat soilik; bizarduna izan edo ez, pinpirina izan edo ez, dutxatzen bazara, zuretzat ere bada.

]]> <![CDATA[2x03: Eztula eta eguzkiaren beroa]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x03-eztula-eta-eguzkiaren-beroa 2024-11-18 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x03-eztula-eta-eguzkiaren-beroa Gaurko sendabelarra eztul-belarra (Tussilago farfara) izango da, eztul-belar hostoa. Izan ere, eztula entzuten hasi garen sasoian gaude. Eztula egiteko gogoa etortzea da saio hau egiterakoan izaten dugun beldurrik handienetakoa eta karamelua aldamenean izaten dugu; ez baita ahuntzaren gauerdiko eztula jendaurrean ari garenean eztul eraso gelditu ezina. Baina eztulak ere ezberdinak daude, eta bakoitzarentzat erremedio ezberdinak aipatu ditugu.

Eztul belarraren hostoak aberatsak dira... [+]

]]> <![CDATA[Kosmetika industrialaren aurrean, egin ezazu zuk zeuk]]> https://www.argia.eus/albistea/kosmetika-industrialaren-aurrean-egin-ezazu-zuk-zeuk 2024-11-11 https://www.argia.eus/albistea/kosmetika-industrialaren-aurrean-egin-ezazu-zuk-zeuk Garbiñe Larreak Kosmetikoak sendabelarrekin liburua argitaratu berri du ARGIArekin. "Egin ezazu zuk zeuk" filosofia kosmetikoen mundura ekarrita, egunerokoan behar diren produktuak egiteko liburu teoriko-praktikoa da. Eskuragarri dago azoka.argia.eus webgunean.

]]> <![CDATA["Kosmetiko industrialak gure sistema hormonala hackeatzen ari dira eta horren aurrean baliabideak eman nahi izan ditut"]]> https://www.argia.eus/albistea/kosmetiko-industrialak-gure-sistema-hormonala-hackeatzen-ari-dira 2024-11-05 https://www.argia.eus/albistea/kosmetiko-industrialak-gure-sistema-hormonala-hackeatzen-ari-dira Garbiñe Larreak Kosmetikoak sendabelarrekin liburua aurkeztu du azaroaren 7an Donostian. Azala, ilea eta gorputzeko hainbat atal garbitzeko eta zaintzeko behar ditugun produktuak guk geuk egiteko argibide eta informazio osoa ematen du liburuak. Auzi hau ez da azalekoa, Larreak azaldu duenez, egunero bataz beste 100 toxiko barneratzen baititugu kosmetiko industrialen bidez eta urak zein Lurra kutsatzen baititugu horiekin.

]]> <![CDATA[Birika-belarra]]> https://www.argia.eus/albistea/birika-belarra 2024-11-04 https://www.argia.eus/albistea/birika-belarra Udazken betean gaudela arnas bideei erreparatu beharra daukagu, garai honetan ia gehienok izango baitugu katarroren bat. Hori bakarrik denean gustura, arnasbideetako gaitz larriagoak zeharo gaiztotuta dabilzkigulako azkenaldian. Gure artean aurre zaintza egitea ohitura zabaldua da eta horretarako sendabelar anitz eta askotarikoak ditugu baina bakoitzak ditu bere berezitasunak.

]]> <![CDATA[2x02: Landare inbaditzaileen artean sendabelarrik ez]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x02-landare-inbaditzaileen-artean-sendabelarrik-ez 2024-11-04 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x02-landare-inbaditzaileen-artean-sendabelarrik-ez Gaurko sendabelarra erromeroa (Rosmarinus officinalis) da, gure artean mendeak daramatzan sendabelarra. Jatorriz isurialde mediterranearrean jaiotzen da baina Erdi Arotik geureganatua daukagu Lamiaceae familiako sendabelar hau.

Balio anitzeko sendabelarra da, odol zirkulazioa edo ilea indartu bezala laguntzen du nekeari aurre egiten. Ohikoa da gure artean eta badirudi lorategi eta errotondatan maiz ikusita gutxiago estimatzen dugula, ohikoegia da dirudienez. Aldiz, oso urrutiko sendabelar... [+]]]> <![CDATA[2x01: Schrödingerren landareak]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x01-schrdingerren-landareak 2024-10-21 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2x01-schrdingerren-landareak Gaurko sendabelarra azeri-buztana (Equisetum arvense) da. Eztainu-belarra, azeri-isatsa eta luki-buztana ere deitzen zaio Euskal Herrian.

Antzinatasun handiko landarea dugu hau, izan ere prehistoria garaian ba omen ziren bere familia botanikoko landareak, fosilek ematen duten lekukotzak hala dio. Udazkenean biltzeko moduan daukagu, neguko hotzak eta aurreneko izotzak agertu bitartean ongi egongo baita. Gainera, nahikoa hazia egongo da, askorentzat belaunetik gorakoa izan behar baitu... [+]]]> <![CDATA[Udazkeneko garbiketa]]> https://www.argia.eus/albistea/udazkeneko-garbiketa 2024-10-07 https://www.argia.eus/albistea/udazkeneko-garbiketa Bada urtebete udazkeneko bederatziurrenak nola egin artikulua idatzi nuela eta berriz ere urtaroak eskatzen digun lanaz idatzi beharra daukat. Izan ere, gibel garbiketa egiteko sasoia dugula esanez publikazio dezente ari naiz ikusten sare sozialetan eta kezka eragin dit. Orain udaberrian sartzera doazenentzat balioko du baina guri beste organo batzuei begira jartzea dagokigu eta ez genuke nahasmendurik sortu behar.

]]> <![CDATA[Usain gaiztoko belar bat]]> https://www.argia.eus/albistea/usain-gaiztoko-belar-bat 2024-09-16 https://www.argia.eus/albistea/usain-gaiztoko-belar-bat Amarengandik hurbil bizitzea gustatzen zaie. Ez dira urrutira joango santio-belarraren (Jacobaea vulgaris) haziak, eta haiengandik jaiotako landareak, familia osoa, amaren eta amonaren aldamenean hazi eta biziko dira. Familia tzarra, izan ere landare bakoitzak sasoi batean 2.000-2.500 lore ireki ditzake eta horietatik 75.000-200.000 hazi eman.

]]> <![CDATA[Ugalkortasunarentzat sendabelarrik ez]]> https://www.argia.eus/albistea/ugalkortasunarentzat-sendabelarrik-ez 2024-09-16 https://www.argia.eus/albistea/ugalkortasunarentzat-sendabelarrik-ez "Kaixo Garbiñe! Asko gustatzen zait egiten duzuna. Ugalkortasunarentzat sendabelar baten bila ari naiz baina zure liburuan ez dut aurkitu. Bizi naizen lekuan inork ez daki horri buruz”. Mezu hori jaso nuen hilabete dela Instagrameko pribatutik eta eragin zizkidan hausnarketa eta kezka artikulu honetara ekarri nahi ditut.

]]> <![CDATA[Menditik hirira: zer ezkutatzen digu Pirinioetako sendabelar saltzaileen lanak?]]> https://blogak.argia.eus/urko-apaolaza/2024/08/30/menditik-hirira-zer-ezkutatzen-digu-pirinioetako-sendabelar-saltzaileen-lanak/ 2024-08-30 https://blogak.argia.eus/urko-apaolaza/2024/08/30/menditik-hirira-zer-ezkutatzen-digu-pirinioetako-sendabelar-saltzaileen-lanak/ XIX. eta XX. mendeetan ohikoa zen hiri nagusietako kaleetan ikustea janzkera tradizional ikusgarria zuten emakume batzuk, sendabelarrak saltzen. Ansotarrak ziren, Aragoiko Ansó ibarrekoak. Erakusketa batek haien historia kontatu digu, eta bide batez azalerazi du atzean ezkutatzen zen ekonomia eta funtzio sozial garrantzitsua.

]]> <![CDATA[Kamamila txarrik ez da]]> https://www.argia.eus/albistea/kamamila-txarrik-ez-da 2024-08-05 https://www.argia.eus/albistea/kamamila-txarrik-ez-da Gaurko artikuluari ekitera noalarik Chamaemelum nobile loretxoari larranbiloa, larramilua, amasabel-belarra edo bitxeleta deitzen diozuenak ere nire gogoan zaudete; zuetako batek idatzi baitit duela ez egun asko Instagrametik “gaur Goizueta aldean kamabillua bildu dut eta nola lehortuko nuke?” esanez.

]]> <![CDATA[12. 30 sendabelarrez egindako ukendua]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/12-30-sendabelarrez-egindako-ukendua 2024-05-06 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/12-30-sendabelarrez-egindako-ukendua Gaurko sendabelarra txikori-belarra (Taraxacum officinale) da. Zer esan eta zer azaldu handia ematen digun sendabelar xumea ekarri dugu gaurkoan eta hurrena II eta III atalak egiteko asmoa daukagu. Sustrai, hosto eta lore dena du baliagarria eta printzipio aktiboz betea da. Hosto lehorrekin egindako infusioa garbikari bikaina da udaberrian hartzeko, orain ematen ari naizen gibel garbiketako ikastaroetan sendabelar hau famatu besterik ez dut egiten.

Osagai ugari eta konplexuak ditu:... [+]

]]> <![CDATA[11. Kartzelako belar hitsak]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/11-kartzelako-belar-hitsak 2024-04-22 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/11-kartzelako-belar-hitsak Gaurko sendabelarra horma-belarra, pareta-belarra, txarrangilla edo odol-belarra (Parietaria judaica) izenez ezagutzen da eta une hauetan erruz daukagu gure herri zein hirietako horma eta hormigoi arteko zirriztuetan, gugandik oso gertu. Gibela garbitzeko erabili izan da baina diuretiko bezala ere bai, bi lanak oso ondo egiten dituelarik, gaur egungo gizartearen gaitzei erreparatuta oso beharrezkoa dugula esan dezakegu. Gibela garbitu eta indartzeko egokia da, hala hepatitisa sendatzeko erabili... [+]

]]> <![CDATA[Intsusaren bigarrena]]> https://www.argia.eus/albistea/intsusaren-bigarrena 2024-04-22 https://www.argia.eus/albistea/intsusaren-bigarrena Joan urteko udaberrian idatzi nuen intsusari eskainitako aurreneko artikulua eta orduan iragarri nuen bezala, testu sorta baten aurrenekoa izan zen. Sendabelar honen emana eta jakintza agortzen ez den iturriaren parekoa dela nioen eta uste dut udaberriro artikulu bat idazteko gaia emango didala.

]]> <![CDATA[10. 'The Poison Garden' lorategia]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/10-the-poison-garden-lorategia 2024-04-08 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/10-the-poison-garden-lorategia The poison garden hartu dugu hizpide, Ingalaterrako lorategirik arriskutsuena. Bai, bai, landare pozoitsuei buruz hitz egingo dugu gaur ere eta akaso ikasturte amaierako txangoa egingo dugu bertara, Northumberland herrira, Ingalaterrako ipar ekialdera, Eskoziarekin ia muga egiten duen eskualdera. Alnwick Garden ere baderitzo bere kokapena Alnwick-en dagoelako. Jane Percy dukesaren burutazioa izan zen eta 1995ean hasi ziren prestatzen, Jacques eta Peter Wirtz arkitekto paisajistek egindakoa da... [+]

]]> <![CDATA[9. Bidegurutzeetan zein sendabelar daude?]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/9-bidegurutzeetan-zein-sendabelar-daude 2024-03-25 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/9-bidegurutzeetan-zein-sendabelar-daude Ikerketa dakargu gaurkoan, 1400 sendabelar espezie ditugu Estatu espainiarrean. Madrilgo Unibertsitate Autonomoak egin du ikerketa, Jimena Matero-Martín ikerlaria buru izan delarik, eta ondorio interesgarriak eman ditu argitara. Hasteko guk uste baino gehiago direla sendabelarrak eta erabilera tradizionala ez dela kaltegarria sendabelarrentzat, nahiko zentzuz eta tentuz erabili izan direla ikusi delako. Topiko bat ezerezteko ere balio izan du, hau da, landare guztiak direla medizinalak... [+]

]]> <![CDATA[Ez duzu maiteko baina berak zainduko zaitu]]> https://www.argia.eus/albistea/ez-duzu-maiteko-baina-berak-zainduko-zaitu 2024-03-18 https://www.argia.eus/albistea/ez-duzu-maiteko-baina-berak-zainduko-zaitu Udaberri usainean gara eta hasi zaizkigu iristen gibela garbitzeko tratamendu miragarriak, belardendako erakuslehioan edo sare sozialetan azken egunotan detox hitza da gehien irakurtzen dudana. Denak dira miragarriak, eraginkorrak eta azkarrak, osasuntsu bizitzeko promesa egiten dutenak. Ez dago halakorik ordea, ez da posible, ezin liteke. Gibela ez dugu epe motzean zikindu eta garbitu ere nekez egin liteke epe motzean. Ez komeni gainera, lehendik lan gainkarga duenari presakako garbiketak nekea eragingo diolako.

]]> <![CDATA[8. Landareek sentimenduak dituzte baina aplikazioek ez]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/8-landareek-sentimenduak-dituzte-baina-aplikazioek-ez 2024-03-10 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/8-landareek-sentimenduak-dituzte-baina-aplikazioek-ez Landareek ere sentimenduak dituzte, urteak dira argiari eta soinuari erantzuten ziotela jakin genuenetik baina orain haratago doaz ikerketak. Lurzorua dastatzeko gai direla diote ikerketek eta kanpo mehatxuen aurrean elkarri mezuak bidaltzeko gai direla ere bai, gero eta zantzu gehiago daude izaki sentiberak direla esateko. Ez dira mugitzen eta ez dute nerbio sistemarik, horregatik pentsatu izan dugu ez direla sentikorrak baina Gustav Fechner, Jagadish Chandra Bose, Suzanne Simard eta Stefano... [+]

]]> <![CDATA[Plantaina]]> https://www.argia.eus/albistea/plantaina 2024-02-26 https://www.argia.eus/albistea/plantaina Bortxain-belarra, bost-zainetako belarra, zaintiratu-bedarra, zain-belarra edo plantainaz ariko naiz gaur. Gutxi izango dira hain ugariak eta hala ere ezezagun handia dugu, begiz ezagutzen dugu baina zertaraino baliagarri zaigun oraindik ez dugu probatu ziurrenik.

]]> <![CDATA[7. Lipu-belarra, bioleta eta beste lore batzuk]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/07-lipu-belarra-bioleta-eta-beste-lore-batzuk 2024-02-25 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/07-lipu-belarra-bioleta-eta-beste-lore-batzuk Albiste deigarri batekin hasi dugu saioa. Loreak autopolinizatzen hasi zaizkigu eta horrek gauza asko esan nahi ditu. Batetik intsektuen lanari uko egiten diotela, honek intsektuengan duen eragina handia izanik, eta bestetik guk uste baino azkarrago eboluzionatzeko gai direla hainbat landare. Ikerketa Frantzian egin da eta zer esana ekarri du. Hona esteka gehiago jakin nahi izanez gero.

Gaurko sendabelarra bioleta (Viola odorata) da. Neguko lore xume hau sendabelarra dugu, nahiz kosmetikan,... [+]]]> <![CDATA[6. Obelixen edabe magikoa]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/6-obelixen-edabe-magikoa 2023-12-11 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/6-obelixen-edabe-magikoa Zuek ba al dakizue zer zegoen Obelix erori zen lapikoaren barruan? Egin ote genezake halakorik geure etxean? Durangoko Azoka amaitu berri istorio bitxiekin dator gaur Garbiñe Larrea: sendabelar pozoitsuak, gabonetako zuhaitza eta Panoramix druidaren edabe magikoa. Entzun saioa eta bidaiatu gurekin Galiara.

Podcast honen sintoniarako Ianire Aranzabe eta Oriol Floresen Inork Entzuten Ez Gaituenean abestia erabili dugu eta saioan zehar Rö taldearen melodiek laguntzen diete... [+]

]]> <![CDATA[Hiru lore hori iluntasunari]]> https://www.argia.eus/albistea/hiru-lore-hori-iluntasunari 2023-12-04 https://www.argia.eus/albistea/hiru-lore-hori-iluntasunari Gauak luze eta egunak gero eta ilunago ditugun garai honetan zuetako askok argi falta nozituko du ziurrenik. Tristura, nahigabea, gogo falta edo hotzera egokitu ezina izango duzue akaso, biziari gusturik hartu ezina ere bai bakarren batek. Halako trantzea bizi duenari uda betean loratzen zaizkigun hiru lore hori gomendatu izan dizkiogu.

]]> <![CDATA[5. Chai infusioak Indiatik]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/5-chai-infusioak-indiatik 2023-11-27 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/5-chai-infusioak-indiatik Menda Bikoitzaren bosgarren saioan chai infusioei buruz aritu da Garbiñe Larrea, Indiatik datozen edari hauek ohikoak bihurtu zaizkigulako gurean ere, bereziki udazken eta negu garaian. Baina sasoi hontako zerbait izatekotan, hori ezkaia da, eta tarte bat egin diogu asteko sendabelarraren txokoan. Eta sarean kuxkuxean, ahotsak.eus atariko beste altxor bat ere topatu dugu, enplastoei buruz hitz egiteko aitzakia eman diguna. Eta amaitzeko, hiru lore horiren inguruko gomendioa.

Podcast... [+]]]> <![CDATA[4. Martija de Jauregi emagina]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/4-martija-de-jauregi-emagina 2023-11-20 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/4-martija-de-jauregi-emagina Saioari hasiera emateko sorginen ukenduaz hitz egin digu aste honetan Garbiñe Larreak, hegan egiteko ukendua ere deitua. Baina Durangoko Azoka hurbiltzen ari den honetan, literaturari leku egin eta Miren Agur Meabe idazlearekin ere egon da, bere azken liburuko protagonista den Martija de Jauregi emaginaz hizketan. Amaitzeko, sasoi honetan ezinbestekoak diren arnasbideetarako infusioak gomendatu dizkigu eta hiru sendabelarrez osatutako hiru nahasketa egiten irakatsi digu.

Podcast honen... [+]

]]> <![CDATA[Ezkaia udazkenean]]> https://www.argia.eus/albistea/ezkaia-udazkenean 2023-11-13 https://www.argia.eus/albistea/ezkaia-udazkenean Udazkenak udatik duena galtzen hasia dugula dirudien honetan, hego haizea apaltzen eta gauak hozten ari direlarik zuetako askok jantziko zenuten dagoeneko berokia. Gure etxean beroki berria Santu Guztien Egunean estreinatzen zen, kanposantura dotore joateko, eta hori poz txiki bat izaten zen azaroak ekarri ohi digun iluntasunean.

]]> <![CDATA[3. Landareen gelditasuna gaitasun]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3-landareen-gelditasuna-gaitasun 2023-11-06 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/3-landareen-gelditasuna-gaitasun Menda Bikoitza podcastaren hirugarren saioan sendabelarren gaitasunei eta inteligentziari buruz aritu da Garbiñe Larrea, izen bereko Stefano Mancusoren liburua oinarri hartuta. Asteko sendabelarraren txokora, berriz, plantainak ekarri ditu, eta saioa amaitzeko hilerokoaren gaiari heldu dio eta emakumearen osasun hormonala zaintzeko infusio eta tintura bat gomendatu dizkigu.

Podcast honen sintoniarako Ianire Aranzabe eta Oriol Floresen Inork Entzuten Ez Gaituenean abestia... [+]]]> <![CDATA[Zergatik ez erabili sendabelarrak animaliekin?]]> https://www.argia.eus/albistea/zergatik-ez-erabili-sendabelarrak-animaliekin 2023-11-06 https://www.argia.eus/albistea/zergatik-ez-erabili-sendabelarrak-animaliekin Irailaren bukaeran sendabelarren inguruko formakuntza berezia egin zuten Azpeitiko Azoka plazan. Azken urteotan sendabelarren inguruko interesa, ezagutza eta horien erabilera handitzen ari badira ere, abeltzaintzan ez da zabalduegi dagoen praktika. Hain zuzen horregatik, lehen abiapuntua jartzeko asmoz antolatu zuen formakuntza saioa nekazaritza ekologikoa sustatzen duen Biolur elkarteak. Sendabelarrek abereengan izan ditzaketen erabilera desberdinen inguruan hausnartzen eta informazioa partekatzen hasteko hitzordua izan zen Azpeitikoa, eta Biolurreko Ane Rivas albaitaria eta Garbiñe Larrea aditua izan ziren bertan.

]]> <![CDATA[2. Oilo salda botika da]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2-oilo-salda-botika-da 2023-10-20 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/2-oilo-salda-botika-da Podcastaren izenaren nondik norakoak azaltzen hasi dugu aste honetako saioa; zergatik Menda Bikoitza? Bada honek landareei buruz pluralean pentsatzera eraman gaitu, menda ez delako bat eta bakarra, mota asko daude, pasmo belarra bezala. Hori soilik ez, asteko sendabelarraren atalean oilo saldari buruz hitz egin digu Garbiñe Larreak, jaki honi dagokion aitortza egin asmoz. Eta katarro garai betean gaudela kontuan izanda, xarabea nola egin azaltzen amaitu du saioa.

Podcast honen... [+]]]> <![CDATA[1. Errosta hartuta hastera goaz]]> https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/1-errosta-hartuta-hastera-goaz 2023-10-09 https://www.argia.eus/multimedia/menda-bikoitza/1-errosta-hartuta-hastera-goaz Garbiñe Larrearen podcasta da Menda Bikoitza eta lehen saio honetan errosta da hautatu duen sendabelarra, garai batean alargunak ohetik jaikiarazteko erabiltzen zena. Horren ostean, Nekane Martiarena "Sendabelarrak: landareen mundua" liburuaren egileari elkarrizketa egin dio, eta amaitzeko, udazkenean sartu berri garen honetan, urtaro honetarako hiru tratamendu gomendatu dizkigu.

Podcast honen sintoniarako Ianire Aranzabe eta Oriol Floresen Inork Entzuten Ez Gaituenean... [+]]]> <![CDATA[Landareei ahotsa emango dien podcasta]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2841/landareei-ahotsa-emango-dien-podcasta 2023-10-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2841/landareei-ahotsa-emango-dien-podcasta [Itsaso Zubiria Etxeberria] Menda bikoitza. Izan liteke egun txar baten amaieran etxean hartuko duzun penak kentzeko erremedioa. Normalean baino zama doblea gainean dakarkizunerako analgesikoa. Izan liteke txikle berri baten zaporea ere, zergatik ez. Baina gaur artikulu honetara dakarkiguna da freskotasunez ARGIAk urriaren 9an aurkeztuko duen podcast berria. Menda bikoitza, Garbiñe Larrearen ahotsetik (beste boz batzuk lagun).

]]>