Italia https://www.argia.eus eu ARGIA Italia kanaleko albisteak Wed, 13 May 2026 09:42:55 +0200 Wed, 13 May 2026 09:42:55 +0200 Italia https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Ikurrinak gondoletan: artistek Venezian amnistia aldarrikatu zutenekoa]]> https://www.argia.eus/albistea/ikurrinak-gondoletan-artistek-amnistia-aldarrikatu-zutenekoa 2026-05-06 https://www.argia.eus/albistea/ikurrinak-gondoletan-artistek-amnistia-aldarrikatu-zutenekoa 1976ko ekintzaileen “lekukoa” hartuta, euskal artisten ordezkaritza bat Veneziako Biurtekoan egongo da maiatzaren 6tik 8ra, Eusko Jaurlaritzak gidatuta; berez, Imanol Pradales lehendakaria izan behar zen buru, jardunaldiak inauguratzeko ardura zuen, baina bertan behera utzi du agenda Carlos Garaikoetxea lehendakari ohiaren heriotza medio. Duela 50 urte, artean ikurrina legeztatu gabe zela, Veneziako erakusleihoa baliatu baitzuten hainbat euskal artistek ikurrina bistaratzeko, amnistia aldarrikatzeko, eta jakina, baita haien lanak nazioartean erakusteko ere. Tartean ziren Nestor Basterretxea, Jose Antonio Sistiaga, Joxean eta Jesus Artze, edo Mikel Laboa.

]]> <![CDATA[Neguko Olinpiar Jokoetako fokuek itzalpean utzi dute Alpeetako kultur aniztasuna]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2957/neguko-olinpiar-jokoetako-fokuek-itzalpean-utzi-dute-alpeetako-kultur-aniztasuna 2026-03-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2957/neguko-olinpiar-jokoetako-fokuek-itzalpean-utzi-dute-alpeetako-kultur-aniztasuna Kirol proba gehienak ladiniarren lurraldean egin dituzte, baina Dolomitetako jatorrizko herri horretako kideek salatu dute haien hizkuntza guztiz bazterrean geratu dela. Turistifikazioa areagotzeak ladinieraren geroan izan dezakeen eraginaren beldur ere badira.

]]> <![CDATA[ICE jokoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/ice-jokoak 2026-02-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/ice-jokoak

Gainkostuak laukoiztu egin dira. Hasierako aurrekontua, 1.360 milioi eurokoa, ia 6.000 milioira igo da, eta horietatik 3.400 kirol-premiei lotuta ez dauden azpiegituretarako izan dira. Gainera, mafiaren biktimentzat eta feminizidioentzat gordetako dirutik 43 milioi euro desbideratu ditu Melonik. Eragin ekologikoa nabarmena da; adibidez, zuhaitzak erruz moztu dituzte eski-pistak eraikitzeko. Neguko Olinpiar Joko hauen pack-a borobiltzeko, ordezkaritza sionista “normaltasunez” ari... [+]

]]> <![CDATA[Portuetako langileen nazioarteko grebak armak dituzten ontziak blokeatu ditu asteburuan Mediterraneoan]]> https://www.argia.eus/albistea/portuetako-langileen-nazioarteko-grebak-armak-dituzten-ontziak-blokeatu-ditu-asteburuan-mediterraneoan 2026-02-10 https://www.argia.eus/albistea/portuetako-langileen-nazioarteko-grebak-armak-dituzten-ontziak-blokeatu-ditu-asteburuan-mediterraneoan  Koalizio sindikal batek hogei bat portu geldiarazi ditu, kate logistiko militarra eten baitu genozidioaren aurkako eta lan-eskubideen aldeko ekintza koordinatu batean. 

]]> <![CDATA[Turismo masiboari mugak Erroman: Fontana di Trevi ikusteko ordaindu egin behar da]]> https://www.argia.eus/albistea/turismo-masiboari-mugak-erroman-fontana-di-trevi-ikusteko-ordaindu-egin-beharko-da 2026-02-06 https://www.argia.eus/albistea/turismo-masiboari-mugak-erroman-fontana-di-trevi-ikusteko-ordaindu-egin-beharko-da Treviko plazan dagoen iturri publikoak egunero, batez beste, dituen 30.000 turistek astelehenetik bi euroko sarrera ordaindu behar dute; bertakoek sarrera dohainik izango dute, NANa erakutsita. Neurriak eztabaida sortu du: turismo masiboa geldiarazteko modu gisa saldu du udalak, baina espazio publikoaren pribatizazioaren beste adibide bat dela salatu du zenbaitek.

]]> <![CDATA[Libertà]]> https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2026/02/02/liberta/ 2026-02-02 https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2026/02/02/liberta/ <![CDATA['Aita Marik' 53 pertsona lehorreratu ditu Italian, itsasoan erreskatatuak]]> https://www.argia.eus/albistea/aita-marik-53-pertsona-lehorreratu-ditu-italian 2025-12-15 https://www.argia.eus/albistea/aita-marik-53-pertsona-lehorreratu-ditu-italian Aurreko ostiralean erreskataturiko pertsonak Italiako Brindisia portuan lehorreratu dituzte. Itsas Salbamendu Humanitarioak esan duenez "ondo" joan da dena. Erreskatatuen artean bi hilabeteko haur bat eta hamasei adin txikiko zeuden. Salatu dute “sistematikoki” urruneko portuak esleitzen dizkietela. 

]]> <![CDATA[Serbiako segurtasunerako buru eta CIAko agente ohia ageri da Sarajevoko safarien antolatzaile]]> https://www.argia.eus/albistea/stanisic-serbiako-segurtasunerako-buruzagi-ohia-ageri-da-sarajevoko-safarien-antolatzaile-milango-fiskaltzaren-ikerketan 2025-11-21 https://www.argia.eus/albistea/stanisic-serbiako-segurtasunerako-buruzagi-ohia-ageri-da-sarajevoko-safarien-antolatzaile-milango-fiskaltzaren-ikerketan Sarajevoko safari humanoen gaiak luzerako emango duela dirudi, Milango Fiskaltzak bere ikerketekin aurrera egin ahala. Gaiaren bueltan dabilen informazio zurrunbiloan azaleratu da Jovica Stanisic Serbiar Errepublikako segurtasunaren goi mailako ofizialak, besteak beste, antolatzen zituela.

]]> <![CDATA[Erromatar bidesarea bikoiztu da]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2940/erromatar-bidesarea-bikoiztu-da 2025-11-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2940/erromatar-bidesarea-bikoiztu-da Kataluniako eta Danimarkako ikerlari talde batek, Itiner-e proiektuaren bidez, erromatar galtzaden mapa digital berri bat osatu du. Scientific Data aldizkarian argitaratutako emaitzen arabera, inperioko errepide sareak guztira ia 300.000 kilometro zituen; orain arte uste zen sareak 180.000 km hartzen zituela.

Inperioaren bizkarrezurraren dimentsioak hain modu nabarmenean aldatzeak eragina du beste hainbat arloren azterketan. Galtzada sareak funtsezkoak dira estrategia militarrak edota... [+]

]]> <![CDATA[Erromatar hilarri bat New Orleansen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2936/erromatar-hilarri-bat-new-orleansen 2025-10-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2936/erromatar-hilarri-bat-new-orleansen Urte honen hasieran, Tulane Daniella Santoro antropologoak II. mendeko erromatar hilarri bat topatu zuen bere New Orleanseko (AEB) etxeko lorategian. 

Aurkikuntza adituen esku utzi eta jakin zuten hilarria Civitavecchiako (Italia) museotik desagertu zela Bigarren Mundu Gerran. Pieza jatorrira itzuli dute, baina ez dute lortu jakitea nork eraman zuen AEBetara. Hipotesi nagusia da AEBetako armadako kide batek ostu zuela. Baina ez zen salbuespena izan, Italiaren “askapen”... [+]

]]> <![CDATA[Italia-Israel partidaren atariko liskarretan, Palestinaren aldeko hogei manifestari atxilotu ditu Poliziak]]> https://www.argia.eus/albistea/italia-israel-20-atxilotu 2025-10-15 https://www.argia.eus/albistea/italia-israel-20-atxilotu Italiako Poliziak hogei bat lagun atxilotu ditu astearte iluntzean Udine hirian, Italiako selekzioak Israelen aurka jokatu duen futbol partidaren atarian, palestinar herriaren aldeko manifestazioa amaitu osteko liskarretan.

]]> <![CDATA[Greba orokorra Italian ostiralean, Palestinarekin elkartasunez]]> https://www.argia.eus/albistea/greba-orokorrera-deituko-du-italiako-sindikatu-handienak-israelek-flotillari-eraso-eginez-gero 2025-10-01 https://www.argia.eus/albistea/greba-orokorrera-deituko-du-italiako-sindikatu-handienak-israelek-flotillari-eraso-eginez-gero Flotillari Israelek eraso eginez gero, greba orokorra antolatzeko prest zeudela adierazia zuen Italiako sindikatu handiena den CGIL-eko buruak, Il Messaggero egunkariak jaso duenez. Asteazken gauean, deialdia jada publiko egin dute: ostiralean greba orokorra.

]]> <![CDATA[Italiak fragata bat bidali du Flotilla Global Sumud "laguntzera"]]> https://www.argia.eus/albistea/italiak-fragata-bat-bidali-du-flotilla-global-sumud-laguntzera 2025-09-25 https://www.argia.eus/albistea/italiak-fragata-bat-bidali-du-flotilla-global-sumud-laguntzera Guido Crosetto Italiako Defentsa ministroak iragarri duenez, Kretatik gertu zihoan ontzi militar bat "misio humanitarioan" hurbilduko da Flotillara .

]]> <![CDATA[Hondartzan bainua hartzeko ordaindu egin behar]]> https://www.argia.eus/albistea/hondartzan-bainua-hartzeko-ordaindu-egin-behar 2025-09-11 https://www.argia.eus/albistea/hondartzan-bainua-hartzeko-ordaindu-egin-behar Italiako hainbat hiritan hondartzen eta itsasoaren izaera publikoa aldarrikatzeko mobilizazioak egin ditu udan Itsasoa Aske mugimenduak. Hondartzen erdia enpresa pribatuek kudeatzen dutenez, bainua hartzeko ordaindu beharra daukate herritarrek. Zonalde turistikoenetan ordainpeko hondartzen kopurua %70-80 bitartera heldu liteke.

]]> <![CDATA[Genovako portuko zamaketariek Israelerako bidalketak blokeatuko dituzte, sionistek elkartasun ontzidiari eraso eginez gero]]> https://www.argia.eus/albistea/genoako-portuko-zamaketariek-israelerako-bidalketak-blokeatuko-dituzte-sionistek-elkartasun-ontzidiari-eraso-eginez-gero 2025-09-04 https://www.argia.eus/albistea/genoako-portuko-zamaketariek-israelerako-bidalketak-blokeatuko-dituzte-sionistek-elkartasun-ontzidiari-eraso-eginez-gero 2010ean "Mavi Marmara" itsasontzia abiatu zenetik, Palestinarekiko elkartasun itsas operaziorik handiena osatzen du Global Sumud Flotillak. Israelgo Gobernuak terroristatzat jo ditu nazioarteko ekintzaileak.

]]> <![CDATA[Baso bat Veneziaren azpian]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2918/baso-bat-veneziaren-azpian 2025-05-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2918/baso-bat-veneziaren-azpian Veneziako urmaela, 452. urtea. Hunoen inbasioak bultzatuta, Italiar penintsulako barrualdeko hainbat biztanlek eremu zingiratsuan hartu zuten behin behineko babesa. Baina lonbardiarren inbasioak iritsi ziren urte batzuetan, eta bizitoki iraunkorra bihurtuko zen etorkin haientzat. Kokaleku paregabea zen barbaroengandik babesteko eta, gerora, itsas potentzia izateko bidea eman zien. Baina zingiran eraikitzea ez zen erraza. Eta horretarako egurrezko zutoin sistema konplexua garatu... [+]

]]> <![CDATA[Patriarkatua aurkitu dute?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2918/patriarkatua-aurkitu-dute 2025-05-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2918/patriarkatua-aurkitu-dute Erromako San Giovanni in Laterano plazan, errutinazko indusketa bat egiten ari zirela, arkeologoek IX.-XIII. mendeetako jauregi baten arrastoak topatu dituzte ezustean. Eta garai hartako aita santuen bizitokia izan litekeela uste dute. Bestela esanda, baliteke Patriarkatua aurkitu izana. Konstantino enperadoreak IV. mendean eraikiarazitako basilika zen Patriarkatua. 

Erdi Aroan etengabe zabaldu eta berritu zuten eraikina, eta aitasantutzaren egoitza izan zen, 1303an Avignonera aldatu... [+]

]]> <![CDATA["Planeta suntsitzen duen su turistikoa amaitzeko" manifestaziora deitu dute Europako hainbat eragilek]]> https://www.argia.eus/albistea/planeta-suntsitzen-duen-su-turistikoarekin-amaitzeko-manifestaziora-deitu-dute-turismoaren-kontrako-hego-europako-zenbait-eragilek 2025-04-30 https://www.argia.eus/albistea/planeta-suntsitzen-duen-su-turistikoarekin-amaitzeko-manifestaziora-deitu-dute-turismoaren-kontrako-hego-europako-zenbait-eragilek Manifestazioaren iragarpena Turistifikazioaren aurkako Europa Hegoaldeko sareak (SET) Bartzelonan antolatutako topaketen harira egin dute. "Turismo-monolaborantzaren aurka" deitu dute eta Europa Hegoaldeko hamabost eragile inguru batu zaizkie. 

]]> <![CDATA[Italiar sukaldaritza ez da existitzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2913/italiar-sukaldaritza-ez-da-existitzen 2025-04-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2913/italiar-sukaldaritza-ez-da-existitzen Florentzia, 1886. Carlo Collodi Le avventure de Pinocchio eleberri ezagunaren egileak zera idatzi zuen pizzari buruz: “Labean txigortutako ogi orea, gainean eskura dagoen edozer gauzaz egindako saltsa duena”. Pizza hark “zikinkeria konplexu tankera” zuela gaineratu zuen idazle eta kazetariak, “pizza saltzailearen itxurarekin guztiz bat datorrena”.

XIX. mende amaieran, pelagra, B3 bitaminaren eskasiak eragindako gaixotasuna, endemikoa zen Italiako hainbat... [+]

]]> <![CDATA[Bikote perfektua]]> https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2025/04/09/bikote-perfektua/ 2025-04-10 https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2025/04/09/bikote-perfektua/ <![CDATA[Bikote perfektua]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2913/bikote-perfektua 2025-04-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2913/bikote-perfektua Egungo Venezia 118 uhartez osaturiko artxipelago baten gainean eraikita dago. Uharte horiek 455 zubik elkar lotzen dituzte. Lura baino lokatza du oinarri hiriak. Inguruetako milioika zuhaitz mozteari ekin zioten IX. mendetik aurrera, piloteak eraiki eta hiria zimendatzeko. Urteak pasa dira, eta kapitalismo modernoak sistema horri bi mehatxu ekarri dizkio: klima-aldaketa eta turismo masiboa. Poloak urtzeak munduko kostaldeko hiri guztiak mehatxatzeaz gain, turismoa hiriko ohea suntsitzen... [+]

]]> <![CDATA[MICEk ordezkatuko du Euskal Herria hizkuntza gutxituen 'Eurovision' moduko jaialdiaren finalean]]> https://www.argia.eus/albistea/hizkuntza-gutxituen-eurovision-moduko-jaialdiaren-final-handia-larunbatean 2024-10-17 https://www.argia.eus/albistea/hizkuntza-gutxituen-eurovision-moduko-jaialdiaren-final-handia-larunbatean Friulieraz egiten duen irrati lokal bat da Suns Europe jaialdiaren antolatzailea eta berak egiten du zuzeneko jarraipena. Miren Narbaiza MICE ariko da oholtza gainean, Euskal Herria ordezkatzen.

]]> <![CDATA[Italiak lehen migratzaileak deportatu ditu Albaniara eta Von der Leyenek ekimena Europa osora zabaltzea proposatu du]]> https://www.argia.eus/albistea/italiak-lehen-migratzaileak-deportatu-ditu-albaniara-eta-von-der-leyenek-ekimena-europa-osora-zabaltzea-proposatu-du 2024-10-16 https://www.argia.eus/albistea/italiak-lehen-migratzaileak-deportatu-ditu-albaniara-eta-von-der-leyenek-ekimena-europa-osora-zabaltzea-proposatu-du Kritiken artean deportatu ditu Italiak hamasei errefuxiatu Albanian eraiki duen "harrera-zentro" batera. Proiektua 2023. urtean erabaki zen Meloniren Italiaren eta Albaniako Ramaren arteko akordio bat izan zela eta, eta "migrazio-kudeaketak bizkortzea" du helburu. Giza Eskubideen defendatzaileek gogor egin diote kritika eta horietako askok espetxe batekin konparatu dute. Orain Europar Batasuneko 27 herrialdeek gauza bera egin dezaten proposatu du Von der Leyenek, migrazioari dagokionean “aurrera egiteko bide "berritzaileak" aztertzea eskatu die.

]]> <![CDATA[Tufo]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/tufo 2024-09-20 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/tufo Tufo mafiaren jomuga bihurtu zen siziliar igeltsero baten benetako istorioa da. Urtetan, bere baserria ahuldu eta familia mehatxatu zuten, baina ez zuen inoiz amore eman. Bere borrokaren bidez, gaizkileak espetxeratu eta epaitu ahal izan zituzten. Bera eta bere familia gaur egun oraindik Sizilian bizi dira.

Kanaldudek zabaldu du lana.

Zuzendaria: Victoria Musci
Ekoizpena: Les Contes Modernes
Gidoia: Catherine Maximoff eta Victoria Musci
Montajea: Antoine Rodet
Soinua: Marion Papinot,... [+]]]> <![CDATA[Erromatar kartzela Korinton]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2883/erromatar-kartzela-korinton 2024-09-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2883/erromatar-kartzela-korinton Erromatar Inperioko hiri gehienetan kartzelak zeudela pentsatu arren, garai hartako espetxeen arrastorik ia ez da aurkitu  aztarnategietan.

Berriki, ordea,  Matthew Larsen Kopenhageko Unibertsitateko arkeologoak Korintoko erromatar espetxea identifikatu du. 424. urte inguruan datatu du eraikina, greziar hiria erromatarren esku zegoen garaian eta populazioa kristautua zegoenean.

1901eko indusketetan jasotako erregistroak erabili ditu kartzela kokatzeko, baina presoek utzitako... [+]

]]> <![CDATA[La Fábrica Bonita: energia eta elkar-laguntzari buruzko istorio txiki bat]]> https://www.argia.eus/albistea/la-fabrica-bonita-energia-eta-elkar-laguntzari-buruzko-istorio-txiki-bat 2024-08-06 https://www.argia.eus/albistea/la-fabrica-bonita-energia-eta-elkar-laguntzari-buruzko-istorio-txiki-bat "Ez dugu aukerarik, hauxe da gure lantokia. Eusten saiatuko gara ". Itxiera eragozteko, Italiako fabrika bateko langileek "industria behetik birmoldatzearen" aldeko apustua egin dute, ekoizpen-bitartekoak beraiek kontrolatuta. Kanarietako energia-komunitate batek panel fotovoltaikoak haiei erosteko konpromisoa hartu du.

]]> <![CDATA[Milioika migratzaile esplotazioaren eta eskubide gehiegikerien biktima, Europako nekazaritza-sektorean]]> https://www.argia.eus/albistea/europan-nekazaritza-sektorean-milioika-migratzaile-esplotazioaren-eta-eskubide-gehiegikerien-biktima 2024-07-22 https://www.argia.eus/albistea/europan-nekazaritza-sektorean-milioika-migratzaile-esplotazioaren-eta-eskubide-gehiegikerien-biktima Langile migratzaileek indarkeria, lanaldi luzeak eta ordainketa eskasak modu ohikoan jasaten dituzte, Europako bederatzi estatutan egindako ikerketa baten arabera. Gutxienekoa baino soldata baxuagoak jaso ohi dituzte ia estatu guztietan, eta emakumeek are soldata baxuagoak.

]]> <![CDATA[Liburuei eta emakumeei kantatzen diet]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/liburuei-eta-emakumeei-kantatzen-diet 2024-07-19 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/liburuei-eta-emakumeei-kantatzen-diet Emakume bati ia "Avioneta" izena jarri zioten. Beste batek, liburutegi bat izan zuen bere kotxeko atzeko eserlekuan. Besteak, etxeko liburutegiko apal errebeldeen ondorioz hatz bat hautsi zuen. Zigarrogileek irakurketak entzuten dituzte lanean ari diren bitartean. Plantxagileek poemak gogoratzen dituzte. Horiei guztiei kantatzen diet. Suaren, uraren, sitsaren, hautsaren, ezjakintasunaren eta fanatismoaren aurka, emakume armada anonimo batek liburuak zaintzen ditu. Erresistentzia... [+]

]]> <![CDATA[Aita Mari ontziak 34 pertsona salbatu ditu Mediterraneoan]]> https://www.argia.eus/albistea/aita-mari-ontziak-34-pertsona-salbatu-ditu-mediterraneoan 2024-07-16 https://www.argia.eus/albistea/aita-mari-ontziak-34-pertsona-salbatu-ditu-mediterraneoan Igandean egin du erreskatea  Aita Mari salbamendu ontziak. Azaldu dute Siriatik etorritakoak direla gehienak, baina badaudela haien artean Egiptotik, Nigeriatik eta Bangladeshtik etorritakoak ere. Aita Mari ontziari Ravennako portuan lehorreratzea agindu dio Italiako Gobernuak. Aurreikusi dute ostiral gauean lehorreratuko direla.

]]> <![CDATA[Gutxienez hamaika hildako eta 64 desagertu Mediterraneoan astelehenean bi ontzik izandako ezbeharretan]]> https://www.argia.eus/albistea/gutxienez-hamaika-hildako-eta-64-desagertu-mediterraneoan-astelehenean-bi-ontzik-izandako-ezbeharretan 2024-06-19 https://www.argia.eus/albistea/gutxienez-hamaika-hildako-eta-64-desagertu-mediterraneoan-astelehenean-bi-ontzik-izandako-ezbeharretan Calabriako (Italia) kostaldetik 120 miliatara hondoratu da astelehenean ontzi bat eta erreskate lanetan, haurdun zegoen emakume bat hil da. Libiatik gertu beste ontzi batean, ura sartu eta hamar pertsona hil dira sotoan. Desagertuen artean gutxienez 26 ume daude.

]]> <![CDATA[Ötziren tatuaje modernoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2867/otziren-tatuaje-modernoak 2024-04-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2867/otziren-tatuaje-modernoak 1991n Alpeetan Ötziren gorpua aurkitu zutenetik, egoera oso onean kontserbatutako 5.000 urteko arrastoak ikerketa asko egiteko erabili dituzte. Hasieratik arreta eman zuten azalean zeuzkan 61 tatuajeek. Adituek uste zuten tatuaje horiek azalean ebaki txikiak eginda eta, ondoren, zaurietan kedarra igurtzita marraztu zituztela.

Baina berriki egindako ikerlan batean, Zeelanda Berriko Danny Riday tatuatzaileak bere burua tatuatu du hainbat ebaki eta puntzio teknika erabilita eta, gero,... [+]

]]> <![CDATA[Campi Bisenzioko GKN fabrikan batu dituzte langile borroka eta ekologismoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/campi-bisenzioko-gkn-fabrikan-batu-dituzte-langile-borroka-eta-ekologismoa 2024-03-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/campi-bisenzioko-gkn-fabrikan-batu-dituzte-langile-borroka-eta-ekologismoa 2021eko uztailaren 9an jaso zuten kanporatze abisua Campi Bisenzioko GKN lantegiko 422 langileek. Biharamunean berean abiatu zuten fabrikaren okupazioa eta orduz geroztik bertatik dabiltza borrokan, deslokalizazioaren aurkako borroka zena bestelako industria eredu baten aldeko alternatiba bihurturik. Enpresa pribatua GKN For Future kooperatiba bihurtu dute eta autoetarako piezen ekoizpena alde batera utzirik, karrodun txirrindulak eta mineralik gabeko panela fotovoltaikoak ekoizteko xedearekin dabiltza. Trantsizio ekologikoaren iparrorratza esku artean eramandako langile borroka dugu Campi Bisenziokoa.

]]> <![CDATA[Fra Mauroren mundu zehatzagoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/fra-mauroren-mundu-zehatzagoa 2024-03-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2865/fra-mauroren-mundu-zehatzagoa Venezia, 1459ko apirilaren 24a. Fra Mauro monje eta kartografoak bere munduko mapa amaitu zuen San Michele de Murano monasterioan zeukan kartografia tailerrean. Portugalgo errege Alfontso V.aren enkarguz egin zuen lan hura, eta, mapa amaitu bezain pronto, Portugalera bidali zuten. Munduko mapa original hura galdu egin zen, baina bi kopia iritsi zaizkigu; hain zuzen, kopia bat egiten ari zela hil zen Fra Mauro hurrengo urtean, 1460an. Elizgizona izan arren, eta Veneziatik irten ez zen arren,... [+]

]]> <![CDATA[4.000 urteko ezpain-margoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2864/4000-urteko-ezpain-margoa 2024-03-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2864/4000-urteko-ezpain-margoa Paduako (Italia) unibertsitateko ikerlari talde batek Iranen 2001ean aurkitutako harrizko ontzi txiki bat aztertu du. Zehazki, flasko  barruan zeuden arrastoak aztertu dituzte, eta hainbat osagai dituela ikusi dute: hematita xehetua –kolore gorri biziko mineral oxidoa–, manganita, braunita eta kuartzo partikulak.

Pigmentu gorria ezpainak margotzeko erabiltzen zutela ondorioztatzea ez da zaila izan  “pigmentuak antza harrigarria duelako gaur egungo ezpain margoen... [+]

]]> <![CDATA[Harakin eta zirujau]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2862/harakin-eta-zirujau 2024-03-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2862/harakin-eta-zirujau Erroma, 1215eko apirila. Laterango IV. Kontzilioan, Eliza Katolikoak apaiz eta monjeei kirurgia egitea debekatu zien, besteak beste. Aurreko kontzilioetan ere, Reimsen eta Toursen, gaia landu zuten, lekaideek soilik arimak salbatzeaz arduratu behar zutela eta gorpuen salbazioa alboratu behar zutela argudiatuta. Eta hurrengo mendean San Joan Laterangoaren basilikan hartu zen behin betiko erabakia, eta araua hausten zutenei eskumikatzeko zigorra ezarri zitzaien.

Antzinako greziarren eta... [+]

]]> <![CDATA[Etruriar emakumeak greziarren begietan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2853/etruriar-emakumeak-greziarren-begietan 2023-12-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2853/etruriar-emakumeak-greziarren-begietan Grezia, K.a. IV. mendea. Hainbat greziar pentsalarik, esaterako, Aristotelesek edo Heraklidesek, etruriarrei buruz idatzi zuten, Italiar penintsularen erdialdean eta iparraldean bizi zen herriari buruzko iritzi negatiboa jasoz. Etruriar emakumeak kritikatu zituzten bereziki, eta Teoponpo historialaria izan zen gordinena.

“Tirreniarren [etruriarren] artean ohitura zen emakumeez guztien artean gozatzea; emakumeek gorputza asko zaintzen zuten eta maiz gimnasia egiten zuten gizonekin... [+]

]]> <![CDATA[Lorategia]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2839/materialismo-histerikoa-2 2023-09-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2839/materialismo-histerikoa-2 Meloniri ez zaio ondo atera. Zer ezustekoa. Migranteek ez diote iristeari utzi. Agian, ez zegoen dei efekturik; agian, kanporatze efektu bat baino ez dago, beti. Ez da gure lorategia gustatzen zaiela (Borrellek esan zion moduan), da beraiei infernuko sua baino ez diegula utzi. Irudiak, berriro irudiak: Lampedusa inbaditua, azal beltzez, irudietan pilaketek pilaketago baitirudite pilatuak beltzak badira.

Europa mugitzen hasten denean lorategi erritmoan egiten du. Brusela hain larrituta dago,... [+]

]]> <![CDATA[“Geuk erabakiko dugu nor etorriko den Europar Batasunera, ez pertsonen trafikatzaileek”]]> https://www.argia.eus/albistea/geuk-erabakiko-dugu-nor-etorriko-den-europar-batasunera-ez-pertsonen-trafikatzaileek 2023-09-19 https://www.argia.eus/albistea/geuk-erabakiko-dugu-nor-etorriko-den-europar-batasunera-ez-pertsonen-trafikatzaileek “Migrazio irregularra gelditzeko” plana aurkeztu dute Europako Batzordeko presidente Ursula von der Leyenek eta Italiako eskuin muturreko lehen ministro Giorgia Melonik, Italiako Lampedusa irlara egindako bisitan. Hiru egunetan 8.500 migratzaile iritsi dira uhartera, Europara ihes egin nahian.

]]> <![CDATA[Frantzia eta Italia arteko muga migratzaileentzat: kontrol arrazistak, irregulartasunak eta itzultzeak]]> https://www.argia.eus/albistea/frantzia-eta-italia-arteko-mugak-migratzaileentzat-kontrol-arrazistak-irregulartasunak-eta-itzultzeak 2023-08-21 https://www.argia.eus/albistea/frantzia-eta-italia-arteko-mugak-migratzaileentzat-kontrol-arrazistak-irregulartasunak-eta-itzultzeak 94.000 migratzaile inguru heldu dira Italiara 2023. urte hasieratik. Medicos Sin Fronterasen arabera, 13.300 pertsona itzuli edo atxikitu dituzte mugan: egunero 80 pertsona inguru. Immigrazio politiketan irregulartasunak eta “kontrol arrazistak” salatu dituzte hainbat adituk.

]]> <![CDATA[Europako estatuak atzerriko herritarrak Nigerretik ateratzeko operazioak jarri dituzte martxan]]> https://www.argia.eus/albistea/frantziak-600-herritar-inguru-nigertik-ateratzeko-operazioa-jarri-du-martxan 2023-08-03 https://www.argia.eus/albistea/frantziak-600-herritar-inguru-nigertik-ateratzeko-operazioa-jarri-du-martxan Segurtasun Ministerioaren esanetan, Mohamed Bazoum presidentea kargutik bota zutenetik, “segurtasuna erabat okertu” da. Operazioa errepikatzeko gomendatu die gainontzeko Europako herrialdeei. Espainiako Gobernua 70 lagun ebakuatzeko lanetan hasi da.

]]> <![CDATA[Venezia arriskuan dauden ondareen zerrendan sartzea proposatu du Unescok ]]> https://www.argia.eus/albistea/unescok-venezia-arriskuan-dauden-ondareen-zerrendan-sartzea-proposatu-du 2023-08-01 https://www.argia.eus/albistea/unescok-venezia-arriskuan-dauden-ondareen-zerrendan-sartzea-proposatu-du Venezia babesteko Italiak hartu dituen neurriak “ez direla nahikoak” eta “handitu behar direla” adierazi du Unescok. Masen turismoa, erreforma proiektuak eta aldaketa klimatikoak jarri dituzte arrisku nagusi gisa.

]]> <![CDATA[Suteek 43 hildako eragin dituzte Mediterraneo inguruko herrialdetan]]> https://www.argia.eus/albistea/suteak-hartu-du-mediterraneoa-gutxienez-43-hildako-eraginez 2023-07-26 https://www.argia.eus/albistea/suteak-hartu-du-mediterraneoa-gutxienez-43-hildako-eraginez Tenperatura altuek eta lur eremu lehorrek eragin dituzte suteak asteartean. Ondorengo herrialdeak izan dira kaltetuenak: Kroazia, Aljeria, Tunisia, Siria, Italia, Grezia eta Frantzia. Azken orduetan, Portugalen eta Kanariar Uhartean ere zabaldu dira suteak.

]]> <![CDATA[Muturreko beroa: Txinan 52,2 gradu, eta Europan 47ra iritsi daiteke]]> https://www.argia.eus/albistea/muturreko-beroa-txinan-522-gradu-eta-europan-47ra-iritsi-daiteke 2023-07-18 https://www.argia.eus/albistea/muturreko-beroa-txinan-522-gradu-eta-europan-47ra-iritsi-daiteke Txinak tenperatura altuen ondorioz hainbat alerta aktibatu ditu. Europan Caronte antizikloiak eragingo du muturreko beroa, gehienbat Italian.

]]> <![CDATA[Ponpeia baino lehen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2831/ponpeia-baino-lehen 2023-06-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2831/ponpeia-baino-lehen Vesuvio, duela 3.800 urte. Sumendiak eztanda egin zuen enegarren aldiz, eta mendi magaleko Brontze Aroko Afragola herrixka errautsek estali zuten, K.o. 79an Ponpeia eta Herkulanorekin gertatu bezala.

]]> <![CDATA[Aita Mari ontzia “itsasoko segurtasunaren araudia ez betetzeagatik” salatu du Italiak]]> https://www.argia.eus/albistea/aita-mari-ontzia-itsasoko-segurtasunaren-araudia-ez-betetzeagatik-salatuta 2023-06-26 https://www.argia.eus/albistea/aita-mari-ontzia-itsasoko-segurtasunaren-araudia-ez-betetzeagatik-salatuta 172 migratzaileak Salernon utzi ondoren egindako azterketen ostean salatu dute Aita Mari itsasontzia Italiako agintariek. "Mediterraneoan ematen duen laguntza humanitarioa kriminalizatzeko saiakera" salatu dute Aita Mariren arduradunek.

]]> <![CDATA[Bi ama lesbianez osatutako familiei eskubideak kendu nahi dizkiete Italian]]> https://www.argia.eus/albistea/bi-ama-lesbianez-osatutako-familiei-eskubideak-kendu-nahi-dizkiete-italian 2023-06-23 https://www.argia.eus/albistea/bi-ama-lesbianez-osatutako-familiei-eskubideak-kendu-nahi-dizkiete-italian Sexu bereko gurasoen seme-alabak erregistratzeari uzteko eskatu du Italiako Gobernuak, eta Paduako Fiskaltzak ildo horretako neurria hartu du: 2017az geroztik bi amarekin jaio diren haurren erregistrotik erditu ez den amaren abizena kentzeko eskatu du. Erregistrotik ezabatuta, bai ama horrek bai bere haurrak eskubide ugari galduko lituzke. Neurria Italiako beste eskualde batzuetara zabaldu daiteke.

]]> <![CDATA[Silvio Berlusconi hil da: Italiako ultraeskuinaren aurpegi polemikoa eta Mediaseten sortzailea]]> https://www.argia.eus/albistea/silvio-berlusconi-hil-da-italiako-eskuinaren-aurpegi-polemikoa-eta-mediaseten-sortzailea 2023-06-12 https://www.argia.eus/albistea/silvio-berlusconi-hil-da-italiako-eskuinaren-aurpegi-polemikoa-eta-mediaseten-sortzailea Italiako lehen ministro izandakoa 86 urterekin hil da, Milango ospitale batean. Denbora zeraman gaixo, leuzemiagatik. Enpresaburu eta politikari ultraeskuindarrak epaiketaz eta polemikaz jositako ibilbidea izan du, eta hedabide handien nahiz futbol taldeen kontrola ere izan du Italiako pertsonarik aberatsenak. ETB 2 katearekin elkarlana egin zuen sortu berritan.

]]> <![CDATA[Herkulanotarren desintegrazioa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2822/herkulanotarren-desintegrazioa 2023-04-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2822/herkulanotarren-desintegrazioa Vesuvioren erupzioak ez zuen Herkulano hiriko biztanleen arrastorik utzi. Baina zergatik? Zientzialariek sumendiaren fluxuaren berotasunean aurkitu dute arrazoia.

]]> <![CDATA[Italiako Gobernuak bost milioi euro gehiago bideratuko ditu etorkinak kanporatzera]]> https://www.argia.eus/albistea/italiako-gobernuak-neurriak-hartuko-ditu-etorkinen-kanporatzea-errazteko 2023-04-12 https://www.argia.eus/albistea/italiako-gobernuak-neurriak-hartuko-ditu-etorkinen-kanporatzea-errazteko Hasieran bost milioi euro bideratuko ditu, eta sei hilabete iraungo duen "migrazio larrialdi egoera" ezarriko du. Besteak beste, aberriratzeko atxilotze zentro gehiago irekiko ditu. Gobernuz Kanpoko Erakundeek arduragabekeriaz jokatzea leporatu izan diote Giorgia Meloni Italiako Ministroen Kontseiluko Presidenteari.

]]> <![CDATA[2.500 migratzaile erreskatatu dituzte asteburuan, Europara heldu nahian]]> https://www.argia.eus/albistea/gutxienez-2500-migratzaile-inguru-erreskatatu-dituzte-asteburuan-mediterraneoan-eta-ozeano-atlantikoan 2023-04-11 https://www.argia.eus/albistea/gutxienez-2500-migratzaile-inguru-erreskatatu-dituzte-asteburuan-mediterraneoan-eta-ozeano-atlantikoan 2.000 pertsona baino gehiago lagundu dituzte Itsaso Jonikoan eta Mediterraneoan, eta 400 baino gehiago Espainiako kostaldean.

]]> <![CDATA[Aktibistak kriminalizatzea da justiziaren jolas berria Europan, galdetu Vincenzo Vecchiri]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2818/aktibistak-kriminalizatzea-da-justiziaren-jolas-berria-europan-galdetu-vincenzo-vecchiri 2023-03-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2818/aktibistak-kriminalizatzea-da-justiziaren-jolas-berria-europan-galdetu-vincenzo-vecchiri Inork oraindik Vincenzo Vecchi zein den ez badaki, has dadila bere izena ikasten. Ez da mende hasierako anti-globalizazio manifestazioetan ibilitako aktibista soila. Hamabi urtetik hona Bretainian aterpetua, italiar justiziak estraditatu egin nahi du Mussoliniren garaiko lege batekin ezarritako kondena betetzeko. Protesta eta disidentzia oro kriminalizatzeko eta eskarmentua emateko krudelki pertsegitu duten pertsona bat ere bada Vecchi.

]]> <![CDATA[Italiari leporatu diote 47 migratzaileren erreskatea "nahita atzeratzea" eta "hiltzen uztea"]]> https://www.argia.eus/albistea/italiari-leporatu-diote-47-migratzaileren-erreskatea-nahita-atzeratzea-eta-hiltzen-uztea 2023-03-13 https://www.argia.eus/albistea/italiari-leporatu-diote-47-migratzaileren-erreskatea-nahita-atzeratzea-eta-hiltzen-uztea 30 migratzaile desagertuta daude eta hamazazpi salbatu dituzte Libiako kostaldean, merkataritza ontzi bat migratzaileak erreskatatzera joan eta azken horien ontzia irauli ostean.

]]> <![CDATA[Europako politika: ez itsasoan biziak salbatu, ez besteei salbatzen utzi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/europako-politika-ez-itsasoan-biziak-salbatu-ez-besteei-salbatzen-utzi 2023-03-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/europako-politika-ez-itsasoan-biziak-salbatu-ez-besteei-salbatzen-utzi Kataluniarra zen, birikak harrotasunez beteta, Mediterraneoan jaio zela zioen kantaria; jendearen bihotzak hunkitzera heldu zen Serrat, eta lortzen zuen harrotasun hori kutsatzea ur horiek ukitu ere egin ez zituen jendearen artean. Joan Manuelen abestiak falta zuen, ordea, sekuela bat: itsaso horretan itotako pertsona baten pasartea. Eta ez lirateke gutxi, ia 26.000 azken bederatzi urteetan. Izan ere, Mediterraneoa, itsaso epel eta zibilizazio sortzaile hura, hiltzailea ere bada, hegoaldetik ihesi doazen milaka lagunen nekropoli erraldoi bat. Katastrofe horren erdian daude laguntza humanitarioko GKEen itsasontziak, flota hondoratzeko jokoan nola, oztopoak saihestu eta Mediterraneoan hondoratzen diren pateretako jendea erreskatatu nahian. Bitartean, Europak jarraitzen du Afrikari, nazioarteko zuzenbideari, eta giza eskubideei oro har bizkarra ematen; Georgia Meloni Italiako lehen ministroaren dekretua da horren enegarren adibidea.

]]> <![CDATA[FIAT Mussoliniren aurka]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/fiat-mussoliniren-aurka 2023-02-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/fiat-mussoliniren-aurka Turin, 1943ko martxoaren 5a. FIAT automobilgintza etxeko Mirafiori fabrikako langileek grebari ekin zioten, “ogia, bakea eta askatasuna” eskatuz.

]]> <![CDATA[Gutxienez 63 migratzaile hil eta 100 desagertu dira Italiako kostaldean]]> https://www.argia.eus/albistea/gutxienez-60-pertsona-hil-eta-100-desagertu-dira-italiako-kostaldean 2023-02-27 https://www.argia.eus/albistea/gutxienez-60-pertsona-hil-eta-100-desagertu-dira-italiako-kostaldean 200 migratzaile inguru zihoazen itsasontzi bat hondoratu egin da igandean, arroken aurka jo ondoren. 63 gorpu erreskatatu dituzte.

]]> <![CDATA[Mediterraneoan turistekin dabiltzan ferryetan legez kanpo deportaturiko migratzaileentzako ezkutuko ziegak daude]]> https://www.argia.eus/albistea/mediterraneoa-gurutzatzen-duten-ferryetan-ilegalki-deportaturiko-migratzaileentzako-ezkutuko-ziegak-daudela-salatu-dute 2023-01-20 https://www.argia.eus/albistea/mediterraneoa-gurutzatzen-duten-ferryetan-ilegalki-deportaturiko-migratzaileentzako-ezkutuko-ziegak-daudela-salatu-dute Italiaren eta Greziaren arteko ibilbideak egiten dituzten ontzi komertzialetan asilo eskatzaileen itzultze ilegalak burutzeko ziega ezkutuak daudela frogatu du Lighthouse Report erakundeak.

]]> <![CDATA[50 apaiz italiarrek homosexualak direla adierazi eta beren lekua aldarrikatu dute Elizaren barruan]]> https://www.argia.eus/albistea/50-apaiz-italiarrek-homosexualak-direla-adierazi-eta-beren-lekua-aldarrikatu-dute-elizaren-barruan 2022-12-07 https://www.argia.eus/albistea/50-apaiz-italiarrek-homosexualak-direla-adierazi-eta-beren-lekua-aldarrikatu-dute-elizaren-barruan 50 apaiz gay italiarrek sinaturiko gutun irekiak hautsak harrotu ditu Eliza Katolikoan: ezin dutela beren sexualitateaz hitz egin, trabak jartzen zaizkiela eta seminarioetatik homosexualitatearen aurkako gorrotoa bultzatzen dela salatu dute.

]]> <![CDATA['Inklinazioa' berriro biluztuko dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2804/inklinazioa-berriro-biluztuko-dute 2022-12-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2804/inklinazioa-berriro-biluztuko-dute 1616an Artemisia Gentileschik biluzik margotu zuen Inklinazioaren alegoria. 65 urte geroago koadroa Florentziako Buonarroti Etxeko sabaian zegoen, eta Michelangeloren biloba Leonardo Buonarrotik Inklinazioa estaltzea erabaki zuen, lizuna omen zelako; oihal batzuk margotu zizkioten.

]]> <![CDATA[Indonesia: lurrikarak ia urtero eta hildakoak ehundaka]]> https://www.argia.eus/albistea/indonesia-lurrikarak-ia-urtero-eta-hildakoak-ehundaka 2022-11-25 https://www.argia.eus/albistea/indonesia-lurrikarak-ia-urtero-eta-hildakoak-ehundaka Azaroaren 18an lurrikara izan zuten herrialdean, eta gutxienez 268 hildako zenbatu dituzte. Azken aldian beste zenbait lurrikara izan dira Italian eta Mexikon, baina kalteak askoz txikiagoak izan dira, nahiz eta intentsitate gogorragoak izan. Eraikinen osaera izan liteke gakoetako bat.

]]> <![CDATA[Fatxa horrek guk bezala hitz egiten du]]> https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2022/10/31/meloni-ezkerraren-terminologia-bereganatzen/ 2022-11-02 https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2022/10/31/meloni-ezkerraren-terminologia-bereganatzen/ “Eta gero azkeneko gauza bat geratuko da egiteko, agian inportanteena: etorkinak, batez ere gazteenak, beraien lurra, sustrai kulturalak eta familia atzean utzita Europan bizimodu hobea bilatzera daramatzaten kausak ezabatzea”. Hum, ez dakit non irakurri nuen duela gutxi antzeko zerbait, baina aste honetako artikuluaren giharrak luzatzeko aukeratu dudan esaldi hau Giorgia Meloniren ahotik atera zen joan den astean, Montecitorio Jauregian bildutako diputatuen aurrean, Italiako gobernu ultraeskuindar berriaren jendaurreko aurkezpenean.

]]> <![CDATA[Veneziako arte Bienala, inoiz baino kutsu onirikoagoaz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2798/veneziako-arte-bienala-inoiz-baino-kutsu-onirikoagoaz 2022-10-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2798/veneziako-arte-bienala-inoiz-baino-kutsu-onirikoagoaz Leonora Carrington (1917-2011) XX. mendeko margolari garrantzitsuenetariko bat izateaz gain ipuin kontalari trebea ere bazen. Semeei kontatzen zizkien belarri handi-handiak zituzten eta elefante bilakatzen ziren gizonen istorioak, edo krokodriloak maite eta horiekin batera zingira sakonetan murgiltzen ziren ume ausartenak, eta gorputz erdia karramarro itxurakoa eta beste erdia emakume beltz eder formakoa zuten izakien inguruan ere aritzen zitzaien. Istorio oniriko horiek guztiak, ametsak bezala mugarik gabeko imajinaziotik sortuak, The Milk of Dreams (Ametsen esnea) ipuin-bilduman bildu zituen ondoren. Orrialde horietan aurkitu daitekeen fantasiazko mundu amaigabea da aurtengo Veneziako Arte Bienaleko erakusketa nagusian topatu dugun haria.

]]> <![CDATA[Faxismoaren gorakada Italian eta handik haratago]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2797/faxismoaren-gorakada-italian-eta-handik-haratago 2022-10-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2797/faxismoaren-gorakada-italian-eta-handik-haratago Duela aste batzuk Italiako hauteskundeak izan ziren. Emaitzetan, berriro, ez genuen sorpresan handirik jaso: eskuin-muturrak boterea eskuratu du, alderdi neofaxista baten gidaritzapean (Fratelli d’Italia). Datu politiko batzuk kontuan hartzea beharrezkoa zaigu, Italian gertatutakoak zuzenean interpelatzen gaituelako. Izan ere, faxismoaren gorakada ez da Italiako salbuespena, Europar Batasunaren (EB) etorkizun hurbila baizik.

Lehenengo datu politikoa abstentzioaren gorakada da: %37... [+]

]]> <![CDATA[Etruriarren itzal luzea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2794/etruriarren-itzal-luzea 2022-09-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2794/etruriarren-itzal-luzea 2017an arpilatu gabeko hainbat hilobi etruriar berantiar topatu zituzten Civitella Pagnico herrian (Toscana, Italia).

]]> <![CDATA[Eskuin muturra Italia gobernatzeko zorian]]> https://www.argia.eus/albistea/eskuin-muturra-italia-gobernatzeko-atarian 2022-09-15 https://www.argia.eus/albistea/eskuin-muturra-italia-gobernatzeko-atarian Mario Draghiren dimisioak hauteskunde presidentzialetara eraman zuen Italia eta irailaren 25ean izango dira hauek. Alderdi faxistaren oinordeko den Italiako Anaiak (Fratelli d'Italia italieraz) izeneko alderdiko Giorgia Meloni ageri da lehena inkestetan. Adierazgarria da, kontutan hartuz gero, gaur egungo parlamentuan bosgarrena indarra dela hori. Meloni efektua aipatzen dute adituek. Baina zer ari da gertatzen herrialdean? Eta, nor da Meloni?

]]> <![CDATA[Marrazki bizidunetako hartz lesbianen kapitulua debekatzeko eskatu dute Italian]]> https://www.argia.eus/albistea/marrazki-bizidunetako-hartz-lesbianen-kapitulua-debekatzeko-eskatu-dute-italian 2022-09-13 https://www.argia.eus/albistea/marrazki-bizidunetako-hartz-lesbianen-kapitulua-debekatzeko-eskatu-dute-italian Peppa Pig haurrentzako telesailean bi ama dituen hartzatxoa ageri da kapitulu berrietako batean, eta berau debekatzeko eskatu dio RAI telebista publikoari Fratelli D’Italia alderdi politikoak. Eskuin muturraren beste ateraldi bat da, bai, baina italiarrek gainean dituzten hauteskundeetako inkestetan lehena dago alderdi homofoboa.

]]> <![CDATA[Italiara, Suitza eta Alemanian barrena]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/humanitatearen-une-gorenak 2022-07-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2788/humanitatearen-une-gorenak Badirudi aurten ere ez dugula, Hawaii, Mumbai, bidaia handi horietarik bat egingo. Aurten ere, esan dut, inoiz egin izan bagenu bezala. Printzipio kontua da gainera, ahalik eta arinena nahiko genuke lurren gaineko gure pasajea. Baina horregatik ez diogu uko egingo bidaiatzeari, noski. Lehena izan da Montaigne maitea, Journal du voyage en Italie, par la Suisse et l’Allemagne en 1580 et 1581. Eta ez dakit entseiuen jarraipen, baina bai osagarri, haietan egiten zuen bere buruaren irudiarena,... [+]

]]> <![CDATA[Italiako lehen ministroak dimisioa aurkeztuko du]]> https://www.argia.eus/albistea/italiako-lehen-ministroak-bere-dimisioa-aurkeztuko-du 2022-07-21 https://www.argia.eus/albistea/italiako-lehen-ministroak-bere-dimisioa-aurkeztuko-du Gehiengo parlamentarioa galdu ondoren, Italiako lehen ministro Mario Draghi-k bere dimisioa aurkeztuko du uztailaren 21ean. Draghik berak eman du dimisioaren berri uztailaren 20an Italiako Diputatuen Kongresuan.

]]> <![CDATA[Zaborra izerditan eta aparretan]]> https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2022/07/18/zaborra-izerditan-eta-aparretan/ 2022-07-18 https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2022/07/18/zaborra-izerditan-eta-aparretan/ ]]> <![CDATA[Vesuvio ez zen abuztuan lehertu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2787/vesuvio-ez-zen-abuztuan-lehertu 2022-07-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2787/vesuvio-ez-zen-abuztuan-lehertu Ponpeia estali zuen Vesuvio sumendiaren leherketaren data hainbat hilabetez atzeratzeko froga berriak aurkitu dituzte ikerlariek.

]]> <![CDATA[Aita Mari ontziak beste hamazazpi pertsona erreskatatu ditu asteazken goizaldean]]> https://www.argia.eus/albistea/aita-mari-ontziak-beste-hamazazpi-pertsona-erreskatatu-ditu-asteazken-goizaldean 2022-06-15 https://www.argia.eus/albistea/aita-mari-ontziak-beste-hamazazpi-pertsona-erreskatatu-ditu-asteazken-goizaldean Asteazken goizaldean egindako erreskatearen ondotik, 28 pertsona daude Aita Mari ontzi barruan, atzo beste 11 pertsona erreskatatu baitzituzten. Aita Marik ohartarazi du posible dela datozen orduetan erreskate gehiago egotea, itsasoaren egoerak hobera egin baitu.

]]> <![CDATA[Nor zen Gioconda?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2780/nor-zen-gioconda 2022-05-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2780/nor-zen-gioconda Giocondaren atzealdean dagoen zubiak zantzu gehiago eman ditu margolanaren protagonista zein zen jakiteko, ikerlan baten arabera.

]]> <![CDATA[Alda Merini: harriduraz begiratzeko ahalmena]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2775/emakume-idazleak-xx-mendeko-italian 2022-04-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2775/emakume-idazleak-xx-mendeko-italian Alda Merini (Milan, 1931-Milan, 2009) poeta italiarra izan zen. Lan asko argitaratu zituen, tartean hamarnaka poesia liburu eta bi-hiru autobiografia (L'altra verità. Diario di una diversa, La pazza de la porta accanto eta Reato di vita. Autobiografia e poesia).

]]> <![CDATA[100 migratzaile hil dira bi egunetan Mediterraneoan, Europar Batasunaren "indiferentziaren" aurrean]]> https://www.argia.eus/albistea/100-migratzaile-hil-dira-bi-egunetan-mediterraneoan-europar-batasunaren-indiferentziaren-aurrean 2022-04-07 https://www.argia.eus/albistea/100-migratzaile-hil-dira-bi-egunetan-mediterraneoan-europar-batasunaren-indiferentziaren-aurrean Mugarik Gabeko Medikuek salatu duenez Europar Batasunak daraman migratzaileen kontrako politikaren ondorioz dozenaka lagun hil dira azken egunetan Mediterraneo itsasoan. 2014tik 23.000 migratzaile hil dira Europa Mendebaldeko herrialdetara igaro nahian, erakundearen arabera.

]]> <![CDATA[Begiaren hiria]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2773/humanitatearen-une-gorenak 2022-03-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2773/humanitatearen-une-gorenak Lekurik bada non bat egiten duten lurrak eta urak, kontinenteak eta itsasoak, Europak eta Mediterraneoak, leku hori izango da Venezia, seguruenera. Urez inguratutako lur zatia izanik, noiz ez den urez estalia, sartzen da Mediterraneoa Europaren beraren etxe atarira. Venezia, uretatik sortutako hiria, uraren azpian hondoratuko dena, “hiriaren patua, azken finean, Atlantidarena izango dela”, Joseph Brodskyk Ur-marka ezin gozoagoan idatzi zuen bezala; “uretan dagoen hiri hau... [+]

]]> <![CDATA[Venezia baino zerbait gehiago, Joseph Brodskyren bitartez]]> https://www.argia.eus/albistea/venezia-baino-zerbait-gehiago-joseph-brodskyren-bitartez 2022-03-17 https://www.argia.eus/albistea/venezia-baino-zerbait-gehiago-joseph-brodskyren-bitartez Aste honetan aurkeztu da Joseph Brodskyk idatzitako Ur marka. Veneziari buruzko saiakera. Rikardo Arregi Diaz de Herediak itzuli eta Katakrak argitaletxeak publikatu du poeta errusiar atzerriratuari euskarara itzuli zaion lehen liburua.

]]> <![CDATA[Mediterraneoko erreskate batean hildako zazpi migratzaile aurkitu dituzte]]> https://www.argia.eus/albistea/mediterraneoko-erreskate-batean-hildako-zazpi-migratzaile-aurkitu-dituzte 2022-01-26 https://www.argia.eus/albistea/mediterraneoko-erreskate-batean-hildako-zazpi-migratzaile-aurkitu-dituzte Hamabost bat metroko luzeerako txalupan 280 migratzaile zeuden, eta Aita Mari ontziak erreskatean parte hartu du. Italiako Lampedusa uhartetik gertu zegoen txalupa, noraezean, eta itsaso mugitua zegoenez, Italiako kostazainen hiru ontzik gauzatu dute erreskatea; Lampedusan lehorreratu dira.

]]> <![CDATA[Ehunka faxistak indar erakustaldia egin dute berriro Erromako kaleetan]]> https://www.argia.eus/albistea/ehunka-faxistak-indar-erakustaldia-egin-dute-berriro-erromako-kaleetan 2022-01-10 https://www.argia.eus/albistea/ehunka-faxistak-indar-erakustaldia-egin-dute-berriro-erromako-kaleetan Urteroko elkarretaratzea egin du Italiako eskuin muturrak urtarrilaren 7an. 1978an tiroz hil zituzten hiru militante faxista omendu eta aitzakia horrekin faxismoa goratu dute.

]]> <![CDATA[Franca Rame: Umorea, memoria egiteko]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2758/emakume-idazleak-xxmendeko-italian 2021-12-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2758/emakume-idazleak-xxmendeko-italian Franca Rame italiarra (Parabiago, 1929 - Milan, 2013) antzezle, umoregile, idazle, zuzentzaile, aktibista sozial, pertsonaia politiko eta irudi publikoa izan zen. Bere biziaren eta obraren nondik norakoen errepasoa egin dugu.

]]> <![CDATA[‘Barruko deslokalizazioa’: Italian langileak greban asteko lanaldia 84 ordukoa ez baina 40koa izan dadin]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2757/barruko-deslokalizazioa-italian-langileak-greban-asteko-lanaldia-84-ordukoa-ez-baina-40koa-izan-dadin 2021-12-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2757/barruko-deslokalizazioa-italian-langileak-greban-asteko-lanaldia-84-ordukoa-ez-baina-40koa-izan-dadin 12 x 7, aste eta jai atsedenik gabe, hamabi orduz zazpi egunetan eta urte osoan. Europan gertatzen ari da 2021ean eta ez bazterreko ofizioetan, eremu aberatsetako industrian baizik. Horra antropologo batek ‘barruko deslokalizazioa’ deitu fenomenoa: Txinako prezioetan ekoizteko Txinako lan-baldintzetan lan egin baina… etxean bertan. Nagusiki etorkinek nozitzen dituztelako izango da gure titularretaraino iritsi ez izana.

]]> <![CDATA[Petrarcak itzali zuen Erdi Aroa?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2754/petrarcak-itzali-zuen-erdi-aroa 2021-11-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2754/petrarcak-itzali-zuen-erdi-aroa Flavio Biondo historialari eta humanistak XV. mendean idatzitako liburu batean lehen aldiz historia hiru arotan banatu zuen: Antzinaroa, Erdi Aroa eta Aro Modernoa. Horren aurretik, XIV. mendean Francesco Petrarca poetak zedarritu zuen Erdi Aroaren ikuspegi eurozentrista iluna.

]]> <![CDATA[Noraezean lau egun zeramaten 105 lagun erreskatatu ditu Aita Mari ontziak Mediterraneoan]]> https://www.argia.eus/albistea/noraezean-lau-egun-zeramaten-105-lagun-erreskatatu-ditu-aita-mari-ontziak-mediterraneoan 2021-10-19 https://www.argia.eus/albistea/noraezean-lau-egun-zeramaten-105-lagun-erreskatatu-ditu-aita-mari-ontziak-mediterraneoan Goizeko 3:50ean bidali du abisua arrantzale batek eta 6etarako iritsi da Aita Mari salbamendu ontzia. Funtzionatzeari utzi zion motor bakarreko ontzian 105 pertsona aurkitu dituzte, denak gizonak, tartean adin txikiko bi. Lampedusa hegoaldean erreskatatu dituzte, Maltako uretan, eta salbu daude jada.

]]> <![CDATA[Mugimendu neofaxistak legez kanpo uzteko proposamena aurkeztu dute Italiako Parlamentuan]]> https://www.argia.eus/albistea/mugimendu-neofaxistak-legez-kanpo-uzteko-proposamena-aurkeztu-dute-italiako-parlamentuan 2021-10-13 https://www.argia.eus/albistea/mugimendu-neofaxistak-legez-kanpo-uzteko-proposamena-aurkeztu-dute-italiako-parlamentuan Larunbatean istilu gogorrak piztu ditu Erroman COVID-19 pasaportearen aurkako manifestazioak. Forza Nuova eskuin muturreko alderdiak protestak probestu ditu CGIL Italiako sindikatu handienaren egoitza erasotzeko.

]]> <![CDATA[Kroazia, azken muga]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/kroazia-azken-muga 2021-10-08 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/kroazia-azken-muga Nazionalitate askotako pertsonek Balkanak zeharkatzen dituzte Europar Batasunera heltzeko. Ohiko bihurtu den ibilbidea da, 2015eko "migrazio-krisia" deiturikoa hasi zenetik. Baina bidea zaildu egin da ordutik. Mugimendu-murrizketak areagotu egin dira eta Poliziaren jarduna zorroztu, zeharkaldia izugarri zailduz. Kroazia, Europar Batasunaren babes nabarmenarekin, "Benetako Europara" –Schengen Itunarena– iristeko zeharkatu beharreko azken muga bilakatu da. Eta... [+]

]]> <![CDATA[Kroazia, azken muga]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2749/kroazia-azken-muga 2021-10-07 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2749/kroazia-azken-muga Nazionalitate askotako pertsonek Balkanak zeharkatzen dituzte Europar Batasunera heltzeko. Ohiko bihurtu den ibilbidea da, 2015eko "migrazio-krisia" deiturikoa hasi zenetik. Baina bidea zaildu egin da ordutik. Mugimendu-murrizketak areagotu egin dira eta Poliziaren jarduna zorroztu, zeharkaldia izugarri zailduz. Kroazia, Europar Batasunaren babes nabarmenarekin, "Benetako Europara" –Schengen Itunarena– iristeko zeharkatu beharreko azken muga bilakatu da. Eta zailena.

]]> <![CDATA[Migratzaileei herrian leku egiten zien Italiako alkateari 13 urteko kartzela zigorra ezarri diote]]> https://www.argia.eus/albistea/migratzaileei-herrian-leku-egiten-zien-italiako-alkateari-13-urteko-kartzela-zigorra-ezarri-diote 2021-10-05 https://www.argia.eus/albistea/migratzaileei-herrian-leku-egiten-zien-italiako-alkateari-13-urteko-kartzela-zigorra-ezarri-diote Italia hegoaldeko Riace herrixkako alkate ohia 13 urteko kartzela zigorrera kondenatu dute. Domenico Lucano du izena eta hauxe kartzelara eraman duen obra: biztanlerik gabe geratzen ari zen herriko etxe hutsak Europako funtsekin birgaitzea, eta migratzaileei bertan bizitzen jartzeko aukera ematea, horrela herria biziberrituz eta jarduera ekonomikoa suspertuz. Bere ekimena sutsuki txalotu zuen ezkerrak, eta Forbesek 2016ko munduko lider eraginkorrenen zerrendan sartu zuen. Sententzia hau kolpe latza izan da eta alkate ohiarekiko elkartasuna #mimmolucano traolarekin erakusten ari dira sare sozialetan.

]]> <![CDATA[Carles Puigdemont libre utzi du epaileak, baina ezin izango du Sardiniatik irten]]> https://www.argia.eus/albistea/carles-puigdemont-atxilotu-du-italiako-poliziak-espainiako-justiziaren-agindu-batengatik 2021-09-24 https://www.argia.eus/albistea/carles-puigdemont-atxilotu-du-italiako-poliziak-espainiako-justiziaren-agindu-batengatik Sardiniako L’Alguer aireportuan atzeman dute poliziek Puigdemont, ostegun honetan. EBk immunitatea kendu zion atxilotzeko arriskurik ez zegoela ebatzita: Espainiak bertan behera utzi zituen hura atxilotzeko aginduak. Ustez, sedizio delituagatik atxilotu dute orain. Ordu batzuetara baina, Sassariko Helegite auzitegiak aske utzi du Puigdemont, irla ez uzteko baldintzarekin.

]]> <![CDATA[Lorenza Mazetti: Barrura begiratu memoria egiteko]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2747/emakume-idazleak-xxmendeko-italian 2021-09-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2747/emakume-idazleak-xxmendeko-italian Urte batzuk pasa dira Durangoko azokan Igela argitaletxeko standera begiek salto egin zidatenetik. Belen Lucasen liburu azal deigarri eta erakargarria ikusi eta gehiegi pentsatu eta ezer ere irakurri gabe erosi nuen. Denbora luzez egon zen etxe desberdinetako apalategietan hautsa hartzen italiar literaturan murgildu nintzen arte. Eta, orduan, Lorenza Mazzettiren Zerua gainbehera dator liburuak eskura egin zidan salto.

]]> <![CDATA[ITA aerolinea publikoa sortu du Italiako Gobernuak, Alitalia konpainia pribatua itxi ondoren]]> https://www.argia.eus/albistea/ita-aerolinea-publikoa-sortu-du-italiako-gobernuak-alitalia-konpainia-pribatua-itxi-ondoren 2021-08-30 https://www.argia.eus/albistea/ita-aerolinea-publikoa-sortu-du-italiako-gobernuak-alitalia-konpainia-pribatua-itxi-ondoren Hegazkin enpresa pribatuak 1.300 milioi eurotik gorako laguntza publikoak jaso ditu, baina porrot egin du. Konpainia nazional batek hartuko du bere lekua urriaren 15etik aurrera. 7.000 behargin lanik gabe geratu daitezke itxierarengatik.

]]> <![CDATA[Ponpeia txiki bat Veronan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2740/ponpeia-txiki-bat-veronan 2021-07-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2740/ponpeia-txiki-bat-veronan Veronako (Italia) Astra zinema-areto zaharrean berritze lanak egiten ari zirela, II. mendeko erromatar domus baten arrastoak topatu dituzte.

]]> <![CDATA[Antzinatik hitzekin jolasean]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2737/antzinatik-hitzekin-jolasean 2021-06-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2737/antzinatik-hitzekin-jolasean Ponpeia (Italia), 1925. Arkeologoek, beste hainbat objekturen artean, inskripzio berezi bat aurkitu zuten aztarnategi ezagunean. Latinezko bost hitzez osatutako multipalindromoa da, eta Sator Karratua deritzo.

]]> <![CDATA[Mafiosoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2734/mafiosoak 2021-05-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2734/mafiosoak <![CDATA[Elena Cornaro Piscopia salbuespena izan zen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2713/elena-cornaro-piscopia-salbuespena-izan-zen 2020-12-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2713/elena-cornaro-piscopia-salbuespena-izan-zen Padua (Italia), 1678ko ekainaren 25a. Elena Cornaro Piscopia hiri hartako unibertsitateko filosofiako doktore izendatu zuten; lehen emakumea izan zen unibertsitateko doktoretza titulua jasotzen.

]]> <![CDATA[2.000 urteko neurona beiratuak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2705/2000-urteko-neurona-beiratuak 2020-10-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2705/2000-urteko-neurona-beiratuak Vesubio sumendiaren erupzioak biktima (eta aztergai) ugari utzi zuen, baina aurtengo urtarrilean Herkulanon topatutako indibiduoa berezia da.

]]> <![CDATA[Kazetaritza, txanpon baten truke]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2704/kazetaritza-txanpon-baten-truke 2020-10-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2704/kazetaritza-txanpon-baten-truke Venezia, 1563. Errepublikaren eta otomandarren arteko laugarren gerra ofizialki zazpi urte geroago piztu arren, turkiarren eta veneziarren arteko harremanak gatazkatsuak ziren ordurako, eta errepublikako gobernua Notizie Scritte (albiste idatziak) izeneko berripaperak banatzen hasi zen herritarren artean, sultanarekin une horretan zegoen krisi diplomatikoaren berri izan zezaten.

]]> <![CDATA[Italiako osasun langileen egunerokoa]]> https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/italiako-osasun-langileen-egunerokoa 2020-04-02 https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/italiako-osasun-langileen-egunerokoa Italiako Gurutze Gorriak bideo labur hau kaleratu du osasun langileak egunerokoan egiten ari diren lana ikusarazi eta eskertzeko.

]]> <![CDATA[Poveglia madarikatua erabilgarri dago]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2682/poveglia-madarikatua-erabilgarri-dago 2020-03-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2682/poveglia-madarikatua-erabilgarri-dago Veneziako urmaela, 1570-1630. Izurri bubonikoak gogor jo zuen zonaldea hainbat hamarkadatan eta urmaeleko 166 uharteetako batzuk, zehazki Venezia eta Lidoren artean dagoen Poveglia uhartea, gaixoak koarentenan isolatzeko eta hildakoen gorpuak botatzeko erabili zituzten.

]]> <![CDATA[Ponpeia Proiektu Handia 2014-2020]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2681/ponpeia-proiektu-handia-2014-2020 2020-03-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2681/ponpeia-proiektu-handia-2014-2020 2014an Ponpeia Proiektu Handia jarri zen abian, 2.000 urtetan lurrikarak, higadura, espoliazioa –eta askotan ahazten edota propio ezkutatzen den arren, Bigarren Mundu Gerrako aliatuen bonbardaketa– jasan dituen aztarnategia berreskuratzeko.

]]> <![CDATA["Kapitalismoak desira sustatzen du etengabe, baina gozamena gerorako uzten du beti"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2655/franco-berardi-plazer-etikoaren-alde 2019-12-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2655/franco-berardi-plazer-etikoaren-alde Franco Berardik gazterik ulertu zuen kapitalismoaren kontra borrokatu beharra zegoela, eta Boloniako ikasleen protestak piztuz geroztik 40 urte luze joan badira ere, italiar filosofoak buru-belarri dihardu, oraindik ere, bizitza gozagarriagoen aldeko aldarrian.
Kontuz, baina, haren diskurtsoan ez baitira gauza bera gozamena eta hedonismoa. Gozamenak, benetako eros izateko, etikoa eta enpatikoa izan behar du. Ekainean Donostiara etorri zen, eta aukera aprobetxatu genuen harekin honetaz guztiaz hitz egiteko.

]]> <![CDATA[Modenako maitaleen zalantzak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2659/modenako-maitaleen-zalantzak 2019-09-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2659/modenako-maitaleen-zalantzak 2009an duela 1.600 urte inguruko bi giza eskeleto aurkitu zituzten Modenako (Italia) nekropoli batean. Giza arrasto gehiago ere bazeuden bertan, baina bi hauek bereziak ziren: hilobi bakarrean zeuden ehortzita, eta eskutik helduta.

]]> <![CDATA[Aurten askoz gutxiago etorri dira, inoiz baino gehiago hil dira itsasoan eta xenofobia gora]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2656/lampedusako-talaiatik 2019-09-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2656/lampedusako-talaiatik Mediterraneoa gurutzatzen duten iheslarien kopuruak behera egin du Italiaren eta Tripoliko kostazainen arteko harremanak sendotu direlako. Baina xenofobia hazi egin da migratzaileen etorrerak behera egin duenean. Salvini efektua? Ez hori bakarrik.

]]> <![CDATA[Ponpeia, 17 urte lehenago]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2656/ponpeia-17-urte-lehenago 2019-09-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2656/ponpeia-17-urte-lehenago K.o. 62. urtean, Ponpeia eta Herkulano inguruetan Ritcher eskalan 5 eta 6.1 arteko indarra zuen lurrikara gertatu zen.

]]> <![CDATA[Groteskoa, hau da, kobazuloetakoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2650/groteskoa-hau-da-kobazuloetakoa 2019-06-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2650/groteskoa-hau-da-kobazuloetakoa XV. mendearen amaieran, Erromako erdialdean, mutiko bat lurreko arrakala batetik erori, eta modu oparoan apaindutako kobazuloetara iritsi zen.

]]> <![CDATA[Italiako Legaren esperientzia, Europako liga xenofoboa osatzeko ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2644/eskuin-muturraren-gorakada 2019-05-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2644/eskuin-muturraren-gorakada Maiatzeko europar hauteskundeak begi bistan, Italiako Barne ministro Matteo Salvinik Europako alderdi xenofoboen liga eraikitzeko proposamena luzatu du. Apirilaren 4an zenbait alderdi ultraeskuindarrekin batera Milanen konferentzia egin zuen. Ikusteko dago Marine Le Pen frantziarrak edo Viktor Orban hungariarrak, pisu handiko bi aipatzearren, proposamena babestuko duten.

]]> <![CDATA[Errenazimenduko liburu elektronikoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2640/errenazimenduko-liburu-elektronikoa 2019-04-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2640/errenazimenduko-liburu-elektronikoa Liburu elektronikoek hainbat alde on dituzte: besteak beste, hainbat liburu nahi dugun orrialdean zabaltzeko aukera ematen dute. Bada, Agostino Ramelli (1531-1600) militar, ingeniari eta asmatzaile italiarrak aukera hori ematen zuen tramankulua asmatu zuen lau mende pasatxo lehenago.

]]> <![CDATA[Napolitarrek itsasoan dauden migranteei zuzendutako eskutitzak]]> https://www.argia.eus/multimedia/bideo-herrikoiak/napolitarrek-itsasoan-dauden-migranteei-zuzendutako-eskutitzak 2019-01-22 https://www.argia.eus/multimedia/bideo-herrikoiak/napolitarrek-itsasoan-dauden-migranteei-zuzendutako-eskutitzak Napoliko herritarrek itsasoan dauden migranteei zuzendutako eskutitzak jaso zituzten Fanpage.it hedabidean. Edukia ikusita, herritarrak jarri zituzten beren mezuak irakurtzen eta emaitza ondorengo bideoa da.

Itzulpena: Eneritz Arzallus

]]> <![CDATA[Trikifollia]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/trikifollia 2015-06-12 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/trikifollia Trikitixa ikasle talde batek Donostiatik Castelfidardo Italiako herrira egin duen bidaia du ardatz Unai Guerraren dokumental honek. Trikitixaren jaioterria ezagutu nahi dute, bertoko artisauek XIX. mendetik eskuz lantzen baitute akordeoi diatonikoa.

]]>