ARGIA Podcastak - Galdera Basatiak

1x08: Isiltasuna

Sun, 01 Jun 2025 00:00:00 +0200

“Esan ezin denaz, hobe da isiltzea” esan zuen Wittgensteinek Tractatus liburuaren azken esaldi famatu hartan. Eta esan ezin horretan zeuden, haren ustez, munduan erreferente zehatzik ez daukaten gaiak: etika, estetika eta erlijioa. Horrela, isiltasun mistiko batean amaitu zuen logikako liburua. Gu, ordea, isildu beharrean, isiltasunaz hitz egiten ahaleginduko gara. Nola ulertu, nola pentsatu, nola adierazi eta nola bizi isiltasuna?

Haur filosofiari buruzko podcasta da Galdera Basatiak. Iñigo Martinez Peña filosofoak aurkeztuta, astero gonbidatu batekin tertulian aritzen da, bizitza zeharkatzen digun gai bat hartu eta hura aletzen. Podcastaren irudiko ilustrazioa Onintza Etxebesterena da.

1x07: Heldutasuna

Sun, 25 May 2025 00:00:00 +0200

Ez al dugu helduak izan nahi? Zeintzuk dira adingabetasunaren abantailak? Kantek galdera horiek mahai gaineratu zituen Zer da ilustrazioa? lan ospetsuan. Beste norbaitek gure ordez pentsatzen badu eta gure ordez erabakiak hartzen baditu, ez gara gu horretaz arduratu behar. Erosoa izan daiteke, eta erratzen banaiz edo hanka sartzen badut, erantzukizuna ez da nirea. Baina eroriz ikasten da ibiltzen, eta Kantek heldutasuna aldarrikatu zuen, ilustrazioarekin batera... Baina, zer da heldua izatea?

1x06: Sentimenduak

Sun, 18 May 2025 00:00:00 +0200

“Pentsatzen dut, beraz, banaiz? Edo, sentitzen dut, beraz, banaiz? Zerk egiten gaitu? Eduardo Galeanok bihotz-pentsalariak garela esaten zuen… Beraz, nola baldintzatzen du gure aldarteak gure arrazoitzeko era? Zein sentimendu piztuko dira zugan gaurko saioa entzutean? Poza, jakin-mina, haserrea, urduritasuna, lasaitasuna? Horiek guztiak sentimenduak al dira maila berean? Engainatzen ez duen sentimendu zintzo bakarrra dagoela esaten du Jacques Lacan psikoanalistak: larritasuna, angustia. Gaur sentimenduez arituko gara Gari Moya filosofia irakaslearekin.

1x05: Errealitatea

Sun, 11 May 2025 00:00:00 +0200

“Heldua izatea errealitatera ohitzea da. Harritzeari uztea". Hori da, behintzat, Sofiaren Mundua liburuaren idazleak, Jostein Gaarderrek, esandakoa. Zu oraindik ere errealitateak harritzen zaitu, entzule? Pentsalari presokratikoak errealitatearen oinarriaren bila aritu ziren: zer da aldaketa guztien atzean irauten duena? Ura, sua, lurra, haizea, zenbakiak, atomoak… Zein helduleku daukagu? Zeren gainean ari gara flotatzen? Gaur errealitatea zalantzan jarriko dugu Imanol Alvarez filosofiako irakaslearen laguntzarekin, normaltasunaren atzean ezkutatzen den zirrara sentitzeko.

1x04: Maitasuna

Sun, 04 May 2025 00:00:00 +0200

Platonek jasotako “Oturuntza” liburu klasikoan, gonbidatuek maitasuna definitzeko diskurtso bana jorratzen dute. Hala dio batek: "Ausart jokatzeko kemena ematen du; maitaleak eta maiteak osaturiko armada gaindiezina litzateke". Beste batek, ordea, honela definitzen du: "Maitasunak muturreko elementuak adiskidetzeko gaitasuna dauka: hotza eta beroa, lehorra eta hezea… aurkakoen harmonia kosmikoa horri esker suertatzen da". Eta horrela, definizioz definizio, hausnartzen jarraitzen dute, eta dugu, mendeak pasa badira ere. Eta gaurkoan, guk helduko diogu galderari Izaro Toledo filosofoaren laguntzarekin.

1x03: Heriotza

Sun, 27 Apr 2025 09:58:00 +0200

Ba al da gure bizitza zeharkatzen duen galdera basatiagorik heriotzari buruz egiten ditugunak baino? Nola aldatzen da bizitza galtzearekiko dugun begirada heldutu ahala? Maddi Nazabal filosofo eta irakasleak dio haurrak beldurretik baino, kuriositatetik hurbiltzen direla heriotzara. Beste behin, badugu zer hausnartu eta zer ikasi beraiengandik.

1x02: Irudimena eta literatura

Sun, 13 Apr 2025 00:00:00 +0200

Galdera Basatiak podcastaren bigarren saioan Malen Etxebeste eta Xabi Salaberria gonbidatu ditugu. Etxebestek haur filosofia saioetan parte hartu zuen umetan, eta orain ere filosofia mundutik hurbil dabil. Salaberria, 1545 argitaletxeko kidea da, eta urteak daramatza tailer hauek antolatu eta gidatzen. Euren esperientzietatik hitz egin dute irudimenaz eta literaturaz Iñigo Martinez Peñarekin.

Podcastaren irudiko ilustrazioa Onintza Etxebesterena da.

1x01: Haurtzaroa

Sun, 06 Apr 2025 00:00:00 +0200

Galdera batzuen aurrean, behin eta berriz helduok ume sentitzen garela dio Iñigo Martinezek, “bizitza zulo existentzialez beterik” dagoelako. “Erantzunen bila” aritzeko asmoa du irakasle eta filosofoak gaur abiatu duen podcastean.

Lehen kapituluan, haurtzaroa abiapuntu hartu eta podcast seriearen marko orokorra marraztuko du Martinezek: bere buruarekin gogoetatuko du, baina jendearen audio laburrez eta filosofia liburuetako erreferentziez hornitutako ahotsak ere entzungai izango ditugu. Bigarrenetik aurrera, hainbat gonbidatuk estudioa zapalduko dute.

Saioa ilustratzeko erabilitako irudia Onintza Etxebesterena da