Pakistan https://www.argia.eus eu ARGIA Pakistan kanaleko albisteak Tue, 14 Jul 2026 08:43:36 +0200 Tue, 14 Jul 2026 08:43:36 +0200 Pakistan https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Mohenjo-Daroren adina]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2960/mohenjo-daroren-adina 2026-04-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2960/mohenjo-daroren-adina Mohenjo-Daro (egungo Pakistan) Antzinaroko hiri nagusietakoa izan zen, eta, berriki egindako datazioen arabera, uste baino zaharragoa dela diote adituek. IFLScience aldizkarian argitaratutako ikerlanak dioenez, Indus ibaiaren bailarako hiriko harresiak duela 4.600-4.700 urte inguru eraiki zituzten.

Horrek esan nahi du, ordurako hiriak planifikazio maila handia zuela eta, beraz, data horiek baino lehenago sortu zela; orain arte erabiltzen zen kronologia hainbat mendetan atzeratu du datazio... [+]

]]> <![CDATA[Iranek ez du AEBekin negoziatuko, Libanon su-etena bete ezean]]> https://www.argia.eus/albistea/iranek-ez-du-aebekin-negoziatuko-libanon-su-etena-bete-ezean 2026-04-10 https://www.argia.eus/albistea/iranek-ez-du-aebekin-negoziatuko-libanon-su-etena-bete-ezean Larunbatean dira hastekoak bake negoziazioak Islamabaden (Pakistan), baina Iranek iragarri du ez dela AEBekin eseriko Libanon su-etena bete arte. Bitartean, Trumpek Irani leporatu dio Ormuzko itsasartea ez duela ireki. Bestalde, Israelek iragarri du Libanorekin hitz egiteko prest dagoela, hari eraso egiten segitzen duen bitartean.

]]> <![CDATA[AEBek eta Iranek bi asterako su etena adostu dute, baina Israelek Libanori eraso egiten jarraitzen du]]> https://www.argia.eus/albistea/aebek-eta-iranek-bi-asterako-su-etena-adostu-dute-baina-israelek-libano-erasotzen-jarraituko-du 2026-04-08 https://www.argia.eus/albistea/aebek-eta-iranek-bi-asterako-su-etena-adostu-dute-baina-israelek-libano-erasotzen-jarraituko-du Trumpek jaurtitako ultimatumaren epemuga amaitzeko ordu eta erdi eskas falta zirela iragarri du akordioa erdietsi dutela, Iranek Ormuzko itsasartea irekitzearen baldintzapean. Hala, bi asteko su etena egingo dute, eta Pakistanen bitartekaritzarekin negoziatuko dute gatazka amaitzeko behin-behineko akordioa. Israelek, ordea, ez dio Libanori eraso egiteari utziko, Pakistango bitartekaritzak agindu duenaren kontra.

]]> <![CDATA[Pakistango Asim Munir mariskalaren gorabide pairagarria]]> https://www.argia.eus/albistea/pakistango-asim-munir-mariskalaren-gorabide-pairagarria 2026-03-04 https://www.argia.eus/albistea/pakistango-asim-munir-mariskalaren-gorabide-pairagarria Okupatzaile estatubatuarrak Kabuldik lotsagarriro 2021eko abuztuan erretiratu zirenean Afganistanekiko arreta ez ezik jakin-mina ere galdu zutenen harridurarako, gatazka labur baina odoltsua sutu zen duela hamar egun Pakistango armada eta Afganistango talibanen artean. “Gerra” ere deitu diote batzuek. Izena izen, jazoera ez da bereziki harrigarria azken urte hauetan eta, zehatzago, iaz bi herrialdeen artean izandako gorabeherak zaindu dituenarentzat.

]]> <![CDATA[Pakistanek Kabul bonbardatu eta “gerra irekia” deklaratu dio Afganistani]]> https://www.argia.eus/albistea/pakistanek-kabul-bonbardatu-eta-gerra-irekia-deklaratu-dio 2026-02-27 https://www.argia.eus/albistea/pakistanek-kabul-bonbardatu-eta-gerra-irekia-deklaratu-dio Afganistango Gobernuak “eskala handiko operazioa” iragarri ondotik heldu dira erasoak eta gerra adierazpena. Azken astean bero egon da bi herrialdeak banatzen dituen muga, Afganistanek taliban pakistandarrak babesten zituela salatu ostean. Nazioarteko komunitateak tentsioa baretzeko deia egin du.

]]> <![CDATA[Belarrik jan gabe, arma nuklearren jabe]]> https://www.argia.eus/albistea/belarrik-jan-gabe-arma-nuklearren-jabe 2025-09-30 https://www.argia.eus/albistea/belarrik-jan-gabe-arma-nuklearren-jabe Deigarria egiten da zein oihartzun lausoa izan duen gure artean duela bi aste Saudi Arabian egin eta jakinarazi zaigun tratuak: edozein erasoren aurka baliabide guztiekin elkar defendatzeko ituna sinatu zuten Saudi Arabiak eta Pakistanek.

]]> <![CDATA[Pakistan energia trantsizioan zegoen, erregai fosilen eta kriptotxanponen interesak tartean sartu arte]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2924/pakistan-energia-trantsizioan-zegoen-erregai-fosilen-eta-kriptotxanponen-interesak-tartean-sartu-arte 2025-07-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2924/pakistan-energia-trantsizioan-zegoen-erregai-fosilen-eta-kriptotxanponen-interesak-tartean-sartu-arte Prekaritate global hirukoitza pairatzen dute Pakistanen, klimak, energia gabeziak eta finantza publiko arazoak elkarrekin eragindakoak, bakoitzak bertze bien kalteak areagotzen dituela. Halere, arazoaz jabetu dira bertako agintariak eta bideratu dituzte aldaketak, nahiz eta praktikan lehentasun talka batzuk egon. Baina zorpeturiko gobernuaren aukerak murriztuak dira nazioarteko merkataritzan, horrek erregai fosilen menpekotasuna iraunarazten duelarik. Bertze hainbat herrialde zorpeturen gisara, erregai fosilak beren lurzoruan egonez gero, horiek ustiatzera behartuak dira, finantza egiturek hala agindurik. Hortik, ezinbertzeko energia trantsizioa oztopatzen diete, klima larrialdian eta zorretan are gehiago sarturik utzita.

]]> <![CDATA[Pakistan eta India su-etena luzatzeko bildu dira, baina Modik ez du baztertu eraso gehiago egitea]]> https://www.argia.eus/albistea/pakistan-eta-india-su-etena-luzatzeko-bildu-dira-baina-modik-ohartarazi-du-ekintza-militarrak-eten-besterik-ez-dituztela-egin 2025-05-13 https://www.argia.eus/albistea/pakistan-eta-india-su-etena-luzatzeko-bildu-dira-baina-modik-ohartarazi-du-ekintza-militarrak-eten-besterik-ez-dituztela-egin AEBen bitartekaritzarekin larunbatean adostutako su-etenak badirudi bi aldeen arteko tentsioa murriztu duela. Halere, Narendra Modi presidenteak ohartarazi du Indiak ez dituela ekintza militarrak amaitu, baizik eta "eten tarte baterako". Islamabadeko eta New Delhiko ordezkariak astelehenean bildu dira, eta, besteak beste, bien arteko mugan dauden soldadu kopurua murrizteaz mintzatu dira.

]]> <![CDATA["Idaztean, lehentasuna da elkarrizketatua bizirik ateratzea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2907/karlos-zurutuza 2025-02-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2907/karlos-zurutuza Karlos Zurutuza (Donostia, 1971), kazetari ezaguna da ARGIAko irakurlearentzat, elkarrizketa eta erreportaje ugari egin baititu aldizkari honetan. Atzerriko gatazka guneetako bizipenak ekarri ohi ditu berarekin: Kurdistan, Balutxistan, Iran... hamaika leku landu ditu, batez ere Ekialde Erdian. Iaz Una trinchera en Marte. Historias de Baluchistán (Lubaki bat Marten. Balutxistango historiak. Libros del K.O)  liburua argitaratu zuen. Arras liburu interesgarria da eta horren gainean jardun dugu ondorengo lerroetan.

]]> <![CDATA[Indusen ibaibideak]]> https://www.argia.eus/albistea/indusen-ibaibideak 2024-08-07 https://www.argia.eus/albistea/indusen-ibaibideak Muturreko lehorteak eta euriteak dira beroketa globalak Pakistanen duen inpaktuaren alde agerikoena. Ez dira hain ezagunak, ordea, hondamendiek piztu eta bizkortzen dituzten gaitz sozialak, eta zenbat eta nola oztopatzen duten azken horiek Asiako herrialdearen garapen oso eta berdinzalea. Kausa-ondoriozko katean sakondu dut erakusketa formatua duen Indusen ibaibideak kazetaritza-lanean, eta horren lagin bat da erreportaje hau. 236 milioi pertsona bizi dira munduko bosgarren estaturik jendetsuenean; karbono-isurketa globalen %1 baino gutxiago igortzen duten arren, krisi klimatikoak larrien erasaten dien biztanlerietako bat da. 

]]> <![CDATA[Ez da behe-lainoa, gu gara]]> https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2024/02/12/ez-da-behe-lainoa-gu-gara/ 2024-02-12 https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2024/02/12/ez-da-behe-lainoa-gu-gara/ ]]> <![CDATA[Emakume afganiarrak arriskuan, Pakistango Gobernuaren deportazio aginduaren ondorioz]]> https://www.argia.eus/albistea/emakume-afganiarrak-arriskuan-pakistango-gobernuaren-deportazio-aginduaren-ondorioz 2023-11-03 https://www.argia.eus/albistea/emakume-afganiarrak-arriskuan-pakistango-gobernuaren-deportazio-aginduaren-ondorioz Pakistango Gobernuak azaroaren 1a baino lehen alde egiteko agindu zien agiririk gabeko asilo eskatzaile afganiarrei. Amnesty International erakundearen arabera, Pakistanen 1,4 milioi errefuxiatu daude. Gobernuz kanpoko erakundeak adierazi du Afganistanera itzuliko liratekeen askok jazarpena, errepresioa eta giza eskubideen urraketak jasateko arrisku handia dutela, batez ere emakumeek eta neskek.

]]> <![CDATA[Hil gaitzazue]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2836/hil-gaitzazue 2023-08-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2836/hil-gaitzazue 2021eko abuztuaren 15ean, talibanek Kabul mendean hartu zutenean, milaka afganiar ihes egiten saiatu ziren. Soilik hilabete hartan, 35.000 pertsona baino gehiagok zeharkatu zuten Pakistango muga, eta 2022. urtea hasi orduko 145.000 ziren beste aldean. Aldiz, gertakari horien harira, baina baita iraganean afganiar gehien hartu dituen herrialdea izan arren ere, Pakistanek ez dauka errefuxiatuen afera kudeatzeko legislaziorik ezta haien asilo eskubidea bermatuko duen legerik ere. Human Rights Watch erakundeak salatu duenez, nahiz eta Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandataritzak (UNHCR) bertan egoitza iraunkorra duen eta eskumena badagokio ere, Islamabadeko Gobernuak organismo horren esku-hartzea oztopatu besterik ez du egiten, eta 2007az geroztik ez dio errefuxiatu estatusa aitortu Afganistandik iritsitako herritar bakar bati. Milioika pertsona, familia bereko hiru belaunaldi kasu askotan, linbo legalean bizi dira.

]]> <![CDATA[Imran Khan: Pakistango armadari aurre egitearen arriskuak]]> https://www.argia.eus/albistea/imran-khan-pakistango-armadari-aurre-egitearen-arriskuak 2023-05-15 https://www.argia.eus/albistea/imran-khan-pakistango-armadari-aurre-egitearen-arriskuak ]]> <![CDATA[Ez da euria bakarrik]]> https://blogak.argia.eus/begizta/2022/09/13/ez-da-euria-bakarrik/ 2022-09-13 https://blogak.argia.eus/begizta/2022/09/13/ez-da-euria-bakarrik/ ]]> <![CDATA[Ekainetik gutxienez mila pertsona hil dira Pakistango uholdeen eraginez]]> https://www.argia.eus/albistea/ekainetik-gutxienez-mila-pertsona-hil-dira-pakistango-uholdeen-eraginez 2022-08-29 https://www.argia.eus/albistea/ekainetik-gutxienez-mila-pertsona-hil-dira-pakistango-uholdeen-eraginez Eurite handien ondorioz Pakistango 110 udalerri urak hartu ditu, eta lehen ministro Shehbaz Sharif-ek ohartarazi duenez, herrialdeko biztanleen %15ak pairatu ditu uholdeen kalteak: 33 milioi pertsonak.

]]> <![CDATA[Bero-boladek gutxienez beste 40 urte iraungo dutela adierazi du Munduko Meteorologia Erakundeak]]> https://www.argia.eus/albistea/bero-boladek-gutxienez-beste-40-urte-iraungo-dutela-adierazi-du-munduko-meteorologia-erakundeak 2022-07-20 https://www.argia.eus/albistea/bero-boladek-gutxienez-beste-40-urte-iraungo-dutela-adierazi-du-munduko-meteorologia-erakundeak Asteartean Erresuma Batuan 40,2ºC-ko tenperatura errekorra egon da. Artean, Munduko Meteorologia Erakundeak (MME) abisatu du gutxienez 2060 urtera arte planetak berotzen jarraituko duela, aldaketa klimatikoa gelditzea lortu ala ez.

]]> <![CDATA[Pakistango hamarnaka osasun langile gose greban dira, babes-materiala exijitzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/pakistango-hamarnaka-osasun-langile-gose-greban-dira-babes-materiala-exijitzeko 2020-04-25 https://www.argia.eus/albistea/pakistango-hamarnaka-osasun-langile-gose-greban-dira-babes-materiala-exijitzeko Apirilaren 15az geroztik dabiltza gose greban, koronabirusaz babesteko neurriak eta materialak exijitzeko. Pendjab probintziako osasun arloko zuzendaritzaren egoitza okupatzen dabiltza.

]]> <![CDATA[Lurrikarak berriro Kaxmirren India eta Pakistanez gain talka egin dute Txina eta AEB-ek]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2655/lurrikarak-berriro-kaxmirren-india-eta-pakistanez-gain-talka-egin-dute-txina-eta-aeb-ek 2019-08-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2655/lurrikarak-berriro-kaxmirren-india-eta-pakistanez-gain-talka-egin-dute-txina-eta-aeb-ek Kaxmir den sumendi lokartua berriro iratzarrarazi du Indiak abuztuan, bere kontrolpeko zatiari autonomia estatus berezia kendu eta salbuespen egoera ezarri dionean. Geopolitikaren puntu berezia den Kaxmirren lehen ere gerran arituak dira India eta Pakistan, bonba atomikoaren jabe direnak, ez ahaztu. Oraingo irakinaldian, ordea, Txinaren eta AEBen arteko lehia handiaren uhinak ere nabari daitezke.

]]> <![CDATA[Kaxmirreko auzia: eskualdea aldebakartasunez anexionatzeko bidean da India]]> https://www.argia.eus/albistea/kaxmirreko-auzia-eskualdea-aldebakartasunez-anexionatzeko-bidean-da-india 2019-08-07 https://www.argia.eus/albistea/kaxmirreko-auzia-eskualdea-aldebakartasunez-anexionatzeko-bidean-da-india Indiak bere kontrolpean duen Kaxmirreko estatuari autonomia kentzeko eta erabateko integrazio konstituzionalerako bidea hasi du. Indiako Konstituzioaren 370. Artikulua deuseztatuz, Kaxmir eta Jammu izeneko estatu honek zuen autonomia kenduko dio. Pakistanek neurri honi aurre egingo diola baieztatu du.

]]> <![CDATA["Pakistan eta Indiaren arteko gerra nuklearraren ideia auto-suntsiketa da"]]> https://www.argia.eus/albistea/pakistan-eta-indiaren-arteko-gerra-nuklearraren-ideia-auto-suntsiketa-da 2019-07-24 https://www.argia.eus/albistea/pakistan-eta-indiaren-arteko-gerra-nuklearraren-ideia-auto-suntsiketa-da Arma nuklearrak uzteko keinua egin du Imran Khan Pakistango lehen ministroak Fox News-ekin izandako elkarrizketan. Donald Trumpekin elkartu da aste honetan Khan, eta India eta Pakistanen arteko gatazka izan dute elkarrizketaren erdigunean.

]]> <![CDATA[Balutxe independentistek Txinako kontsulatuari eraso egin diote Karatxi hirian, lau hildako eraginez]]> https://www.argia.eus/albistea/balutxeek-txinako-kontsulatuari-eraso-egin-diote-karatxi-hirian-lau-hildako-eraginez 2018-11-27 https://www.argia.eus/albistea/balutxeek-txinako-kontsulatuari-eraso-egin-diote-karatxi-hirian-lau-hildako-eraginez Hiru militantek Txinako Kontsulatuari eraso egin diote ostiralean Pakistanen, Karatxi hirian. Bi polizia agente eta bi zibil hil zituzten, Democracy Now gunean irakur daitekeenez.

]]> <![CDATA[Zazpi urteko neska baten bortxaketa eta hilketak protesta jendetsuak eragin ditu Pakistanen]]> https://www.argia.eus/albistea/protesta-jendetsuak-eragin-ditu-zazpi-urteko-neska-baten-hilketak-pakistanen 2018-01-16 https://www.argia.eus/albistea/protesta-jendetsuak-eragin-ditu-zazpi-urteko-neska-baten-hilketak-pakistanen Zainab Zinda Hai izeneko 7 urteko umearen hilketa zerrenda luzearen azken kasua da Pakistanen: familiak haurraren desagerpena salatu eta bost egunera, zabor ontzi batean aurkitu zuten bere gorpua. Bahitu, jipoitu, bortxatu eta hil egin zuten Zainab, zakarretara bota aurretik, Democracy Now atariak jaso duenez. Pakistango Kabur hirian gertatu den azken indarkeria kasua da, izan ere, urtea hasi denetik indarkeria matxistak ez du etenik izan hiriko nesken aurka: bederatzi egunean hogei haur hil dituzte.

]]> <![CDATA["Gailurrik baliotsuenak" berezia egin du Felix Iñurrategiren heriotzaren urtemuga]]> https://www.argia.eus/albistea/gailurrik-baliotsuenak-berezia-egin-du-felix-inurrategiren-heriotzaren-urtemuga 2017-07-28 https://www.argia.eus/albistea/gailurrik-baliotsuenak-berezia-egin-du-felix-inurrategiren-heriotzaren-urtemuga Duela hamazazpi urte, uztailaren 28 batez, zorigaiztoko albistea iritsi zen Gasherbrum II menditik. Ia bi hamarkada geroago, Himalaiako Karakorum mendilerroko tontor berean lortu dute Alberto Iñurrategik eta WOKpeak proiektuko soka-lagun Juan Vallejok eta Mikel Zabalzak "gailurrik baliotsuena". Hilzorian zegoen mendizale bati bizitza salbatu diote.

]]> <![CDATA["Topatu ditut punjabtarrak oso katalan zaleak eta bere lehen hizkuntzaz, punjaberaz, paso egiten dutenak"]]> http://www.argia.eus/blogak/onintza-irureta/2017/04/28/topatu-ditut-punjabtarrak-oso-katalan-zaleak-eta-bere-lehen-hizkuntzaz-punjaberaz-paso-egiten-dutenak/ 2017-04-28 http://www.argia.eus/blogak/onintza-irureta/2017/04/28/topatu-ditut-punjabtarrak-oso-katalan-zaleak-eta-bere-lehen-hizkuntzaz-punjaberaz-paso-egiten-dutenak/ Imanol Larreak esan dizkio hitzok Goiena hedabideari. Punjabtar helduen hizkuntza jarrerak Katalunian tesia egin du. 100 milioi hiztun ditu punjaberak, baina tesigileak hizkuntza galtzeko arriskuan jartzen duten zantzuak bistaratu ditu.

]]> <![CDATA["Zarak Asian ekoizten duenaren %100a umeen eskulana da"]]> https://www.argia.eus/albistea/zarak-asian-ekoizten-duenaren-100a-umeen-eskulana-da 2015-05-11 https://www.argia.eus/albistea/zarak-asian-ekoizten-duenaren-100a-umeen-eskulana-da “Pakistanen ume bat erostea oso merkea da eta behin hori eginda, nahi duzuna egin dezakezu harekin. Horregatik beti diot Zara, Mango, Ikea edo H&M bezalako enpresetan ez erosteko, ematen diezun diruarekin, haiek 5 esklabo gehiago erosten dituztelako”.

]]> <![CDATA[Karatxi arriskutsua: megapoliaren desordena arautua]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2438/karatxi-arriskutsua-megapoliaren-desordena-arautua 2014-11-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2438/karatxi-arriskutsua-megapoliaren-desordena-arautua Munduko hiririk bortitzenaren fama eman diote Pakistango megapoliari, nahiz proportzioei erreparatuz 21 milioi biztanle dauzkan Karatxi ez den Chicago bezain hilkorra. Baina baliagarria da ezagutzeko nola antolatzen eta arautzen diren bortizkeriazko egiturak XXI. mende globalizatuko megapoli berrietan.

]]> <![CDATA[Droneek Pakistanen hildako pertsona gehienak zibilak dira]]> https://www.argia.eus/albistea/droneek-pakistanen-hildako-pertsona-gehienak-zibilak-dira 2014-10-27 https://www.argia.eus/albistea/droneek-pakistanen-hildako-pertsona-gehienak-zibilak-dira AEBek piloturik gabeko abioiak edo droneak erabili dituzte azken hamarkadan talibanei eta Al Qaedako kideei eraso egiteko, Afganistanen, Pakistanen eta Yemenen batik bat.

]]>