Sare sozialak https://www.argia.eus eu ARGIA Sare sozialak kanaleko albisteak Sun, 16 Aug 2026 21:29:49 +0200 Sun, 16 Aug 2026 21:29:49 +0200 Sare sozialak https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Mutil talde batek Telegrametik Arrigorriaga eta inguruko herrietako nesken irudi sexualizatuak partekatzen zituela salatu du Hego Uribeko Itaiak]]> https://www.argia.eus/albistea/mutil-talde-batek-telegrametik-arrigorriaga-eta-inguruko-herrietako-nesken-irudi-sexualizatuak-partekatzen-zituela-salatu-du-hego-uribeko-itaiak 2026-07-24 https://www.argia.eus/albistea/mutil-talde-batek-telegrametik-arrigorriaga-eta-inguruko-herrietako-nesken-irudi-sexualizatuak-partekatzen-zituela-salatu-du-hego-uribeko-itaiak Emakumeen Antolakunde Sozialistak jakinarazi duenez, duela bi aste Arrigorriagako (Bizkaia) neska batek Hego Uribeko Itaiara jo zuen eraso matxista bat salatzeko. Taldeak adierazi du kasuak "matxismoaren erraiak" agerian uzten dituela, eta indarkeria matxistaren kontra "kaleak hartzeko unea" dela azpimarratu du.

]]> <![CDATA[Sare sozialak 13 urtez azpikoei eta pantaila oro 3 urtez azpikoei debekatzea aztertuko du Europar Batasunak]]> https://www.argia.eus/albistea/sare-sozialak 2026-07-14 https://www.argia.eus/albistea/sare-sozialak Aditu talde batek egindako ikerketari jarraika, kezkati agertu da Europako Batzordeko presidente Ursula Von der Leyen. Txostenaren arabera, sare sozialen erabilerak ondorio kaltegarriak ditu haurrengan, batez ere 10 eta 13 urte bitartekoengan. Horregatik, sarbidea debekatu ala ez aztertzen ari dira, beste neurri batzuekin batera.

]]> <![CDATA[Sare sozialak adin txikikoei debekatzea egingarria al da praktikan?]]> https://www.argia.eus/albistea/sare-sozialak-adin-txikikoei-debekatzea-egingarria-al-da-praktikan 2026-06-24 https://www.argia.eus/albistea/sare-sozialak-adin-txikikoei-debekatzea-egingarria-al-da-praktikan Australiako esperientziak zein datu utzi ditu benetan? Zergatik ezin da horrela egin Europan eta zein izango da gurean erabiliko den mekanismoa? Eraginkorra izango al da? "Mito bat amaitzeko balio izan du: multinazional teknologikoei ezin zaiela mugarik jarri eta gobernuek ezin dutela ezer egin", kontatu dio ARGIAri Telmo Lazkano osasun digitalaren arloko aholkulariak.

]]> <![CDATA[13 urtetik beherako lau nerabetik hiru sare sozialen batean erregistratuta daude]]> https://www.argia.eus/albistea/13-urtetik-beherako-lautik-hiru-sare-sozialen-batean-erregistratuta-daude 2026-06-10 https://www.argia.eus/albistea/13-urtetik-beherako-lautik-hiru-sare-sozialen-batean-erregistratuta-daude Unicefek Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako 7.675 haur eta neraberi galdegin die teknologiarekin daukaten harremanaren inguruan, eta txostenaren egileek astearte honetan ohartarazi dute gailu teknologikoen erabilerak gazteen ongizatean eragin dezakeela. 

]]> <![CDATA[Teknologia egokiagoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2960/teknologia 2026-04-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2960/teknologia "Ber, bir, ber, bir...”. Ez, ez naiz blokeatu, eta ez da makina baten zarata, nire buruan durundaka ditudan hitzen aurrizkiak dira: berregin, berpiztu, berragertu, berraldatu, berrargitu, berrartu, berrasi, berraurkitu, berrautatu, berraztertu, berregokitu, berreraiki, berrerantsi, berreskuratu, berrezarri, berrezi, berridatzi, berrikusi, birgaitu, birgizarteratu, birmoldatu, birsortu, birpentsatu... Etengabe gabiltza pertsonak geure bizitzan eragin kaltegarria izan dezaketen egoerak... [+]

]]> <![CDATA[Delta Chat webgunea euskaratu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/delta-chat-webgunea-euskaratu-dute 2026-04-14 https://www.argia.eus/albistea/delta-chat-webgunea-euskaratu-dute Bi itzultzaile boluntariok Delta Chat mezularitza-aplikazio deszentralizatu eta seguruaren webgunea euskaratu dute. Lehendik ere aplikazioa bera euskaraz erabiltzeko aukera bazegoen eta, orain, horri batzen zaio informazioz beteriko gunea. Bertan topa daitezke, besteak beste, Delta Chat-en inguruko oinarrizko informazioa, deskargatzeko aukerak eta maiztasunez egin ohi diren galderak.

]]> <![CDATA[Instagram, TikTok eta Youtube auzipetzearekin mehatxatu ditu Australiako Gobernuak, adin txikikoei sartzen uzteagatik]]> https://www.argia.eus/albistea/instagram-tiktok-eta-youtube-auzipetzearekin-mehatxatu-ditu-australiako-gobernuak-adin-txikikoei-sartzen-uzteagatik 2026-03-31 https://www.argia.eus/albistea/instagram-tiktok-eta-youtube-auzipetzearekin-mehatxatu-ditu-australiako-gobernuak-adin-txikikoei-sartzen-uzteagatik 16 urtetik beherakoei sare sozialetan aritzeko debekua behar bezala ez betetzea eta nahikoa neurri ez hartzea leporatu die Australiako Gobernuak plataforma handiei. Ikerketa abiatu du: "Probak biltzen ari gara, Auzitegi Federalera joateko".

]]> <![CDATA[375 milioiko zigorra Metari, haurren esplotazioa errazteagatik]]> https://www.argia.eus/albistea/375-milioiko-zigorra-metari-haurren-esplotazioa-errazteagatik 2026-03-26 https://www.argia.eus/albistea/375-milioiko-zigorra-metari-haurren-esplotazioa-errazteagatik AEBetan Mexiko Berria estatuko epaimahai batek 375 milioi dolar ordaintzera zigortu du Meta, bere plataformetan (Facebook, Instagram eta WhatsApp) haurren sexu-esplotazioa errazteagatik eta plataformen ustezko segurtasunaz erabiltzaileak engainatzeagatik.

]]> <![CDATA[Arrastoez]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2953/arrastoez 2026-02-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2953/arrastoez Hatz erakuslearekin klikatu duzu pantailaren mendebaldea, eta ohartu ez bazara ere, beste arrasto bat gehiago utzi duzu zure aztarna digitalean. Norabiderik eta testigurik gabe nabigatzen ari zarela uste duzu, baina giza oinatzak uzten ari zara itsaso digital honetan. Esan duzuna, nahi duzuna eta pentsatzen duzuna dagoeneko ez dira zure barruan bakarrik aterpetzen, beste askoren eskutan daude. Ulertzen ez dituzun pribatutasun baldintzak onartzen dituzu dena publiko egitearen truke. Eta... [+]

]]> <![CDATA[Nor da nor?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/teknologia-2 2026-02-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/teknologia-2 Eskolan bagenuen binaka jolasteko mahai-jokoa: ezaugarri ezberdinak adierazita, zurekin jolasten zuen lagunak zituen pertsonaiak asmatu behar zenituen. Horretarako galderak egiten zenizkion pertsonaiaren ahalik eta informazio gehien jasotzeko.

Espainiako Gobernuak iragarri du plataforma digitaletan 16 urtetik beherako gazteen datuen erabilera gurasoen baimen espresu barik prozesatzea debekatuko duela. Arauak dio plataforma horiek adina egiaztatzeko sistema eraginkorrak ezarri beharko... [+]

]]> <![CDATA["Baimendu ezin dezakegun luxua da orokorkerian erortzea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/julen-apella 2026-02-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/julen-apella Postal bat desertuan (Balea Zuria, 2023) poema liburuaren ostean, eta hau ere literatur beka bati esker, Sakelako bihotzak (Elkar, 2025) eleberria argitaratu du Julen Apellak (Berriz, Bizkaia, 1998). Unibertsitate ikasketak amaitzen ari diren bi gazte ditu protagonista; kontakizun errealista egin du, garaiko tendentziak presente dituela.

]]> <![CDATA[Migratzaile digitalak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/teknologia 2026-02-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/teknologia Migratzaile baten alaba eta beste baten bikotekidea naiz, eta ulertu dut ez dela erraza lurra, etxea, familia, kultura, gastronomia... alboratzea, zure mundu ikuskerarekin inongo loturarik ez duen beste leku batean bizi berria eraikitzeko. Lana dela-eta, migratzaile askorekin harremanak izan ditut eta askok komunean dutena da bakardadeak itzal luze bat margotzen duela haien inguruan, pertsonez inguraturik bizita ere.

2025. urte hasieran, hainbat kolektibok Goazen lagunok! sortu zuten, X... [+]

]]> <![CDATA[Satira motz geratzen denean: planeta finitu batean denborarik gabe bizitzea]]> https://www.argia.eus/albistea/satira-motz-geratzen-denean-planeta-finitu-batean-denborarik-gabe-bizitzea 2026-02-09 https://www.argia.eus/albistea/satira-motz-geratzen-denean-planeta-finitu-batean-denborarik-gabe-bizitzea Don’t Look Up pelikula satirikoan, Kate Dibiasky (Jennifer Lawrence) eta Randall Mindy (Leonardo Di Caprio) zientzialariek sei hilabete barru gure planeta zuzenean kolpatuko duen kometa bat antzematen dute, planeta suntsitzeko adinako tamaina duena. Etxe Zuriak haien argudioei entzungor egin ostean, hainbat telebista katetan elkarrizketak eskaintzen dituzte gobernua presionatzeko, baina usteak ustel, zorotzat eta katastrofistatzat hartzen dituzte. Ez naiz oso spoiler zalea, baina ez diogu... [+]

]]> <![CDATA[Artizarra berritu du UEUk, aditu euskaldunen sare soziala]]> https://www.argia.eus/albistea/artizarra-berritu-du-ueuk-aditu-euskaldunen-sare-soziala 2026-02-06 https://www.argia.eus/albistea/artizarra-berritu-du-ueuk-aditu-euskaldunen-sare-soziala UEUk Artizarra sare sozial berritua sareratu du. Baliabide hau 2018an jarri zen martxan euskaldunen sare sozial tekniko-zientifiko-profesionala izan eta komunitate hori trinkotzeko helburuarekin. Orain erabilterrezagoa da eta itxura berrituarekin dator. Une honetan 1.000 kidek osatzen dute bertako komunitatea.

]]> <![CDATA[Instagram eta Youtube epaiketara AEBetan, haur eta nerabeengan "mendekotasuna eragiteagatik"]]> https://www.argia.eus/albistea/instagram-eta-youtube-epaiketara-aebetan-haur-eta-nerabeengan-mendekotasuna-eragiteagatik 2026-02-05 https://www.argia.eus/albistea/instagram-eta-youtube-epaiketara-aebetan-haur-eta-nerabeengan-mendekotasuna-eragiteagatik Amerikako Estatu Batuetan historikotzat jo duten epaiketa abiatuko da aste honetan Los Angeleseko Konderriko Gorte Nagusian sare sozialetako multinazional handien aurka: Meta (Instagram eta Facebooken jabea), TikTok (ByteDance) eta YouTube (Google).

]]> <![CDATA[Elon Muskek deklaratu beharko du Pariseko epaitegian]]> https://www.argia.eus/albistea/elon-muskek-apirilaren-20an-deklaratu-beharko-du-pariseko-epaitegian 2026-02-05 https://www.argia.eus/albistea/elon-muskek-apirilaren-20an-deklaratu-beharko-du-pariseko-epaitegian X sare sozialen kontrako ikerketa bat irekita du Pariseko Auzitegiak, jasotako seinalamendu batzuen harira. Xn izandako gorroto-diskurtsoen ugaritze kezkagarria, baita europar estatuetako politikan Musken "esku-sartze pertsonalak" egon izanagatik irekita dute ikerketa. Apirilaren 20an deklaratu beharko du.

]]> <![CDATA["Algoritmoak ez du zertan arriskutsua izan, baina teknologia inoiz ez da neutroa"]]> https://www.argia.eus/albistea/algoritmoak-ez-du-zertan-arriskutsua-izan-baina-teknologia-inoiz-ez-da-neutroa 2026-02-04 https://www.argia.eus/albistea/algoritmoak-ez-du-zertan-arriskutsua-izan-baina-teknologia-inoiz-ez-da-neutroa Australiaren esperientzia eta gero etorri dira Frantziako eta Espainiako gobernuen iragarpenak: sare sozialak debekatuko zaizkie haur eta nerabeei. Debekua da bidea? Eraginkorra izango da neurria? Zigorra plataformentzat ala erabiltzaileentzat izango da? Horiek eta beste hainbat galdera egin dizkiogu Telmo Lazkano osasun digitalaren arloko aholkulariari.

]]> <![CDATA[15 urtez azpikoei sare sozialak debekatzea onartu du Frantziako Asanbleak]]> https://www.argia.eus/albistea/datorren-irailetik-aurrera-15-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatzea-onartu-du-frantziako-asanbleak 2026-01-28 https://www.argia.eus/albistea/datorren-irailetik-aurrera-15-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatzea-onartu-du-frantziako-asanbleak Australiaren ostean, adin txikikoei sare sozialetan aritzea debekatuko dien bigarren herrialdea izateko bidean da Frantziako Estatua, baina kasu honetan erabiltzaileen bizkar jarri da ardura, ez plataforma handietan. Lizeoetan mugikorra mugatzea ere badakar legeak. Datorren irailetik aurrera litzateke.

]]> <![CDATA[Adin txikikoen 4,7 milioi kontu ezabatu dituzte sare sozialetatik Australian: "Ezingo zela zioten"]]> https://www.argia.eus/albistea/adin-txikikoen-47-milioi-kontu-ezabatu-dituzte-sare-sozialetatik-australian-ezingo-zela-zioten 2026-01-21 https://www.argia.eus/albistea/adin-txikikoen-47-milioi-kontu-ezabatu-dituzte-sare-sozialetatik-australian-ezingo-zela-zioten Abendutik, 16 urtez azpikoek ezin dituzte sare sozialak erabili Australian, baina praktikan neurria ez zela egingarria zioen ahots ugarik. Plataformek emandako datuak eskuan, kontrakoa frogatu dela dio Australiako Gobernuak: “Guraso australiarrek jakin dezatela euren seme-alabek haurtzaroa berreskuratu dutela”.

]]> <![CDATA[2026an euskaldunon komunikabide nazionala Instagram da]]> https://www.argia.eus/albistea/2026an-euskaldunon-komunikabide-nazionala-instagram-da 2026-01-14 https://www.argia.eus/albistea/2026an-euskaldunon-komunikabide-nazionala-instagram-da

Sare sozial toxiko eta arrotzetatik irteteko premia batzuentzat ageriko samarra da. Iaz ekimen bat egon Goazen Lagunok izenekoa, bereziki Twitter uzteko eta jendea Fedibertsora animatzeko; eta aurten berriro "mugimendua" iragarri dute: "#GoazenLagunok ildoa berrindartu nahi dugu". Agian zerikusia du berriz Twitter zikintzen duten eskandaluekin (porno eta abusuak sortzeko makina hori), baina pertsonalki, Twitterrekin baino gehiago, Instagramekin nago ni kezkatua. 

]]> <![CDATA[Gazteei sare sozialak debekatzeaz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/gazteei-sare-sozialak-debekatzeaz 2025-12-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2944/gazteei-sare-sozialak-debekatzeaz <![CDATA[Musk eta bere ideologia, erridikulu patetiko eta agerikoa egiten Twitterren]]> https://www.argia.eus/albistea/musk-eta-bere-ideologia-erridikulu-patetiko-eta-agerikoa-egiten-twitterren 2025-11-28 https://www.argia.eus/albistea/musk-eta-bere-ideologia-erridikulu-patetiko-eta-agerikoa-egiten-twitterren Elon Musken X/Twitter sarean bere sortzailea eta ideologia erridikuluan uzteko desastreak gertatzen ari dira. Azken astean, bi intzidente nabarmen. Batetik, Grok adimen artfizialak Musk modu patetikoan goraipatzen duela etengabe. Bestetik, kontuen jatorria bistan uzten duen funtzio batek agerian utzi duela MAGA eta ultraeskuineko kontu asko "atzerritarrak" direla, edozein herrialdetatik dabiltzan kontuak, ustez patriotikoak balira bezala. 

]]> <![CDATA[Digitalki deskonektatzeko beharra azaleratu du haur eta nerabeen erdiak baino gehiagok]]> https://www.argia.eus/albistea/digitalki-deskonektatzeko-beharra-azaleratu-du-haur-eta-nerabeen-erdiak-baino-gehiagok 2025-11-13 https://www.argia.eus/albistea/digitalki-deskonektatzeko-beharra-azaleratu-du-haur-eta-nerabeen-erdiak-baino-gehiagok “Gure seme-alabak biolentzia digitala kontsumitzen ari dira uste duguna baino askoz leku gehiagotatik”, dio pantailen kontsumoaren inguruan Espainiako Estatuan inoiz egin den azterketarik handienak. 100.000 haur eta gazte galdekatu dituzte, eta belaunaldi berriak kontsumo horren arriskuez eta ardurez kontzienteago direla ere badio ikerketak.

]]> <![CDATA[Edukiaren inbutua gero eta aproposagoa Bluesky eta Twitterren]]> https://www.argia.eus/albistea/edukiaren-inbutua-gero-eta-aproposagoa-bluesky-eta-twitterren 2025-11-11 https://www.argia.eus/albistea/edukiaren-inbutua-gero-eta-aproposagoa-bluesky-eta-twitterren Sare sozialetan edukia algoritmikoki kontrolatzeko ahaleginak gero eta nabarmenagoak dira X/Twitterren eta ustez haren alternatiba jatorragoa den Blueskyn. Edukia bideratzeko algoritmoek, inbutu baten eran zuren pantailara bideratzen dutenak, gero eta jite kontrolatuagoak dituzte. Muturreko edukia eztarritik behera sartzeko, edo ustez kontrakoa egiteko (muturrekoa ekiditeko adimen artifiziala erabiliz), norberak ez aukeratzea eta haiek zure partez edukia hautatzea da kontua.

]]> <![CDATA[Bauman kapitaina]]> https://www.argia.eus/albistea/bauman-kapitaina 2025-10-31 https://www.argia.eus/albistea/bauman-kapitaina Bost hilabete dira, iratzarri orduko, selfieak ateratzen dizkiodala neure buruari, eta erretratuak ikustean, balizko harrotasunez jantzi ohi naiz. Aspaldion, ordea, (hatz) erakuslea objektiboari sakatu ezinean nabil; egoak beldurtuta nauka; flashak erakutsi beharreko balizko edertasun hori desitxuratuko duelakoan, Photoshop-ak erretratua konpondu ezin eta argazkiak sare sozialetan kolorge agertuko direlakoan. Izan ere, sare sozialen itsaso zakarrean, dagoeneko bigarren mailako marinelik edo... [+]

]]> <![CDATA[Seme-alaben argazki eta bideoak sare sozialetan partekatzea arautu nahi du Espainiako Gobernuak]]> https://www.argia.eus/albistea/seme-alaben-argazki-eta-bideoak-sare-sozialetan-partekatzea-arautu-nahi-du-espainiako-gobernuak 2025-10-29 https://www.argia.eus/albistea/seme-alaben-argazki-eta-bideoak-sare-sozialetan-partekatzea-arautu-nahi-du-espainiako-gobernuak Mugak eta baldintzak jarri nahi dizkiote hain ohiko bilakatu den joerari, adin txikiko seme-alaben irudiak eta informazioa sare sozialetan partekatzeari. Haurren gain-esposizioaren kalteez ohartarazi du Gazteria eta Haurtzaro Ministerioak.

]]> <![CDATA[Zerk hartu duen euskal eremua Twitterren (spoiler: ultraeskuina da)]]> https://www.argia.eus/albistea/zerk-hartu-duen-euskal-eremua-twitterren-spoiler-ultraeskuina-da 2025-10-03 https://www.argia.eus/albistea/zerk-hartu-duen-euskal-eremua-twitterren-spoiler-ultraeskuina-da Lander Arretxea komunikatzaile eta iritzigileak hausnarketa egin du Twitterren (orain X deritzo) Bernedoko gertaeren inguruko eztabaiden ondorenean, Twitterreko Euskal Herriko eztabaiden giro politiko zerk hartu duen. Xenofobiak eta transfobiak, irain ultraeskuindarrek, labur esanda. Arretxearen iritziz, kontra egiteko modua litzateke, zilegitasuna ukatu eztabaida horiei, edo " itzul daitezela EHko kazetariak, kulturgileak, iritzi-emaileak (eta oro har, aktualitatean interesa duen edonor) plaza honetara" (Twitterrera alegia). 

]]> <![CDATA[Irakurketa]]> https://www.argia.eus/albistea/irakurketa 2025-09-25 https://www.argia.eus/albistea/irakurketa TikTok-en parafernaliatik urrun bizi naizenez, aurreko egunera arte ez nuen jakin Maria Pombo horren berri. Sare sozialek orduero aurkitzen dute kalapitarako gairen bat eta, honakoan, kristorena sortu zuten influencerrak irakurtzearen gainean egindako adierazpenek. "Esango dut. Irakurtzea gustatzen ez zaion jendea dagoela gainditu behar dugu. Eta gainera ez zarete hobeak irakurtzea atsegin duzuelako", esan zuen bere liburuak apaleko apaindura hutsa besterik ez zirela zioen iruzkin bati... [+]

]]> <![CDATA[Pantailen gehiegizko erabilera, desinformazioa eta indarkeria praktikak identifikatu ditu adingabeen artean Macsonrisas-ek]]> https://www.argia.eus/albistea/pantailen-gehiegizko-erabilera-desinformazioa-eta-indarkeria-praktikak-identifikatu-ditu-adingabeen-artean-macsonrisas-ek 2025-09-05 https://www.argia.eus/albistea/pantailen-gehiegizko-erabilera-desinformazioa-eta-indarkeria-praktikak-identifikatu-ditu-adingabeen-artean-macsonrisas-ek Ikasleek pantailekin duten harremana aztertu eta "Heziketa digitala LH eta DBH" izeneko txostenean jaso dituzte ondorioak Macsonrisas-eko kideek.

]]> <![CDATA[Sormenerako suntsipena]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2928/teknologia 2025-07-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2928/teknologia Gaztetxo bati lehen mugikor adimentsuak eskaini beharko liokeena zer izan beharko litzatekeen hasi naiz pentsatzen. Nork daki, beharbada ordenagailuetarako Luberri edota Txikilinux sistema eragile libre euskaldunak sortu ziren bezala, mugikorretarako garatu liteke Linage bezalako sistema eragile librerik, gazte eta ez hain gazteentzat pentsatua. Egungo datu ustiaketa dinamika zapaltzaileetatik librea.

Hori bai, argi dut teknologiak ez duela inoiz ordezkatuko maitasuna, hezkuntza eta mugen... [+]

]]> <![CDATA[Sare sozialetatik ihes egin duten gazteak: "Saturatuta bukatu nuen"]]> https://www.argia.eus/albistea/sare-sozialetatik-ihes-egin-duten-gazteak-saturatuta-bukatu-nuen 2025-07-23 https://www.argia.eus/albistea/sare-sozialetatik-ihes-egin-duten-gazteak-saturatuta-bukatu-nuen Gazteak dira, jaiotzetik aro digitala baino ez dute ezagutu, eta hiperkonexioaz eta estimulu jarioaz nekatuta/nazkatuta amaitu dute. Gutxiengoa dira, baina garbi dute sare sozialen zurrunbilotik ihes egitea hoberako izan dela: "Ez da alarmismo kontua, baina jakin behar dugu gure denbora zertan igaro nahi dugun".

]]> <![CDATA[Whatsappa utzi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/teknologia-2 2025-07-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/teknologia-2 Ez naiz buruan ideia hau darabilen bakarra, asko gara munduan Whatsapp eta Telegram mezularitza aplikazioak hartzen ari diren botereaz kontziente bide hori jorratu nahi dugunak.

Familia, lagunak, komunitateak, lana, komunikabideak... Mezularitza aplikazioekin dena dugu eskura. Azken urtean, Whatsapp eta Telegram plataformek adimen artifiziala txertatu izanaren dinamika da gutariko askorengan ardura areagotu duena.

Asteburu askotan bikotearekin tortilla pintxoa hartzeko ohitura dut eta... [+]

]]> <![CDATA[Nola debekatu sare sozialak erabiltzea 16 urtez azpikoei? Australiako Gobernuak badu formula]]> https://www.argia.eus/albistea/nola-debekatu-sare-sozialak-erabiltzea-16-urtez-azpikoei-australiako-gobernuak-badu-formula 2025-06-24 https://www.argia.eus/albistea/nola-debekatu-sare-sozialak-erabiltzea-16-urtez-azpikoei-australiako-gobernuak-badu-formula Legez, 16 urte bete arte ezingo dituzte sare sozialak erabili Australian, urte bukaera honetatik aurrera. Baina nola gauzatzen da hori praktikan? Gobernuaren azterketa batek ondorioztatu du teknikoki bideragarria dela, eta aurrekaria jarri du bide bera hartu nahi duten herrialdeentzat.

]]> <![CDATA[Bikotekidea mugikorretik kontrolatzea gazteen artean ohikoa dela frogatu du EHUren ikerketa batek]]> https://www.argia.eus/albistea/bikotekidea-mugikorretik-kontrolatzea-gazteen-artean-ohiko 2025-06-18 https://www.argia.eus/albistea/bikotekidea-mugikorretik-kontrolatzea-gazteen-artean-ohiko Maitasun erromantikoari lotuta, nerabe askok normalizatuta eta barneratuta du bikotekideak mugikorraren eta sare sozialen bidez kontrolatu nahi izatea. “Inportantea da ziberbiolentzia gisa identifikatzea, eta ez maitasun seinale gisa”, gogorarazi dute ikertzaileek.

]]> <![CDATA[YouTubek isil-isilik aldatu ditu gorroto politikak eta genero identitateari babesa kendu]]> https://www.argia.eus/albistea/youtubek-isil-isilik-aldatu-ditu-gorroto-politikak-genero-identitateari-babesa-kenduz 2025-06-12 https://www.argia.eus/albistea/youtubek-isil-isilik-aldatu-ditu-gorroto-politikak-genero-identitateari-babesa-kenduz Urte hasieran gertatu zen, urtarril eta otsail artean, Donald Trumpen bigarren agintaldia hasi zenean eta DEI politiken kontrako gurutzada hasi zuenean hark. Baina ez zen izan prentsa-ohar edo iragarpenik. Erabilpen baldintzetan, norbaiten "genero identitatearen eta adierazpenaren" aurkako gorrotozko diskurtsoa debekatuta zegoen lehen, baina orain jada ez.

]]> <![CDATA[Elon Musken adimen artifiziala Telegramen sartuko dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2920/elon-musken-adimen-artifiziala-telegramen-sartuko-dute 2025-06-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2920/elon-musken-adimen-artifiziala-telegramen-sartuko-dute Elon Musken xAI enpresak garatutako Grok adimen artifizialeko txatbota Telegramen txertatuko dute. 1.000 milioi erabiltzailetan sartuko da eta horren truke 264 milioi dolar jasoko du Pável Dúrovek zuzendutako enpresak. Orain arte, Grok X sarean edo Musken bestelako tresnetan bakarrik zegoen eta horietan erabiltzaileek edozer galde diezaiokete hari. Akordio honen arabera, Telegrameko erabiltzaileek berdintsu jokatu ahal izango lukete Grokekin, akordioa guztiz ixten... [+]

]]> <![CDATA[264 milioi euroren truke, Musken Grok adimen artifiziala Telegrameko erabiltzaileetan instalatuko da]]> https://www.argia.eus/albistea/300-milioi-dolarren-truke-musken-grok-ia-telegrameko-erabiltzaileetan-instalatuko-da 2025-05-30 https://www.argia.eus/albistea/300-milioi-dolarren-truke-musken-grok-ia-telegrameko-erabiltzaileetan-instalatuko-da Urtebetean Grok-ek Telegramen ibiltzeko aukera izango du, mezularitza enpresaren 1.000 milioi erabiltzailetan sartuko da eta horren truke 264 milioi dolar jasoko du. Pável Dúrov Telegrameko sortzaile eta jabeak baietsi du operazioa bere kanal ofizialean.

]]> <![CDATA[EAEko gazteen %43ak euskara darabil sare sozialetan]]> https://www.argia.eus/albistea/eaeko-gazteen-43ak-euskara-darabil-sare-sozialetan 2025-05-28 https://www.argia.eus/albistea/eaeko-gazteen-43ak-euskara-darabil-sare-sozialetan

Gazteen Euskal Behatokiak EAEko gazteen sare sozialen inguruko inkesta baten emaitzak zabaldu ditu. Datuen arabera, euskararen erabilera sare sozialetan 15-29 urteko gazteen artean ehuneko 6,6 puntu hazi da azken hiru urteetan, % 43,6an kokatuz (2022 eta 2025eko neurketak dira).

]]> <![CDATA[Bortizkeria ikusgarri egitetik, ardura hartu eta erreparaziorako bideak antolatzera]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2914/bortizkeria-ikusgarri-egitetik-ardura-hartu-eta-erreparaziorako-bideak-antolatzera 2025-04-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2914/bortizkeria-ikusgarri-egitetik-ardura-hartu-eta-erreparaziorako-bideak-antolatzera Azken bi hamarkadetan indarkeria matxistaren gaia lehen lerrora ekarri du mugimendu feministaren borrokak, besteak beste, eta bikote arteko indarkeria edo “familia arazo” gisa deskribatzen zenak, eremu publikora eta kalera egin du salto. Indarkeria matxistaren aurkako olatua indartsua izan da: ikusgarri egin da, emakumeek kaleak hartu dituzte, gizonak interpelatu dituzte, eta egiturazko arazoa dela nabarmendu dute. Urte gutxian lege berriak eta teorikoki aurreratuagoak ezarri dituzte. Baina zertarako balio izan du horrek? Prozesu judizialek on egin dute? Jendartea prest dago arazoaren tamaina onartzeko? Gizonek noiz hartuko dute ardura? Olatuak zer-nolako arrastoa utzi du?

]]> <![CDATA[Techbro go home]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2910/teknologia 2025-03-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2910/teknologia Aspaldi pertsona oso zatar bat ezagutu nuen, urrun izatea komeni den pertsona horietako bat. Bere genero bereko pertsonengana zuzentzeko, gizonezkoengana, “bro” hitza erabili ohi zuen. Edozein zapaltzeko prest zegoen, bere helburuak lortzeko. Garai hartatik hitz horri halako higuina hartu nion. Bro ingelesezko brother (anaia) hitzetik dator. Berba horren erabilera AEBetako anaiarte unibertsitarioetan zabaldu omen zen. Espresio horretatik eratorritako 'techbro' berba entzuten... [+]

]]> <![CDATA[Komentokrazia]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2909/teknologia 2025-03-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2909/teknologia Sare sozialetan badira zenbait pertsona eragin gaitasun handikoak. Jarraitzaile ugari dute, eta euren iritziak egiatzat hartzen dira. Askok, ordea, egia barik, interes propioa edo klase baten interesak iraunkortzea bilatzen dute. Ameriketan komentokrata deitzen zaie. Alegia, eremu digitalean iruzkinen bidez errealitatea euren komenentziara manipulatzen, desitxuratzen eta moldatzen bizimodua irabazten dakien elitea. Lan horretan dihardutenek Interneteko plataforma masiboa dute lan eremu, eta... [+]

]]> <![CDATA[toXic]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2908/meloi-saltzailea-2 2025-03-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2908/meloi-saltzailea-2 Ortutik itzuli berritan erabaki nuen Twitterretik alde egitea, oraindik Twitter zenean. Auzolan batera joan nintzen, brokoliak eta azaloreak landatzera, eta mindfulness efektua zapuztu zidan algoritmoak, idazle feminista transgorrotatzaile baten txioak jaurtitzearekin tematua.

Soro komunitarioko kide berri, bizipoz itzela ematen zidan unibertso birtualeko ika-miken ordez bestelako buruhauste terrenalak edukitzea, hala nola zer egin errekan hilda agertu zitzaigun orkatzarekin.

Geroztik ez... [+]

]]> <![CDATA[TikTok, X eta Instagrameko algoritmoek eskuin muturreko edukiak nabarmen hedatzen dituztela frogatu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/tiktok-x-eta-instagrameko-algoritmoek-eskuin-muturreko-edukiak-nabarmen-hedatzen-dituztela-frogatu-dute 2025-02-25 https://www.argia.eus/albistea/tiktok-x-eta-instagrameko-algoritmoek-eskuin-muturreko-edukiak-nabarmen-hedatzen-dituztela-frogatu-dute Ikerketa bat egin dute Alemanian, hauteskundeen atarian: kontuak sortu dituzte TikToken, X-n eta Instagramen, eta aztertu egin dute algoritmoak zer nolako edukiak erakusten dituen. Guztietan, algoritmoak eskuinera eta eskuin muturrera jotzen du gehien, TikToken nabarmen.

]]> <![CDATA[Zer erosi?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2906/zer-erosi 2025-02-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2906/zer-erosi Azken boladan gero eta gehiago entzuten dugu gazte askok etxebizitza erosteko ahalmenik ez dugula. Batzuetan, badirudi ez dagoela beste gairik; egia da gai serioa dela. Niri neuri ere, 31 gertu izan arren, oraindik pixka bat falta zait neurea izango den etxebizitza lortzeko. Baina egia da beste gazte batzuek baino zorte handiagoa izan dudala, familiako baserrian geratzeko aukera izan dudalako (horrek dakarren guztiarekin).

Bart, lokartu baino lehen, sare sozialetan gai honi buruzko bideo bat... [+]

]]> <![CDATA[Metak Libgen pirateatu badu, zuk zergatik ez?]]> https://www.argia.eus/albistea/metak-libgen-pirateatu-badu-zuk-zergatik-ez 2025-02-11 https://www.argia.eus/albistea/metak-libgen-pirateatu-badu-zuk-zergatik-ez AEBetako auzi judizialen batengatik jakin denez, Metak (Facebook-eko jabeak) Libgen sareko liburutegia masiboki pirateatu du BitTorrent protokoloak erabiliz. 81.7 terabyte gutxienez lortu zituzten horrela, beren adimen artifizialeko sistemak elikatzeko. Saiakera eta zientzia nazioarteko erdara nagusietan doan eta ez oso legalki lortzeko, Libgen erabiltzea nahiko erraza da (euskaraz apenas dagoen ezer).

]]> <![CDATA[Zergatik utzi ditu ARGIAk Twitter eta Facebook?]]> https://www.argia.eus/albistea/zergatik-utzi-ditu-argiak-twitter-eta-facebook 2025-02-03 https://www.argia.eus/albistea/zergatik-utzi-ditu-argiak-twitter-eta-facebook Gorrotoa sustatzen duten algoritmoak, mendekotasuna sortzeko diseinatutako aplikazioak, pertsonak beharrean publizitate-hartzaileak ikusten dituzten plataformak, merkantzia gisa tratatzen gaituzten sare sozialak… Badirudi azken aldian herritarrek sare sozial nagusietatik toxikotasuna baino ez dutela jasotzen, eta horretan hedabideok ere badugu zeresana. Edukiak zabaltzeko plataforma bat ala beste aukeratzeak herritarrengan eragin zuzena du.

]]> <![CDATA[Martintxo Etxauri: “Sare toxikoen aurrean Mastodon dugu alternatiba”]]> https://www.argia.eus/albistea/martintxo-etxauri-sare-toxikoen-aurrean-mastodon-dugu-alternatiba 2025-01-29 https://www.argia.eus/albistea/martintxo-etxauri-sare-toxikoen-aurrean-mastodon-dugu-alternatiba

Mastodon, gizarte sarea eta mikroblogintza zerbitzua da. Eugen Rochko alemaniarrak sortu zuen 2016. urtean. Software librean oinarritzen da. Azkenaldian, norbanako eta erakunde frankok bertan saretzea erabaki dute. Elkarren artean komunikatzen diren egitura independeteez osatuta dago. Martintxo Etxauri ‘Txo’ teknologia adituak eman dizkigu xehetasunak Metropoli Forala saioan.

 

]]> <![CDATA[TeknoTrump albisteak: Oligarkekin bat, Stargate AA ekimena, eta TikTok luzapena]]> https://www.argia.eus/albistea/teknotrump-albisteak-oligarkekin-bat-stargate-aa-ekimena-eta-tiktok-luzapena 2025-01-24 https://www.argia.eus/albistea/teknotrump-albisteak-oligarkekin-bat-stargate-aa-ekimena-eta-tiktok-luzapena Donald Trumpen agintaldia hasi da politika atzerakoiak ezartzen woke edo DEI izan daitekeen guztiaren kontra, eta baita neurri teknologikoak iragarriz. Lehen unetik, karguaren zina egin zuenetik, teknologiako erraldoien buruak lehen lerroan egotea deigarria izan zen: bereziki Mark Zuckerberg (Meta), Jeff Bezos (Amazon), Sundar Pichai (Google), Elon Musk (X/Twitter, SpaceX, Tesla), eta pixkat atzerago Tim Cook (Apple). Eta izen horiek eta beren enpresak edo beste erraldoi batzuk lehen lerroan egongo dira politiketan ere, aginteko lehen eguneko erabakiek erakutsi dutenez.

]]> <![CDATA['Goazen lagunok': sare sozial toxikoetatik fedibertsora trantsizio kolektiboa]]> https://www.argia.eus/albistea/sare-sozial-toxikoetatik-fedibertsora-trantsizio-kolektiboa-bultzatzen-ari-dira 2025-01-20 https://www.argia.eus/albistea/sare-sozial-toxikoetatik-fedibertsora-trantsizio-kolektiboa-bultzatzen-ari-dira Trumpek AEBetako presidentetza hartuko duen eguna baliatuta, Goazen lagunok lelopean, multinazionalen jabetzako sare sozial "toxikoak" utzi eta fedibertsora trantsizio kolektiboa bultzatzeko kanpaina egiten ari dira eragile ugari. “Internet gizatiarrago batean sinesten dugu, monopoliorik, algoritmo inbaditzailerik eta nahi ez den publizitaterik gabe”, diote. ARGIAk bat egin du kanpainarekin eta sare sozial toxikoei buruz lantaldean egindako gogoetaren ondorioak urtarrilaren 31n jakinaraziko ditu, Argia Sarietan.

]]> <![CDATA[Joan zaitez...]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2901/teknologia-2 2025-01-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2901/teknologia-2 2018an itzali nituen sare sozialak, baita gailuen jakinarazpen gehienak ere, bizitzan arreta non jarri kontrolatzen hasteko saiatu asmoz. Egunero lan horretan jarraitzen dut, sitsa argira nola, nire jakin-minak errealitatea ulertzen lagunduko didan informazio freskoa bilatzen duelako etengabe. Garai hartan ez nuen alternatibarik behar, nire kasuan desintoxikazio lan bat zen, nire bizitzaren bilakaketan uhalak berreskuratzeko beharrak­ bultzatuta. Bestalde, giroa jada ez zitzaidan atzegina... [+]

]]> <![CDATA[Urtarrilak 20: Twitterretik (eta sare toxikoetatik) alde egiteko eguna]]> https://www.argia.eus/albistea/urtarrilak-20-twitterretik-eta-sare-toxikoetatik-alde-egiteko-eguna 2025-01-15 https://www.argia.eus/albistea/urtarrilak-20-twitterretik-eta-sare-toxikoetatik-alde-egiteko-eguna

Nazioartean ekimen batek baino gehiagok seinalatu du datorren astelehena, 2025eko urtarrilaren 20a, Twitterretik alde egiteko egun gisa. Donald Trumpek ofizialki AEBetako presidentzia hartzeko eguna izango da, eta haren eskutik X/Twitterreko jabea, Elon Musk, Etxe Zurira iritsiko omen da aginte-kargu bat hartzera. Euskaraz, Twitter ez ezik, "sare sozial toxiko" guztiak uzteko deia egiten duen webgunea sortu da, Goazen Lagunok, aldi berean Fedibertsoarekin bat egiteko deia ere eginez.

]]> <![CDATA[Libreki esan ahalko da Instagram eta Facebooken emakumeak “objektuak”, LGTBIQ pertsonak “gaixo mentalak” eta migratzaileak “gaizkileak” direla]]> https://www.argia.eus/albistea/libreki-esan-ahalko-da-instagram-eta-facebooken-emakumeak-objektuak-homosexualak-zein-transak-gaixo-mentalak-eta-atzerritarrak-gaizkileak-direla 2025-01-14 https://www.argia.eus/albistea/libreki-esan-ahalko-da-instagram-eta-facebooken-emakumeak-objektuak-homosexualak-zein-transak-gaixo-mentalak-eta-atzerritarrak-gaizkileak-direla Metaren buru den Mark Zuckerberg-ek adierazpen askatasunaren izenean eta erroetara itzultzearen izenean, immigrazioa, generoa eta sexu-orientazioa bezalako gaien aurkako zentsura kentzeko neurriak hartu ditu. Trumpekin elkarlanean arituko dela adierazi du eta “adierazpen-askatasuna berrezartzeko aukera” izango dela.

]]> <![CDATA[Instagrameko 'Denuncias Euskal Herria' kontuak sexu erasoen ia 500 testigantza jaso ditu azarotik]]> https://www.argia.eus/albistea/at-denuncias-euskalherria-kontuak-ia-500-testigantza-jaso-ditu-azarotik 2025-01-14 https://www.argia.eus/albistea/at-denuncias-euskalherria-kontuak-ia-500-testigantza-jaso-ditu-azarotik Indarkeria matxistari buruzko testigantzak jasotzeko Instagram kontua 2024ko azaroan jarri zuen abian emakume talde anonimo batek. Espainiako Estatuan Cristina Fallarás kazetariak abiatutako #Cuentalo egitasmoan oinarritu dira. Emakumeek, testigantza anonimoen bidez, bortizkeria obstetrikoa, instituzionala, mendekatze kimikoa, haurtzaroko sexu gehiegikeriak, eta eraso fisiko nahiz psikologiak salatu dituzte.

]]> <![CDATA[Metaren irizpide berriak: bazterkeria libre Instagram eta Facebooken]]> https://www.argia.eus/albistea/metaren-irizpide-berriak-bazterkeria-libre-instagram-eta-facebooken 2025-01-09 https://www.argia.eus/albistea/metaren-irizpide-berriak-bazterkeria-libre-instagram-eta-facebooken Metak bere moderazio politikak eta irizpideak irauli ditu Donald Trump Etxe Zurira itzultzeko bezperatan. Fact checker edo egiaztatzaile zerbitzuak etengo dituzte, eta komunitatearen oharrak jarri horren ordez (X/Twitterren bezala), eta aldi berean "adierazpen askatasuna" hedatuko dute, "zentsura" gutxitzeko.

]]> <![CDATA[Emakumeak nola bortxatu aholkuak partekatzeko 70.000 partaideko Telegram kanal bat atzeman dute Alemanian]]> https://www.argia.eus/albistea/telegram-sexu-erasotzaileen-sare-global-baten-agertokia 2024-12-23 https://www.argia.eus/albistea/telegram-sexu-erasotzaileen-sare-global-baten-agertokia Mundu osoko 70.000 gizonek baino gehiagok hartzen dute parte emakumeak nola drogatu eta bortxatu hitz egiteko txat-talde batean. Alemaniako ARD irrati publikoko bi kazetarik egin dute ikerketa urtebetez eta erakutsi dute kasu batzuetan biktimak bikotekideak, arrebak eta amak zirela.

]]> <![CDATA[Elon Musk gaiXtoa eta egiaren zaintzaileak]]> https://www.argia.eus/albistea/elon-musk-gaixtoa-eta-egiaren-zaintzaileak 2024-12-19 https://www.argia.eus/albistea/elon-musk-gaixtoa-eta-egiaren-zaintzaileak Elon Musken presentzia hedabideetan gora doa, suziri baten moduan, Etxe Zuriko lorategian lurreratu ostean. Lortzen ari den botereaz eta influentziaz asaldatuta omen daude beste botere batzuk eta, bere eragina gutxitzeko asmoz, X sarearen kontra kargatu dute. Azken asteetan The Guardian eta La Vanguardia hedabideek eta arlo ezberdinetako pertsona famatu batzuek publiko egin dute X saretik atera direla. Aspaldiko argudio batzuk zabaldu dira erabaki hori oinarritzeko, tartean X sarea toxikoa... [+]

]]> <![CDATA[TikToken karbono-aztarna Greziako urteko emisioa baino handiagoa da, ikerketa baten arabera]]> https://www.argia.eus/albistea/tiktok-en-karbono-aztarna-greziako-urteko-emisioa-baino-handiagoa-da-greenlyren-ikerketa-baten-arabera 2024-12-19 https://www.argia.eus/albistea/tiktok-en-karbono-aztarna-greziako-urteko-emisioa-baino-handiagoa-da-greenlyren-ikerketa-baten-arabera Sare sozialik opakoena da TikTok: ez du bere isurketei buruzko daturik argitaratzen. Gainontzeko sare sozialek baino gehiago kutsatzen du. 2030erako "karbono neutral" bilakatzeko konpromisoa hartu duela esana du.

]]> <![CDATA[X utzita, nora joko dugu orain?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2898/sare-sozialak 2024-12-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2898/sare-sozialak “eXodoa” gertatzen ari da egunotan sare sozialetan. Erabiltzaile ugarik X plataforma uztea erabaki –Elon Musk enpresariaren eskutik izandako eboluzio “toxikoaz” kokoteraino– eta Mastodon edota Bluesky-ra egin dute jauzi. Proiektu horiei begira jarri gara erreportajean, jatorri, izaera eta finantzaketaren inguruko elkarren arteko desberdintasunak nabarmenduta, besteak beste.

]]> <![CDATA[Fedibertsoko edukiak euskarara itzultzeko zerbitzu librea gehitu dute Mastodon.eus-en]]> https://www.argia.eus/plaza/iametza/fedibertsoko-edukiak-euskarara-itzultzeko-zerbitzu-librea-gehitu-dute-mastodoneus-en 2024-12-16 https://www.argia.eus/plaza/iametza/fedibertsoko-edukiak-euskarara-itzultzeko-zerbitzu-librea-gehitu-dute-mastodoneus-en Mastodon.eusen euskara da hizkuntza nagusia, baina Fedibertsoa ehunka hizkuntza hitz egiten dituen komunitate global eta bizia da. Horregatik, itzulpenak egiteko Libretranslate tresna librea erabiltzen hasi dira. Horri esker, nazioarteko eragile eta norbanakoek argitaratukoak gure hizkuntzan irakur ditzakegu.

]]> <![CDATA[Hartzea ematea delako]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2895/teknologia 2024-11-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2895/teknologia Azken 15 urteetan dugun Internetak hartu duen bilakaera ikusita, duen eredu teknologiko eta negozio ereduari lotuta, gizatasunaren alde txarrenak areagotzeko tresna dela pentsatu dezakegu. Ideia horrekin konforme ez dauden eragileak sortu dira mundu osoan zehar. Honako esparrutan lan egiten dute batez ere: eskubide digitalen babesa (informaziora sarrera, pribatutasuna, adierazpen askatasuna), eta bortizkeria digitalen aurkako borroka. Bide horretan, subiranotasun digitalaren beharra ulertu eta... [+]

]]> <![CDATA[X-tik irten nahi? Nor dago Mastodonen eta Blueskyren atzean? Nola finantzatzen da bakoitza?]]> https://www.argia.eus/plaza/iametza/x-etik-irten-nahi-nor-dago-mastodonen-eta-blueskyren-atzean-nola-finantzatzen-da-bakoitza 2024-11-21 https://www.argia.eus/plaza/iametza/x-etik-irten-nahi-nor-dago-mastodonen-eta-blueskyren-atzean-nola-finantzatzen-da-bakoitza Gaur, azaroak 21, Mastodon.eus komunitateak sei urte bete ditu. Urteurrena ospatzeko Gure aukera, sare libreak kanpaina abiarazi dute, atxikimenduak biltzeko. Izan ere, azken asteetan “eXodoa” ematen ari da: erabiltzaile asko X-tik ihes egiten ari dira, sare sozialaren jabe den Elon Musk-ek Donald Trump AEBetako presidente bihurtzen lagundu izanak bultzatuta. Horietako batzuk Mastodon-era doaz, eta beste asko Bluesky-ra. Baina nor dago Mastodon-en eta Bluesky-ren atzean? Nola finantzatzen dira sare sozial horiek?

]]> <![CDATA[Mastodon.eus-en "Gure aukera, sare libreak" kanpainarekin bat egin du ARGIAk]]> https://www.argia.eus/albistea/argiak-bat-egin-du-mastodoneus-en-gure-aukera-sare-libreak-kanpainarekin 2024-11-21 https://www.argia.eus/albistea/argiak-bat-egin-du-mastodoneus-en-gure-aukera-sare-libreak-kanpainarekin ARGIAko lantaldeak bat egin du Mastodon.eus-ek bere seigarren urtemugan abiatutako Gure aukera, sare libreak  atxikimendu kanpainarekin.

]]> <![CDATA[Sei urte bete ditu gaur Mastodon.eus-ek]]> https://www.argia.eus/albistea/sei-urte-bete-ditu-gaur-mastodoneus-ek 2024-11-21 https://www.argia.eus/albistea/sei-urte-bete-ditu-gaur-mastodoneus-ek

Mastodon.eus euskal fedibertsoko instantzia agian nagusiak sei urte bete ditu gaur. Urteurrena ospatzeko "Gure aukera, sare libreak" kanpaina abiarazi dute, atxikimenduak biltzeko. Efemeridea une interesgarri batean dator: Elon Musk-ek, X/Twitterren jabeak, Donald Trump-en eskutik eskuratuko duen boterearen itzalak zalantzak sortu ditu Twitterreko erabiltzaile askorengan, eta emigratzea erabakitzen dutenentzat, Mastodon.eus aukera ona izan daiteke.

]]> <![CDATA[The Guardian eta La Vanguardia egunkariek X/Twitter utzi dute]]> https://www.argia.eus/albistea/the-guardian-eta-la-vanguardia-egunkariek-xtwitter-utzi-dute 2024-11-15 https://www.argia.eus/albistea/the-guardian-eta-la-vanguardia-egunkariek-xtwitter-utzi-dute The Guardian egunkari britainiarrak lehenbizi eta La Vanguardia katalanak (espainolez argitaratzen du edizio zabalduago bat, baina katalanezko bertsioa ere badu) erabakia jakinarazi zuten atzo X/Twitter sare soziala uzten dutela, desinformazioaren ukuilua bihurtu delakoan.

]]> <![CDATA[Australian 16 urtez azpikoei sare sozialak debekatu izanaz hainbat gogoeta]]> https://www.argia.eus/albistea/australian-16-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatu-izanaz-hainbat-gogoeta 2024-11-13 https://www.argia.eus/albistea/australian-16-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatu-izanaz-hainbat-gogoeta 16 urtez azpikoek laster ezingo dute sare sozialik erabili Australian, eta antzeko neurriak ezarri nahi dituzte Espainiako eta Frantziako gobernuek ere. Neurriaren eraginkortasunaz, sare sozialetako eduki eta dinamikez, pribatutasunaz eta plataforma handiek honetan guztian duten arduraz, hainbat gako jaso ditugu.

]]> <![CDATA[Kontzientzia kritikoa existitzen al da egungo gizartean?]]> https://www.argia.eus/albistea/kontzientzia-kritikoa-existitzen-al-da-egungo-gizartean 2024-10-31 https://www.argia.eus/albistea/kontzientzia-kritikoa-existitzen-al-da-egungo-gizartean  Wikipedia.org-en arabera, Gish gallop (Gish-en lauhazka) edo falazien metrailadorea "eztabaida teknika bat da, aurkariari ahalik eta argudio gehienekin eraso egiten diona, argumentu horien zehaztasuna edo sendotasuna kontuan hartu gabe", eta albo-ondorio gisa izango luke eztabaida lasai eta eraikitzaile bat egiteko ezintasuna, aurkariaren edozein estrategia minimoki arrazional desarmatuta geratzen baita.

Manipulatzeko teknika horrek webgune digitaletan eta sare sozialetan... [+]

]]> <![CDATA["Sare sozial komertzialetan inertziaz jarraitzen dugu, baina ez gara emaitza onak lortzen ari"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2891/marta-g-franco 2024-10-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2891/marta-g-franco Gorrotoa sustatzen duten algoritmoak, mendekotasuna sortzeko diseinatutako aplikazioak, pertsonak beharrean publizitate-hartzaileak ikusten dituzten plataformak, merkantzia gisa tratatzen gaituzten sare sozialak... Badirudi azken aldian Internetetik toxikotasuna baino ez dugula jasotzen, baina beti ez da horrela izan. Une jakin batzuetan Internet gehien bat pertsonena izan zen. Beraz, orain ere berreskura dezakegu eta teknologia hori gehiengoaren zerbitzura jarri. Horren inguruan hitz egin dugu Marta G. Franco hacktibista eta kazetari madrildarrarekin, Euskarabildua jardunaldietan eman zuen hitzaldiaren ondoren.

]]> <![CDATA[Elena Francis itzuli da?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2890/eskuin-muturra-eta-sare-sozialak-2 2024-10-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2890/eskuin-muturra-eta-sare-sozialak-2 [Azpi-testu hau LARRUN honetako gai nagusitik dator, Eskuin muturraren neurrira egindako sareak, gorrotoa elikatzeko bazka, eta badago beste azpi-testu bat ere: Kirolari lotuta ere bai...]

]]> <![CDATA[Eskuin muturraren neurrira egindako sareak, gorrotoa elikatzeko bazka]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2890/eskuin-muturra-eta-sare-sozialak 2024-10-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2890/eskuin-muturra-eta-sare-sozialak Sare sozialek permititzen dituzte horrelako edukiak, eta haiek ere izan beharko lukete ardurarik auzi honetan. Baina ez dirudi inork neurririk hartzeko asmoa duenik. Zigortu izan dituzte sare sozialak, baina sekula ez ildo horretan, ez baita interesatzen. Izan ere, emozioak gainjartzen diren gizartean, polarizazioak eta konfrontazioak ematen dituzte bisita gehien.

Desinformatzea, gainera, ez da legez kanpokoa. Ez dago hori esaten duen legerik. Bai, ordea, delituren bat egitea eragingo lukeen borondatez eginez gero; esaterako, etorkinekiko gorrotoa hedatzea xede izango lukeen informazio bat zabaltzea, baldin eta gezurra dela aurrez jakinda. Zer gertatzen da? “Ez nekien gezurra zela” esanda, aurreko guztia baliogabe geratzen dela.

Merke irteten da gezurrak zabaltzea, eta merke gorrotoa hedatzea. Eskuin muturrarentzat joko-arau perfektua da, eta galtzaileak beti berak izango dira, kolektiborik zaurgarrienak.

[LARRUN honek baditu bi azpi-testu: tradwives-i loturiko Elena Francis itzuli da?, eta Kirolari lotuta ere bai...]

]]> <![CDATA[Kirolari lotuta ere bai...]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2890/eskuin-muturra-eta-sare-sozialak-3 2024-10-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2890/eskuin-muturra-eta-sare-sozialak-3 [Azpi-testu hau LARRUN honetako gai nagusitik dator, Eskuin muturraren neurrira egindako sareak, gorrotoa elikatzeko bazka, eta badago beste azpi-testu bat ere: tradwives-i buruzkoa, Elena Francis itzuli da?...]

]]> <![CDATA[X-ren (lehen Twitter) akatsak errepikatu ala, behingoz, burujabetza teknologikorantz urratsak eman?]]> https://www.argia.eus/albistea/x-ren-lehen-twitter-akatsak-errepikatu-ala-behingoz-burujabetza-teknologikorantz-urratsak-eman 2024-10-23 https://www.argia.eus/albistea/x-ren-lehen-twitter-akatsak-errepikatu-ala-behingoz-burujabetza-teknologikorantz-urratsak-eman X bezalako espazioetan, gaur-gaurkoz, eztabaida publikoa eta borroka kulturala ematea ezinezkoa dela onartu beharko dugu noiz edo noiz. Zentzu horretan, akats bat da ezkerreko aldaketa bat gidatu nahi duten proiektu politikoek X bezalako plataformak uztea, soilik modu erabat bertikalean kudeatzen diren sare sozialetara salto egiteko. Erraldoi teknologikoek kontrolatutako plataformak aukeratzean, arazo berberetan erortzeko arriskua dute: boterearen zentralizazioan, gobernantza erabat bertikalean... [+]

]]> <![CDATA[Botere guztia]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2884/teknologia 2024-09-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2884/teknologia Badira zenbait pertsona aztertzekoak direnak, euren artean Elon Musk. Duten askatasunaren ideiak dena kontrolatzeko beharretik datorrela dirudi, botere guztia izatetik, botere guztia izanda negozioak sortzea errazagoa delako, eztabaidarik ez baitago; eredu hegemonikoak indartsu hazten dira. Gauzak ez dira ordea egun batetik bestera gertatzen, lan handia dago atzetik. Pixkanaka-pixkanaka sistemak sortzen dituzte, morfologia askotarikoak. Elon Musken kasuan, nire ustez, gizakion arteko... [+]

]]> <![CDATA[Telegram jo-puntuan Frantzian]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/telegram-jo-puntuan-frantzian 2024-08-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/telegram-jo-puntuan-frantzian Telegrameko sortzaile eta kontseilari delegatu Pavel Durov larunbatean atxilotu dute Parisetik gertu dagoen aireportu batean bere jet pribatutik jaistean. 39 urte eta nazionalitate frantziarra eta errusiarrak ditu Durovek, eta Dubain bizi da azken urteotan. Iruzurra, droga-trafikoa, ziber-jazarpena, krimen antolatua edo terrorismoaren apologia bermatzea egotzi dizkiote. AP agentziaren arabera, Frantziako fiskaltzako iturriak aipatuta, Telegramek ez ditu "bere plataforman antolatuta dauden... [+]

]]> <![CDATA[Eraginak kontrolatzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/teknologia 2024-08-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/teknologia Gizakiok harremanetan gaude gure artean eta bizi dugun ingurunearekin; egiten dugun guztiak eragina du, onerako zein txarrerako. Sortu dezakegun eragin negatiboa murrizteko norberaren balioak, kultura, harremanak eta aukera materialak erabakigarriak izaten dira.

Askotan pentsatu izan dut teknologiaren neutraltasun faltan, hau da, teknologia sortzen dutenek eragin zehatz bat bilatzen dutela, euren mundutarkeriari lotua, zenbaitetan oso begi-bistakoa ez bada ere. Baina sortzailearen... [+]

]]> <![CDATA[Metaketa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2877/metaketa 2024-06-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2877/metaketa Lehengoan mezu bat idatzi nion METAri. Di-da, pentsatu eta egin. Mark Zuckerbergek ez du lorik egin ordutik, ez baitzen edozelako mezua izan, lehor samar idatzi nion. Borde, ia. Instagrameko bideo baten bidez jakin nuen METAk bere erabiltzaileek partekatutako informazioa “Adimen Artifizial Sortzailea” entrenatzeko erabiliko duela aurrerantzean. Profiletako bilioika irudi eta testu irakurraraziko dizkio (diotenez, mezu pribatuak ez; lastima, egiazkotasun apurra hortxe egon zitekeen),... [+]

]]> <![CDATA[‘La xarxa ultra’]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/la-xarxa-ultra 2024-03-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/la-xarxa-ultra ARGIArekin azken kolaborazioa egin nuenetik lau hilabete igaro direnean, testu honen bidez nire iritzi-artikuluei berriro heldu diet, baina azalduko dizuet zergatik alde egin dudan denboraldi honetan aldizkari maitagarri honen orrialdeetatik.

Otsailaren 20an La xarxa ultra (Ultra sarea) dokumentala estreinatu zen, TV3ko (Kataluniako telebista publikoa) Sense Ficció programarako egin dugun ikus-entzunezko proiektua. Gizartearen gehiengoarentzat kezkagarria bezain ezezaguna den fenomeno... [+]

]]> <![CDATA[Teknologiarekiko lilurak ez dezala hezkuntza itsutu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2862/teknologiarekiko-lilurak-ez-dezala-hezkuntza-itsutu 2024-03-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2862/teknologiarekiko-lilurak-ez-dezala-hezkuntza-itsutu Ez ote dugun kaka-nahaste ederra eskoletan, zer den hezkuntza digitalizatzea, ikasleak gai baten bueltan Interneten bilatzen jartzea al den bidea, zer ari garen galtzen teknologia bitartekari den ikas-prozesuetan, adimen artifizialak nola eragiten duen, eskolan teknologia digitala erabiltzea zein adinetik aurrera den komenigarria, zertarako eta nola... Pablo Garaizar eta Diana Franco adituen klase magistrala jaso dugu: “Teknologiarik gabeko espazioak beharrezkoak dira eskolan”.

]]> <![CDATA[Kontzientzia kolektiboa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2862/teknologia 2024-03-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2862/teknologia Ez dut argi kontzientzia kolektiboa zelan ulertu ohi den; zutabe honetan honela ulertzen dut: momentu bat non gizarteko pertsona gehienak errealitate baten gainean ulermen partekatu bat dugun. Adibidez, denok ulertzen dugu zeinen garrantzitsua den etxebizitza bat izateko aukera bizitza duin bat izateko bidean, denok ulertzen dugu elikadura on batek duen garrantzia modu osasuntsuan hazteko bidean…

Bada, uste dut eremu digitalaren negozio ereduen inguruan eta gure bizitzetan izan... [+]

]]> <![CDATA[Multinazionalen menpeko sare sozialen erreferentziak kendu ditugu ARGIAtik]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2840/sare-sozialak 2023-10-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2840/sare-sozialak Twitter, Youtube, Facebook, Instagram, Tik Tok, Spotify… Doako zerbitzuak dira, erabiltzaileok oparitzen dizkiegun informazio, albiste, bideo, argazki, abesti, bizitza pertsonaleko datuekin… aberasten direlako. Ez dira sare neutroak, gure datu pribatuen merkantilizazioa dute oinarri, eta haien algoritmo pribatu eta opakuek erabakitzen dute pantailan zer agertzen zaigun. Helburu bakarra dute: erabiltzailea ahalik eta denbora gehien haien plataforman geratzea, ahalik eta publizitate gehien ikus dezan, eta enpresak erabiltzailearengandik ahalik eta informazio gehien atera dezan. Doakoak dira, gu geu garelako salgaia.

]]> <![CDATA[Fikzio sozialak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2837/teknologia 2023-09-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2837/teknologia Mikel Laboaren Izarren hautsa abestia behin baino gehiagotan ekarri dut zutabe honetara, jakintasunez beteriko letra da-eta, abesti zabala gizatasun eta kosmosaren arteko harremanaren inguruan. Bertan badago zati bat zeinetan txirotasunaren inguruan hitz egiten den: "Ez daukanak ongi ohi daki edukitzea zein den ona, bere premiak bete nahian beti bizi da gizona".

1990. urtean, Adela Cortina filosofoak, Valentziako Unibertsitatean Etika eta Filosofia Politikako katedradunak aporofia... [+]

]]> <![CDATA[Euskaraz bizi nahi dugu?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2836/euskaraz-bizi-nahi-dugu 2023-08-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2836/euskaraz-bizi-nahi-dugu Gure egunerokoan pantailek presentzia oso handia dute. Izan ere, zenbat aldiz begiratzen diogu mugikorrari egunean zehar? Eta tablet, ordenagailu edota telebistari?

Zorionez, gero eta gehiago hitz egiten ari da pantailez. Pare bat asteko tartean, hiru aldiz irakurri dugu haien inguruko aipamenen bat prentsa idatzian. Horiek irakurtzean hainbat zalantza sortu zaizkigu: zertaz ari gara pantailetaz hitz egiten dugunean? Zer ikuspuntutatik hitz egiten da pantailen inguruan?

Azken aldian,... [+]

]]> <![CDATA[Izena duena da]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2832/teknologia-2 2023-07-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2832/teknologia-2 Zis edo zisgnero hitzak erabiltzen dira jaiotako sexuarekin edota hezitako generoarekin eroso sentitzen diren pertsonak izendatzeko. Jaiotako sexuarekin edota ezarritako generoan eroso sentitzen ez direnak trans pertsonak izango lirateke. Errealitate hau beti existitu da, baina garai bakoitzeko gizarteek eta euren botere harremanak josteko moduek eragin dute horrelakoak ikusgarri edo ikusezin bilakatzea. Izena duena badela esan ohi da euskaldunon artean, horrela, trans eta zis hitzekin... [+]

]]> <![CDATA[Mugitzen ez denaren kateak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2827/mugitzen-ez-denaren-kateak 2023-05-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2827/mugitzen-ez-denaren-kateak Euskal fedibertsoko topaketak egin dituzte maiatzaren 20an Oreretan. Euskal zer? Fedibertsoa, bai, ondo leitu duzu irakurle, sare sozial libre eta federatuak izendatzeko erabiltzen den hitza.

]]> <![CDATA[]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1731/ 2023-03-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1731/ Nori zuzenduriko bilduma da Oinarrizko liburutegia? Eta, zehazkiago, kaleratu duzuen ale berri hau?
Oso irakurlego zabala dugu gogoan. Asmoa, oro har, literaturakoak ez diren beste edozein gai euskaraz irakurtzeko grina piztea da, gazteengan batez ere, eta gure bizitzan eragina duten kontu eta arazo askori buruz iritzi kritikoa moldatzeko tresna oinarrizkoenak eskaintzea. Plazaratu berri dugun liburuak eskema berberari eusten dio. Kultur eta gizarte-antropologiak berez eta gurea bezalako herri... [+]
]]> <![CDATA[]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1732/ 2023-03-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1732/ INAZIO ARREGI
«Radio Vaticanoko informatibo burua. Irratian publizitatea sartzearen alde agertu zen lehena»

IÑAKI GABILONDO
«Benetan miresten dudan profesionala da, nahiz eta pentsamoldean bat ez gatozen»

JAIME OTAMENDI
«Euskal irratigintzak daukan komunikatzaile onenetakoa. Esatari maila gainditzen duena»

EDURNE ORMAZABAL
«Euskal gazteriarekin konektatzen duen pertsona, euskaldunon nazioarteko irudi on bat ematen duena»

MARIANO FERRER
«Munstro bat, iritzi emaile... [+]




]]> <![CDATA[Morse, telegrama eta mugikorrak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2816/morse-telegrama-eta-mugikorrak 2023-03-08 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2816/morse-telegrama-eta-mugikorrak 4.000 jarraitzaileren langara iristear da ARGIA Telegramen. Helburua, komunikatzea.

]]> <![CDATA[Sare sozialen eragina bizitzan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2811/teknologia 2023-02-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2811/teknologia Sare sozialek zenbait onura dakartzate, baina botere harreman ugariren mendekotasuna ere badute. Mendekotasun horrek sare sozialen diseinuan eragiten du. Aurreko astean gazteen eta sare sozialen inguruan lantalde batekin aritu naiz. Taldean izan ginen Madril eta Bartzelonako unibertsitateetako ikertzaileak, gazteekin lan egiten duten irabazi asmorik gabeko erakundeak, kolektibo transhackfeministak, hezkuntzako eragileak, sareari eta bortizkeriari lotuta lan egiten duten elkarteak...

Agertu... [+]

]]> <![CDATA[Sare sozialetan egon?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2810/teknologia-2 2023-01-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2810/teknologia-2 Orain dela urte asko, Audiogalaxy plataformaren elkarrizketa gelari esker Europako pertsona ezberdinekin txateatzeko aukera izan nuen eta metal musika gotikoa ezagutu ahal izan nuen. Zaletu egin nintzen, musikara, baina gehiago beste pertsona batzuen eskutik gauza berriak ezagutzera. Gero txat plataformak eta sare sozialak etorri ziren, eduki bideoak, podkastak...

Hasieran lotsatik, gero bizitzako gertaera gehienak kontatzeko beharretik... orduak eta orduak ematen nituen plataformetan. Egun,... [+]

]]> <![CDATA[Erakusleiho digitalean eta hari begira haztearen berezitasunak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2804/gazteak-eta-sare-sozialak 2022-12-07 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2804/gazteak-eta-sare-sozialak Teknologia digitalaren garapenak aldaketa handiak eragin ditu harremanetarako moduetan eta gure nortasuna osatzeko prozesuan. Interneten zer kontsumitu eta sare sozialetan zein rol jokatzen dugun, horiek ere definitzen dute nor garen. Areago ingurune digital batean jaio diren gazteen kasuan. Identitatea eraikitzeko prozesuan aldaketa handiko garaia da nerabezaroa, eta bidearen erdian gainera lehen mugikorra eskuratzen du askok. WhatsApp, Instagram, Tik Tok, BeReal, bideo-jokoak, pornografia... Leiho erraldoia irekitzen zaie parez pare, iparra topatzeko ahalegin betean.

]]> <![CDATA[Sare sozialen negozio ereduak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2801/teknologia 2022-11-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2801/teknologia Orain dela 15 bat urte sare sozial gehienek plaza publikoa bailiran funtzionatzen zuten. Hodeien, adimen artifizialaren eta telekomunikazio bideen garapenarekin, sare sozialek handitu egin zuten euren erabiltzaileen bizitzen, jokabideen, ohituren eta pentsamenduen gaineko ezagutza. Horrek ahalbidetu zuen sare sozialek publizitatearen bidez pertsonen kontsumo eta jokabide asko bideratzea telekomunikazio korporazioetara. Covidak, gainera, bizipen digitalak areagotzeko beharra ekarri zuen, eta... [+]

]]> <![CDATA[Eduki moderatzaileen oreka mentala]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/teknologia 2022-07-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/teknologia Bada, egun ditugun sare sozialetan, oso ezaguna ez den lan bat, eduki moderatzailearena. Dirudienez, eremu digitalean dena ez dago pentsatzen dugun bezain automatizatuta, zenbait eremutan behintzat. Badira makinek ongi bereizten ez dituzten edukiak: bortizkeriarekin loturikoak batez ere, sare sozialen jabeentzat buruhauste, bortizkeria zabaldu nahi duen eta algoritmoak zirikatzen ikasi duen jendea badagoelako. Jokabide horiek eragozteko, eremu digitaleko korporazio handiek eduki moderatzaileen... [+]

]]> <![CDATA[Amuak, sareak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2779/ikastaroa 2022-05-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2779/ikastaroa Edo sare sozialetan bazaude, edo ez zara inor. Ikusezina zara. Hori da gaur egungo joera, askoren pentsaera eta askorentzat errealitatea. Baina sare sozialetan egoteak zer esan nahi du? Edozein modutara egoteak balio du? Zer komunikazio estrategia erabili behar ditu hedabide batek sare sozialetan funtzionatzeko? ARGIAk formazio saio bat egin berri du Hiru Damatxorekin eta hasteko, egin dute balorazio bat eta jaso dituzte iritziak eta aholkuak. Hemendik aurrera, egiteko aukera zabala dago, sare sozial bakoitzak irekitzen dituen ateak adina.

]]> <![CDATA[Ezagutzen zaitut?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2758/ezagutzen-zaitut 2021-12-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2758/ezagutzen-zaitut Aurreko batean ea ezagutzen zintudan galdetu zidaten, eta ez nuen erantzuten jakin. Bitxia da norbait ezagutzea, edo norbaiten berri izatea ezagutzen duzula kontsideratzeko beste. Nik ere ez dakit zenbat datu behar ditudan, zein irizpide bete behar ditugun elkar ezagutzen dugula esateko.

Sare sozialek eta era digitalaren paradigmak kontzeptuen ulerkera berria eskatzen dute halabeharrez. Harremanen berkontzeptualizazioa, ezagutzarena... Orain edo duela hamar urte norbait ezagutzea ez da gauza... [+]

]]> <![CDATA[Alternatibaren zentzuaren bila]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2750/teknologia 2021-10-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2750/teknologia Iraileko azken astean, The Wall Street Journal egunkarian egindako ikerketa batean argitaratu zen Facebookek badakiela Instagram gazteentzako kaltegarria dela. Instagram Facebook enpresaren plataforma bat da.

]]> <![CDATA[JAPONIAKO ALARMAK GAROÑARI ERE ERAGITEN DIO]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/japoniako-alarmak-garonari-ere-eragiten-dio 2021-07-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/japoniako-alarmak-garonari-ere-eragiten-dio <![CDATA[ESKOLARIK GABEKO HIZKUNTZA]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/eskolarik-gabeko-hizkuntza 2021-07-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/eskolarik-gabeko-hizkuntza <![CDATA[BAKE-PROZESU ESPLIZITOAREN BEHARRA]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/bake-prozesu-esplizitoaren-beharra 2021-07-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/bake-prozesu-esplizitoaren-beharra Iritzi azterketa desberdinen emaitzek erakutsi dutenez, «kronologikoki ordenatuta: Elkarriren Eraikikasi, udaberriko euskal soziometroa eta EITBrako bake-prozesuari buruz 1999ko irailan egindako iritzi azterketak», euskal gizartearen gehiengoarentzat bake-prozesuaren arazoak eta konponbideak nahiko zehaztuta daude. Lehen aspektu interesgarri bezala esan daiteke gizarteak interes oso handia duela bake-prozesuan. Baikortasunerako arrazoia da gizarte oso informatu, aktibo, konprometitu eta... [+]]]> <![CDATA[2. Sareekiko menpekotasuna]]> https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/sareekiko-menpekotasuna 2020-12-30 https://www.argia.eus/multimedia/hodeia-ez-da-existitzen/sareekiko-menpekotasuna Hodeia ez da existitzen saioaren bigarren atalean hilabeteko albisteez gain, Gorka Juliori egindako elkarrizketa izan dugu hizpide eta “10 Arrazoi zure Sare Sozialak ezabatzeko” liburuaren gainean aritu gara. Fikzioari eskainitako Noiz da Gero atalean, sarearen gaineko menpekotasunaz aritu gara, agian hain fikzioa ez den errealitateaz.

]]> <![CDATA[Lilura askatzailea amesgaizto bihurtu da]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/internet-30-urte 2019-12-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/internet-30-urte 1994 da, ba ei datorren internet delako horri buruz erreportajea idatzi dut. Julio Verneren hamaikagarren tramankuluaz ariko banintz moduan-edo. Sareen sarea jadanik abiatu da gizarte zabalera, apal oraindik. Gutxik irudika dezake ekarriko duen iraultza. Ezagutzen dugun modem-a eta gero eta gehiago barreiatzen ari den CD-ROMaren hurrengo harmaila ote da? Nekez imajina dezakegu gainera datorkiguna, baina interneteko leihoa ireki ahala, mundua gero eta ageriago dago, inoiz ez moduan, handik nahi duguna jaso edo hara nahi duguna barreiatzeko. Inoiz ez dugu izan hainbeste informazio eskura.

 

]]> <![CDATA[Akabo ziberoptimismoa!]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/akabo-ziberoptimismoa 2019-12-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/akabo-ziberoptimismoa Kazetaria baino lehenago blogaria izan nintzen. Unibertsitateko irakasle batek, Lucía Martínez Odriozolak, animatu ninduen blog bat sortzera karrera amaitu nuenean, 2006. urtean, hedabideetan lana bilatze aldera. Hasieran hori zen nire motibazio nagusia, curriculumaren osagarri dotore bat aurkeztea. Baina egunkari batean lan egiten hasi nintzenean, bloga iritzi artikuluak idazteko espazio libre bat bilakatu zen eta berezko distira hartu zuen. Bidelagun ugari ezagutu nuen blogetan:... [+]

]]> <![CDATA[Ez nazazu jarraiki]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2669/iritzia 2019-12-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2669/iritzia Altxa sudurra hortik”, dio bizilagunak mugikorrari begira nagoenean. Arrazoiekin. Halarik ere, segitzen dut berdin, sare batetik besterainoko joan-jinean. “Noiz gertatu zen Facebooken iragan zenuen azken momentu ona? Denbora lerroa arakatuz pozik sentitu zaren azken unea? Instagrama irekitzean plazer hartu duzun azken aldia? Twitterek plazera ematen dizu lehen bezainbat?”.

Aitortu beharko dugu ez dela lehengokoa. Gu, plurala, erabiliko dut, enfasiarengatik baino, segur... [+]

]]> <![CDATA[Txantxangorria euskal karaokea]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/txantxangorria-euskal-karaokeari-buruzko-hitzaldia 2018-03-14 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/txantxangorria-euskal-karaokeari-buruzko-hitzaldia Youtubeko euskarazko karaoke ezagunenari buruzko hitzaldia, Gabi de la Maza proiektuaren sortzailearen eskutik.

]]> <![CDATA[Euskal blogariekin solasean]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/euskal-blogariekin-solasean 2017-01-20 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/euskal-blogariekin-solasean Blogetan! Euskal blogariak lehian lehiaketaren 2. edizioa martxan da eta jendea parte hartzera animatzeko bost blogari elkarrizketatu dituzte euskarazko blogintzaren inguruan: zergatik hasi ziren bloga idazten, zein maiztasunez egiten duten, noiz, zein gai lantzen duten... Castillo Suarez, Joxe Rojas, Gaizka Izagirre, Maitane Segurola eta Mikel Garcia blogariek erantzun dituzte galderak.

]]> <![CDATA[Stop gorrotoaren diskurtsoari]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/stop-gorrotoaren-diskurtsoari 2016-08-25 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/stop-gorrotoaren-diskurtsoari Hitzek eragina dute eta maiz talde gutxituen eta etorkinen kontra erabiltzen diren armak bilaka daitezke sare sozialetan.

PRISM proiektuaren helburua da sare sozialetako gorrotoaren diskurtso horiek atzeman, ekidin eta aurre egitea. Europako bost herrialdeetan abiarazi dute PRISM: Italia, Frantzia, Errumania, Erresuma Batua eta Espainiako Estatua.

]]> <![CDATA[Sare sozialen aplikazioa eta esperientziak kulturan]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/sare-sozialen-aplikazioa-eta-esperientziak-kulturak 2015-07-06 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/sare-sozialen-aplikazioa-eta-esperientziak-kulturak Zumaia Agendako Olatz Erdozia, Donostia Kulturako Mikel Iturria eta Zumalakarregi Museoko Ane Arrietaren hitzaldia sare sozialen erabilpenei buruz, Kultura Saretzen egitasmoaren barnean.

]]> <![CDATA[Identitatea ikus-entzunezkoetan eta sare sozialetan]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/identitatea-ikus-entzunezkoetan-eta-sare-sozialetan 2015-04-29 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/identitatea-ikus-entzunezkoetan-eta-sare-sozialetan Nola eraikitzen dira ikus-entzunezkoetan, publizitatean eta sare sozialetan gu guztion identitateak? IDEMtitateez hitz egitetik urrun gaude kasu batzuetan, emakume eta gizonen identitateak modu ezberdinean eraikitzen direlako publizitate edo zine hegemonikoan, eta baita sare-sozialetan ere gazteen artean. Iratxe Fresneda, Saioa Iraola eta Estefania Jimenez eskutik helduta murgildu gara gai honetan.

]]> <![CDATA[Sarea bezalako kontrolpeko espazio batetik territorio propioak sortu]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/sarea-bezalako-kontrolpeko-espazio-batetik-territorio-propioak-sortu 2013-11-27 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/sarea-bezalako-kontrolpeko-espazio-batetik-territorio-propioak-sortu Gazteen artean euskal nortasunaren eraikuntza sare sozialetan nola ematen den aztertu du Koldo Diaz Bizkarguenagak bere tesian. Azterketa lan luzearen ostean, sarean muga geografikorik ez dagoen arren, bestelako mugak badirela ondorioztatu du eta elkarrizketa honetan ematen dizkigu xehetasunak.

]]> <![CDATA[Iraultzaren irudiak]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/iraultzaren-irudiak 2011-11-08 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/iraultzaren-irudiak Ez zen posible izango Arabiar Udaberria bezala ezagun egin den fenomenoa, teknologia berririk gabe. Halere, teknologia berriek eurek bakarrik ez dute deustarako balio, atzean hauen potentzialtasuna baliatuko duen pertsonarik ez badago. Hori da Al Jazeerak egindako dokumental honek azpimarratzen duen ideia. Images of Revolution edo Iraltzaren Irudiak.

]]> <![CDATA[Ziberaktibismoa]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/ziberaktibismoa 2011-06-28 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/ziberaktibismoa Ezagun bihurtu dira Internet eta sakelako telefono bidez deitutako elkarretaratze espontaneoak. Dena den, badira sare sozialak benetako gizarte aldaketa eragiteko gai ez direla dioten ahotsak ere. Horregatik, konpromiso alferraren aurka, zenbait ondorio ateratzea beharrezkoa da. Batetik, zaila dirudi benetako aldaketa lortzea inguru birtualean bakarrik eraginez; eta bestetik, konprometitu birtuala ez da konprometitu errealaren sinonimo. Halere, Internet bera izan daiteke jendea kausa baten... [+]

]]>