Haurtzaroa https://www.argia.eus eu ARGIA Haurtzaroa kanaleko albisteak Sun, 10 May 2026 01:26:31 +0200 Sun, 10 May 2026 01:26:31 +0200 Haurtzaroa https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Instagram, TikTok eta Youtube auzipetzearekin mehatxatu ditu Australiako Gobernuak, adin txikikoei sartzen uzteagatik]]> https://www.argia.eus/albistea/instagram-tiktok-eta-youtube-auzipetzearekin-mehatxatu-ditu-australiako-gobernuak-adin-txikikoei-sartzen-uzteagatik 2026-03-31 https://www.argia.eus/albistea/instagram-tiktok-eta-youtube-auzipetzearekin-mehatxatu-ditu-australiako-gobernuak-adin-txikikoei-sartzen-uzteagatik 16 urtetik beherakoei sare sozialetan aritzeko debekua behar bezala ez betetzea eta nahikoa neurri ez hartzea leporatu die Australiako Gobernuak plataforma handiei. Ikerketa abiatu du: "Probak biltzen ari gara, Auzitegi Federalera joateko".

]]> <![CDATA[Zer dago Whatsappek Gurasoen Kontrola ezartzearen atzean?]]> https://www.argia.eus/albistea/zer-dago-whatsappek-gurasoen-kontrola-ezartzearen-atzean 2026-03-18 https://www.argia.eus/albistea/zer-dago-whatsappek-gurasoen-kontrola-ezartzearen-atzean Seme-alaben Whatsappean Parental Control edo Gurasoen Kontrola funtzioa ezartzeko aukera emango du plataformak datozen hilabeteetan. Iragarpena orain egitea ez dela kasualitatea eta plataformaren kalte handienei aurre egiteko ez duela balio –hots, babes sentsazio faltsua dela– azaldu digu Telmo Lazkano gaian adituak: “Produktua zuritzeko saiakera bat da, beste behin”.

]]> <![CDATA[Erabakia ChatGPTren esku utzi du 13 urteko Aitorrek]]> https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2026/02/08/erabakia-chatgptren-esku-utzi-du-13-urteko-aitorrek/ 2026-02-09 https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2026/02/08/erabakia-chatgptren-esku-utzi-du-13-urteko-aitorrek/ <![CDATA["Algoritmoak ez du zertan arriskutsua izan, baina teknologia inoiz ez da neutroa"]]> https://www.argia.eus/albistea/algoritmoak-ez-du-zertan-arriskutsua-izan-baina-teknologia-inoiz-ez-da-neutroa 2026-02-04 https://www.argia.eus/albistea/algoritmoak-ez-du-zertan-arriskutsua-izan-baina-teknologia-inoiz-ez-da-neutroa Australiaren esperientzia eta gero etorri dira Frantziako eta Espainiako gobernuen iragarpenak: sare sozialak debekatuko zaizkie haur eta nerabeei. Debekua da bidea? Eraginkorra izango da neurria? Zigorra plataformentzat ala erabiltzaileentzat izango da? Horiek eta beste hainbat galdera egin dizkiogu Telmo Lazkano osasun digitalaren arloko aholkulariari.

]]> <![CDATA[Osakidetzak iraungita zeuden txertoak jarri dizkie 253 laguni, gehienak umetxoak]]> https://www.argia.eus/albistea/osakidetzak-iraungita-zeuden-txertoak-jarri-dizkie-253-laguni-gehienak-umetxoak 2026-01-28 https://www.argia.eus/albistea/osakidetzak-iraungita-zeuden-txertoak-jarri-dizkie-253-laguni-gehienak-umetxoak EH Bilduk gaia azaleratuz galdera egin ostean atera du oharra Jaurlaritzak: EAE guztiko osasun zentroetan jarri dituzte iraungitako txertoak eta familiekin harremanetan jartzen hasiak dira, beste dosi bat jartzeko. Jaurlaritzak dio lasai egoteko, osasunean ez duela eraginik. EH Bilduk ARGIAri adierazi dionez, emandako azalpen horiek ez dira nahikoak eta gardentasuna aldarrikatu du.

]]> <![CDATA[Adin txikikoen 4,7 milioi kontu ezabatu dituzte sare sozialetatik Australian: "Ezingo zela zioten"]]> https://www.argia.eus/albistea/adin-txikikoen-47-milioi-kontu-ezabatu-dituzte-sare-sozialetatik-australian-ezingo-zela-zioten 2026-01-21 https://www.argia.eus/albistea/adin-txikikoen-47-milioi-kontu-ezabatu-dituzte-sare-sozialetatik-australian-ezingo-zela-zioten Abendutik, 16 urtez azpikoek ezin dituzte sare sozialak erabili Australian, baina praktikan neurria ez zela egingarria zioen ahots ugarik. Plataformek emandako datuak eskuan, kontrakoa frogatu dela dio Australiako Gobernuak: “Guraso australiarrek jakin dezatela euren seme-alabek haurtzaroa berreskuratu dutela”.

]]> <![CDATA["Alabaren zainketa aringarriak etxean egitea erabaki genuen"]]> https://www.argia.eus/albistea/alabaren-zainketa-aringarriak-etxean-egitea-erabaki-genuen 2025-10-24 https://www.argia.eus/albistea/alabaren-zainketa-aringarriak-etxean-egitea-erabaki-genuen Martxoan zainketa aringarriekin hasi, eta maiatzean zendu zen Junkalen eta Iñakiren alaba. Etxean egin zuten prozesua, eta nabarmendu dute premiazkoa dela Osakidetzaren zaintza aringarrietako arreta hogeita lau ordukoa izatea: "Asteburua heltzen zenean, beldurra sentitzen genuen erabaki asko hartu behar genituelako medikurik gabe".

]]> <![CDATA[Ez, 3 urteko ikasgela guztietan ez dute egokitzapena egin]]> https://www.argia.eus/albistea/ez-3-urteko-ikasgela-guztietan-ez-dute-egokitzapena-egin 2025-10-01 https://www.argia.eus/albistea/ez-3-urteko-ikasgela-guztietan-ez-dute-egokitzapena-egin Oso orokortuta dagoen praktika apurtu duten kasu bakan batzuen berri izan du ARGIAk: 3 urteko ikasgeletako irakasleek eurek erabakita, aurten ez dute egokitzapenik egin gela horietan. Non da egokitzapena borondatezkoa, zer dio legeak eta zer adituek? "Beti eman behar da aukera trantsizio hori gurasoekin egoki egiteko".

]]> <![CDATA[3 urteko 24 haur tutore bakarrekin, Irurtzungo eskolako errealitatea]]> https://www.argia.eus/albistea/3-urteko-24-haur-tutore-bakarrekin-irurtzungo-eskolako-errealitatea 2025-09-30 https://www.argia.eus/albistea/3-urteko-24-haur-tutore-bakarrekin-irurtzungo-eskolako-errealitatea Nafarroako Hezkuntza Departamentuak 3 urteko geletako ratioa 20 umera jaistea hitzartu berri duenean, bestelako errealitatea salatu dute Irurtzungo Atakondoa ikastetxeko gurasoek: tutore bakarrak behar ugari dituzten 24 umeren aniztasunari erantzun eta akonpainamendu egoki eta gertukoa egitea ezinezkoa dela nabarmendu dute.

]]> <![CDATA[Pediatra, neurologo, psikologo eta psikiatra elkarteak batu dira, deseskalatze digitala eskatzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/pediatra-neurologo-psikologo-eta-psikiatra-elkarteak-batu-dira-deseskalatze-digitala-eskatzeko 2025-07-16 https://www.argia.eus/albistea/pediatra-neurologo-psikologo-eta-psikiatra-elkarteak-batu-dira-deseskalatze-digitala-eskatzeko Adituen irizpideei jarraituko dien pantailekiko deseskalatzea premiazkoa da eskolan eta etxean. Osasunaren bueltako Espainiako Estatuko erakunde garrantzitsuenek sortu berri duten plataformak hala dio. Internet eta sare sozialekiko “hiperkonexioa da pandemia berria” eta horri aurre egiteko Hezkuntza Legean eragin nahi dute lehenik.

]]> <![CDATA[Nola debekatu sare sozialak erabiltzea 16 urtez azpikoei? Australiako Gobernuak badu formula]]> https://www.argia.eus/albistea/nola-debekatu-sare-sozialak-erabiltzea-16-urtez-azpikoei-australiako-gobernuak-badu-formula 2025-06-24 https://www.argia.eus/albistea/nola-debekatu-sare-sozialak-erabiltzea-16-urtez-azpikoei-australiako-gobernuak-badu-formula Legez, 16 urte bete arte ezingo dituzte sare sozialak erabili Australian, urte bukaera honetatik aurrera. Baina nola gauzatzen da hori praktikan? Gobernuaren azterketa batek ondorioztatu du teknikoki bideragarria dela, eta aurrekaria jarri du bide bera hartu nahi duten herrialdeentzat.

]]> <![CDATA[1x08: Isiltasuna]]> https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x08-isiltasuna 2025-06-01 https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x08-isiltasuna “Esan ezin denaz, hobe da isiltzea” esan zuen Wittgensteinek Tractatus liburuaren azken esaldi famatu hartan. Eta esan ezin horretan zeuden, haren ustez, munduan erreferente zehatzik ez daukaten gaiak: etika, estetika eta erlijioa. Horrela, isiltasun mistiko batean amaitu zuen logikako liburua. Gu, ordea, isildu beharrean, isiltasunaz hitz egiten ahaleginduko gara. Nola ulertu, nola pentsatu, nola adierazi eta nola bizi isiltasuna?

Haur filosofiari buruzko podcasta da Galdera... [+]

]]> <![CDATA[Haur irakurzaleek ere beren topaketa eguna izango dute]]> https://www.argia.eus/albistea/haur-irakurzaleek-ere-beren-topaketa-eguna-izango-dute 2025-05-27 https://www.argia.eus/albistea/haur-irakurzaleek-ere-beren-topaketa-eguna-izango-dute Dantza, xake edo kirol topaketak egiten diren bezalaxe, literatura gustuko duten haur eta gazteek ere zaletasuna partekatu, elkar ezagutu eta egunpasa ludikoa egiteko aukera izango dute, datorren igandean. Ikasturtean zehar elkarri gutunak idazten aritu diren 130 gaztetxo elkartuko dira Zarautzen. “Emozio handiz bizi izan dute gutun trukea”.

]]> <![CDATA["Arau askorekin jaten ikasten badugu, agian ez ditugu gorputzaren beharrak nabarituko"]]> https://www.argia.eus/albistea/arau-askorekin-jaten-ikasten-badugu-agian-ez-ditugu-gorputzaren-beharrak-nabarituko 2025-05-23 https://www.argia.eus/albistea/arau-askorekin-jaten-ikasten-badugu-agian-ez-ditugu-gorputzaren-beharrak-nabarituko Mireia Centeno Gutierrez psikopedagogoak haurren elikaduraren inguruko zenbait gako eman ditu; hala nola jatera behartzeak eta jakiak debekatzeak dituen ondorioak aipatu ditu.

]]> <![CDATA["Haurren jakin-min erotikoa kriminalizatzen, moralizatzen eta patologizatzen dugu helduok"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2917/haurren-jakin-min-erotikoa-kriminalizatzen-moralizatzen-eta-patologizatzen-dugu-helduok 2025-05-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2917/haurren-jakin-min-erotikoa-kriminalizatzen-moralizatzen-eta-patologizatzen-dugu-helduok Ludotekan, gazte txokoan, udalekuetan... batzuk musukatzen ari direla, beste hark zakila erakutsi duela eta honakoak gorputzarekiko irainak jaso dituela, hori guztia kudeatzea ez dute erraza hezitzaileek. Adibide praktikoz lagunduta, 'Nola landu sexualitatea hezitzaileon egunerokoan' liburuxka kaleratu dute. “Natural hitzaren aterkia askotan erabiltzen dugu, eta sexualitatea naturala da, bai, baina haur edo gaztearen garapen sexuala zein den ere kontziente izan behar dugu”.

]]> <![CDATA[1x05: Errealitatea]]> https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x05-errealitatea 2025-05-11 https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x05-errealitatea “Heldua izatea errealitatera ohitzea da. Harritzeari uztea". Hori da, behintzat, Sofiaren Mundua liburuaren idazleak, Jostein Gaarderrek, esandakoa. Zu oraindik ere errealitateak harritzen zaitu, entzule? Pentsalari presokratikoak errealitatearen oinarriaren bila aritu ziren: zer da aldaketa guztien atzean irauten duena? Ura, sua, lurra, haizea, zenbakiak, atomoak… Zein helduleku daukagu? Zeren gainean ari gara flotatzen? Gaur errealitatea zalantzan jarriko dugu Imanol... [+]

]]> <![CDATA[1x04: Maitasuna]]> https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x04-maitasuna 2025-05-04 https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x04-maitasuna Platonek jasotako “Oturuntza” liburu klasikoan, gonbidatuek maitasuna definitzeko diskurtso bana jorratzen dute. Hala dio batek: "Ausart jokatzeko kemena ematen du; maitaleak eta maiteak osaturiko armada gaindiezina litzateke". Beste batek, ordea, honela definitzen du: "Maitasunak muturreko elementuak adiskidetzeko gaitasuna dauka: hotza eta beroa, lehorra eta hezea… aurkakoen harmonia kosmikoa horri esker suertatzen da". Eta horrela, definizioz definizio,... [+]

]]> <![CDATA[1x03: Heriotza]]> https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x03-heriotza 2025-04-27 https://www.argia.eus/multimedia/galdera-basatiak/1x03-heriotza Ba al da gure bizitza zeharkatzen duen galdera basatiagorik heriotzari buruz egiten ditugunak baino? Nola aldatzen da bizitza galtzearekiko dugun begirada heldutu ahala? Maddi Nazabal filosofo eta irakasleak dio haurrak beldurretik baino, kuriositatetik hurbiltzen direla heriotzara. Beste behin, badugu zer hausnartu eta zer ikasi beraiengandik. 

Haur filosofiari buruzko podcasta da Galdera Basatiak. Iñigo Martinez Peña filosofoak aurkeztuta, astero gonbidatu... [+]

]]> <![CDATA["Badaude diskriminazio egoera baten zantzu nahikoak, gutxienez eskatzen dutenak Debako liburutegian ikerketa bat aurrera eramatea"]]> https://www.argia.eus/albistea/badaude-diskriminazio-egoera-baten-zantzu-nahikoak-gutxienez-eskatzen-dutenak-debako-liburutegian-ikerketa-bat-aurrera-eramatea 2025-04-09 https://www.argia.eus/albistea/badaude-diskriminazio-egoera-baten-zantzu-nahikoak-gutxienez-eskatzen-dutenak-debako-liburutegian-ikerketa-bat-aurrera-eramatea Irati Aizpurua Alquezar abokatuak zuhurtziaz erantzun ditu ARGIAren galderak, eta testuinguru juridikoa eman digu, Debako udal liburutegian gertatzen denaren inguruan. Elkarrizketa zabal batean berriki kontatu dugunez, 2 urtera arteko haurrek galarazita dute Debako haur liburutegian egotea, eta 2-6 urtekoek 16:30-17:30 artean baino ezin dute egon.

]]> <![CDATA[Pippi Kaltzaluzek 80 urte bete ditu, beti bezain iraultzaile]]> https://www.argia.eus/albistea/pippi-kaltzaluzek-80-urte-bete-ditu-beti-bezain-iraultzaile 2025-04-02 https://www.argia.eus/albistea/pippi-kaltzaluzek-80-urte-bete-ditu-beti-bezain-iraultzaile Pippi Kaltzaluzeren istorioak lehenengoz kaleratu zirenetik 80 urte bete direla-eta, leku berezia eskaini diote Boloniako Nazioarteko Haur eta Gazte Liburu Azokan. Azkarra, independentea, errebeldea, lotsagabea, menderakaitza, apur bat basatia, sormen handikoa, ausarta eta alaia, neskatoak gaurkotasun itzela duela erakutsi du “Izan zaitez Pippi-ago” mahai-inguruak.

]]> <![CDATA["Umeak ez dira ongi etorriak Debako udal liburutegian"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2912/umeak-ez-dira-ongi-etorriak-debako-udal-liburutegian 2025-04-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2912/umeak-ez-dira-ongi-etorriak-debako-udal-liburutegian 2 urtera arteko haurrek galarazita dute Debako haur liburutegian egotea, eta 2-6 urtekoek 16:30-17:30 artean baino ezin dute egon. Hogei urtez horrela funtzionatu duen ageriko diskriminazioa buka dadila eskatzeko ama talde bat elkartu denean, ezetz erantzun die udal gobernuak. Gorago jo dutenean ere, ez diete atea zabaldu: Arartekoak eta Jaurlaritzako Liburutegi Zerbitzuak esan diete ez dutela esku hartuko. “Oso larria da kudeaketa eredu posible gisa planteatzea umeen aurkako diskriminazio garbia dena”.

]]> <![CDATA[Haurtzaroaren denbora]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2912/haurtzaroaren-denbora 2025-04-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2912/haurtzaroaren-denbora Haurtzaroaren amaiera eleberri distopikoa idatzi zuen Arthur Clarkek, 1953. urtean: jolasteari utzi dion gizarte baten deskribapena. Eta ez al da bereziki haurtzaroa jolasteko garaia? Jolasteko, harritzeko, ikusmiratzeko eta galdera biziak egiteko unea. Ulertzeko tartea zabalik uzteko momentua, erantzunak emateko edo jasotzeko urgentziarik gabe.

Kontua da, egun, jolasteko edo galdetzeko eta ulertzeko denbora murrizten ari zaigula. Erabakiak hartu behar dira, arin! Berehalako emaitzen... [+]

]]> <![CDATA[Guraso elkarteek antolaturiko eskolaz kanpoko jarduerak ordaindu ezin dituzten ikasleak]]> https://www.argia.eus/albistea/guraso-elkarteek-antolaturiko-eskolaz-kanpoko-jarduerak-ordaindu-ezin-dituzten-ikasleak 2025-03-19 https://www.argia.eus/albistea/guraso-elkarteek-antolaturiko-eskolaz-kanpoko-jarduerak-ordaindu-ezin-dituzten-ikasleak Eskolaz kanpoko jardueren eskaintza zabala egiten duten ikastetxeen aldean, beste askok ez du horretarako aukerarik; eta eskola bereko ikasleen artean ere, denek ezin dute ekintzetan parte hartu, baliabide ekonomikoek baldintzatuta. Esku hartzeko dei egin diete instituzioei: “Ba al dakizue zein garrantzitsua den ume zaurgarrienek ere jarduera hauetan parte hartzeko aukera izatea?”.

]]> <![CDATA[Haur miopeen gorakada handia, kezka iturri: "Kanpoan jolastea oso inportantea da"]]> https://www.argia.eus/albistea/haur-miopeen-gorakada-handia-kezka-iturri-kanpoan-jolastea-oso-inportantea-da 2025-02-26 https://www.argia.eus/albistea/haur-miopeen-gorakada-handia-kezka-iturri-kanpoan-jolastea-oso-inportantea-da Miopia gero eta gehiago eta gero eta lehenago ari da garatzen, eta horren arriskua da dioptriak gehitzen joatea eta helduaroan begiari lotutako hainbat gaitz izateko aukerak dezente handitzea. “Eguzki-argia jasotzea inportantea da, eta denbora asko ez igarotzea oso gertu dagoen zerbaiti begira”, azaldu dio Maddi Zinkunegik ARGIAri.

]]> <![CDATA[Debako liburutegiak "espazio mugatua" duela dio udalak, umeei ordu gehienetan bertan egotea debekatzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/debako-liburutegiak-espazio-mugatua-duela-dio-udalak-umeei-ordu-gehienetan-bertan-egotea-debekatzeko 2025-02-11 https://www.argia.eus/albistea/debako-liburutegiak-espazio-mugatua-duela-dio-udalak-umeei-ordu-gehienetan-bertan-egotea-debekatzeko 6 urtez azpiko haurrek egunean ordubetez baino ezin dute egon Debako liburutegian. Udal gobernuak argudiatu du "liburutegian erabilgarri dagoen espazioa mugatua" dela, baina ez du argitu espazio mugatu horregatik ezartzen dituzten ordu murrizketak zergatik aplikatzen zaizkien soilik haurrei.

]]> <![CDATA[Eskola kirola vs klubak eztabaida, pil-pilean]]> https://www.argia.eus/albistea/eskola-kirola-vs-klubak-eztabaida-pil-pilean 2025-01-29 https://www.argia.eus/albistea/eskola-kirola-vs-klubak-eztabaida-pil-pilean Kirol klub batean aritu nahi duen haurrak ez duela zertan Eskola Kirola egin dioen epaiari helegitea jarriko dio orain Gipuzkoako Diputazioak. Umeak nahi duen kirola aukeratzeko askatasuna batetik, helburu hezitzaile eta integratzaileak bultzatzen dituen eredua bestetik, eztabaida berpiztu du aferak.

]]> <![CDATA["Haurrak komunitateko parte direla aitortzeko helduak atzerapauso bat eman behar du"]]> https://www.argia.eus/albistea/haurrak-komunitateko-parte-direla-aitortzeko-helduak-atzerapauso-bat-eman-behar-du 2025-01-14 https://www.argia.eus/albistea/haurrak-komunitateko-parte-direla-aitortzeko-helduak-atzerapauso-bat-eman-behar-du "Nola sustatu haurren parte-hartzea ekintza komunitarioen bitartez" ikastaroa emango du otsailean Iruñean Naiara Martin Gomezek (Elgoibar, 1982). Pedagogian graduatua da eta Atxutxiamaika Saileko arduraduna. Izen-ematea irekita dago UEUren webgunean. Ikastaroaz hitz egiteko izan gara berarekin.

]]> <![CDATA[Petardo eta bengalak, albo-kalteak dituen tradizioa]]> https://www.argia.eus/albistea/petardo-eta-bengalak-albo-kalteak-dituen-tradizioa 2024-12-31 https://www.argia.eus/albistea/petardo-eta-bengalak-albo-kalteak-dituen-tradizioa Urtezahar gauean petardo, bengala, traka, suziri eta bestelako gailu piroteknikoekin jolasean arituko dira asko eta asko aurten ere, horietako ez gutxi adin txikikoak. Eta errepikatuko dira istripuak, suhiltzaileen esku-hartzeak, eta burrunba gordin sufritzen duten ume, adineko eta animaliak. Debeku, muga eta neurriak, udalerri bakoitzak bereak.

]]> <![CDATA[Australian 16 urtez azpikoei sare sozialak debekatu izanaz hainbat gogoeta]]> https://www.argia.eus/albistea/australian-16-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatu-izanaz-hainbat-gogoeta 2024-11-13 https://www.argia.eus/albistea/australian-16-urtez-azpikoei-sare-sozialak-debekatu-izanaz-hainbat-gogoeta 16 urtez azpikoek laster ezingo dute sare sozialik erabili Australian, eta antzeko neurriak ezarri nahi dituzte Espainiako eta Frantziako gobernuek ere. Neurriaren eraginkortasunaz, sare sozialetako eduki eta dinamikez, pribatutasunaz eta plataforma handiek honetan guztian duten arduraz, hainbat gako jaso ditugu.

]]> <![CDATA[Haurrek (eta haurrei) beldurrezko istorioak irakurtzeko bost arrazoi]]> https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/10/29/haurrek-eta-haurrei-beldurrezko-istorioak-irakurtzeko-bost-arrazoi/ 2024-10-30 https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/10/29/haurrek-eta-haurrei-beldurrezko-istorioak-irakurtzeko-bost-arrazoi/ <![CDATA[Oraindik ere nabarmen gutxiago dira seme-alabei lehenengo abizena amarena jartzen dietenak]]> https://www.argia.eus/albistea/oraindik-ere-nabarmen-gutxiago-dira-seme-alabei-lehenengo-abizena-amarena-jartzen-dietenak 2024-10-23 https://www.argia.eus/albistea/oraindik-ere-nabarmen-gutxiago-dira-seme-alabei-lehenengo-abizena-amarena-jartzen-dietenak Seme-alabari lehenengo abizena amarena jartzea baimentzen du legeak Hego Euskal Herrian, duela urte batzuetatik, baina sozialki oraindik urrun dago parekidetasuna. Tradizio patriarkalak, inertziak, aitak (eta haren familiak) gaizki hartzeak, baita ofentsatzat ere… pisua dute oraindik, dirudienez.

]]> <![CDATA["Haurrek errazago barneratzen dituzte magia eta ezustekoa"]]> https://www.argia.eus/albistea/haurrek-errazago-barneratzen-dute-magia-eta-ezustekoa 2024-10-17 https://www.argia.eus/albistea/haurrek-errazago-barneratzen-dute-magia-eta-ezustekoa "Erraldoiei buruzko ipuina nahi dugu, haur txiki nahiz koskortuagoentzat". ARGIAk enkargua egin zien etxekoak ditugun Gorka Bereziartua kazetariari eta Adur Larrea ilustratzaileari. Emaitza: Abentura erraldoia. Salba dezagun kalejira. "Gauza berriak probatzeko atea apur bat zabaltzen saiatu gara".

]]> <![CDATA[Haurrekin alzheimerraz mintzatzeko gakoak]]> https://www.argia.eus/albistea/haurrekin-alzheimerraz-mintzatzeko-gakoak 2024-10-04 https://www.argia.eus/albistea/haurrekin-alzheimerraz-mintzatzeko-gakoak Alzheimerraren inguruan haurrekin naturaltasunez hitz egitea du helburu ‘Arrain bat bezala’ antzezlanak. “Zenbat eta lehenago landu orduan eta gutxiago estigmatizatzen da”, nabarmendu du Ana Maestrojuán zuzendariak.

]]> <![CDATA["Txarra eta ona, dena intentsitate handiagoz bizi dugu"]]> https://www.argia.eus/albistea/txarra-eta-ona-dena-intentsitate-handiagoz-bizi-dugu 2024-08-06 https://www.argia.eus/albistea/txarra-eta-ona-dena-intentsitate-handiagoz-bizi-dugu Familiaz, azalpenak eman beharraz, topikoez, askatasunaz, kontziliazioaz, sareaz eta komunitateaz, erru sentimenduaz, ekonomiaz, traba legal eta administratiboez, haurraren eskubide urraketez... solastatu gara, hautuz gurasobakar diren Argider, Junkal, Koldo eta Maitanerekin. "Epe luzeko maratoia da, eta ezinbestekoa da norbera ondo egotea".

]]> <![CDATA[Haurtzaroko sexu erasoek gizarte osoa seinalatzen dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2881/haurtzaroko-sexu-erasoek-gizarte-osoa-seinalatzen-dute 2024-07-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2881/haurtzaroko-sexu-erasoek-gizarte-osoa-seinalatzen-dute Komunikabideek hainbatetan kontatzen dute halako herritan haur bati sexu abusuak egin dizkiola entrenatzaileak. Beste zenbaitetan entzuten dugu haur baten aitona atxilotu dutela bilobari sexu abusuak egiten zizkiola egotzita. Gutxiagotan argitaratzen da umeari erasoa egin diona aita dela. Alarma eta beldurra pizten du horrek. Halakoetan, jendartearen erantzuna harridura eta arbuioa izan ohi da: nola da posible gure “gizarte garatu” honetan “sexu harremanak” eduki nahi izatea ume batekin? Ezinezkoa da ulertzea. “Eroa” dagoela esan eta “basakeria” horiek Eliza Katolikoaren babesa duten apaizek soilik egiten dituztela sinetsita, beste alde batera begiratzea da erosoena; latzegia baita digeritzeko. Ordea, erreportaje honetan azpimarratzen da egiturazko arazoa direla, eta hortaz, gizarte osoa dela haiek saihestearen erantzule.

]]> <![CDATA["Haurren parte-hartzeak ezin du izan eserita eta hitzaren bidez bakarrik"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2878/haurren-parte-hartzeak-ezin-du-izan-eserita-eta-hitzaren-bidez-bakarrik 2024-07-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2878/haurren-parte-hartzeak-ezin-du-izan-eserita-eta-hitzaren-bidez-bakarrik Zein egitura behar ditugu herrian, haurrek herriko erabakietan parte har dezaten edota beharren bat badute bideratzen jakin dezaten? Galderari tiraka esperientzia pilotua egin dute lau herritan eta emaitza ezberdina izan da lauretan. Prozesua gidatu duen Oinherri Herri Hezitzaileen Sareko kide Maite Azpiazu Errazkinek eman dizkigu azalpenak.

]]> <![CDATA[Haurreskoletako 0-3 zikloa haustearen ondorioak]]> https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/06/23/haurreskoletako-0-3-zikloa-haustearen-ondorioak/ 2024-06-24 https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/06/23/haurreskoletako-0-3-zikloa-haustearen-ondorioak/ ]]> <![CDATA["Bilboko eskola-inguru asko kutsaduraz eta zarataz betetako eremuak dira"]]> https://www.argia.eus/albistea/bilboko-eskola-inguru-asko-kutsaduraz-eta-zarataz-betetako-eremuak-dira 2024-06-19 https://www.argia.eus/albistea/bilboko-eskola-inguru-asko-kutsaduraz-eta-zarataz-betetako-eremuak-dira Porlanezko patio txikiegiak batetik, errepidez eta autoz jositako eskola-inguruak bestetik, Bilbon ikastetxe askok jasaten duen panorama salatu eta esku hartzeko eskatuz udalera jo du hiriko guraso elkarte andanak, indarrak batuta: “Gurasoak jo eta su ari gara eskoletan hobekuntzak lortzeko, baina burokratizazio prozesu ikaragarriarekin egiten dugu talka”.

]]> <![CDATA[Plano aldaketa azkar asko dituzten marrazki bizidunen eragin negatiboa aztertu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/plano-aldaketa-asko-dituzten-marrazki-bizidunen-eragina-aztertu-du-ikerketa-batek 2024-06-12 https://www.argia.eus/albistea/plano-aldaketa-asko-dituzten-marrazki-bizidunen-eragina-aztertu-du-ikerketa-batek Denbora laburrean plano aldaketa asko dituzten marrazki bizidunek, alegia erritmo azkarreko hiperestimulazio audiobisualak eragin negatiboa du umeen arretan, hainbat ariketa mental egiteko gaitasunean eta autoerregulatzeko ahalmenean, ikerketa batek ondorioztatu duenez.

]]> <![CDATA[Haurren urtebetetze festak, bazterketa iturri?]]> https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/05/28/haurren-urtebetetze-festak-bazterketa-iturri/ 2024-05-29 https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/05/28/haurren-urtebetetze-festak-bazterketa-iturri/ ]]> <![CDATA[Heziketa perfektuaren sindromea: nekeak jotako gurasoak eta presioak itotako haurrak]]> https://www.argia.eus/albistea/heziketa-perfektuaren-sindromea-nekeak-jotako-gurasoak-eta-presioak-itotako-haurrak 2024-05-15 https://www.argia.eus/albistea/heziketa-perfektuaren-sindromea-nekeak-jotako-gurasoak-eta-presioak-itotako-haurrak Heziketa perfektua jasoko duen seme-alaba perfektua izateko nahiak eta espektatiba eta lorpenetan oinarritutako kulturak estresa, antsietatea eta jarrera arazoak sortzen dituzte, eta zabalduta dagoen fenomenoa da gainera. Hala dio ikerketa berri batek.

]]> <![CDATA[Pantailarik gabeko aisialdiari ekin diote 1.553 ikaslek Ipar Euskal Herrian]]> https://www.argia.eus/albistea/pantailarik-gabeko-aisialdiari-ekin-diote-1553-ikaslek-ipar-euskal-herrian 2024-05-14 https://www.argia.eus/albistea/pantailarik-gabeko-aisialdiari-ekin-diote-1553-ikaslek-ipar-euskal-herrian Hamar egunez, aisialdi orduetan telebista, bideo-joko eta smartphoneak alboratuko dituzte gutxienez 1.553 ikaslek, Ipar Euskal Herrian. Helburua lortzeko, pantailarik gabeko alternatibak diseinatu dituzte aisialdirako, denok bat eginik deskonexio digitala errazagoa dela sinetsita.

]]> <![CDATA[Umeak, poliziak, mikrobihotzekoak]]> https://www.argia.eus/albistea/umeak-poliziak-mikrobihotzekoak 2024-05-13 https://www.argia.eus/albistea/umeak-poliziak-mikrobihotzekoak ]]> <![CDATA[Zainduta]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2870/materialismo-histerikoa 2024-05-08 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2870/materialismo-histerikoa Umea gelan eranzten utzi, eta ni lau minutuan jantzi naiz, bi pasa behar izan ditudalako pulamentuzko kulerorik ez dudala ohartzeko, eta souvenir moduan gordeta nituen norbaiten kaltzontziloak janzteko. Nik bakarrik jakingo dut galtzen azpian Spiderman daramadala. Hogeita bost gutxi. Bost minutu honezkero aspaldi biluztuko zen umea janzteko. Logelara abiatu naiz, “jantzi egingo gara, pitxin”, eta pitxin zegoen pijamaren hanka bat erantzita, bestea jantzita zapatila eta guzti, goiko... [+]

]]> <![CDATA[Jaioberrien orpo-proban gaitz gehiago aztertzera behartuko du Osakidetza Espainiako Gobernuak]]> https://www.argia.eus/albistea/jaioberrien-orpo-proban-gaitz-gehiago-aztertzera-behartuko-du-osakidetza-espainiako-gobernuak 2024-04-24 https://www.argia.eus/albistea/jaioberrien-orpo-proban-gaitz-gehiago-aztertzera-behartuko-du-osakidetza-espainiako-gobernuak Jaurlaritzari koloreak atera dizkio Espainiako Gobernuak: Osakidetzak iragarri berri duenean jaioberriei egiten zaien orpo-proban hamalau gaitz antzeman ahalko direla aurrerantzean, gutxienez 22 gaitz behatu beharko ditu, Madrilen aginduz. Nafarroak dagoeneko 30 gaixotasunen galbahea egiten du.

]]> <![CDATA[Zure umeak galtzen ba al daki?]]> https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/04/14/zure-umeak-galtzen-ba-al-daki/ 2024-04-15 https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2024/04/14/zure-umeak-galtzen-ba-al-daki/ ]]> <![CDATA[Influencer bihurtutako umeak: familia negozio gisa ulertzen denean]]> https://www.argia.eus/albistea/influencer-bihurtutako-umeak-familia-negozio-gisa-ulertzen-denean 2024-04-10 https://www.argia.eus/albistea/influencer-bihurtutako-umeak-familia-negozio-gisa-ulertzen-denean Sare sozialetan etxe barruko egunerokoa erakusten duten familiak eta Interneteko erakusleiho erraldoian jolasten, makillatzen edo dantzan jartzen dituzten haurrak milioiak mugitzen dituen negozio bilakatu dira dagoeneko. Adin txikikoak babestuko dituen legedia eskatzen du batek baino gehiagok, esplotazioa eta aztarna digitala argudio.

]]> <![CDATA[Kirol eta jolas: umeei kirol jolasak erakusteko material praktikoak, euskaraz]]> https://www.argia.eus/albistea/kirol-eta-jolas-umeei-kirol-jolasak-erakusteko-material-praktikoak-euskaraz 2024-03-14 https://www.argia.eus/albistea/kirol-eta-jolas-umeei-kirol-jolasak-erakusteko-material-praktikoak-euskaraz Athlon Kooperatiba Elkarteak Kirol eta Jolas egitasmoa abiatu du, Eusko Ikaskuntzaren Asmoz Fundazioarekin elkarlanean. Ekimenak Eusko Jaurlaritzaren Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren laguntza jaso du.

]]> <![CDATA[Jaioberrien orpo-probak 14 gaitz bilatuko ditu aurrerantzean EAEn, antzeman daitezkeen 50 gaitzetatik oraindik urrun]]> https://www.argia.eus/albistea/jaioberrien-orpo-probak-14-gaitz-bilatuko-ditu-aurrerantzean-eaen-antzeman-daitezkeen-50-gaitzetatik-oraindik-urrun 2024-03-13 https://www.argia.eus/albistea/jaioberrien-orpo-probak-14-gaitz-bilatuko-ditu-aurrerantzean-eaen-antzeman-daitezkeen-50-gaitzetatik-oraindik-urrun Jaioberriaren orpoan zizta eginez, hainbat gaitz aztertzen ditu osasungintza publikoak. Osakidetzak 14ra igo berri du aztertzen diren gaitzen kopurua, baina beste lurralde batzuekin konparatuta, atzeko postuetan dago EAE: Nafarroan 28 gaitz aztertzen dituzte, Galizian 33, Italian 48… Proba honen bidez gaitza aztertu ala ez, eta ondorioz garaiz antzeman ala ez, aldea handia izan daiteke pertsona horren bizi-kalitatean.

]]> <![CDATA[Haurren laurdenak, nerabeen gehiengoak eta helduen ia erdiak ez du ondo lo egiten]]> https://www.argia.eus/albistea/haurren-laurdenak-nerabeen-gehiengoak-eta-helduen-ia-erdiak-ez-du-ondo-lo-egiten 2024-03-06 https://www.argia.eus/albistea/haurren-laurdenak-nerabeen-gehiengoak-eta-helduen-ia-erdiak-ez-du-ondo-lo-egiten Gaizki edota behar bezainbeste ordu lo ez egitea normalizatu dugun arren, ondorio garrantzitsuak ditu, adinaren arabera ezberdinak. Loari minutuak lapurtzen dizkiogu helduok, denera heldu ahal izateko; umeen ordutegia berriz, “ez da euren beharren araberakoa, helduen premietara egokitua baizik”.

]]> <![CDATA[Irainik ez eskola kirolean: publikoari txartela ateratzeko aukera eta norgehiagoka bertan behera uzteko irizpideak]]> https://www.argia.eus/albistea/irainik-ez-eskola-kirolean-publikoari-txartela-ateratzeko-aukera-eta-norgehiagoka-bertan-behera-uzteko-irizpideak 2024-01-23 https://www.argia.eus/albistea/irainik-ez-eskola-kirolean-publikoari-txartela-ateratzeko-aukera-eta-norgehiagoka-bertan-behera-uzteko-irizpideak Eskola kiroletik irainak ezabatzeko asmoz, protokoloa abiatu dute Araban: besteak beste, ikus-entzuleei txartela aterako zaie; lehenengo irainarekin norgehiagoka gelditu eta hirugarrenarekin bertan behera utziko da; eta arbitroa ez da ardura hori duen bakarra. "Indarkeriaren lehenengo txinpartari horma jarri nahi zaio, harmailetatik etorri ohi den irain eta errespetu faltari”.

]]> <![CDATA[Urte hasieran edo bukaeran jaiotzeak zein eragin du eskolan?]]> https://www.argia.eus/albistea/urte-hasieran-edo-bukaeran-jaiotzeak-zein-eragin-du-eskolan 2024-01-02 https://www.argia.eus/albistea/urte-hasieran-edo-bukaeran-jaiotzeak-zein-eragin-du-eskolan Pasa den abenduan eta urtarril honetan jaio diren bi haurren artean egun batzuetako aldea besterik ez dago, baina eragina izan dezake eskolan, antzeko garapen prozesua daramaten bi haurrak ikasturte ezberdinetan matrikulatuko baitituzte.

]]> <![CDATA[Haurrak eta adinekoak elkarrekin, Eguzkitza eskolak eta alboko zahar-etxeak praktikan jarri duten esperientzia]]> https://www.argia.eus/albistea/haurrak-eta-adinekoak-elkarrekin-eguzkitza-eskolak-eta-alboko-zahar-etxeak-praktikan-jarri-duten-esperientzia 2023-12-13 https://www.argia.eus/albistea/haurrak-eta-adinekoak-elkarrekin-eguzkitza-eskolak-eta-alboko-zahar-etxeak-praktikan-jarri-duten-esperientzia Auzoaren eta auzoko biziaren parte dira eskolak, eta horregatik, bata bestearen ondoan dauden Irungo Eguzkitza ikastetxea eta Amaxantalen zahar-etxea ohituta daude hainbat ekintza elkarrekin egitera. Gabonen atarian ere, postal pertsonalizatuak prestatuko dituzte, batera abestuko dute haur eta zaharrek, eta eskulanak egingo dituzte elkarrekin, batzuentzat zein besteentzat aberasgarria baita sortzen den belaunaldi arteko harremana.

]]> <![CDATA[Lehenengo mugikorra noiz, nola eta zein baldintzapean?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2847/lehenengo-mugikorra-noiz-nola-eta-zein-baldintzapean 2023-11-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2847/lehenengo-mugikorra-noiz-nola-eta-zein-baldintzapean Nerabeari bere lehenengo mugikor pertsonala eman aurretik, zein bide egin daiteke etxean, familiak partekatutako mugikorrarekin? Eta behin emanda, noiz da unea, zein ezaugarridun gailua da egokiena, zein baldintza eta erabilera adostu ditzakegu, zer saihestu behar dugu? Guraso askoren buruhausteari hainbat soluzio eskaintzen dizkion gida praktikoa prest du Izarkom telekomunikazio kooperatibak eta ARGIAk banatuko du, 2.849 zenbakiarekin.

]]> <![CDATA[Haurren parte-hartzea birpentsatzeko jardunaldiak: "Iritzia eskatzera mugatu behar da parte-hartzea?"]]> https://www.argia.eus/albistea/haurren-parte-hartzea-birpentsatzeko-jardunaldiak-iritzia-eskatzera-mugatu-behar-da-parte-hartzea 2023-10-24 https://www.argia.eus/albistea/haurren-parte-hartzea-birpentsatzeko-jardunaldiak-iritzia-eskatzera-mugatu-behar-da-parte-hartzea Haurrei entzun eta iritzia eskatzera mugatzen den parte-hartzea nahikoa da? Haur guztiek berdin hartzen dute parte? Helduen molde asanblearioak dira horretarako egokienak? Txikitatik parte-hartzean hezi ez den gazteak badaki parte hartzen?... Galdera ugariren inguruan gogoetatu du Oinherri Herri Hezitzaileen Sareak, hainbat eragilerekin batera, eta horretaz guztiaz hitz egiteko jardunaldi irekiak antolatu dituzte, urriaren 28an.

]]> <![CDATA[Mugikorra izateko adina atzeratzeko borrokan, herria inplikatzea lortu dute Tolosan]]> https://www.argia.eus/albistea/mugikorra-izateko-adina-atzeratzeko-borrokan-herria-inplikatzea-lortu-dute-tolosan 2023-10-18 https://www.argia.eus/albistea/mugikorra-izateko-adina-atzeratzeko-borrokan-herria-inplikatzea-lortu-dute-tolosan Guraso eta lagunekin komunikatu beharra ez da aitzakia seme-alabei mugikorra erosteko, ez behintzat Tolosan: "Gurea erabil dezakezu" pegatina identifikagarria duten denda eta eraikin publikoetan, bertako telefonoa erabil dezakete haur eta gazteek, dei bat egin nahi badute. Tokiko merkataritza, elkar zaintza eta komunitatea oinarri, mugikorra izateko edota gainean eramateko premiari aurre egitea da helburua.

]]> <![CDATA[Haurrei zuzendutako zigarro elektronikoek alerta gorria piztu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/haurrei-zuzendutako-zigarro-elektronikoek-alerta-gorria-piztu-dute 2023-10-11 https://www.argia.eus/albistea/haurrei-zuzendutako-zigarro-elektronikoek-alerta-gorria-piztu-dute Jostailu edo panpina itxurako eta goxoki zaporeko bapeatzaile edo zigarro elektronikoak ugaritu dira. Ohartarazi dute tabako industriak gaztetxoenak dituela jomuga, eta neurriak hartzen hasiak dira hainbat herrialdetan. Erabilera bakarreko bapeatzaileak debekatzeko asmoa agertu du berriki Frantziako Gobernuak.

]]> <![CDATA[Ludoteka euskaldunak Nafarroa erdi eta hegoaldean, aisialdian ere haurrak euskaraz aritu ahal izateko]]> https://www.argia.eus/albistea/ludoteka-euskaldunak-nafarroa-erdi-eta-hegoaldean-aisialdian-ere-haurrak-euskaraz-aritu-ahal-izateko 2023-09-27 https://www.argia.eus/albistea/ludoteka-euskaldunak-nafarroa-erdi-eta-hegoaldean-aisialdian-ere-haurrak-euskaraz-aritu-ahal-izateko Nafarroa erdi eta hegoaldean euskaraz ikasi bai baina erabiltzeko aukera gutxi du haur askok. Herri horietan aisialdia euskaraz gozatu ahal izateko asmoz jaio ziren Jolasteka ludoteka euskaldunak. Ikasturte honetan gutxienez 16 herri, 22 jolasteka eta 3 eta 12 urte arteko 211 haur barnebilduko ditu proiektuak, eta hazten ari da eskaera.

]]> <![CDATA[7 urteko mutilak bazter ikusten du bere burua eskolan, futbola gustuko ez duelako. Zer egin?]]> https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2023/09/26/7-urteko-mutilak-bazter-ikusten-du-bere-burua-eskolan-futbola-gustuko-ez-duelako-zer-egin/ 2023-09-27 https://blogak.argia.eus/mikel-garcia/2023/09/26/7-urteko-mutilak-bazter-ikusten-du-bere-burua-eskolan-futbola-gustuko-ez-duelako-zer-egin/ ]]> <![CDATA[Ipar Euskal Herriko haurtzaindegi euskaldunek laguntza eskatu dute, euskarazko zaintza bermatu ahal izateko]]> https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herriko-haurtzaindegi-euskaldunek-laguntza-eskatu-dute-euskarazko-zaintza-bermatu-ahal-izateko 2023-09-20 https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herriko-haurtzaindegi-euskaldunek-laguntza-eskatu-dute-euskarazko-zaintza-bermatu-ahal-izateko Euskarazko murgiltzea duten haurtzaindegiak aukeratzen dituzten guraso askok ez du horretarako aukerarik Ipar Euskal Herrian, eskaintza txikiagoa baita eskaera baino. Eskaera horri aurre egin nahian, langile bat gehiago behar dute, baina dirulaguntza publikorik lortu ez dutenez dirua biltzeko kanpaina abiatu dute.

]]> <![CDATA[8 urteko haurren herenak smartphone propioa dauka]]> https://www.argia.eus/albistea/8-urteko-haurren-herenak-smartphone-propioa-dauka 2023-09-13 https://www.argia.eus/albistea/8-urteko-haurren-herenak-smartphone-propioa-dauka Lehen eta Bigarren hezkuntzako ikasleek duten pantaila kontsumo, ohitura eta praktikak aztertuta, "gure ustez, familiek ez dakite nerabeek zer egiten duten mundu digitalean", diote macsonrisas-eko hezitzaile digitalek. Hego Euskal Herriko ikasleekin joan den ikasturtean egindako 1.500 saio baino gehiagoren ondorio kezkagarriak argitaratu dituzte.

]]> <![CDATA[Norena da sufrimendu psikologikoaren ardura?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2823/norena-da-sufrimendu-psikologikoaren-ardura 2023-05-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2823/norena-da-sufrimendu-psikologikoaren-ardura Gehiago hitz egiten dugu orain buruko osasunaz, ongizate psikologikoaz, eta horrek gure bizitza-kalitatean duen eraginaz. Poztekoa da, gaia armairutik ateratzeko lagungarria delako, mina denok (eta ez bakar batzuek) dugula erakutsita ondoeza normalizatu egiten delako, eta buruko gaitz eta nahasmenduen inguruan dagoen estigma txikitzen laguntzen du.

Abiapuntua ona da: onartzea inor ez dagoela erabat ongi, bizitzea denoi kostatzen zaigula, gure harremanak (ondokoekikoak eta geure buruarekikoa)... [+]

]]> <![CDATA[Eskolan haurrei ateratzen zaizkien argazkiez hiru gogoeta]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2817/eskolan-haurrei-ateratzen-zaizkien-argazkiez-hiru-gogoeta 2023-03-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2817/eskolan-haurrei-ateratzen-zaizkien-argazkiez-hiru-gogoeta <![CDATA[Ez gaitu harritu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/ez-gaitu-harritu 2023-03-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2815/ez-gaitu-harritu Auzokideak ez zeuden harrituta. Hala entzun ahal izan genuen irratitik, kotxean, etxera bueltan gentozela. Han-hemenkako idatzizkoetan ere jaso zuten kazetariek, edozein gertaera lazgarri suertatzen denean egin behar omen duten bezala: espero modukoa ei zen; dena ei zen zarata, oihu eta txilio etxe hartan; poztasunik ez ei zitzaien igartzen kalera jaisten zirenean.
Beste sasoi batzuetara egin zidan buruak atzera. Auzokideen zenbat testingantza antzeko ez al dira jaso emakumeren bat hilik... [+]]]> <![CDATA["Haurrek antzematen badute bilatzen dugula ondorio jakin batera iristea, benetan pentsatzen dutena gordeko dute agian"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2813/miren-camison 2023-02-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2813/miren-camison Zergatik ez landu eskolan elkarrizketa filosofikoa txikitatik, pentsatzen ikasteko, ideietan sakontzeko, edukiak kritikoki aztertzeko? Gogoetatzen nola i(ra)kasten den, galdera onak zeintzuk diren, iritzi “desegokien” aurrean zer egin… galdetu diogu Miren Camison filosofoari. Elkarrizketa filosofikoak gidatzeko abiapuntua ere eman digu: guk geuk ditugun aurreiritzi eta dogmak gainetik kentzea, “geure burua berrikusten dugularik garbiago egongo garelako haur eta gazteekin filosofia jorratzeko”.

]]> <![CDATA[Literatura-literatura]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2811/materialismo-histerikoa-2 2023-02-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2811/materialismo-histerikoa-2 Diktaduraren aurkako borrokaren eredua, kaiku bat janztea. Biktimen Oroimenezko Zentroan, Meliton Manzanas. Bakearen alde Ukrainari erasorako armak bidali (ez nekien eman, saldu, utzi, zer aditz jarri, bidali, tira, bidali). Eta haurrak: ama, egingo ditugu txisteak? Etxe bat teilatu baten gainean. Artzain pilo bat, eta ardia artzainak zaintzen.

Nola erabaki garaia dela umeari liburu bat irakurtzeko? Baduela ulertzeko gaitasuna? Ulertzeko, zer? Mezua? Zer mezu? Ez daki irakurtzen. Badakizki... [+]

]]> <![CDATA["Umeari traumarik ez sortzeko bidea ez da heriotza ezkutatzea, akonpainamendua egitea baizik"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2776/naroa-martinez-psikopedagogoa 2022-04-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2776/naroa-martinez-psikopedagogoa Ikasle baten gurasoa hil da, edo ikastetxeko langileren bat, gertukoren bat... Alarma gorria piztu da eskolan eta adituari deitu diote: nola jorratuko dugu gaia ikasleekin? Horrelako deiak jasotzera ohituta dago Naroa Martinez psikopedagogoa, baina krisi uneetan paraxutistarena egin ordez, heriotzaren inguruan irakasleak formatu eta hezkuntza-curriculumean gaia txertatzea eskatu du. Ezetz erantzun dio eskaerari Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak. Martinezek azaldu digu zergatik den funtsezkoa haurrekin hildakoez, doluaz, suizidioaz, sinesmenez, beldurrez, kezkez... hitz egitea ikasgelan.

]]> <![CDATA["Identitate disidenteak asimilatzen doa sistema, heteroaraura moldatuta"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2732/identitate-disidenteak-asimilatzen-doa-sistema-heteroaraura-moldatuta 2021-05-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2732/identitate-disidenteak-asimilatzen-doa-sistema-heteroaraura-moldatuta Armairuaz, LGBT mugimenduan bizirik diren eztabaida eta borroka moldeez, sexu askapenaz, lumafobiaz, korronte erreformista eta erradikalaz, haurren identitatearen eraikuntzaz, espazio bizigarriez... aritu gara Hiruki Larroxa kooperatibako Egoitz A. Albeniz eta Ibai Fresnedorekin. Aitzakia: Hernaniko Udalaren Berdintasun arloak sortutako bekatik eta Berdintasun Kontseiluaren eskariz laster kaleratuko duten Noiz bukatzen da armairua? liburua, herrikideen azken 50 urteetako bizipenak jasotzen dituena. "Armairuak hautsi nahi ditugu, baina barruan dagoena zainduz".

]]> <![CDATA[Paidokrazia]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2683/humanitatearen-une-gorenak 2020-04-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2683/humanitatearen-une-gorenak Koronabirusak ekarri dituen albo-kalte positiboetarik: isil antzean zebiltzan ahots esanguratsu batzuk itzuli dira berriz zera publikora –auskalo puntualki, estuasunak hartara behartuta, edo geratzeko; noski azken hori desio nuke, biziki–. Santi Leone adiskidea izan da berpiztuetako bat. Pablo Sastre ere animatu zaigu, agerkari honetantxe publikatu artikulu pare batekin. Hirutasun laikoa osatzeko, Ramon Andres, Elizondotik, nahiz ematen duen belarrondotik ari zaigula: “El... [+]

]]> <![CDATA[Haurrak, gezurrak eta mitoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2655/kiri-kiri-ken-kanta 2019-08-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2655/kiri-kiri-ken-kanta Haurrentzat gezurra esatea amaren kontrolpetik ezkutatzeko modua da. Baina denbora baterako balio du. Donald Winnicott psikoanalistak hala zioen: “Ezkutatzea atsegina da, baina aurkitua ez izatea, infernua”. Artikulu honen abiapuntua haurrentzako kanta bat da, ama gezurtatzeak duen ondorioez hitz egiten duena. Kiri-kiri-ken du izena, Aita Onaindiaren Jolasketa liburuan, 1965ean, argitaratu zen, eta hitzen zein doinuaren egilea Nemesio Etxaniz izan zen (1899 Azkoitia-1982 Donostia). Gure belaunaldikook, 60ko eta 70eko hamarkadetan ikastolan abesten genuen, egileak berak kantatuta. Gerora Txirri eta Mirri eta Txiribiton pailazo taldeak Tortolika diskoan jaso zuen, 1985. urtean.

]]> <![CDATA[Txikitatik panpina sexy bihurtzea amets]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2592/umeen-sexualizazioa 2018-03-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2592/umeen-sexualizazioa Gero eta umeago dakite sexy hitzak zer esan nahi duen, sexy egotea dela bidea eta helburua. Bagenekien emakume helduak objektu sexual bihurtu nahi dituela merkatuak, baina haurtzarora ari da luzatzen sexualizazioaren itzal arriskutsua. Ikusi bestela Bratz edo Monster High estiloko panpinen ugaritzea, haurrentzako makillaje andana, inauterietako hainbat mozorro…

]]> <![CDATA["Haurrak medikalizatuegi daude"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2150/carlos-gonzalez-pediatra 2008-09-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2150/carlos-gonzalez-pediatra Bésame mucho, guraso berrien artean gehientsuen saltzen den eskuliburuaren egileak pediatren zuzentasunaz eta pediatrengan eskertzen den umore finaz erantzun ditu gure galderak, Uda Ikastaroek Donostiara ekarri duten honetan. Duérmete niño metodoaren kontrako teorialariak dio, bere liburuetan gurasoei zer egin agindu beharrean, haurren portaera azaltzen saiatzen dela: “Hortik aurrera guraso bakoitzak erabaki dezala, baina gutxienez informazio zuzenarekin hartu dezala erabakia, ez haurra manipulatzaile bat dela pentsatuta”.

]]> <![CDATA[Pardel ekologikoak]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/pardel-ekologikoak 2008-04-20 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/pardel-ekologikoak 2008koa da pardel ekologikoei buruzko errepotaje hau. Zure haurrak 6.000 pardeletik gora erabiliko ditu, eta 200-500 urte beharko dituzte desegiten. Eta zuk 1.400 euro gastatuko dituzu pardeletan. Pixoihalak erabilita, berriz, 550 eurotik gora aurreztu eta zabor poltsari arindu ederra emango diozu.

]]>