Ez da beti erraza gustuko gauzei edo maite ditugunei agur esatea, despeditzea, proiektuak amaitzea, etapak ixtea. Baina beharrezkoa da agurrak esplizitatzea, hitzak jartzea eta erritualizatzea. Hori da BTN-ren azken saio honetan egin nahi izan duguna: Aitor Altuna eta Edurne Azkarate, orain arte kolaboratzaile izan ditugunak gonbidatu ditugu, eta nostalgia dosi txiki batekin, baina umorez, agurtu dugu BTN, hurrengo batera arte. Zeinek daki, agian ez da betiko.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

BTN-ren urteko azken saioan 2024ko albiste nagusiak ekarri dizkigu Edurne Azkaratek.

Aste honetan loditasunaz aritu gara Mijo Lizarzaburu filosofo eta militante transfeministarekin. Saio amaierako kolaborazioan Edurne Azkarateren txanda izan da, eta oraingoan entzutera eta galdetzera etorri da oiondarra: zein ekarpen egin dezakete pertsona argalek lodien borrokan? Edo behintzat, nola ez molestatu? Askotan hori ere ez da eta gutxi.

Lodi, potola edo borobil deituta, ondo; sahiestu potolita, potxola edo hezurdura zabalekoa bezalako eufemismoak pertsona lodiez hitz egiterakoan. Horixe baita aste honetako gai potoloa: loditasuna. Mijo Lizarzaburu filosofo eta militante transfeminista gonbidatu dugu gaian sakondu eta bere esperientziatik hitz egiteko: lodi identitatea, edertasuna, osasungintza, 'Body positive' mugimendua, Euskal Herriko lodien topaketak, pertsona argalentzako aholkuak... Bi orduko saioa egin genezakeen, baina saioaren neurrian kabitu behar izan dugu guk ere.

Saio amaierako kolaborazioan Edurne Azkarateren txanda izan da, eta oraingoan entzutera eta galdetzera etorri da oiondarra: zein ekarpen egin dezakete pertsona argalek lodien borrokan? Edo behintzat, nola ez molestatu? Askotan hori ere ez da eta gutxi.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Etsitzeaz aritu gara aste honetan Uxue Alberdi idazle eta bertsolariarekin. Eta nahiz eta denoi kosta, etsi-oneko pertsonak badirela ondorioztatu dugu. Horietako bat da Grego. Adibidez, lasai geratzen da mendi tontorra zapaldu gabe, bide erdian hamaiketakoa egiten. Nahiz eta badituen bere etsi ezinak ere: izan parrandan edo egunen batean bollera bihurtzeko esperantzan.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Zuek etsi al duzue inoiz? Eta hala bada, hitzaren zein adieratan? Negatiboa bezain positiboa izan daitekeelako etsitzea; itxi ditzakeena adina ate ireki ditzakeelako; baita espero gabeko agertokiei leku egin ere; lehiak ez bezala, etsitzeak lasaitasuna baitu jokozelai. Etsi edo ezin izateaz ulerkera oso kapitalista eta neoliberala dugula ohartu gara Uxue Alberdi bertsolari eta idazlearekin izandako ordubeteko berriketaldian.

Grego, adliz, nahiko etsi-oneko pertsona da. Adibidez, lasai geratzen da mendi tontorra zapaldu gabe, bide erdian hamaiketakoa egiten. Nahiz eta badituen bere etsi ezinak ere: izan parrandan edo egunen batean bollera bihurtzeko esperantzan.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Aitor Altunak pertsonon lagunik onenari buruz hitz egin digu: txakurra. Horrela, orokorrean. Ez da zure txakurraz ari, txakurraz espezie moduan, baizik. Eta gure lagunak zenbateraino ditugun adiskide neurtzeko teknika bat ere erakutsi digu, eskelen bidez.

Aste honetan Aitor Altunak saihestu daitezkeen zaraten zerrenda ekarri digu: danborrak, txirulak, mugikorraren teklatua, jatean zenbaitek egiten duen soinua, edo gizon frustratuen zarata, besteak beste.

Intza Alkain aktorea etorri da aste honetan BTN saiora pinguinoei buruz hitz egitera. Ez biologoa delako eta pinguinoetan aditua, baina bai animalia hauekin dituen antzekotasunengatik.

Eta programa amaieran, Intzaren fan handi bat: Grego. Lasartearrak programa alaitu digu, beste behin. Bere aukeren gainetik jatorra izan ostean, elkorra izateko baimena eman dio bere buruari, eta halaxe hitz egin du, zuzen eta filtrorik gabe.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Intza Alkain aktorea etorri da aste honetan BTN saiora pinguinoei buruz hitz egitera. Ez biologoa delako edo pinguinoetan aditua, baina bai animalia hauekin dituen antzekotasunengatik. Animalia txiki hauek ematen dute zertaz hitz egina: monogamia, zeloak, txikitasuna, abilezia falta... Beste behin, zentzua galdu du pertsonak eta animaliak bereizteak.

Gregoren bisitak programa amaiera alaitu digu beste behin. Bere aukeren gainetik jatorra izan ostean, elkorra izateko baimena eman dio bere buruari, eta halaxe hitz egin digu, zuzen eta filtrorik gabe.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

BTN ez dela bertsolaritzari buruzko podcasta diogu, baina gaur lizentzia txiki bat hartu, eta bertsolari bat gonbidatu dugu gurera: Onintza Enbeita Maguregi. Baina lasai, ez dugu bertsoaz, errimez edo teknikaz hitz egingo; bertso munduan, plazetan, bertsolari ofizioan irauteaz baizik. Norbaitek eutsi badio, norbaitek mundu horretan bere lekua egin badu, hori Enbeita izan delako. Eta berak dion moduan, festa hasi berri den honetan, ez du joateko asmorik.

Eta ez da bertsolaria, baina bai iraun duen beste emakume bat, Beatriz Egizabal, gure Grego. Gainera, irauteko trikimailu txiki bat erakutsi digu gaur: denak "irrist" egitea.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Irauteaz aritu gara aste honetan Onintza Enbeita bertsolariarekin; eta Beatriz Egizabal ez da bertsolaria, baina bada bere arloan iraun duen beste emakume bat. Gainera, irauteko trikimailu txiki bat erakutsi digu gaur: denak "irrist" egitea.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

EHZ festibalean egin dugu uda aurreko azken saioa. Oihana Arana, Haizea Arana eta Aner Euzkitzeren gidaritzan, luxuzko bi gonbidatu izan ziren gurean. Lehenbiziko oren erdian, Kattina Haran EHZko antolatzailea. Festibalaren filosofiaz, antolakuntzaz, ibilbideaz eta taldean darabiltzaten gogoetei buruz hitz egin genuen berarekin.

Ondoren, arratsaldean kontzertua eskaini behar zuen musikari ezagun bat etorri zen platora: Anari. Festibalez hitz egin genuen harekin; EHZn jotzeaz baina baita makrofestibalei buruz ere. Sold out kulturaz mintzatu zen, musikaren zentralitateaz edo zentralitate ezaz, festibalek sustatzen duten giroaz, harremantze ereduez...

Kanaldude hedabidearekin elkarlanean grabatu dugu BTN saio berezi hau. Bi hedabideok lehen aldiz elkarrekin egindako emankizuna da, baina ez dugu uste azkena izango denik.

Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Luxua gaitzat hartu eta Elena Uriz aktore iruindarra gonbidatu dugu aste honetan. Irati pelikulan Luxa pertsonaia gorpuztu zuen Urizek, baina bere aktore ibilbidea 1984an hasi zen Tasio filmarekin. Gaur egun bizitza pribilegiatua duela kontatu digu eta horregatik nahi izan dugu berarekin luxuaz hitz egin: zer da luxuzko bizitza edo bizitza pribilegiatua?

Guretzat ohikoa ez dena izendatzeko erabiltzen dugu luxua hitza, oinarrizko beharretatik harago doana, eta gehienetan, garestia dena. Baina batentzat luxua dena, agian beste batentzat ez da hala. Oinarrizko behar asko ere luxutzat ditugu gaur egun: etxebizitza, nortasun agiria bera, zenbait elikagai... Eztabaida mahaigainean dago, beste behin. 

Edurne Azkarate, berriz, Elena Urizen esperientziaz baliatzen saiatu da, bizitzarako zenbait lekzio atera nahian. Hartu koadernoa eta boligrafoa, denoi balioko diguten zenbait klabe eman dizkigu eta. 

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Bizitzarako aholku eske etorri da aste honetan Edurne Azkarate BTN saiora. Baina ez edonori, Elena Uriz aktoreari eskatu dizkio gomendioak, handitan bera bezalakoa izatera iristeko.

Ziburuko bosgarren Liburu eta Disko Azokan egon gara Yolanda Arrieta eta Bea Salaberri idazleekin. Lehen aldiz gure platotik kanpo, Ziburuko plazan muntatu duten euskara hutsezko karparen azpian aritu gara erakusleihoez, jendaurrean agertzeaz, gorputza jartzearen aje eta aukerez, eta beste kontu askoz. Baita Ziburura labetik atera berri ekarri dituzten bi liburuez ere: 'Etxe bat norberarena', Yolanda Arrietak Pamiela argitaletxearekin kaleratu duena, eta 'Mesfida Zaitez' Txalapartarekin Bea Salaberrik plazaratua.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Askorako eman digu estetikari buruzko saioak; horien artean, zentzumenen inguruan hitz egin dugu, eta Aitor Altunak ikusmena eta usaimena nahastu ditu bere kolaborazioan. Zer gertatzen da begi bistarako 'ederra' denak usain 'txarra' duenean? Bai, 'ederra' eta 'txarra' diogu, eta hor galdera berriro ere: norentzat eta noren arabera?

Atal hau gustatu bazaizue, ikusi osorik Ane Berriotxoarekin estetikari buruz egin dugun saioa.

Galdera potoloekin gatoz aste honetan: zer da estetika? Nola pertzibitu dezakegu estetika ikusmena ez den gainerako zentzumenekin? Edertasuna existitzen al da objektiboki? Zer da ederra guretzat? Galdera filosofiko asko eta gonbidatu ezin hobea gure artean denei erantzuten ahalegintzeko: Ane Berriotxoa, bideoklipen munduan buru belarri dabilen argazkilari eta zinegile zornotzarra.

Zentzumenei bide emanda, Aitor Altunak ere ikusmena eta usaimena nahastu ditu bere kolaborazioan. Zer gertatzen da begi bistarako 'ederra' denak usain 'txarra' duenean? Bai, 'ederra' eta 'txarra' diogu, eta hor galdera berriro ere: norentzat eta noren arabera?

Erabaki hitza entzute hutsak beldurtzen dituenak daude; erabakiak denbora errekorrean hartzeko gaitasuna dutenak; guk hartzen ditugun erabakiak existitzen dira, eta baita hartzen gaituzten erabakiak ere; inertzia goitizena dutenak, zein atzera bueltarik gabekoak. Bertsolaritza albora utzi eta rapera jauzi egitea hautatu zuen Odei Barrosok, eta hari horri tiraka aritzea erabaki dugu BTN podcastaren hamaikagarren saioan.

Aste honetan Edurne Azkaraten bisita ere izan dugu, eta jostari etorri da oiondarra: berak erabakiak hartzeari buruzko esaldiak bota eta gainontzeko lauak nork esana den asmatzen ahalegindu dira.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Aste honetan Edurne Azkaraten bisita ere izan dugu, eta jostari etorri da oiondarra: berak erabakiak hartzeari buruzko esaldiak bota eta gainontzeko lauak nork esana den asmatzen ahalegindu dira.

Zeri deitzen diogu festa? Zerekin lotzen dugu? Zein dira festaren alde onak eta zein txarrak? Jaiaz, ospakizunez eta plazeraz hitz egitera gonbidatu dugu aste honetan Oihan Indart dantzaria eta Altxalili kolektiboko kidea; zerbait izatekotan Altxalili festa delako. BTN-n bagara poz kolektiboen zaleak, nahiz eta festa ereduek zalantza gehiago sortzen dizkiguten eta kontraesan horri heldu nahi izan diogu saio honetan.

Bere urrezko hamar minutuetan Aitor Altunak konkreziora jo du oraingoan eta plazer txiki bati buruz hitz egin digu: azazkalak jatea. Pertsona gosetien kolektibo honetan denetarik dagoela dirudi, baina oraingoan aipamen berezia egin nahi izan die hankako azazkalak jaten dituztenei.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Bere urrezko hamar minutuetan Aitor Altunak konkreziora jo du oraingoan eta plazer txiki bati buruz hitz egin digu: azazkalak jatea. Pertsona gosetien kolektibo honetan denetarik dagoela dirudi, baina oriangoan aipamen berezia egin nahi izan die hankako azazkalak jaten dituztenei.

Gazteek gaizki hitz egiten dutela euskaraz... Erdarakadez betetzen dituztela esaldiak... Nekagarria dela termino anglosaxoien presentzia...

Euskararen zikintzeaz mintzatu gara Haizea Alonso 'Haizeatxo' rap abeslari gasteiztarrarekin, badaukalako abesti bat esplizituki gaiaz mintzo dena. Euskarara ekarrita, honela dio: "Badakit izorratzen zaituela euskaraz ez kantatzeak, baina ez da zuk nahi duzuna, nik nahi dudana baizik".

Edurne Azkarateren bisita jaso dugu gonbidatuen tartean, eta hain polemikoak egin ziren Hala Bedi irratiko bere adierazpenei erreplika egin die, baita kritikei erantzun ere.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Edurne Azkarateren bisita jaso dugu gonbidatuen tartean, eta hain polemikoak egin ziren Hala Bedi irratiko bere adierazpenei erreplika egin die, baita kritikei erantzun ere.

Zorionaz eta oreka emozionalaz aritu gara aste honetan Xabier Amurizarekin eta Gregori eskema guztiak hankaz gora jarri dizkio berriztarrak: artista izan nahi baduzu ezin omen duzu oreka emozionalik izan; zoriona ez omen da existitzen; eta behin menopausian poza adimenak ekarri behar omen du. Eta adimenik ezean, pozik ez? Galdera asko oraingo saioan ere, eta erantzun gutxi.

Zoriontasunaz hitz egitera gonbidatu nahi genuela esan genion Xabier Amurizari eta berak zoriontasunaz ez, izatekotan zorionaz hitz egingo zuela erantzun zigun, nahiz eta ez ulertu zer esan nahi duen. Existitzen ez den zorionaren kari bizi den jendartean, poza aldarrikatu du Amurizak, nahi gabe etorri eta luze eusten zaila dena, baina benetakoa, eta ez ideia komertzial bat zoriona den bezala.

Beatriz Gregoria Egizabali, berriz, prestatuta zuen dena hankaz gora jarri zaio oreka emozionalaren fartsa deskubritu eta zoriona asmakizuna dela entzun duenean. 

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako kultura eta hizkuntza politika sailak babestutako saioa da BTN.

Idoloei eta fanei buruz izan da aste honetako BTN eta Aitor Altunak fan klubak izan ditu hizpide: Betizu Kluba, Eroski Kluba, eta nola ez, munduko handiena den Jesukristoren Fan Kluba. Oraindik bertako txartela izaten jarraitzen duenarentzat, apostasiaren ateak ere zabaldu dizkigu Altunak.

Porrotaz aritu gara aste honetan Danele Sarriugarte idazlearekin. Espero duzun hori ez lortzeak sortzen duen sentsazioa da porrota; ikasbidea ere bai beste askorentzat; badira porrota arrakastatzat dutenak; edo arrakastatik porrota goraipatzen dutenak... Ertz asko ditu gaiak eta denak ukitzen ahalegindu gara saioan. Eta zerbait ahazten bazaigu, hor dago Beatriz Gregoria Egizabal gogorarazteko.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako kultura eta hizkuntza politika sailak babestutako saioa da BTN.

Maskara ipinita, mundua beste begi batzuekin ikusi ahal izaten da. Eranzteak trabak eragiten ditu orduan.

Porrota izan da aste honetako gaia eta Gregoren hamar minutuko sekzioan ere erreka jotzearen erlatibotasunaz aritu da: nork hitz egiten du porrotaz? Talde batean arrakasta bezala ulertzen dena izan al daiteke porrota handik kanpo? Galdera asko eta erantzunen bat edo beste ere bota digu gure Gregok.

Maskarei buruz izan da gaurko saioa eta Edurne Azkaratek denik eta maskararik erabiliena aukeratu du: heldutasuna. Eta hau da premisa: inork ez daki zertan ari den, baina behintzat, ez dadila nabaritu.

Ikusi saioa osorik lotura honetan.

Zenbat gauza ezberdin egin ditzakegu egun berean? Zenbat ofizio eta lan pilatzen dira bizitza prekarizatuetan? Ba al dakigu lan bati ezetz esaten? Galdera hauen inguruan aritzeko gonbidatu dugu Oihana Fernandez de Barrena aizkolaria; El Correo egunkarian eginiko elkarrizketa baten irakurri dugunaren arabera denetarik egiten baitu: babarrunak landatu, ardian zaindu, zein tursimo ikasketak egin. Lana lepo, noski.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Lanaz hitz egin dugu aste honetako BTN saioan, hobeto esanda, geroz eta ohikoagoa den lan aniztasunaz. Euren artean oso ezberdinak diren lan asko egitera behartzen gaituela geroz eta prekarizatuagoa den lan munduak. Ba arazo honentzat irtenbide txiki batekin etorri da oraingoan Aitor Altuna kolaboratzailea eta klase partikularrei etekina ateratzeko hainbat teknika erakutsi dizkigu. 

Danel Pascual gonbidatu dugu oraingoan urteari behar den bezalako amaiera emateko. Aspertuta zaude betiko kanpaikadekin? Edo agian dagokiona baino lehen amaitu nahi duzu urtea aurten? Kanpaikadak nahieran egiteko aukera duzu BTN-ren saio berezi honekin.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Gazte promesez hitz egiteko Ana Arsuaga musikaria, Verde Prato izenez ezaguna, gonbidatu dugu aste honetan BTN podcastera. Baina ohi moduan, gaiak beste leku askotara ere eraman gaitu: zer den artista izatea, musikari emakumeen sexualizazioa, hedabideen papera artisten lana zabaltzerakoan... Hori parte serioan, eta gero, beti bezala, dena random.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Bueltan da Berezkoa eta Naturala bideopodcasta. Ohiko formatuari eutsiko zaio hein batean, baina lau aurkezletik hirura pasatuta eta tonu serioago bat-edo bilatuta. Euskal kultur esferako pertsonaiak gonbidatuko ditugu, eta aktualitate kutsudun solasak sortu.

Bertsoa alboratzeko konpromisoa hartu dute aurkezleek, baina lehenbiziko gonbidatua Jon Maia Soria da. Umoretik, erosotasunean eta konfiantzan, ezohiko elkarrizketa (elkarrizketa deitu ahal bazaio) egingo diogu. Sorpresarako, saio bakoitzari kolaboratzaile batek jarriko dizkio pintzelkadak.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako kultura eta hizkuntza politika sailak babestutako saioa da BTN.

BTN podcastaren hirugarren saioan Edurne Azkarate izan da kolaboratzaile eta gabonen alderik politena erakusten saiatu da: karta jokoak, kaosa sortzeko gaitasuna, osabaren paga eta familiako ardi beltz postua, inorena ez bada, zurea izan daiteke.

Promesak gora, promesak behera ibili dira BTN-ren bigarren saioan eta Beatriz Gregoria Egizabal kolaboratzaile handiak ere hari horri tira dio: "Denok gara zerbaiten promesa, ergelarena bada ere".

Mixel Labéguerie-ren 'Astoarena' kanta bertsionatu zuen Oskorrik eta Gorka Minus eta Manex Morenok hirugarren buelta bat eman diote BTN podcasterako.