Minbizia

"Baimena gauza larrietarako zegoela esaten zidaten lanean; ez dakit zer den minbizia baino larriagoa beraientzat"

2026-05-08

Gaizka Arakama Blancok, Urretxuko Udaleko langileak, salatu du udalak ez diola minbizia zuen emaztea zaintzeko hamar eguneko baimena eman. Arartekoak arrazoia eman dio Arakamari.

Bularreko minbizia, markak "aberasteko" tresna

2025-12-12

Teta y teta elkartearen analisiaren arabera, ikerketara bideratzen den diruaren inguruko datuak “urriak” dira eta “gardentasuna falta” da. Miren Cuerdo, Izan Iñurriko elkarteko kidea, kritiko aritu da ‘pinkwashing’-az.

Antisorgailu hormonalek % 20 handitzen dute bularreko minbizia izateko arriskua

2025-11-13

Erlazioa aldatu egiten da erabilera-denboraren eta beste arrisku-faktoreen arabera.

Arrosarik ez, eskerrik asko

2025-10-13

Lasterketa solidarioa bularreko minbiziaren kontra. Ideia paregabea, minbizia borrokatuko dugu korrika eginez. Ala minbizia dutenen alde ari gara korrika? Ez da oso argi geratzen hamarnaka markaren babesean antolatzen diren martxa horien helburua, mezua arrosa bai, baina oso argia ez baita. Errealitate hau ezkutatzen du: dortsalaren prezioaren zati txiki bat bideratzen da minbiziaren ikerketara, eta gainerakoa, arrosaz margotutako enpresa horiek erabiltzen dute. Urriaren 19an bularreko... [+]

"Kimioterapia honek DNAko bi kateen edo harien haustura eragiten du"

2025-10-10

Biogipuzkoa ikerketa zentroak kimioterapia formula berri bat aurkitu du. Jesus Bañalesek, Biogipuzkoa ikerketa zentroko Gaixotasun Hepatikoen Taldeko arduradun eta ikertzaileak, xehetasun gehiago eman ditu.

"Musika da mina kudeatzeko eta kanalizatzeko modu bat"

2025-05-28

Ilusioz mintzo da Shrabani Aranzabe-Pita (Orissa, India, 1999) musikari, ikerlari eta pedagogoa. Alkizan (Gipuzkoa) hazi eta hezi da. Pandemian minbizia izan zuen, eta prozesu onkologiko horretatik Naturaren Doinuak jaialdia eta proiektua sortu du. Aurtengo jaialdia ekainaren 6tik 8ra izanen da, Alkizan: “Hasieran ni lagundu ninduen proiektuak, baina ni bezala beste mila daude”.

Onkologia Osakidetzan integratuko dute ekainaren 30erako

2025-02-19

Alberto Martínez Jaurlaritzarne osasun aholkulariak jakinarazi du erabakia, Gasteizeko Legebiltzarrean. Langile guztiak subrogatuko dituztela ere esan du.

"Yoga onkologikoa xamurtasunean eta errespetuan oinarritzen da"

2025-01-31

Prozesu onkologikoetarako tresnak lantzen ditu Paula Barrio yoga onkologikoko irakasleak: “Gorputzarekin eta lesionatutako zonaldearekin konektatzen dugu”.

"Yoga onkologikoa xamurtasunean eta errespetuan oinarritzen da"

2025-01-01

Prozesu onkologikoetarako tresnak lantzen ditu Paula Barrio yoga onkologikoko irakasleak: “Gorputzarekin eta lesionatutako zonaldearekin konektatzen dugu”.

"Batzuetan beldurra ematen du zer datorren galdetzeak"

2024-10-16

Xumea, alaia eta energia handikoa da Olga Garate (Iruñea, 1964). Bizikletan ibiltzea dauka pasio eta familia da bere lehentasuna. Erizain laguntzailea da, eta lana “izugarri” gustuko duen arren, behin betiko lanerako ezintasuna eman diote, minbizi kronikoa duelako. Prozesu onkologikoaz eta Osasunbidean izandako arretaz mintzatu da.

"Euskal kulturaren mundua erabat isilik gelditu da"

2024-08-28

Hil arte bizirik sentitzearen beharraz ari da Olatz Mercader. Gaixorik egon izan delako bere bertsio gutxitua hurbilegi ikusi duenak badaki zein garrantzitsuak diren konpromisoa, grina eta desioa.

"Dragon Boat-arekin gorputzarengan geneukan konfiantza berreskuratzen dugu"

2024-07-17

Kirol ugari egin ditu Mercedes Ortega Barrenak (Bilbo, 1967); hala nola atletismoa, paddel surfa eta orain arrauna. Hondarribiko HS2 Surf Center eskolako Dragon Boat taldeko kidea da. Batik bat minbizia duten edo izan duten emakumez osaturiko taldea da. Barrenak nabarmendu du “oso lagungarria” dela osasun fisikoa, emozionala eta psikologikoa zaintzeko.

Ebakuntza onkologiko zaharrena

2024-06-07

Duela bi urte, Edgard Camarós arkeologo katalanak bi giza garezur eta "Minbizia?" zioen txartel bat topatu zituen kartoizko kaxa baten barruan, Cambridgeko Unibertsitatean. Garezurrak Gizatik zetozten, Egiptotik eta berriki Frontiers in Medicine aldizkarian argitaratu duenez, bere lantaldeak bi indibiduo horiek minbizia zutela baieztatu du.

Ezagutzen diren minbizi kasu zaharrenetakoak dira; bietan zaharrenak, gizonezko baten garezurrak (argazkian) 4.500 urte inguru ... [+]

#13 Zer egiten du zu bezalako gizon batek hau bezalako podcast batean?

2024-02-11

Bueno, gaurko atalean bizitza hontako misterio potolo bati buruz hitzegingo dugu. Egiptoko piramideak nork eraiki zituen? Basajaunak existitzen dira? Bada bizitza estralurtarrik? Itxoin itxoin, misterioen zerrenda ez dut amaitu: non daude minbizia duten gizonak?

Minbizia duten gizonen kopurua emakumeena baino handiagoa da, SEOM-en datuen arabera. Prostata, kolon eta biriketako minbiziak dira gizonezkoen artean ohikoenak, nahiz eta biriketako minbiziaren kasuan, emakumeen datuak ere goraka... [+]

#12 Minbiziaren ama umeak

2024-01-28

Minbizia eta amatasuna, amatasuna eta minbizia, eskutik doazen bi gai izan dira niretzako. NIre alaba zaharrenaren haurdunaldian, aitari diagnostikatu zioten eztarriko minbizia, eta alabak 9 hilabete zituenen hil zen. Ta nolakoa den bizitza, bigarren aldiz haurdun nengoela, amari diagnostikatu zioten biriketako minbizia, eta alabak 2 hilabete zituenean hil zen. Zuen buruari galdetuko diozue zergatik ez deten beste alaba bat izan? ez nulako inor hiltzeik nahi. Ama izaten ikasi behar izan nuen,... [+]

#11: Zuek, gure bihotzeko maiteak, gure bidelagunak

2024-01-21

Minbizia gure bizitzara iristean ez digu guri bakarrik eragiten, gure inguru guztiari eragiten dio: bikote, guraso, seme-alaba, familia, lagunak…..eta askotan esaten dugun bezala, tribua behar da gaisotasunari aurre egiteko.

Niri, gurasoekin, bidelagun izatea tokatu zitzaidan, baina bizitzaren istoria ez denez bitarra, bidelagun(du) izatera pasatu nintzen 44 urterekin. A ze transizioa!!! Esan dezaket, nire kasuan, askoz zailagoa izan zela laguntza jasotzen ikastea, laguntza ematea... [+]

Minbiziaren ginkanan, pertsona zelulen aurretik jartzeko aldarria

2024-01-10

“Minbizia. Mediku bat zuri begira hitz hori ahoskatzen entzuten duzunean amildegi bat zabaltzen zaizu erraietan. Aldakek dar-dar eta aldaketarako indar falta”. Izan Iñurri elkarteko kideak horrelaxe hasten dira definitzen gero eta ohikoagoa den gaixotasunak eragin diena. Beldurra, errua eta ezjakintasuna dira asko errepikatzen dituzten hitzak, bizi izan duten prozesua deskribatzerakoan. Horri aurre egiteko, minbizia ikuspegi feminista eta eraldatzaile batetik lantzen ari dira, eta abenduaren 16an (Min)bizi kongresua antolatu zuten Donostian, euren esperientziatik abiatu eta informazioa denon esku jartzeko.

#10: Gazte, arraro, errebelde

2024-01-07

BMJ Oncology aldizkarian argitaratu berri den ikerketa baten arabera, 50 urtetik beherakoen artean tumoreen mundu mailako intzidentzia % 79 handitu da 1990etik. Gainera gazteek ez daukate inongo espaziorik beraien bizipenak partekatzeko. Adituen arabera, bizi-ohitura ez oso osasungarriak, elikadura txarra, sedentarismoa, kutsadura, antibiotikoen gehiegizko kontsumoa dira, besteak beste, goiz agertzen den minbiziaren hazkundearen erantzuleak. Halaber, ez dute baztertzen gidoi-bira horretan... [+]

Umetoki lepoko minbizia garaiz hautemateko auto-harraldia sustatzen ari da Osasunbidea

2023-09-29

Urtarriletik hona ia 13.500 pertsonek egin dute proba Nafarroan, eta proba egin dutenen %95ak etxean egin du.

Emakumeentzat zailagoa da minbizia prebenitzea, garaiz detektatzea eta ongi artatuak izatea

2023-09-28

Genero-arrakalak zuzenean eragiten du emakumeek minbizia izateko arrisku-faktoreak saihesteko aukeretan eta oztopatu egiten du diagnosi egokia eta kalitatezko arreta izatea. Ondorio hori atera du The Lancet aldizkariak gaia aztertzeko osatu duen batzorde batek. “Women, power, and cancer: A Lancet Commision” txostenean jaso dute azterketa hori.

Onkologikoa azpierabilita dagoela salatu eta erabakiguneetan parte hartzea eskatu dute pazienteek

2023-03-06

“Txorakeria dirudi, baina onkologoaren kontsultatik hurrengo hitzordua finkaturik ateratzeak balio du lo lasai egiteko”, adierazi dute erabiltzaileek, eta berdin tratamenduaren plangintza zehaztuta dagoela jakiteak. “Inprobisatu egiten denaren sentsazioa ematen du; gaur egun ginkana bat da minbizia edukitzea, pasa behar diren tramite guztiengatik”.

9. (Min)biziz ikasia

2023-02-15

(Min)bizi podkastaren azken saioa da honakoa eta minbizi prozesuak eman dizkien ikaspenez aritu dira. Zehazki, bost ikaspen zerrendatu dituzte:

Autoezagutza: bidaiarik zirraragarriena barrurantz egiten da.
Nork bere burua zaintzea. Ez masajea ematea hilean behin, geure burua zaintzea bizitzeko modu gisa.
Sare baten parte izatea balioestea, eman eta jaso.
Erresilientzia eta onarpena. Egunero, daukagunarekin, ahal dugun ondoen. Dena aldatzen da.
Oraina bizitzea. Zaila ala erraza,... [+]

(Min)bizi #08: Tribua eta (in)komunikazioa

2023-02-02

"Ohikoa da minbizia diagnostikatu berri duenari zer esan ez jakitea. Niri (Olatz Mercader) minbizia diagnostikatu zidatenean, musukoarekin gindoazen kaletik eta beste pertsonen begiak irakurtzen nituen. Begirada asko maitekorrak ziren, goxoak, besarkatzekoak. Beste asko, ordea, izu, terrore begiradak ziren, edo, are okerrago, erruki begiradak. Zer esan gaixo bati? Ez badakizu zer esan, ez esan ezer. Julia Oterok zion bere lagun batek esaten ziola: hemen nago. nahi badezu hitzegingo degu,... [+]

(Min)bizi #07: Ba al dakigu gure burua zaintzen?

2023-01-26

Autonomia-erkidego gehienetan, Osasun Sistema Publikoak ez ditu betetzen minbiziak jotako pertsonen arreta psikologikoaren beharrak. Hala ohartarazten du Minbiziaren aurkako Espainiako Elkarteak (AECC), minbizidun pazienteei eta haien senideei Espainian ematen zaien arreta psikologikoari buruz berriki argitaratutako txosten batean. Dokumentu horren bidez, osasun-arazo larri horren inpaktu psikologikoaren ezaugarriak aztertzen dira, bai arazo hori duten pertsonengan, bai haien senideengan eta... [+]

(Min)bizi #06: Metastasia

2023-01-11

Minbiziaren errelatoa gaisotasuna gainditu duten emakumeen ahotsetik idatzi eta formulatzen da askotan; borroka eta garaipen errelato epikoa bezain toxikoa, gaisotasunaren aurpegi asko ezkutatzen dituena gainera.

Bularreko minbizia jasan duten hamar emakumetik hiruk metastasia izango dute. Metastasia gaur egun sendaezina da, horregatik behar da ikerketa gehiago. Saio honetan parte hartu duten emakumeek taburik gabe hitz egingo dute metastasiaz, lehen pertsonan.

'Min(bizi)' Inurri... [+]

(Min)bizi #05: Sexualizeeeeer?

2023-01-04

“Kimioterapia jasotzen nuenean, asko insistitu zidaten, nire gorputz jarioak toxikoak zirela: malkoak, adibidez. Komunera joan eta pixa egitean, bitan eragin behar nion zisternari, edo niretzako bakarrik erabili komuna. Eta noski, nire kezka nagusia... segurua al zen nire bikotearentzako zakila alu barruan sartzea? edo, zintzoki askoz maizago nahi, egin, eta gozagarriago zitzaidana… segurua al zen cunnilingusa, hau da, latinajorik gabe, nire potorroa jatea?

Onkologari galdetu... [+]

(Min)bizi #04: Gorputza ere bagara

2022-12-21

“Minbizia diagnostikatu zidatenean, konturatu nintzen diagnosiarekin batera, gaiso etiketa oparitu zidatela. Ingurukoek gaisotzat ninduten, batzuk maitasunez edo errukiz begiratzen zidaten, gizartearentzat gogorra denez gaisotasunaren ikurrei begiratzea, nire gaisotasunaren aztarnak mozorrotzera bultzatzen ninduten. Nork? Guztiak, eta ezerk ez. Paradoxa eta kontraesanetan itota ikusi nintzen: zergatik eraman ileorde bat, hain deserosoa bazitzaidan? baina aiiiiiii, beldur, pena, erruki eta... [+]

(Min)bizi #03: TRA TRA tratamendua

2022-12-14

“Diagnosia jaso nuenean, hasiera batean ebakuntza izango nuela esan zidaten, eta ondoren soilik radioterapia. Hiru ebakuntza izan nituen azkenean, eta bularra kendu zidaten, eta orduan esan zidaten radioterapiarik ez nuela jaso beharko (iupiiii!!!), baaaaaaaaaina, badaezpada, kimioa jasoko nuela (piiiiiiiiiiiiii!!!!). Ilea eroriko zait? galdetu nuen. aiiiiiiiiii, moxola, moxola……… ”

Kimioa emango zidatela esan zidatenean, ilea eroriko ote zitzaidan galdetu... [+]

(Min)bizi #02: Ez zintudan espero

2022-11-30

“8 urteko alabari bularra ematen nion lotara joan aurretik. Gau batean, titiak ukitzen ari nintzela, zein emango nion jakiteko, kozkor bat nabaritu nuen. Ikaratu egin nintzen eta alabak ukitzeko eskatu zidan. Esan zidan ama, titi barruan trapu batean bildutako kanika bat daukazula dirudi. Bai, trapu bat eginda utzi nauen kanika.” Garbi dago eta frogatu egin dugu, minbizia duzula dakizunean beldur eta galdu sentsazioak betetzen duela zure gorputza. Eta horrek badu justifikazio bat:... [+]

(Min)bizi #01: Kokatu dezagun begirada

2022-11-23

“Minbizia ez delako arrosa, marroi izugarria baizik” diote Inurri elkarteko kideek, eta egin duten podkastean argi utzi dute pink baino punk izango direla. Diagnosia jaso zutenean entzun nahiko zuketeen informazioa eta bizipenak bildu dituzte bederatzi ataletan. Olatz Mercaderrek gidatzen du saioa, eta adituak zein minbiziaren prozesua gorpuztu dutenak gonbidatu dituzte.

Lehen saio honetan minbizia jendartean nola ikusten den aztertu dute eta euren bizipenetatik abiatuta, argi... [+]

(Min)bizi bideopodcasta estreinatuko du Inurrik astelehenean, feminismotik minbiziaren tabuak hausteko

2022-11-18

“Minbizia ez delako arrosa, marroi izugarria baizik” diote Inurri elkarteko kideek, eta argi utzi dute podcastean ere pink baino punk izango direla. Diagnosia jaso zutenean entzun nahiko zuketeen informazioa eta bizipenak bildu dituzte bederatzi ataletan. Olatz Mercaderrek gidatuko du saioa, eta adituak zein minbiziaren prozesua gorpuztu dutenak gonbidatuko dituzte.

"Amarekin itxaronaldiek ordu bat irauten zuten; gaur egun, lasai asko bost ordu"

2022-10-14

Olatz Mercader duela gutxi artatu dute Donostiako Onkologikoan, eta duela hamar urte bere ama. Azken urteetan kalitatea behera doala salatu du.

Lan gaixotasunen %90 ezkutuan daude oraindik

2022-04-26

Milaka lan gaixotasun eta istripu aitortzarik gabe geratzen da. Horren adibide, hainbat sindikatuk plazaratu dituzten kasu hauek: iragan larunbatean lanetik etxera bueltan istripuz hildako langilea; laneko gaixotasun psiko-sozialak; produktu toxikoekin harremanetan laneko minbizia garatzen dutenak, batez ere emakumeak; eta COVID-19a lan gaixotasun gisa aitortu ez zaien milaka langile sozio-sanitarioak.

"Ahultasuna apaintzera behartzen gaitu gizarteak"

2022-02-09

Hamasei kimioterapia saio eta erradioterapiako hemezortzi jaso ditu bularreko minbiziagatik. Hala ere, bideaz gozatu eta «oso ongi pasa» duela aitortu du. Gogorrena ‘gerraostea’ izaten ari zaio.

Ezkutarazi nahi dietena, azalerazi

2021-12-24

“Uste dut sozialki onartutako protesia bularreko minbizia duten emakumeak isildu eta elkarrengandik bereizteko modu bat gehiago besterik ez dela”. Halaxe jaso zuen Audre Lorde idazle afro-amerikarrak 1980an, The Cancer Journals (Minbiziaren egunerokoak) liburuan. Lesbiana, feminista eta aktibista bera, bularreko minbiziaren ondorioz titi bat kendu zioten, eta bere bizipenetan oinarrituta argitaratu zuen liburua. Lau hamarkada geroago, aldarrikapen bera egiteko bildu dira gurekin Sandra Barkaiztegi Navarro, Olatz Mercader eta Elena Guinea: sistemak “ezkutatuta eta isilarazita” ditu titi bakarreko andreak eta horri aurre egiteko elkartu dira.

Olatz Vázquez argazkilaria hil da, minbiziaren tabuari sare sozialetan urtebetez aurre egin ostean

2021-09-03

27 urteko kazetari eta argazkilari bizkaitarrak gaixotasunaren eguneroko errealitatea azaldu du urtebetez sare sozialen bitartez.

Minbizien %21 kasu berri gutxiago detektatu ditu osasun sistemak, COVID-19 dela-eta

2021-02-02

Espainiako Onkologia Elkarteko (gazteleraz SEOM) presidente den Álvaro Rodríguez-Lescurek ohartarazi du "ezinbestekoa dela COVID-19a ez diren gaixotasun larrien artatze, diagnostiko eta tratamendu jarraia bermatzea, gaixotasun hauengatik gehiago hiltzea saihesteko". Pandemiaren lehen olatuan aurreko urtean baino %21 minbizi kasu berri gutxiago detektatu ziren.

Beste gaixotasunen atzemate eta garapenari nola eragiten dien pandemiak

2020-09-03

Apirilean zuen gastroskopia ekainera atzeratu zioten Olatz Vázquez kazetariari, alarma egoeran beste osasun-hitzordu eta ebakuntza andanarekin gertatu bezala. Gastroskopian minbizia atzeman zioten, ordurako metastasi egoeran: “Apirilean proba egin balidate, gaitza ez zen hainbeste zabalduko”, dio, COVID-19aren krisiak beste biktima batzuk ere utzi dituela gogoratzeko.

18.000 lagun gehiago hil ditzake minbiziak Erresuma Batuan, osasun-sistema pandemiarekin gainkargatuta dagoelako

2020-04-29

Erresuma Batuko zenbait adituk ohartarazi dute herrialdean minbiziak eragindako hildako kopurua nabarmen hazi daitekeela, koronabirusa dela eta gaixo askok beren tratamenduak atzeratu behar izan dituztelako. %20 hazi liteke minbiziaz hildakoen zifra Erresuma Batuan.

Martinika uhartea pestiziden aurka altxa da minbizia kasuak biderkatu baitira

2020-01-15

Martinika uharteko banana plantazioetan chlordécone (frantsesez) pestizida erabili zuten 1972tik 1993ra. Lurrak kutsatu eta prostatako minbizia kasuak areagotu dituela salatzen du chlordéconearen aurkako mugimenduak. Zazpi ekintzaileren aurkako epaiketaren testuinguruan enfrentamenduak egon dira Fort-de-France hirian urtarrilaren 13an pestizidaren aurkako manifestarien eta poliziaren artean. Epaiketa ekainaren 3ra atzeratu da istiluen ondorioz.

Zer den heriotza aurrean izatea

2019-02-14

Bizitza amaitu egiten da, baina inork ez gaitu pentsamendu horretan hezi. Urruti dagoen zerbait da, besteen kontua... zure azalean bizitzea tokatzen zaizun arte.

Kimioterapia, minbizi guztientzat irtenbide bakar izatetik gero eta urrutiago

2018-06-06

Chicagon (AEB) egin dute urteroko minbiziaren kontrako konferentzia, eta minbizi mota batzuen kasuan kimioterapiaren alternatibak izan daitezkeenak azpimarratu dituzte zenbait ikerketek.

Haragi gorriaren eta minbiziaren arteko lotura berretsi du EHUko ikerketa batek

2018-04-13

EHUko Farmazia fakultateko ikertzaile Diego Rada Fernandez de Jauregik gidatu du ikerketa.

Asbestoa 'ad infinitum'

2018-03-20

Suitzan bizi den Maria Roselli kazetari italiarraren “Asbestoaren gezurra” liburua 2007an argitaratu zen lehen aldiz alemanez, ondoren gazteleraz, ingelesez... Arrakasta itzela izan du, amiantoaren biktimen erretrato zehatza emateaz gain, lehengo eta oraingo asbestoaren industriaren interesak oso ondo deskribatzen dituelako. Segidako testuan, liburuaren epilogoaren laburpena duzue.

Ahaztuen garrasia, egia eta justizia eske

2018-03-20

Itxi ditzakegu begiak eta esan egungo bizimoduagatik ordaindu beharreko bidesaria direla minbizi kopuru alarmagarriak. Baina egiak jarraituko du lurperatutako hilotzen hezurretaraino sartuta: gaixotasun bakoitzak badu jatorri bat eta erantzule bat.

Amiantoak milioika lagun hilko ditu datozen urteetan, aurrez jakingo dugun historiako lehen genozidioa izango da seguruenik. Saihestu zitekeen baina ez zen egin, fibrozementuaren lobbyak nahita ezkutatu zuen haren arriskua eta 60ko hamarkadatik XXI. mendera arte masiboki arnastu eta jan dute langileek nahiz ingurukoek. 40 urteren ondoren, ate joka dugu heriotza.

Biktimen elkarteen lanari esker, erakunde publikoek gero eta zailago dute arazoaz paso egitea –berrikitan konpentsazio funtsa sortzea adostu dute Espainiako Kongresuan–. Baina amiantoak kaltetutakoek oraindik bidegurutze luzea egin behar dute epaiketetan barrena edo administrazioaren aitortza lortzeko, kasu askotan hil ostean gertatzen da hori.

Euskal Herrian eta Mendebaldeko toki gehienetan amiantoa erabiltzea debekatuta egonagatik ere –besterik da zer min eragingo duten oraindik eraikin, eskola eta bazterretan pilatutako milaka tonek–, munduko populazioaren %70 duten herrialdeetan erruz ari dira mineral hilgarria produzitzen eta manipulatzen. LARRUN honen amaieran Maria Roselliren The Asbestos lie (Asbestoaren gezurra) liburuko pasarte bat dakarkigu horri buruz: “Zoritxarrez ez da kuriositate historiko bat”, dio kazetariak.

Pisan (Italia) alarma piztu da bere erraustegiak minbiziak eragin dituela frogatu dutenean

2018-02-06

Erraustegi berriak ere kantzerra ugaritzen du

2018-01-23

Baina egia al da hondakinak errausteak jendea hil dezakeela? Eztabaida berotzen ari da berriro Frantzian. 2017ko abenduan epaitu dituzte Vaux-le-Penileko erraustegi zaharraren arduradunak, inguruko herritarrak dioxina eta bestelakoz kutsatu izanagatik. Baina puntako azken teknologiak dauzkatenak ere auzitan daude, Montpellierreko ikerketa epidemiologiko batek erakutsi duenez. ARGIA bertan izan da galdezka.

"Eskolako ateak itxi eta umeak sailkatzeko joera klasista dago"

2017-06-13

Andereño ari zen 70eko hamarkadaren hasieran, eta irakaskuntzan eman du bizi osoa, orain urte bi erretretan sartu zen arte. Asko baino gehiago idatzia da, ikastaro asko baino gehiago zuzendua, hizkuntzen didaktika beti kezka. Bitartean, aldi bihurri baten lekuko izan da, eta heterodoxiatik jardun du, zorrotz.

30 eurodiputatuk glifosatoaren baimena ez luzatzeko eskatu dute

2017-03-28

Europako Parlamentuko 30 legebiltzarkidek glifosato pestizida salerosteko baimena ez luzatzeko eskatu diote Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidenteari.

Milioi bat sinaduraren bila, glifosato pestizidaren debekua eskatzeko

2017-02-08

Europar Batasunean gehien erabiltzen den pestizida da glifosatoa. Europako Batzordea hura merkaturatzeko baimena luzatzen duen edo ez erabakitzen ari den bitartean, herritar talde batek abian jarri du substantzia debekatzea helburu duen herri ekimen legegile (HEL) bat. Haien eskaria formalki batzordera iritsi dadin, milioi bat sinadura bildu behar dute 2018ko urtarrilaren 25era bitartean. Izenpeak gutxienez EBko zazpi estatutan jaso behar dituzte.

"Erraustegiagatik kezkatuta egoteko arrazoiak daudela uste dugu"

2016-09-05

Azkenaldian jende askoren ahotan dagoen gaia da erraustegiarena. Osasunean izan dezakeen eraginak kezkatzen du herritar asko, eta eragin horri buruz hitz egin du, hain zuzen, Karkarak Orioko medikuekin.

GuraSOS sortu dute, errauskailuak kaltetuko dituen haurren gurasoen elkartea

2016-05-09

Zubietako erraustegiaren 15 kilometroko radioko haurren gurasoak mobilizatu dira hondakinen errausketari aurre egiteko: GuraSOS elkarte berria larunbatean, maiatzak 7, aurkeztu dute Lasarte-Orian.

Errausketaren aurkako medikuek Diputazioari: “Beldurgarria da Biodonostiari egindako enkarguan esaten dena”

2016-04-18

Gipuzkoako Foru Aldundiko agintariek herritarrak “laborategiko akuritzat” tratatu nahi dituztela adierazi dute Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeko medikuek.

Erraustegirik ez, erabat aurka gaude

2016-04-04

Birziklapena sustatu beharrean, oztopatu egingo duelako; minbizi tasak eta heriotzak biderkatuko dituelako; enpresari pribatu gutxi batzuei bakarrik interesatzen zaien azpiegitura honen erruz gipuzkoar guztiok 30 urtetarako zorpetu nahi gaituztelako.

Bost milioi laguni interesatu zaie Jairo Berbel elgoibartarraren liburua, ba al dakizu zergatik?

2016-03-21

Argitaratu aurretik ere oihartzun zabala izaten ari da Jairo Berbel elgoibartarrak idatzi duen liburuak, Siempre, la leyenda de la pecosa de ojos verdes (Beti, begi berdeko neska pekatsuaren leienda).

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldea: erraustegiek kantzerra ugaritzen dute

2016-02-03

OEIT Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak biltzen dituen mediku eta osasungintzako langileek Gipuzkoako herritarrei bezala agintariei jakinarazi diete hondakinak errausteak minbiziak eta bestelako gaitzak ugaritzen dituela eta eskatu du bestelako kudeaketa alternatiboak azter daitezela.

Marihuanak zelula minbizi-eragileak hiltzen dituela frogatu dute

2016-01-22

Kalamuak duen THC osagaiak zelula minbizi-eragileak beren buruaz beste egitera bultzatzen dituela frogatu du Cristina Sanchez Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko biokimika molekularreko ikertzaileak. Kanabisaren eratorriek tumore mota guztiei eragiten dietela azaldu du.

Joan Mari Torrealdaik minbizia duela jakinarazi eta torturarekin lotu du

2015-04-13

Jakin aldizkariaren zuzendari ohi Joan Mari Torrealdarik larunbatean jakinarazi du hezur-muineko minbizia duela. Baionan izan berri diren Tortura, memoria eta inpunitatea: demokraziaren paradoxak? izeneko jardunaldietan jakinarazi du bere gaitza eta Euskaldunon Egunkariaren aurkako operazioan jasandako torturekin lotu du.

Bizitzaren alde arraunean

2014-07-23

Bularreko minbizia gainditu duten emakume kanadarrek kantzerrak utzitako ajeentzako antidoto perfektua aurkitu dute: arraun taldeak sortu eta dragoi-ontzi estropadetan lehiatzea.

"Salba dezagun Nicole Delepine onkologoa"

2014-07-23

Parisko Garches klinika publikoak zabalik jarrai dezan borrokan ari dira bertan artatzen dituzten haurren gurasoak, Nicole Delepine onkologoaren zuzendaritzapean osatutako 30 urteko esperienzia eten ez dadin. Kantzerraren kontrako balizko gerran jokoan dauden interesak salatuz, terapia hautatzeko eskubidea aldarrikatzen dute.

Zenbat minbizi eragotzi litezke erabaki politikoekin?

2014-02-04

Otsailaren 4an Minbiziaren Kontrako Nazioarteko Eguna da eta horrekin bat eginez atzo txosten bat argitaratu zuen Nazio Batuen Erakundeko Minbizia Ikertzeko Nazioarteko Agentziak.

Minbizian, genetikak baino eragin askoz handiagoa du bizimoduak eta kutsadurak

2013-10-21

Hala ziurtatu zuen Biodonostiako ikerlari eta biokimiko Jesus Maria Bañalesek larunbatean Donostian eskainitako hitzaldian, Gipuzkoako Minbiziaren Kontrako Elkarteak antolatuta. Elikadura egokia eramatea, jardun fisiko jarraitua izatea, kutsadura ahal bezainbeste saihestea eta bake emozionala bilatzea aholkatu zituen Bañalesek, minbiziari aurre egiteko.

Donostiako Onkologikoa Osakidetzan sartzeko eskaera 12.000 lagunek babestu dute

2013-08-29

Kutxak kudeatzen duen Donostiako Institutu Onkologikoko langileek hainbat ekimen burutu dute, zentroa Osakidetzan sar dezaten aldarrikatzeko. Interneten abiatutako sinadura-bilketak 12.000 lagunen babesa lortu du dagoeneko.

Amen esnea minbizia duten gaixoentzat

2013-07-30

AEB eta Finlandia bezalako herrialdeetako ospitale onkologikoetan, amaren esnea biltzeko bankuak geroz eta ugariagoak dira. Guregandik gertu, Bartzelonan ere erabiltzen da. Minbizia duten gaixoei ematen hasi dira.

Chavezen heriotza ikertuko dute, minbizia nahita eragin ote zuten argitzeko

2013-03-13

Venezuelako jarduneko presidente Nicolas Madurok azaldu du Chavez pozoitu izanaren susmoa dutela. Horregatik, “egia argitzeko bidean”, aukera hori ikertuko dute. Gobernuak azaldu duenez, bertako ikerlariak ez ezik, atzerriko zientzialariak ere gonbidatuko dituzte.

Minbiziaren aurkako botikak banatuko ditu Indiak, Bayerren patenteen gainetik

2013-03-06

Bayerrek patentea zuen minbiziaren aurkako sendagai baten ekoizpena baimendu du Indiako Jabetza Intelektualaren Apelazio Batzordeak. Multinazional alemaniarrak aurkeztutako helegitea arbuiatu dute Periodismo Humano atarian irakur daitekeenez, eta hemendik aurrera, botikak prezio eskuragarriagoa edukiko du.

Alemaniako farmazeutika batek Greziako ospitale publikoei minbiziaren aurkako botika saltzeari utzi dio

2012-11-05

Alemaniako Merck KGaA enpresak minbiziari aurre egiteko botika Greziako erietxe publikoetara eramateari utzi dio, estatuak enpresarekin zituen zorrak ordaindu ez dituelako. Eribitux izeneko botikak batez ere lepoko, koloneko eta buruko kantzerrari egiten dio aurre.

Mugikorrak minbizia sor dezakeela ebatzi du Italiako Auzitegi Gorenak

2012-10-23

Hamabi urtez, Innocente Marcolini 60 urteko italiarrak egunean batez beste sei orduz erabili zuen mugikorra lanerako eta tumore bat atera zitzaion ezker belarriaren parean. Sakelakoa erabiltzeagatik izan zela ondorioztatu eta lan baliaezintasunaren pentsioa eskatu zion Estatuari, baina ezeztatu egin zioten. Orain, Italiako Auzitegi Gorenak arrazoia eman dio, historikoa izan daitekeen ebazpenarekin.

Monsantok bere irudia garbitu nahi du arto transgenikoak minbizia eragiten duela frogatuta geratu ostean

2012-10-03

Monsantoren arto transgenikoak minbizia eragiten duela frogatzen zuen ikerketa argitaratu ondoren multinazionalak bere irudia garbitu nahi du. Monsantoko buruzagi batek ikerketak sortu dituen erreakzioak biltzen dituen txostena zabaldu du hedabideetara. Ustez adituen iritziak dira txostenean bildutakoak eta ikerketaren kontrako mezua zabaltzea dute helburu.

Minbizia: dieselaren kea, amiantoa bezain kaltegarri

2012-06-14

Diesel motorren keak biriketako minbizia eragiten duela baieztatu zuen Osasunaren Mundu Erakundeak asteartean argitara emandako txosten batean. 1988an onartu zuen erakunde berak dieselaren kea minbiziaren balizko eragile gisa, baina amiantoaren eta eguzkiaren erradiazioaren mailara igo du aste honetan argitara emandako dokumentuak, 24 urteren ondoren.

OMEk mugikorrek minbizia izateko arriskua areagotu dezaketela ohartarazi du lehen aldiz

2011-06-01

Telefono mugikorrek garuneko minbizia izateko arriskua handitu lezakete. Hala ohartarazi dute Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) eta Minbiziaren Ikerketarako Nazioarteko Agentziak (MINA). Telefonoen frekuentziek sortzen dituzten uhin elektromagnetikoek eragina izan dezakete garuneko minbiziaren sorkuntzan. Ez dute esan ziurtasun osoz ordea hau horrela denik, ezta sakelakoak erabiltzeko denbora gomendiorik edota erabilpenari dagokion bestelako gomendiorik eman ere.

Uxue Barkosek bularreko minbizia duela jakinarazi du

2011-02-28

"Minbizia aspaldi legoke gaindituta jakintza librea izango balitz"

2010-05-19