Mendiak

"Bainatzea debekatuta": Pirinioak ez daitezen bihurtu jolas-parke

2026-07-08

Orain gutxi arte, aragoiar edo kataluniar Pirinioetako lakuen ederrak mendizale jendea erakartzen zuen batez ere. Edertasun hori, baina, maldizio ere bada, maldizio izan daitekeenez argazki bat edo dena delakoa sare sozialetan publikatzea, ahalik eta leku berezienera bidaiatu eta mundu osoari esan nahi izatea gu, eta zehazki ni, han izan garela. Mundu osoa, jende gehiegi baita goi-mendietako laku baten inguruan biltzeko.

Gurutzeak mendietan: ondarea eta zama?

2026-05-13

Aneto mendiko gurutzea errotik moztu eta maldan behera amildu du norbaitek. Tartean behin gertatzen dira horrelakoak, Udalatx eta Buruntzako ekintzak lekuko. Batzuek diote tradizioari eutsi behar zaiola eta mendiari errespetua zor diogula, besteek mendiari errespetua zor diogula eta naturaguneak okupatzen dituzten ikur erlijiosoek ez dutela lekurik bertan. Aferak ez du konponbide erraza, are gurea bezalako herri mendizale batean; karga erlijioso-ideologikoa lausotuta, bestelako esanahia hartu duten sinboloez ari gara.

“Hiru ipuinetan pertsonaiek askapen prozesuak bizi dituzte eta zerbait traditu behar dute beren buruarekin leialagoak izateko”

2026-04-30

Jone Bordatok (Hazparne, 1984) urrian eman zuen argitara Erroen Izerdia (Elkar) ipuin liburua eta ostegun honetan aurkeztuko du Azkaineko Bil Tokin, 19:00etan, Azokaroa kari. Ekainaren 6an egingo da Ziburuko Liburu eta Disko Azokaren 7. edizioa, eta horren harira egiten da Azokaroa maiatzean.

Mendizaletasunaren merkantilizazioa: praktika herrikoia kinka larrian

2026-02-18

Askotan pasatu zait burutik hausnarketa bera mendian egonda. Askatasun sentsazioa, (aktibitatea praktikatzeko materialaz gain) merkantilizaziotik kanpoko esparruan egotea, eta aisialdi mota hori neurri handi batean logika kapitalistatik at egotea. Kapitalismoaren motorra kapitalaren etengabeko metaketa izanda, egoera, behar, nahi, aktibitate eta harreman guztietatik etekin ekonomikoa ateratzeko azpilanetan ari dira sistema honen elementu “listilloenak”. Mundua eta jendartearen... [+]

Bero handiagoa eta elur gutxiago, eskiatzaileentzat arrisku berriak

2026-02-18

Elur-jausiek dozenaka eskiatzaile harrapatu dute negu honetan Pirinioetan eta Alpeetan, eta plazaratu dira izotz eta elur geruzen hauskortasunaz hamaika datu. Zientzialariek diote oraindik ez dagoela zehatz kuantifikatzerik zer lotura dagoen eskiatzaileek “istripuz” eragindako elur-jausien eta klima aldaketaren artean. Hala ere, negu hasierako hotz handiek eta osteko prezipitazioek osatutako paisaia zuriaren arriskuez ohartarazi dute, haren ederrak pitzadurak izan ditzakeelako ezkutuan.

Elurra sortzeko, erreka idortu? Sierra Nevadako eski estazioaren azken burutazioa

2026-01-14

Iberiar penintsulako mendikate garaienean elur gero eta gutxiago pilatzen denez, Cetursa eski enpresa publikoak Andaluziako Juntari eskatu dio Monachil errekatik ur kopuru bikoitza ateratzea, elur artifiziala sortzeko. Ekologistek salatu dute ingurumen kalte larriak eragingo lituzkeela horrek. Sierra Nevadan 1993tik %68 euri gutxiago egiten du.

Irungo bizilagun bat hil da Panticosan izandako elur jausi baten ondorioz

2025-12-30

Beste bi mendizale ere hil dira ezbeharrean. Istripua astelehen eguerdian gertatu da, Tablon tontorraren magalean. Sei mendizale harrapatu zituen elur jausiak: hiru hil dira eta laugarren bat, Ordiziako (Gipuzkoa) 29 urteko emakumea, ospitalean artatu dute. Dagoeneko jaso du sendagiria.

Egilolarrako pagaditik Gorbeiara igotzeko bide bakarra egokituko du Arabako Diputazioak, mendizaleek eragindako kalteak direla-eta

2025-12-16

Araba eta Bizkaia artean banaturik, 20.000 hektarea dauzka Gorbeiako natur parkeak. Euskal Herriko mendizaleen artean aski ezagunak diren hamaika paraje ikoniko biltzen du, 1.482 metrora dagoen gurutzea, adibidez. Zientoka lagun igotzen da urtero Gorbeiako tontorrera, bi lurraldeetatik igotzen diren bideetan barna. Bide horietako batek Egilolarrako pagadia zeharkatzen du, Araban, Muruatik gora. Inguru horretan hasi ditu Diputazioak "ingurumena leheneratzeko lanak", sarbide tradizional horren "erabilera intentsiboak" eta zenbait puntutan trazadura argirik ez egoteak lurzorua galtzea, higadura handia, lubakiak, pagoen sustraiak agerian geratzea eta bigarren mailako bidezidorrak ugaritzea eragin dutelako.

Euskal Herritik haratago, Pirinioak eta gehiago Mendiak aplikazioan

2025-09-26

Pirinioetako eta Iberiar Penintsulako mendien katalogoa gehitu dugu Mendiak aplikaziora. Abuztuan hazi zen mendi katalogoa, eta dagoeneko igoera mordoxka bat erregistratu dituzte erabiltzaileek. Webgune gisa kontsulta daiteke Mendiak.eus, baina erabilpen aproposerako, app bidez (iOS eta Android).

"Jende asko ez da modu egokian joaten mendira, kezkagarria da"

2025-08-21

Garmendi mendi gidaritza zerbitzuaren bitartez zeharkaldi eta ateraldiak antolatzen ditu Ibai Iturriak. Argitara eman diren datuekin kezkatuta, mendian "kontzientziaz eta arduraz" jokatzearen beharra azpimarratu du.

Gora beti

2025-06-04

Udalatx, ura eta atxa

2025-05-09

Udalatx mendiaren balio historiko, kultural eta naturalak jasotzen ditu Besaide Mendizale Elkarteak ekoiztutako ikus-entzunezkoak, eta ingurunea babesteko deiadarra da.

Hamaika Telebistak zabaldu du dokumentala.

Sinopsia: Antzina, milaka eta milaka urte atzera eginda ur azpiko arroka handia izandakoa. Kontinenteak ur azaleratu zirenean, mendiek elkartu zituzten iberiar penintsula eta europar kontinentea. Orduan, lurrazaleratu zen Udalatx mendia (1117m).

Bizidunen bizitokia izan da... [+]

Cotatuero mendateko eskaladarako iltzeak moztu dituzte bukardoa eta basoilarra naturara itzultzea aldarrikatzeko eta Ecologistas en Acción taldeak salatu du egileak eskuin muturrekoak direla

2025-05-08

Ekintzaren erantzukizuna zazpi mendizalez osatutako talde batek hartu du, Jesús Vallés aktibista tartean. Ordesako Parke Nazionala (Aragoi) "abentura parke bat" bihurtu dela salatu du taldeak, eta "parkearen turistifikazioak eta kirol jardueren areagotzeak" bukardoaren eta basoilarraren biziraupena mehatxatzen dutela. Aragoiko Ecologistas en Acción taldea ekintzaren aurka azaldu da, eta egileak eskuin muturreko pertsonak eta mugimenduak direla ziurtatu du.

Ezkabako ihesaldia gogoratzeko, La Fuga mendi-martxa

2025-03-28

Kirola eta oroimena uztartuko dituzte, bigarrenez, mendi-martxa baten bitartez. Ez da lehiakorra izanen, helburua beste bat delako. La Fuga izeneko mendi martxak 1938ko sarraskia gogorarazi nahi du. Ezkabako gotorlekuan hasi eta Urepelen amaituko da. Maiatzaren 17an eginen dute.

Amasamendin eolikoak ezartzeko proiektu bat dagoela jakinarazi du Villabonako Udalak

2025-03-13

Herriko EH Bilduko zinegotzi eta legebiltzarkide den Ander Goikoetxeak egindako galdera parlamentario bati Jaurlaritzak emandako erantzunaren bidez jaso informazioa hau. Bi haize sorgailu ezartzeko asmoa dago eta Cluster Hernani izeneko proiektu zabalago baten barruan kokatzen dira.

Larhunen dabilen otsoaren presentziaren "ondorio larriak" salatu ditu ELB sindikatuak

2025-03-03

Mendizale batek asteburuan ikusi du animalia Lapurdiko Azkaine herrian, eta otsoa dela baieztatu du Pirinio Atlantikoetako Prefeturak. ELB lurraldean "harraparien presentziaren kontra" agertu da.

Monte Perdidokoa galzorian dauden glaziarren artean sartu dute

2025-02-20

Desagertzeko arriskuan dauden izotz-masak dokumentatzen dituen nazioarteko erregistro batek Pirinioetako Monte Perdido sartu du zerrendan.

Eski estazioetako festibaletan kutsadurak goia jotzen du

2024-12-23

Elur faltak eski estazio ugari kinka txarrean jarri ditu, klima larrialdiaren ondorioz. Baina paisaiari eta naturari ahalik eta etekin ekonomiko handiena ateratzeko batzuen logikak hor jarraitzen du, eta goi mendietan musika festibal erraldoi eta garestiak antolatzea da azken urteetako tendentzia. Alpe d`Huezen egiten den Tomorrowland Winter jaialdiak marka guztiak hautsiko ditu: 22.000 lagun 3.300 metrotara, zentzugabekeriari gorazarre egiteko.

EAJ, PSE eta PPk mendietako gurutze katolikoak babestu nahi dituzte "euskal kultura eta ohituren parte" direlako

2024-11-29

Gipuzkoako Batzar Nagusietako Kultura Batzordeak, EAJ, PSE eta PPren aldeko botoekin, azaroaren 22ko bilkuran erabaki du Eusko Jaurlaritzari eskatzea azter ditzala “euskal kulturan hain esanguratsuak diren” gurutzeak eta haien inguruko “ohiturak” babesteko aukerak.

Mendietxe irekita, euskal mendizaletasunaren museoa zertan da?

2024-11-06

Mendietxe museoak zabaldu ditu ateak, irakurri dugu Berria-n. Eta boteprontoan pentsatu, "hau izango al da EMMOA Euskal Mendizaletasunaren Museoa fundazioak ireki nahi zuen museoa?". Ramon Olasagasti kazetariak argitu dizkigu zalantzak: "Alex Txikon alpinistaren eta Soraluze familiaren bat egitetik sortu da museoa, Azpeitiko Esklaben Komentuan". Ez, ez du zerikusirik euskal mendizaletasunaren museoarekin, hura Tolosan zen sortzekoa...

Popuerzakoa

2024-10-16

Iraileko igandeetan ohitura da gure inguruetan Erniora igotzea, Zelatunen dantzan aritzea eta txorizo muturra, edo, jatea. Eguraldi txarrenaz ere ez da jenderik falta izaten. Aurten lagunak goizago abiatu eta ni berandututa, bakarrik nindoan estratan gora, beherantz zetozen kuadrillekin topatzen. Gehienak gazteak eta euskaldunak. Euren artean maizen entzuten zen hitza: enplan.

Pasaeran agurtu egiten nituen: Egun on, Ariyo… Baina buru jostakinak ziriketa agindu eta batzuei Egun on... [+]

Etorkizunean ere mendien alde

2024-09-26

Orain dela hogei bat urte izandako mehatxuak datoz Gipuzkoako mendietara berriro ere, eta ez nolanahiko neurrian, gainera; tamaina eta kantitate handiagoan baizik. Proiektuok –bakarren bat jadanik eraikia; Zubietako erraustegia, kasu– landa-eremuan edota mendian dute kokalekua.

Orain, aerosorgailu erraldoien –200m-ko garaiera dutenak– txanda da eta hektarea ugari okupatzen dituzten zentral fotoboltaikoena ere. Guztiak energia jasangarriaren izenean. Asko dira suntsiketaren mehatxupean dauden mendiak: Sañu, Txoondegi, Komisolatza, Mendibeltz, Illaun, Urraki, Izazpi, Samiño, Oleta, Meaka eta Irimo, Larramendi, Basalgo, Andutz, Ezkeltzu, Adarra, Zaburu… Horiek eta gehiago.

"Bizitzan dena ezin da gailurra izan"

2024-06-19

Maiatzean Elena Quispe Tincuta (El Alto, La Paz, Bolivia, 1998) eta Cecilia Llusco Alaña (El Alto, La Paz, Bolivia, 1985) txolita eskalatzaileak Hego Euskal Herriko hiriburuetan izan ziren Cholitas dokumentala aurkezten Alboan, Entreculturas eta Oxfam GKEen ekimenez. 2019an estreinatu zuten Aconcagua mendiko igoera kontatzen duen pelikula, baina pandemiarengatik aurkezpen bira atzeratu behar izan zuten. Emakume indigenen ahalduntzea, aimara kulturaren defentsa eta naturarekiko errespetua dira Boliviako txolitek zabaldu nahi dituzten mezu indartsuak, beren pollerak (gonak) eta aguayoak (oihalezko fardel koloretsuak) soinean dituztela mendian gora. Harro bezain apal.

'Mendiurrena': Euskal Mendizale Federazioaren mendeurrena

2024-04-25

Maiatzean beteko dira 100 urte Euskal Mendizale Federazioa (EMF) sortu zela, orduan ere oihartzun handia izan zuen eta Elgetan izan zen ekitaldi batean (1924ko maiatzaren 18an). Mendeurren hau ospatuko du EMFk logikoki, eta izen aproposa ere asmatu diote: Mendiurrena.

Mendiaren kulturari eusteko sokak, tenkaturik

2024-02-27

Euskal Mendizale Federazioak 100 urte beteko ditu datorren maiatzaren 18an. 1924an sortua, mendeurrenak bide eman digu mendizaletasunak izan duen eboluzioaz eta aurrera begirako erronkez aritzeko. Sekula baino jende gehiago dabil geurean mendian, eta aldatzen ari da hura ulertzeko modua, gizarteak izan duen eboluzioari helduta.

'Gailurretan izan gaitun' erakusketa, Mendi Federazioaren mendeurren-ekitaldien abiapuntua

2024-01-18

Euskal Herriko Mendi Federazioa sortu zela 100 urte beteko dira maiatzaren 18an, eta urteurrenaren harira hainbat ekimen izango da datozen hilabeteetan. Gailurretan izan gaitun erakusketa ibiltaria da lehenbizikoa, Iruñeko Planetarioan ikusgai dagoena, zeinak biltzen dituen Euskal Herriko emakume alpinista aitzindarien 100 argazki baino gehiago.

"Mendiari errespetua eduki behar zaio, eta hori galtzen dabil gaur egun"

2023-12-28

2006an, mendi-lasterketen mundua artean berri-berria zela, “apur bat kasualitatez” hasi zen kirol horretan Oihana Azkorbebeitia, eta gaur egun ere arineketan segitzen du. Bide horretan, palmares ikusgarria bildu du, baina berak argi dauka zer ematen dion mendiak: “Askatasuna, haizea, eta poztasuna”.

Nazioarteko hamazazpi estreinaldi, Mendi Film jaialdian

2023-11-29

57 film eskainiko dira, horietako bederatzi EAE mailako estreinaldiak. Edurne Pasaban omenduko dute aurten WOP Fundazioa sariarekin. 24.800 euro banatuko dituzte hamabi saritan, sail ofizialean lehiatuko diren lanen artean.

Sarenneko glaziar "hil berriari" azken agurra eman diote Alpeetan

2023-10-31

Duela lau urte Islandiako Okjökull eta Suitzako Pizol glaziarren omenez egindako hiletek bezala, frantziar Alpeetan dagoen Alpe D’Huez estazioak hartzen duen Sarenne-ko glaziarrari emandako agurrak larrialdi klimatikoaz ohartarazi nahi ditu herritarrak.

Iratiko eski estazioa itxiko dute, bero eta haizealdi handiengatik

2023-10-25

Iratiko eski estazioa, 1968an inauguratua, iraupen eskia egiteko aukera eskaintzen duen Ipar Euskal Herriko bakarra, itxi egingo dute datorren denboraldian, larrialdi klimatikoa dela-eta.

Oderitz: Aralarko lurpean ur natural egarriz

2023-08-01

Aralarko goi mendietako paisaia zoragarrietan paseatzea maite dutenek –udaran larre eta neguan elur– edo mendizerrako basoak zaintzen dituzten abeltzain eta herritarrek, orban zarpail bat ikusiko diote hemendik ez gutxira, Nedgia Navarra SA enpresak gasbide bat eraikitzeko bere egitasmoarekin aurrera jarraitzen badu.

Azazeta: haizea lagun Arabako mendietan

2023-08-01

Arabako toki ezezagun bezain ederrean kokaturik, Azazeta errepideko bortu baten izena delako etorriko zaio askori burura, irratian neguan kateak behar direlako bakarrik entzuten dugun toki bakarti horietakoa. Baina Azazeta hori baino gehiago da. Eta orain ezagun egin zaigu makro-zentral eoliko bat eraiki nahi dutelako mendikatean.

"Mendizaletasunarekin eta musikarekin herria josi nahi dugu"

2023-07-12

Urmuga zeharkaldiak hirugarren edizioa izango du aurtengo udan, uztailaren 12tik 30era. Ekimenaren antolatzaileetako bat da Felipe Uriarte mendizale eta mendi gidaria (Pasai Donibane, 1944). Ur-mugaren ertzetik Euskal Herria ekialdetik mendebaldera zeharkatuko dute aurten ere, musika lagun.

Agroekologiako Egurra Ta Kandela kolektiboak mendia eta landa-eremua defendatzeko deia egin du

2023-04-14

Apirilaren 17 Nekazarien Borroken Nazioarteko Eguna dela baliatuz eta “Egurra ta Kandela” izenpean, Gipuzkoako baserri agroekologiko batzuek dekalogo bat plazaratu dute. Hemen dago irakurgai eta atxikimendua emateko aukera dago berau sinatuta edo egurratakandela@gmail.com helbidera idatzita.

Aralarren ez dutela gasbiderik nahi argi utzi zuten Lekunberrin larunbatean

2023-03-29

Manifestazio jendetsua egin zuten pasa den larunbatean Aralar mendilerroak zeharkatuko lituzkeen gasbidearen aurka. Aralar Zaindu Dezagun plataformak deituta, parke naturala arriskuan jartzen duen proiektu horren aurrean alternatibak badirela aldarrikatu zuten, eta horiek aztertzeko eskaera egin zuten manifestariek.

Mendi martxa ziklo berriari ekingo dio Arabako Mendiak Askek martxoaren 25ean

2023-03-17

Arabako Mendiak Askek mendi-martxen ziklo berri bati ekingo dio, Babestu maite duzun mendia lelopean. Energia-enpresek «suntsitu nahi dituzten eremu naturalak ezagutaraztea» dute helburu, horrela, «lurraldea babesteko» eta «biodibertsitatea mantentzeko».

Zer nolako bizia nahi dugu mendian?

2023-03-17

Mixel Oçafrain, Battitt Laborde, Cécile Crouspeyre eta Victor Tubletek Lurrama azokaren testuinguruan eskainitako hitzaldia da 'Zer nolako bizia nahi dugu mendian'. Kanalduden bideoz grabatu eta eskaini duena.

Bilbao eta Agirre mendizaleen gorpuak berreskuratzen laguntzeko, diru-bilketa abian

2023-01-30

Urtarrilaren 19an Fitz Roy mendian hil ziren Iker Bilbao eta Amaia Agirreren gorpuak erreskatatu ezin izan zituztela-eta, euren hurbilekoek taldea osatu eta Patagoniara bidaiatzea erabaki dute, "gorpuak berreskuratzen saiatzeko eta dolu-etapa amaitzeko asmoz". Haien gastu logistiko eta operatiboak ordaindu ahal izateko, diru-bilketa jarri dute abian.

"Artzain mundua desagertzen bada, Euskal Herriko mendiak ez dira Euskal Herriko mendiak izanen"

2023-01-03

Euskal Elkargoak Mendiko Politika bozkatu du ondoko lau urteetarako. Battitte Laborde Sarako auzapez, eta Euskal Mendia batzordeko arduradunak aurkeztu zuen proiektua Euskal Hirigune Elkargoko osoko bilkuran.

Arnaud Etchandy donibandarra hil da Alpeetan, elur-jausiak harrapatuta

2022-12-12

Pic Blanc du Galibier mendiaren ipar aurpegian eskiatzen ari zela harrapatu zuen elur-jausiak Arnaud Etchandy marinel eta mendizalea, pasa den asteazkenean (abenduak 7). Hileta-elizkizuna asteazkenean (hilak 14) egingo da Donibane Lohizuneko San Joan Bataiatzailearen elizan, 10:30ean.

Aldaketa ezin estali

2022-09-19

Bateria kargatuta

2022-08-16

Lizardiren omenezko ibilbidea

2021-07-07

125 urte bete dira aurten Xabier Lizardi jaio zenetik, eta euskararen eta euskal kulturaren alde egindako lana omentzen duen monumentura bisita egiteko une aproposa izan daiteke.

"Mendian korrika egiteak lehia sustatu duela esatea ez zait justua iruditzen"

2021-06-30

Mendizaletasunak bizi dituen aldaketarik handienak batetik teknologiaren eta bestetik korrikalarien eskutik heldu direla aipatu ziguten maiatzeko Larrun aldizkarian elkarrizketatu genituen zenbait lagunek. Iker Karrera (Amezketa, 1974) eta Jone Urkizu (Azkoitia, 1979) mendi korrikalarien testigantzak jaso ditugu orain, kirol horren garapenaz eta mendiari lotutako filosofiaz besteak beste.

24.000 sinadura inguru bildu dituzte Arabako proiektu eolikoen aurka

2021-06-30

Arabako Mendiak Aske plataformak Azazetako zentral eolikoaren aurkako alegazioak aurkeztu ditu, eta dagoeneko 23.833 sinadura bildu ditu Arkamu, Azazeta, Iturrieta eta Labrazako lau proiektuen aurka.

Mendizaletasuna: Oinez zein korrika, naturan aritzeak asebetetzen gaitu

2021-05-28

Mendizaletasuna: Moda berrien erritmoan LARRUN aldizkarirako erreportajea idazten ari nintzela, mendian oinez edota korrika aritzeko ohitura duten dozena bat pertsonari galdetegi txiki bat bidali nien, ez ikerketa soziologiko sakon bat egiteko helburuarekin, baizik eta detailetxo batzuetatik abiatuta, ondorio deigarriren bat ateratzeko esperantzan.

Mendizaletasuna: Moda berrien erritmoan

2021-05-27

"Eseri lasai” idatzi du norbaitek, Larre eta Ipuliño artean dagoen egurrezko eserlekuan, Uzturreko mendilerroan. Intentzio-adierazpena. Duela hamar bat urtetik, eta gogotik estutu gaituen pandemia zerriaren erdian bereziki, mendia arnasgune bihurtu da geroz eta jende gehiagorentzat. Gazteak dira asko, sasoi puntu ederrean daudenak eta basahuntzen antzera korrika dabiltzanak “atletismo pista” bihurturiko bideetan, eskola zaharreko zenbaitek dioen moduan, ez hainbeste kritika gisa edo joandako garaiak autentikoagoak zirela aditzera emateko, mendizaletasunak bizi duen aldaketaren testigantza bezala baizik.

Ez da erreportaje honen asmoa –gezurretan ariko ginateke gainera– mendizaletasunari lotuta dagoen filosofia –“kultura” ere dei diezaiokegu– erabat desagertu eta gaur egungo gizarteak ikurtzat dituen abiadurak, indibidualismoak eta lehiakortasunak bidezidor guztiak hartu dituztela demostratzea, ez bada teknologiak edota mendi lasterketek izan duten eragina aztertzea.

Juanjo Garbizuk, Monterapia eta Slow Mountain liburuen egileak, mendian patxadaz ibiltzeak gorputz eta arimari dakarzkion onurez hitz egin digu. Tolosako Alpino-Uzturre, Azpeitiko Lagun Onak eta Zumarraga-Urretxuko Ostadar taldeetako kideekin ere izan gara, mendizaletasunak bizi duen eboluzioaren isla direlako urteotako bizipenak.

Mendigoixaleak: abertzale eta mendizale

2021-04-21

Arrate (Eibar, Gipuzkoa) 1921eko apirilaren 3a. Abertzale eta mendizale mordoa (Bizkaiko 18 talde, Gipuzkoako 10 eta Arabako bat), Kalamuan tontorra egin ondoren, Arraten bildu zen eta, hantxe sortu zen ofizialki Euzko Mendigoixale Batza.

Euskal Herriko 650 mendi tontorretan espetxe politika aldatzeko eskatuko du Sarek maiatzaren 8an

2021-04-15

Mendi igoera "bateratua" antolatu du euskal preso, iheslari eta deportatuen Sare herritarrak abian jarritako Izan Bidea dinamikak egun horretarako. Euskal Herriko 650 tontorretara igoko dira, "salbuespeneko espetxe politikaren aldaketaren alde".

Kaletarrek landa eremua inbaditu dute

2021-04-06

Baserri eta herri txikietako bizilagunak kexu dira: mendira ihes egiteko kaletar gero eta gehiagoren joerak ekarri du ingurua autoz betetzea, jendea etxe atariraino barneratzea, animaliak aztoratzea, zaborra pilatzea, hirian betetzen dituzten arauei landagunean muzin egitea… Errespetua eta sen ona eskatu dute, bertan jendea bizi dela aintzat hartzea.

Arabako Mendiak Aske elkarteak eskatu du ingurumen politikak babesteko enpresen presioaren aurrean

2021-02-25

“Mendiak ez daude salgai” lelopean, trantsizio energetikoa eta biodibertsitatearen zaintza uztartu behar direla aldarrikatu dute.

Federatuak mendian "libre"; besteok bira eta bira inguruan

2021-02-17

Bizitza deskribatzen du

2021-01-19

Idazle-mendizale kategoria bat existituko balitz, Erri De Luca genuke paradigma –euskaldunen artean hautagai ugari aurki liteke, Borda, Epaltza, Sarasola; baina ze euskaldun ez da mendizale, pixka batean behintzat, besterik ez bada intimitatean?–. Auskalo mendizaletasun horregatik, baina fama dauka De Lucak euskal irakurleen artean. Niri iruditzen zait idazle bat gainbaloratua; edo zorte txarra izan dut irakurri dizkiodanekin. Adibidez azkena, Impossibile, zeina den mendi literatura... [+]

Enirio-Aralar babestu

2020-12-14

Beroketak eski-estazioa hil duenean, turisten oroigarri herdoilduak geratu dira zutik

2020-11-12

1960ko eta1970eko hamarkadetatik hona, jende zaharrenek kexuz ohartarazten zuten arren “jada ez da lehengo elurterik”, ekonomiak, modak eta are pedagogiak ere aho batez erabaki zuten eskiatzea oinarrizko eskubide bihurtu behar zela, ia obligazio. Klimaren aldaketak ez du errukirik, ordea, eta mendietan ugaritu dira erabili ezinagatik porrot egindako eski-estazioak. Boluntarioak ari dira hilotz horien hondarrak eraisten eta berrerabiltzera ez bada birziklatzera eramaten.

650 tontorretarako igoera atzeratu du Izan Bideak eguraldiagatik eta plazetan biltzeko deia egin du

2020-10-01

Urriaren 3an Euskal Herriko 650 tontor igotzeko ekimena jarri zuen abian Sareren Izan Bidea dinamikak, preso eta iheslariak etxeratzearen alde. Eguraldi txarra medio, maiatzaren 8ra atzeratu du igoera, baina larunbatean herrietako plazetan biltzeko deia egin dute.

Ulia mendia ehizarik gabeko eremu izango da irailetik aurrera

2020-08-25

2014an debekatu zuen Gipuzkoako Foru Aldundiak Ulia mendian ehiza egitea, baina legeak zituen akats batzuk baliatuz, epai batek ehiza baimendu zuen berriz ere 2019an. Orain, akatsak zuzenduta, Gipuzkoako Aldizkari Ofizialak iragarri du irailaren 1etik aurrera ezingo dela ehizarik egin Donostia eta Pasaia arteko mendian.

Mendizale bat hil da Mugarra mendian jausi ostean

2020-08-17

41 urteko mendizale bat zendu da igande honetan Bizkaiko Mugarrra mendian, amildegi batetik behera erorita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak eman du ezbeharraren berri.

Iraganera bost bidaia, Euskal Herritik atera gabe

2020-08-02

Ez pentsa dena oker jarri duenik pandemia honek. Adibidez, zorte apur batekin, Euskal Herria berrezagutzeko abagunea izango duzu uda honetan, herri memoriaren bidezidorretan aspaldi galdu ziren txokoak. Disidenteen lurraldeak, lurralde ahaztuak, ahaztuen lur komunalak... hemen bost proposamen zeu ere galtzeko.

Mendian hiru solairu, hiru jarduera ekonomiko

2020-07-23

Laborantzak, basogintzak eta abeltzaintzak guztiz eraldatu dute Hernioko ekosistema. Mendian gora goazela, hiru solairutan aurkituko ditugu sarobeak, eta artxibo historikoetako erregistroei zein egungo lurrazalaren erabilerei behatuz, informazio ugari lortu dezakegu mendetan egin den mendiaren erabileraren inguruan. Eta egun? Mendiak ez ote zaizkigu kontenplazio hutserako ondare bihurtu hiritarroi?

Herri oso batek bere egin zuen lorpena

2020-05-13

Gaur, maiatzak 14 dituenean, 40 urte betetzen dira Euskal Espedizioko kide Martin Zabaleta hernaniarrak eta Pasang Temba xerpa nepaldarrak Everest (8.848 m) igo zutela.

Mendia ofizio duten langileek nola egingo diote aurre etorkizunari?

2020-05-02

Lurraren bidean

2020-02-21

Arrokak. Badirudi betidanik egon direla hemen eta betiko egongo direla, aldaezin. Euskal Herriko bazterrek hamaika forma izan dituzte milioika urteetan eta haitz hauek etengabe bertan errotu dira, tinko.

Egun zuhaitzez, eremu landatuz eta herriz betetako lurralde hauek iragan batean dinosauroak bazkatzen zuten ibai sareak, deltak eta arrezifez inguratutako Itsaso tropikalak izan ziren.

Paisaia eta klima aldaketa hauen frogak arroketan daude idatziak, eta geologoen begiak erabiliz,... [+]

Loli López Goñi hil da, "euskal alpinismoan aitzindaria"

2020-02-05

"1950eko hamarkada amaieran, emakume gutxi ausartzen zenean zailtasun ertaineko igoerak egiten, bera izan zen 5. graduko bat gainditu zuen lehenbiziko emakumea, eta garai hartako goi mailako gizonezko alpinisten pare aritu zen bakarra". EMMOA Euskal Mendizaletasunaren Museoak Loli López Goñi mendizalearen heriotzari buruz plazaratutako testua irekitzen dute hitz horiek.

Klima larrialdiak Asiako 1.400 milioi biztanlerengan eragin dezakela ohartarazi dute

2020-01-17

Landaredia eremuak sortu direla jakinarazi dute Erresuma Batuko Exeter Unibertsitateko ikerlariek. Horien hazkuntzak ur kontsumoan eragingo lieke bertatik datorren ura edaten duten biztanleei.

Zortzi Yukon

2020-01-17

Alaska eta Kanada arteko lurralde urrunetan, Yukonera urre bila joan ziren haien bideari jarraituko dio 16 eta 64 urte bitarteko zortzikote batek, oinez eta kanoaz. Duela ehun urte igaro ziren haien urratsetan, kide gazteenetik zaharrenera, nork bere esperientzia biziko du. Ikuspegi horiek guztiak eta Yukon ibaiaren handitasuna biltzen ditu istorio honek, 17 urteko gazte baten begietatik.

Gidoia, grabaketa & edizioa:
Mattin Zeberio Larraza

Taldekideak:
Eunate Martinez de Rituerto... [+]

SOS Himalaia fundazioa: hamar urte zortzimilakoen itzalean bizi direnei laguntzen

2019-09-26

Iñaki Otxoa de Olza mendizalearen omenez sorturiko fundazioak hamar urte bete ditu eta hori ospatzeko hainbat ekitaldi antolatu ditu Belaguan asteburuan. Besteak beste, ospitale bat, eskola bat eta umezurtzentzako etxe bat eraiki dituzte urteotan Nepal, India eta Pakistanen.

Oroimen Eguna Besaiden: ingurumena zaintzeko kontzientzian sakontzea helburu

2019-09-12

Domekan egingo dute Besaiden Oroimen Eguna. Ohiko egitarauaren barruan, Aramaioko, Elorrioko eta Besaideko mendi elkarteko ordezkariek ekimen bateratua egingo dute, ingurumena zaintzeko kontzientzian sakontzeko.

Mendiaren hego aurpegia

2019-08-14

2001ean euskal mendizaletasunean gertaturiko tragedia batetik abiatuta, munduko gailur handienak dauden lurretako herritarren sufrimendu eta esperantza ere erakusten digu Pumori, mendiaren alaba dokumentalak, himalaismoan askotan ezkutuan geratzen den hego aurpegia.

Bost ibilbide oroimenerako

2019-08-05

Ezagutu isildutako historia, gure arbasoek urratutako xendra eta kaleetan barrena.

Halabeharraren ezustekoak

2019-04-03

Tommy Caldwell eskalatzailea, etikako eskoletan planteatzen zitzaizkigun dilema horietako baten aurrean jarri zuen behin patuak. Kirgizistanera joan zen 2000. urteko abuztuan, beste hiru lagunekin, urruti hartako mendietan eskalatzera. Han zirela, herrialdeko gobernuaren kontrako matxino batzuek bahitu zituzten, eta gertu ikusi zuten beren bizien akabera. Eskalatzaile eskarmentua baliatu zuen Caldwellek bahitzaileetako bat labarretik behera bota eta lagunekin eskapo egiteko.

Utilitaristak... [+]

Nun dago nun

2019-03-22

Xabier Urrate eta Mikel Diez mendizaleak indiar Himalaiako Nun mendian (7.135) izan ziren 2017ko udan. Azpeitiako Joxe Takolo beka irabazi zuten proiektuarekin. Nun mendiari mendi ahaztua ere deitzen diote, Himalaiako beste tontorren aldean, jende gutxi joaten delako hara. Gattiken ikus-entzunezko etxearen laguntzaz, espedizio hura jasotzen duen dokumentala osatu dute.

Everestek berak ere ez zuen nahi

2018-11-15

India, 1823. William Lambton Indiako topografia superintendentea hil zen. 1802an hasi zen hegoaldetik iparraldera azpi-kontinentearen azterketa topografikoa egin eta mapatan jasotzen.

Bizkaiko basoa: kontserbazio kaxkarrean, baina atzera buelta egiteko garaiz oraindik

2018-06-13

Bizkaiko baso autoktonoa berreskuratu eta basoen kudeaketa publikoan aldaketak sustatzeko helburuarekin, Kolore Guztietako Basoak plataformak iazko urrian eman zuen ezagutzera bere burua. Bertako basoaren galerak lurraren emankortasunean eta bioaniztasunean daukan inpaktu negatiboaren aurrean, plataformak konponbiderako bidea marratzera gonbidapena egin du aurkeztutako proposamenarekin.

Zortzi mendi talde eta euskara elkarte baten proposamena

2018-05-23

“Mendian ere euskaraz” egitasmoa aurkeztu dute hainbat mendi taldek maiatzaren 17an, Donostian. Mendian ere euskaraz bizi nahi dutela aldarrikatzea dute helburu nagusia, baita arnasgune hori euskaldun jendeari agerraraztea ere. Horretarako, mendi irteera bateratua antolatu dute maiatzaren 27rako.

Natura eta historia batzen dituen ibilbidea

2018-01-16

Sagardotegi-plana osa dezakeen proposamen bat ekarri dugu orriotara, Aiako Harria Natura Parkearen mendebaldeko muturrean barneratzen den ibilbide zirkularra, zailtasun txikikoa eta nahikoa motza (3,7 km). Historian atzera egiteko parada izango dugu, bidean topatuko ditugun arta-mugarri eta trikuharrien altzoan oinez.

Manakamana

2017-05-12

Nepalgo inguru menditsu batean dago Manakamana jainkosaren tenplua. Hara joatea, asko erraztu da teleferikoa jarri dutenetik, eta milaka erromes doaz urtero bisitan. Jende horren erretratua eskaintzen digu dokumental bitxi honek. Pertsona arrotzak eta urrutikoak irudituko zaizkizue lehen begi-kolpean, baina pixkanaka gu bezalakoak direla sentituko duzue, ispilu baten aurrean bazeundete bezala film hau ikustean.

Sortzaile eta zuzendariak: Stephanie Spray eta Pacho Velez
Ekoizpena: Sensory... [+]

Aralarko Parke Naturala: etorkizuna eztabaidan

2017-02-16

Enirio-Aralar Mankomunitateak Aralarko Parke Naturalean egin asmo dituen pistek arrakala handia sortu dute. 2003. urtetik aurreikusten zen pistaz gain, beste hainbat bide berri eraikitzea dago jomugan orain. Abeltzainek lan duintasuna argudiatzen dute pista horiek eraikitzeko. Naturazale, ekologista eta beste hainbat taldek, ordea, zalantzan jartzen dituzte bide horien beharra, egokitasuna eta legezkotasuna.

"Everesten ikurrina jartzeagatik espedizio-buruak komisariara deitu zituzten, atera kontuak!"

2015-07-29

1980an iritsi zen Everest gailurrera lehen euskal espedizioa. 35. urteurrena bete den honetan, abentura hartan parte hartu eta aurretik prestaketa lanez arduratu zen Xabier Erro mendizalearekin (Lesaka, 1946) aritu gara solasean. Orduko kontuez eta mendizaletasunaz mintzatu zaigu.

Perretxikoak, basoetako altxorrak

2015-06-05

Xabier Laskibar mikologian adituak eta Kastor Naldaiz perretxikozaleak Euskal Herriko basoetan murgilduko gaituzte, pagadi, artadi eta hariztietatik barrena, perretxiko bila.

Urtea: 2006
Iturria: Eitb.tv

Zuzendaria: Eduardo Llorente
Gidoia: Jon Gurrutxaga, David Erauskin

Jainkosa Turkesa

2015-01-09

"Jainkosa turkesa - Oinak lainoen gainetik eta izarrak eskuetatik gertu" Cho Oyu mendira eginiko igoera baten kronika. Pedro Garcia, Xabier Urrate eta Oier Plazaola mendizaleek grabatutako irudiak, zortzimilako mendi baterako igoera eta jaitsiera erakusten dituztenak.

Egileak: Gattiken Produkzioak

"Agian naturaren falta sumatzen dugulako itzultzen gara mendira"

2014-12-10

Munduan barnako bidaiak batez ere barne bidaiak direla esan digu jendeari mendi gailurrak oparitan ematen dizkion mendizale kementsuak.

Euskal mendizaletasuna frankismoaren garaian 1939-1960

2014-08-11

Donostiako Bagera elkarteak antolatutako hitzaldia, Antxon Iturrizaren eskutik.

Euskal Herria Mendi Erronka 2014

2014-06-05

Aurten Leitzen ESAIT taldeak antolatu duen Euskal Herria Mendi Erronka lasterketaren laburpena.

Nortasun agiria

2014-04-02

Migel Mari Elosegi Irurtia “Luze” Leitzan sortu zen 1970eko martxoaren 14an. Biologoa eta basozaina da lanbidez. Urtetan Elhuyar aldizkariaren kolaboratzailea izan da. Piztizaleon urtekaria (Elhuyar 2000) argitaratu zuen eta Juan Zelaia saria lortu zuen 2004an, Hartzak Pirinioetan XXI. mendean: posible ote da garapena eta kontserbazioa uztartzea? saiakerarekin (Pamiela, 2005). Gerora beste bi argitalpen egin ditu liburu honetatik, azkena gaztelaniaz (El oso pardo en los Pirineos,... [+]

"Urteotan oihanak azalera irabazi du baserri mundua gainbehera joan delako"

2014-04-02

Ez ehortzi gure lurra, gu baikara lurra bera. Lurra da gure alaba, lurra da gure ama…

Aspe

2013-09-12

Feminismoaz hausnartzen

2013-06-13

Literatura askatzailea

2013-01-29

Aiako harria

2012-03-16

Aiako Harria, granitozko mendi hau Euskal Herriko arroka zaharrena dela esan dezakegu. Sinbolo bihurutu da guretzat; mendi-totem sakratua dela esan daiteke. Bere baitan biltzen baitira historia eta natura, harria eta ura, gizakia eta mitologia.

Naturaz gozatu eta gure historia ezagutzeko, mendietara jotzea besterik ez da behar. Hango harriek hitz egiten dakitelako, erreketako urak kantari doazelako eta bideetan pausoak entzuten direlako: gure pausoak eta antzinako pausoak. Gura arnasak... [+]

Joxe Albero: "Osasuna hobetzeko behar du kirolak, ez izorratzekoa"

2007-02-21

Joxe Albero 1906.ean Tolosan jaio zen. Betidanik izan da mendizale eta ibiltari, duela 59 urte egin zen 1925. urteko lehen "14 orduko martxan" parte hartu zuen eta geroztik antolatutako guztietan ere bai. Horretaz gainera, askotan egin izan du bide hori bera, beste mendizalekin batera.