Katalana

"Valentziako antifrankistak bat eginak ginen Herrialde Katalanekin, Nafarroa eta Euskadi moduko bat ginen"

2026-02-25

Batzuek, ez katalanez, baina valentzieraz hitz egiten dutela diote. Bestetzuek, PPko politikariren batek, besteak beste, valentziera ez dela katalana besterik. Valentziar Herrialdea, Herrialde Katalanak. Eta zer ibili zen Toni Mollà kazetaria Lezaman, Kike Amonarrizekin joanda, Jose Anjel Iribarrekin hizketan irailaren 27ko fusilamenduez?

Kataluniako Gobernuak katalana kontuan hartzea eskatu du migratzaileen Espainiako erregularizazio ezohikoan

2026-02-20

Kataluniako Gobernuak proposatu du Espainiako Gobernuak erregularizatuko dituen herritarrek urtebete izatea katalana ikasten hasteko, hain zuzen, hurrengo bizileku baimena berritu arteko tartean. Dekretuaren zuzenketa onartuz gero, Espainiako Estatuko beste hizkuntza ofizialei ere eragingo lieke.

Katalana blindatzen zuen hezkuntzako dekretua birrindu du Kataluniako Auzitegi Nagusiak

2025-09-11

Katalanaren aldeko erakundeen iritziz, Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiaren epaiak zuzenean eraso die murgiltze ereduari eta kohesio sozialari. 2024ko dekretuaren zati handi bat baliogabetu du sententziak, eta hala, katalanak hezkuntza sisteman ohiko hizkuntza, komunikazio- eta irakas-hizkuntza izateari utziko dio. Dekretuak Konstituzio Auzitegiaren sententzia bati erantzuten zion, zeinak ebatzi zuen ikastetxeak derrigortuta zeudela gutxienez ikasgaien %25 gaztelaniaz ematera.

Aldatu Gidoiak ere salatu du IB3 Balearretako telebista gaztelerazko filmak ematen hasi dela

2025-08-12

IB3 telebista publikoaren neurria "katalanaren aurkako erasotzat" jo dute katalanaren normalizazioaren aldeko zenbait eragilek, eta "berehalako zuzenketa" eskatu dute. Zuzendaritza aldaketa izan da berriki kate publikoan, PP eta VOXen botoei esker, eta handik hilabete gutxira filmak gazteleraz emititzen hasi da.

Euskara, katalana eta galiziera ez dira momentuz hizkuntza ofizialak izango Europar Batasunean

2025-07-21

Europar Batasuneko estatu kideen gehiengoak atzera bota du euskara, katalana eta galiziera EBn hizkuntza ofizialak izateko eskaera. Finantzazio eta arlo legalean hainbat "zalantza" dituztela plazaratu dute.

Euskara, katalana eta galiziera Europar Batasuneko hizkuntza ofizial gisa aitortzea babestu dute hainbat unibertsitatek

2025-07-18

Espainiako Gobernuak Europako Batzordeari egindako eskaerari Euskal Herriko, Kataluniako eta Galiziako 28 unibertsitatek babesa eman diote. Salvador Illa Kataluniako Generalitateko presidenteak eta Imanol Pradales lehendakariak eskutitz bat sinatu dute eskaerari babesa emateko.

Ipar Katalunian katalanezko ikastetxeak larri: babes ekonomikoa eskatu diete instituzioei

2025-03-17

Milatik gora lagun bildu ziren larunbatean Ipar Kataluniako Perpinya herrian La Bressola ikastetxeak defendatzeko. Murgiltze eredua katalanez eskaintzen duten ikastetxe horiek arrazoi ekonomikoengatik larrialdian daudela adierazi dute eta erakunde publikoei eskatu diete babes ekonomiko iraunkorra emateko. Aurrekontuaren %5eko ekarpena (4,5 milioi euro) egitea eskatu diete erakundeei.

Elle-aren biya

2025-03-12

Lagun asko sumatu dut kezkatuta euskaldun gero eta gutxiagok ahoskatzen duelako elle-a. Haur eta gazte gehienek bezala, heldu askok ere galdu du hots hori ahoskatzeko gaitasuna, idatzian ere nahasteraino. Paretan itsatsitako kartel batean irakurri berri dugu: altxorraren biya. Usu entzuten diegu hedabide nagusietako esatariei konponbide bat “zaya” dela, halako ekipo “mayaz” jaitsi dela... eta jada horrek anekdota baino zerbait gehiago dirudi.

Izango dira gure artean... [+]

Mazónek ez du lortu bere misioa: Valentziako gurasoek katalanaren alde egin dute

2025-03-07

“Askatasunaren” izenean, ikastetxean zein oinarrizko hizkuntza nahi duten galdetu diete guraso valentziarrei. Helburua katalana zokoratzea zen. PPren eta Voxen gobernuak ez du lortu. 33 eskualdeetatik 22tan katalana gailendu da. Emaitzarekin oso pozik agertu dira katalanaren alde ari diren familia elkarteak. Orain adi egongo dira, ez baita samurra izango bozketak emandako emaitzak ikasgeletan gauzatzea.

Eskoletan katalanaren biziraupena kolokan jar dezakeen galdetegia abian jarri dute Valentzian

2025-02-27

570.000 familiak euren haurren ikasgeletako hizkuntza nagusia zein izango den bozkatzeko aukera dute martxoaren 4ra arte: gaztelera edo katalana. Garikoitz Knörr filologoaren eta euskara irakaslearen arabera, kontsultak "ezbaian" jartzen du katalanaren zilegitasuna hezkuntzan.

Euskarak zergatik ez du ganorazko kuotarik hedabideetan?

2024-10-29

Gai tabu gisa marrazten da Euskal Herrian, baina munduan barna ez da horrela. Hizkuntz politikak ezin dira merkatu librearen logikan ipini, baizik eta kuotak edo kupoak ezarri behar dira. Beharrezkoak dira. Eta beharrezkoak dira daudenak betetzea, ez baititu inork betearazten.

Arreta katalanez eskaintzen ez duten komertzioak zigortuko dituzte Andorran

2024-10-22

6.000 eurotik 10.000 eurorainokoak izango dira zigorrak. Katalana da Andorrako hizkuntza ofizial bakarra, nahiz eta biztanleen erdiaren ama hizkuntza gaztelania den.

Katalanaren bilakaera posible kezkagarria, zorrotz aztertuta

2024-09-03

Joan M. Serra soziolinguistikak hizkuntza katalanaren etorkizun posibleei buruzko liburua kaleratu du: L'ús parlat del català: En un tombant decisiu (Katalanaren ahozko erabilera: bidegurutze erabakigarrian). Kike Amonarrizek irakurri du eta "kezkagarria bezain ekintzarako akuilu" deritzo, datu sendo eta ugarietan oinarritutako azterketa dela. Azterketa horren puntuz puntukako egin eta argitaratu du Amonarrizek, eta hona dakargu laburpenaren testua.

Googleren emaitzetan katalana gutxiago agertzeko motibo zenbait azaleratu dituzte

2024-06-07

Googleren bilaketa emaitzetan katalanak eta euskarak 2022-2023 tartean izan zuten beherakada dokumentatu genuen webgune honetan. Nolabaiteko konponketa izan zuen gauza hark. Oraintsu, Kataluniatik iritsi zaizkigun azterketa batzuetatik, hizkuntza hauek bilaketetan gutxiago agertzeko motibo batzuen berri jakin dugu. Batetik, Googleren parametro batzuetan bazegoen "tranpatxo" bat. Bestetik, badira enpresa elebidunak Katalunian, apropos katalanezko orrien emaitzak agertzea eragozten dutenak.

Hizkuntza gutxiagotuak: sortzen ari diren diskurtsoei gainbegiratua

2024-04-26

Soziolinguistika Klusterrak antolatuta 2024ko Euskal Soziolinguistika Jardunaldia egin berri da Gasteizen apirilaren 23an. Azken urteetan euskararen eta katalanaren alde eta aurka agertu diren diskurtsoak izan ziren ardatz. Onintza Legorburu, Xan Aire eta Mikel Peruarena aritu ziren euskararen inguruan, eta Avel-li Floresek katalanaren aldeko diskurtso emergenteak landu zituen.

"Globalizazioaren oldarraldi handiei aurre egiteko diskurtsoak falta zaizkigu"

2024-02-14

Júlia Ojeda literatura-kritikariaren ahotsa garrantzitsua da gaur egungo Kataluniako hedabideetan, eta prozesu independentistaren osteko Katalunia birpentsatzen ari den ardatz ugarietako batera hurbiltzen laguntzen digu. Matriotes-eko kide ere bada, “feminista eta nazionalista” gisa definitutako gunea.

Bat, txikia eta librea

2023-11-15

Carme Junyent hizkuntzalari katalana hil zen pasa den irailean. Hizkuntza-politikari buruz esaten zituenak arretaz segitu ditugu hemen, haren proposamen batzuk noizbait gurean aplikatzera ausartuko ginelako itxaropenez-edo, beharbada. Aho-bizarrik gabe jarduten zuen. Aldizkari honetan adibide mordoa jaso da: hiru aldiz elkarrizketatu du ARGIAk azken hamar urteotan. Azkenekorako, 2020an, LARRUN monografikoa eskaini zioten, oso-osorik.

Ez da bidezkoa haren obra oparoa liburu bakarrera... [+]

Europar Batasunean katalana ofizialtzea lehenetsiko du Espainiako Gobernuak, euskararen eta galizieraren aurretik

2023-09-20

Manuel Albares Atzerri Ministroak erabilitako arrazoiak dira, besteak beste, katalana lehenesteak prozesua arinduko duela eta katalanak beste bi hizkuntzek baino hiztun gehiago dituela.

Carme Junyent hizkuntzalari katalana hil da

2023-09-04

Irailaren 3an zendu da pankreetako minbiziaren ondorioz. Katalanak desagertzeko dituen arriskuez zorrotz hitz egin izan du hizkuntzalariak eta haren mezu gordinek deserosotasun ugari sorrarazten zuten. Azken unera arte borrokatu da bere hizkuntzaren alde. Bizitzako azken uneetan katalanez artatua izateko eskubidea errespetatzeko eskatu du, hil ondoren Vilaweb-en argitaratutako artikulu baten bidez.

Andorrak gutxieneko katalan maila eskatuko du bertan bizitzeko

2023-08-31

Andorrako katalanaren defentsarako lege berriak katalanaren oinarrizko maila eskatuko du bertan bizi eta lan egin ahal izateko. A2 titulua baino maila baxuagoa eskatuko dute.

Euskara, katalana eta galiziera Europan ofizial izatea eskatu du Espainiak, Sánchezek abertzaleen botoa lortzeko

2023-08-17

Espainiako Gorteak osatzeko ordu gutxi batzuk geratzen zirela, Pedro Sánchezek beharrezkoak dituen alderdi abertzaleen botoa eskuratu nahian hizkuntza gutxituen gaia jarri du mahai gainean. Espainiako Parlamentuko mahaiko presidente Francina Armengol PSOEko hautagaia izendatu dute azkenean, 178 botorekin, Juntsekin akordioa lortu ondoren.

Espainiako Gobernuko negoziazioetan hizkuntzaren auzia erdigunean jartzea eskatu dute hainbat eragilek

2023-08-03

O Festigal jaialdian elkartu dira Euskalgintzaren Kontseilua eta katalanaren eta galizieraren aldeko hainbat erakunde eta elkarte. Bertan egin dute eskaera, eta hizkuntza gutxituen normalizazioaren aurkako “oldarraldia” gertatzen ari dela salatu dute.

36 urteren ostean, Vox eta PPk katalana lehentasunezko hizkuntza ez izatea erabaki dute Palman

2023-08-02

Udal komunikazioetarako hizkuntza lehenetsia zen katalana duela 36 urtetatik; orain, berriz, udalak osatu berritan, legea atzera bota du Vox eta Alderdi Popularraren arteko koalizioak. Funtzionarioek herritarrekin halabeharrez gazteleraz komunikatu beharra dute orain.

Ipar Kataluniako herriko etxe bat auzitara, katalana ekitaldi ofizialetan onartzegatik

2022-10-06

Frantsesa da nagusi, frantses instituzioetan. Haatik, urtez urte, erakunde publikoetan ere lekua egiten hasi dira euskara, korsikera edota bretoiera. Hemen, horren adibide ditugu, Ortzaizeko, Urruñako, Hendaiako edota Urepeleko herriko kontseiluak, baita Hirigune Elkargoa ere. Eta orain, desmartxa horretara batu da katalana ere Ipar Katalunian.

Katalana eta okzitaniera erabiltzen hasi dira Frantziako estatuko 15 udalbatzetan

2022-09-26

Elna udalerriak irekitako xendari jarraituz, hamabost bat udalerrik mozio bidez onartu dute udal batzetan katalanez eta okzitanieraz hitza hartu ahal izatea, eta Jefaturara bidaltzen diren aktak ere hala idaztea, ondoren frantsesera itzulita. Eskualde hauetakoak dira hamabost udalak: Rosellon, Vallespir eta Fenolleda. Ekimen hau burutu eta egun gutxira Jefaturak adierazi du Elnako udalaren aurka joko duela auzitegira, mozio hau onartu izanagatik. Pablo Bonat kazetariak Directa hedabidean landu duen gaia itzuli eta laburtu dugu albiste honetan.

Katalunian murgiltze ereduari eutsiko diote, Auzitegi Nagusiaren erasoak eraso

2022-05-10

Hamabost egunetan, Kataluniako eskolek ikastorduen %25 gaztelaniaz eman behar dutela agindu dute epaileek. Helegitea jarriko duela iragarri du Generalitateak eta irakasleei esan die orain arte bezala jarraitzeko. “Ebazpen aberrantea da pedagogikoki eta juridikoki”.

Generalitateari bi asteko epea eman diote hezkuntzan %25 gazteleraz ezartzeko

2022-05-09

Kataluniako murgiltze ereduarekin amaituko luke neurriak. Epaileek ez dute onartu Generalitateak eta Kataluniako Parlamentuak aurkeztutako beste proposamena, portzentaiak baztertzen dituena.

21 egunez katalanari eutsi eta hizkuntzaz ez aldatzeko erronka

2022-04-13

Matinc el Català Twitter kontutik proposatuta, hizkuntzaren aldeko ekimen berria prestatzen ari dira Katalunian. Erronka da 21 egunez katalanez hitz egitea eta ez hizkuntzaz aldatzea, batez ere, normalean aldatzen den egoeretan. Apirilak 23 Sant Jordi egunean hasi eta maiatzaren 13ra egitea proposatu dute.

Herrialde Katalanak: hiru gobernu aurrerazaleak, hizkuntzazko murgiltze sistemaren ehorzleak

2022-02-14

Haserre dago Kataluniako hezkuntza komunitatea: "Murgiltze eredua ez da ukitzen"

2021-12-21

Murgiltze ereduak gizartearen adostasun zabala du Katalunian, kohesioa eta aukera berdintasuna bultzatzen dituen eredu arrakastatsua da, eta gatazka ez dagoen lekuan gatazka sortzeagatik haserre dago hezkuntza komunitatea. Milaka lagun manifestatu dira asteburuan, Espainiako Auzitegi Gorenak ebatzi ostean Kataluniako eskola-orduen %25ak derrigorrez espainieraz izan behar duela.

CUPek katalanez baino ez du egingo hedabideen aurrean

2021-12-01

Prentsaurrekoak eta edozein motatako parte-hartzeak katalanez eskainiko dituzte Herrialde Katalanetan. Erabaki hori hartu du CUPek Espainiako Auzitegi Gorenak ebatzi duelako ikastetxeetan ikasgaien laurdena gaztelaniaz eman behar dela.

Katalanaren erabilera %21,4koa da institutuetako ikasleen artean eta %46,8koa irakasleen artean

2021-11-05

Kataluniako institutuetan katalanaren erabilera %21,4koa da ikasleen arteko interakzioetan, eta irakasleen %46,8 zuzentzen zaizkie katalanez ikasleei. Beherakada nabarmena erakutsi du Generalitatearen Kultura sailak egin duen inkestak, 2006ko datuekin alderatuta. Ikastetxeetan katalana sustatzeko plana aurkeztu du, arazo honi aurre egiteko.

"‘Elebitasuna’ etiketari atseden hartzen utzi behar diogu, kalte egiten baitigu"

2021-09-17

Francesc Xavier Vila (Esplugues de Llobregat, 1966) Hizkuntza Politikako idazkari berria da, zeina Kultura Sailaren menpe dagoen. Vilak Esther Franquesaren tokia hartuko du eta zuzendaritza orokorra zena idazkaritza izango da orain. Aldaketaren helburua da "hizkuntzari eman nahi zaion garrantzi berritua" erakustea eta transbertsalitatea erraztea, zeren "idazkariak beste sailekin jarduteko gaitasun handiagoa du".

Elkarrizketa hau Vilaweb-ek argitaratu du eta Creative Commons lizentziari esker ekarri dugu. Jatorrizko elkarrizketa katalanez da eta luzeagoa da. Lotura honetan daukazue jatorrizkoa.

Katalanez irakatsiko duen lehenbiziko lizeoa zabalduko dute Ipar Katalunian

2021-09-03

Ipar Kataluniako katalanezko eskolen elkarteak, Bressolak, Perpinyàn bigarren hezkuntzako aurreneko ikastetxea irekitzeko urratsa eman du. Kataluniako hizkuntza eta kulturaren alde lanean 45 urte bete ditu aurten elkarteak.

Hizkuntza kuotak eskatu nahi ditu Kataluniako Gobernuak Espainiako telebista plataformetarako

2021-07-29

Laura Vilagra Kataluniako Gobernuko presidentetzako kontseilariak adierazi du Katalunian, bertako Gobernuak eta Espainiakoak datorren astean hasi behar dituzten negoziazioetan (abuztuaren 2rako dago jarrita hitzordua), ikus-entzunezkoen ekoizpen eta emisio kuotetan katalana (eta beste hizkuntza gutxituak) sartzearen garrantzia eta funtsezkotasuna aldarrikatuko dutela.

8.000 lagun katalanaren aldeko 'Potonejada'-n Perpinyàn

2021-07-27

2.0 mugimenduen argilunak

2021-07-16

Herrialde arabiarretako iraultzak eta haserretuen kanpaldiak izan dira azken adibide garbienetakoak. Interneten zabalkunderako gaitasuna eta Twitter eta Facebook bezalako sare sozialen bultzada aprobetxatuz, aldaketarako gogoa duen jendea aktibatzea lortu dute teknologia berriek. Zibermugimenduen eraginkortasunaz iritzi guztiak ez dira baikorrak, ordea.

"Sare sozialak eta multimedia erabiltzen ditugu, bestela ez zara inor"

2021-07-14

Ikasturte honetan 20 urte beteko dituen Plataforma per la Llenguako kidea, ongi baino hobeto ezagutzen du ikus-entzunezkoen mundua Carles Solàk. Kataluniako immigranteez eta kulturaniztasunaz ikuspegi positibotik hitz egiten duen TV3 kateko Totunmón saioko zuzendaria da. Argi du sare sozialak oso lagungarriak direla euren kanpainak eta edukiak hedatzeko zein hizkuntzagatiko diskriminazioa salatzeko.

"Què faig si..." (Zer egingo dut...) katalanez bizitzeko gida

2020-05-30

Ohikoak diren hainbat egoeren aurrean nola jokatu erakusten du "Què faig si..." (Zer egingo dut...) gidak, Ara egunkariak plazaratua Plataforma per la Llengua elkartearen laguntzaz.

"Kanpotarrari gaztelaniaz egiten badiogu, esaten ari gatzaizkio katalanak ez duela garrantzirik"

2020-03-10

Rosario Palomino Liman (Peru) jaio zen eta 30 urtetik gora daramatza Bartzelonan bizitzen. Katalanez erraz egiten du, eta hala ere, katalan hiztunek gaztelaniaz egiten diote, kanpotar itxura duelako. Badaki errespetuaren izenean egiten diotela gaztelaniaz, baina bera diskriminatua sentitzen da. Katalan hiztun autoktonoei kanpaina luzatu die: No em canviïs la llengua (Ez aldatu hizkuntzaz).

"Elebitasunak ez, eleaniztasunak salba gaitzake"

2020-02-20

Goxo, eta era berean gordin, hitz egiten du Carme Junyent hizkuntzalariak. Ez daki katalana salbatuko den, desagertzeko bidean dauden hizkuntzen sintoma berberak agertzen dituelako. Ez daki bere bilobek katalanez egingo duten. Lo ez geratzeko arrazoi sendoak daudela dio, eta bereziki Kataluniako Hezkuntza Saila kritikatu du, katalanez irakasten ez duten ikastetxe pila bat haren kargu dituelako.

Horregatik, zanpatutako hizkuntza salbatzeko formulak bilatu behar dira. Munduan nora begira dagoen galdetu diogu, ereduak non dauden, eta balio duen eredurik ez dagoela erantzun digu. Hizkuntza menperatzaileen atzaparretatik askatzeko estrategiak asmatu behar dira. Gaztelania-katalana bitasuna apurtu eta komunitate eleanitzera bidea egitea proposatzen du, “horrexek salba gaitzake”. Elebitasunaren eskema alboratu eta eleaniztasunari heldu. Herrialde Katalanetan hitz egiten diren ehunka hizkuntzetan arreta jartzea eskatzen du, haien hizkuntzak ez estigmatizatzea, eta katalan hiztunek sinestea beste hizkuntzetako kideek ere nahi dutela katalana, hizkuntza menperatua izanik ere, ikastea eta erabiltzea.

Plataforma per la llenguak poliziaren hizkuntz diskriminazioak salatu ditu

2019-12-30

Katalunian, azken gertaerak hautsak harrotu ditu, beste behin. Abenduaren 9an, gaztelaniaz ondo moldatzen ez den jatorri belgikarreko katalan hiztunari poliziak gaztelaniaz egiteko exijitu zion Bartzelonako aireportuan. Poliziak bi salaketa jarri zizkion ordena publikoa aztoratzeagatik eta poliziaren esanei ez jarraitzeagatik.

Prentsaurrekoan katalanez ari diren kazetariak, ofizio-kide "txarrak"

2019-11-04

Valentziako administrazioak gazteleraz egin behar die Katalunia eta Balear Uharteetakoei, dio Espainiako Gobernuak

2019-10-03

Espainiako Estatu abokatutzaren ustez, katalanaren batasuna “gertaera akademikoa” baino ez da eta legean oinarrituta ez dagoenez, Valentziako Gobernua beste administrazio katalanei gazteleraz baino ezin zaie zuzendu.

Michael Jordan ospetsuak ingelesez, CUPeko Jordi Magrinyàk katalanez

2019-05-17

Hauteskunde kanpaina betean ari zen Jordi Magrinyà Bartzelonako CUPeko kidea, zerrendan bigarren tokian doana. Bere burua Michael Jordan saskibaloi jokalari ospetsuarekin alderatu zuen. Adierazpenak eginak zituen katalanez eta kazetariren batek gaztelaniaz egiteko eskatu zion. Hala erantzun zion Jordi Magrinyà CUPeko kideak: "Azpitituluak jartzea ondo legoke. Michael Jordan banintz azpitituluak ingelesez jarriko zenituzkete".

Hizkuntza gutxituen aldeko aldarri bateratua egin dute Aragoi, Asturias, Euskal Herria, Galizia eta Herrialde Katalanetako eragileek

2019-04-10

Espainiako Estatuan hitz egiten diren hizkuntza gutxituen aldeko eragileek adierazpen bateratua aurkeztu dute asteazken honetan: “Hizkuntza-aniztasuna: askatasuna, berdintasuna eta demokrazia” izenburupean, asturiera, aragoiera, galiziera, katalana eta euskara hitz egiten duten pertsonen eskubideak aldarrikatu dituzte.

Sarrionandiaren "Hilda dago poesia?" liburua katalanera itzultzeko crowdfunding kanpaina abiatu dute

2018-05-09

Joseba Sarrionandiaren Hilda dago poesia? antologia katalanera itzultzeko eta euskarazko eta katalanezko edizioa argitaratzeko asmoa daukate Pamiela argitaletxeak eta Pol-len edicions-ek. Asmoak aurrera eramateko ekarpen ekonomikoen beharra daukate, eta diru-bilketa kanpaina bat abiatu dute Verkami plataforman.

Espainiako Gobernuak mehatxupean jarri duen hizkuntza eredu arrakastatsua

2018-04-03

Urtetan arrakastatsua izan bada ere, Kataluniako eskoletan erabiltzen den murgiltze sistema deuseztatzeko asmoa erakutsi du Espainiako Gobernuak, eta horrek Euskal Herrian eragin zuzena izan dezakeela uste du Sortzen Euskal Eskola Publiko Berriaren aldeko elkarteak. Katalunian, zeintzuk izan dira arrakastaren gakoak? Zergatik deuseztatu nahi du Madrilgo Gobernuak?

Generalitateak ez ditu gaztelaniazko zentro pribatuen matrikulak ordaindu beharko

2018-02-21

Generalitateak LOMCEren aurka aurkeztutako helegitearen zati bat onartu du Espainiako Auzitegi Konstituzionalak, ebatziz arau batzuk Kataluniaren konpetentziak urratzen dituela hezkuntzaren arloan. Erabakia aho batez hartu dute.

Gaztelania Kataluniako hezkuntzan inposatzeko 155a erabiltzeko prest da Madril

2018-02-16

Kataluniako murgiltze eredua iraultzea du buruan Madrilek. 155. artikulua erabilita, Kataluniako Hezkuntza Publikoan hizkuntza lehentasuna aldatzea du xede neurriak: guraso edo ikasleen tutoreek gaztelania hizkuntza nagusitzat jotzeko aukera izan dezaten nahi du Rajoyren lantaldeak. AMES irakasleen sindikatuak proposatutako eskakizuna da eta Marcial Marin Espainiako Hezkuntza idazkariak esan du gaia aztertzen ari direla.

"Espainia ez da aldatuko eta katalan hiztunok anomalia izateari utzi nahi diogu"

2018-02-07

Plataforma per la Llengua elkarteak mende laurdena betea du.14.000 bazkide ditu eta katalan hiztunen eskubideak babestea du helburu. Ez dira hamar urte elkartea estatu propioa eskatzen hasi zela. Oso sinple azaldu digu zergatia Oscar Escuder elkarteko lehendakariak: Espainiako Estatuko legeen arabera, katalan hiztunak errespetatu beharko lirateke. Praktikan hala ez denez, hiztunen eskubideak babestuko dituen estatua sortzea proposatzen dute.

"Ez dago hizkuntza globalik, ideologia hutsa da"

2017-09-13

“Espainiako Estatuan, herritar asko dago elebakartasunean hezia eta gainera elebakartasun horretaz harro dagoena, eta horrek ideologia supremazista islatzen du”.

"Ez da existitzen hizkuntza globalik, ideologia hutsa da"

2017-09-04

“Espainiako Estatuan, herritar asko dago elebakartasunean hezia eta gainera elebakartasun horretaz harro dagoena, eta horrek ideologia supremazista islatzen du”. Mossoen buruak katalanez hitz egiteak hedabide espainiarrak haserretu zituela abiapuntu hartuta, hizkuntzen ideologiaz eta politizazioaz galdetu diote Juan Carlos Moreno Cabrera hizkuntzalariari. Pasarte batzuk ekarri ditugu euskaratuta:

Zigorra jaso du erizainak valentzieraz egin zion pazienteari errieta egiteagatik

2017-06-16

Xàtivako Osasun Sailak jarri dio bost eguneko enplegu eta soldatarik gabeko zigorra. Osasun etxeko erizainak pazienteari esan zion gaztelania jakitea bere obligazioa zela.

"Topatu ditut punjabtarrak oso katalan zaleak eta bere lehen hizkuntzaz, punjaberaz, paso egiten dutenak"

2017-04-28

Imanol Larreak esan dizkio hitzok Goiena hedabideari. Punjabtar helduen hizkuntza jarrerak Katalunian tesia egin du. 100 milioi hiztun ditu punjaberak, baina tesigileak hizkuntza galtzeko arriskuan jartzen duten zantzuak bistaratu ditu.

Aragoin 55.513 katalan hiztun eta 25.556 aragoiera hiztun daude

2017-03-10

Aragoierari dagokionez, gurasoen erdiak hizkuntza transmititzen du eta katalanari dagokionez, gurasoen %80k.

"Turbanteduna katalanez hitz egiten entzun eta besarkatu egiten dute"

2017-03-03

Gagan Deep Singh Khalsa indiarrak bederatzi urte daramatza Katalunian. Hango sikh komunitateko bozeramalea da: “Ez dugu katalana ikasi beharrezkoa delako, bizi zaitezke gaztelaniaz. Nahi dugulako eta ilusioa egiten digulako ikasi dugu”.

Hiru sindikatuk adostu dute Valentziako 190.000 funtzionariori katalanez jakiteko eskatzea

2016-12-28

Lanpostu bakoitzerako eskatuko den katalan mailaren inguruan (valentziera haien esanetan) negoziatuko dutela azaldu dute Intersindical, CCOO eta UGT sindikatuek. Horrez gain, Valentziako Generalitateari eskatu diote katalan ikasketak bermatzeko.

"Indiferentziak hiltzen ditu hizkuntzak, ez hizkuntzaren kontrako etsaigoak"

2016-10-12

Iragan irailaren 21ean hitzaldia egin zuen Bartzelonako Unibertsitateko irakasle Carme Junyentek Gasteizen, Euskal Herriko Unibertsitateko Letren fakultatean, Oihaneder Euskararen Etxeak antolaturiko Hitz adina mintzo zikloaren aurkezpenean. Hizkuntzen heriotzaren gainean solastu aitzinetik, Junyentek aipatu zikloaren kalitatea azpimarratu zuen, adituen maila bikaina goretsi eta entzuleak saio guzietan parte hartzera gonbidatu.

Lenkera, guernseyera eta hokkienera hizkuntza gutxituez arituko dira Oihaneder Euskararen Etxean

2016-09-20

Hizkuntza gutxituen zikloan aragoiera, katalana eta Irlandako gaelera ezagutzeko aukera ere izango da.

Bedelak ez dauka valentziera ikasteko gogorik

2016-07-08

“Mesedez, langileei gaztelaniaz egin, eskerrik asko”. Mezu hori jarri zuen Elx-ko Miguel Hernandez Unibertsitateko bedelak. Ikasle batek sare sozialetan zabaldu du.

Entrenatzailea mahai-tenis partidatik kanporatua, katalanez animatzeagatik

2016-07-01

Gaztetxoak katalanez inprobisatzen

2016-06-22

Helburua ez da glosak eta corrandak berreskuratzeaz gaztetxoak arduratzea. Kontua da katalana aisialdiarekin, ondo pasatzearekin, lotzea. Irakasleak ikasleak inprobisazio mota honekin motibatzen saiatzen dira, lortuz gero, bai ala bai, katalanez arituko baitira, ikasgelan eta ikasgelatik kanpo.

Bi egunetan 13 mahai-inguru Europako 17 hizkuntzaren biziberritze-prozesuez

2016-06-17

Ekainaren 23 eta 24an egingo dira Hitzargiak topaketak Hernanin. Soziolinguistika Klusterrak antolatu du esperientzien trukegunea, Donostia 2016ren barruan.

Katalanofobiak konplizeak behar ditu

2016-06-07

Marta Rojalsek katalanofobiaren bi ardatz aipatzen ditu: katalanofoboak beraiek, eta fobia toleratzen dutenak. Konplizeei egurra ematen die Vilaweben idatzitako iritzi artikuluan.

Aragoiko Gobernuak 'katalana' hitza desagerrarazi du lege testuetatik

2015-01-28

Kultur Ondarearen Legean baino ez zen agertzen gaur egun “katalana” hitza. Bestelako testu legal guztietatik hitz hori ezabatzeko lanak hartuak zituen. PPko Gobernuak “ekialdeko hizkuntza” deitzen dio, katalanaren arrasto oro suntsitu nahian.

Vilaweb agerkariak azaldu duenaren arabera, 1999tik indarrean zegoen Kultur Ondarearen Legean baino ez zen agertzen “katalana” hitza hizkuntzari buruz aritzeko. 2014ko abenduaren 31n onartu zuten lege erreformaren... [+]

"Gazteek eta etorkinek bizkarra ematen badigute jai daukagu"

2015-01-14

Josep Ruaix (Moià, Bartzelona, 1940) gramatikaria eta apaiza da. Katalan duina nahi du. Horretarako helburua argi dauka: ahalik eta hiztun gehien lortu eta ahalik eta ondoen hitz egin. Ez du ordea, hiztunek hizkuntzarekiko duten zuzentasun eta jatortasun gabeziak aztoratzen. Elkarrizketa Vilaweb agerkarian egin diote eta pasarte batzuk ekarri ditugu hona.

"Inkesta soziolinguistikoan berriro egiaztatu dugu katalana askatasunaren hizkuntza dela"

2014-12-04

Plataforma per la Llengua, “katalanaren gobernuz kanpoko erakunde” deritzonaren exekutibako kide da Francesc Marco (Tarragona, 1989) historialaria. Hogei urte bete ditu erakundeak, eta Katalunian bizi den prozesuak hizkuntzari ireki diezazkiokeen ate berriei begira dago, Europari eta estatu propioak katalanari eskain diezaiokeen babesari, besteak beste.

"Hizkuntza asko hitz egiten diren tokian zergatik eman behar diogu leku berezia gaztelaniari?"

2014-10-29

Aski ezaguna da Carme Junyent (Masquefa, 1955), Euskal Herrian hizkuntza munduan. Vilaweb agerkari digitalak elkarrizketa mardula egin dio, eta orriotara hainbat pasarte ekarri dugu euskaratuta. Independentziak ez duela zertan katalana salbatu esan digu, eta gaztelania-katalana bikotea baztertu eta Herrialde Katalanetan milaka lagunek hitz egiten dituzten beste hizkuntzei begira hasteko garaia dela dio.

Valentzierak nabarmen egin du atzera ikasturte berrian

2014-09-17

Zergatik ez du katalanez etiketatzen Coca Colak?

2014-09-11

Plataforma per la Llengua elkarteak katalanez etiketatzen ez duten enpresez ikerketa egin du. Coca-Colak komunitate katalanaren neurriko eta hiztun kopuru gutxiagoko hizkuntzetan etiketatzen ditu bere edariak. Hogei urteko eskariak ez du ezertarako balio izan.

Kataluniarren ipuin hori

2014-06-05

Eskerrak ARGIAk Bartzelonara joateko tren txartela ordaindu digun, merezi izan baitu Hobe kontatzen ez badidazu (Pasazaite, 2014) ipuin katalanen antologiari buruz hitz egiteko konde-hirirainoko bidaiak. Bartzelona, Katalunia osoa bezala, momentu interesgarrian dago eta ondo ezagutzen ditu hemengo jendeak eta kantoiak mintzakide izango dugun Aritz Galarragak –gida turistiko izateaz gain, liburuko ipuinen hautatzailea ere badena; itzulpen lanetaz berriz, Gerardo Markuleta arduratu da–.

40.000 Coca-Cola poto bildu dituzte enpresari katalanez etiketatzeko eskatzeko

2014-06-05

Maiatzaren 31n, 40.000 Coca-Cola poto, Etiquetau en català leloa Bartzelonako Catalunya plazako zoruan idazteko. Plataforma per la Llengua gobernuz kanpoko erakundearen ekimena izan da. 1993an, erakundea sortu zenean, ekimen bera egin zuten eta 15.000 poto bildu zituzten. Gauzak asko aldatu ez diren seinale. Coca-Colak bere freskagarriak 200dik gora herrialdetan banatzen ditu eta katalan hiztun kopurua baino gutxiagoko komunitateei euren hizkuntzan etiketatutako produktuak saltzen dizkie.

Ikasgelan denak gaztelaniaz, batek hala nahi duelako

2013-04-18

Ikasgaien bi heren katalanez

2012-11-21

Universitat Autònoma de Barcelonako irakasleek derrigor ezagutu behar dute katalana. Ikasgaien %65 katalanez eskaintzen dituzte. Kataluniako unibertsitate publikoetan antzekoa da hizkuntzaren egoera. Hori bai, globalizazioaren izenean, gaztelania eta ingelesa indarra hartzen ari dira.

Eguzkia ekialdetik sartzen da

2012-09-05

Aragoiko Gobernuak filigrana linguistikoa asmatu du Sartaldeko Zerrendan (Franja de Ponent katalanez) hitz egiten den hizkuntza mendebaldeko katalana dela onartu nahi ez duelako. Lege proiektuan “ekialdeko aragoiera” izenez bataiatu du. Izendapen azientifikoa ez dute ontzat hartu, ez Zaragozako Unibertsitateak, ez Eskola Kontseiluak, ezta Aragoiko Hizkuntzen Kontseiluak ere.

Filmen %97 dira gaztelaniaz

2012-07-04

Kataluniako zine aretoetan filmak gaztelaniazko bertsioan daude. %3 dira katalanera bikoiztu, katalanez azpititulatu edo jatorriz katalanez direnak. Legeak dio 2018. urterako film emanaldien erdiak katalanez izan beharko duela.

Enric Larreula, Dolor de llengua liburuaren egilea

2011-07-19

Bartzelonako alde zaharrean jaiotakoa da Larreula. Filologo katalana aspaldi konturatu zen hizkuntzagatik sufritzen zuela. Gaztelania hiztunek mota askotako minak eragiten zizkioten. Hizkuntzarengatik sentitutako amorrazioak bideratu nahian idatzi zuen 2000. urtean Dolor de llengua liburua.

Galeusca: Gogoa zubi

2010-07-26

Gogoa zubi Galeuscari buruzko film dokumentala ikusiko dute idazleek, Euskal Idazleen Elkarteak ekoitzia eta Edorta Jimenezek Xabier Iñarrairaegi eta Karlos Erizen laguntzaz zuzendua. Galeusca idazle arteko topaketen historia eta egungo errealitatea islatzen ditu Gogoa zubi-k, ordu erdi pasatxoan, artxiboko irudiak eta elkarrizketa berriak tartekatuz.

Zuzendaritza eta gidoia: Edorta Jimenez
Errealizazioa: Karlos Eriz eta Xabier Iñarrairaegi
Irudia: IKB, EIEren artxiboa eta... [+]